معماری
سوختگی

کمک های اولیه هنگام سوختگی

کمکهاى اولیه، معاینه و درمان فورى سوختگی،درمان سوختگی،داروی سوختگی

کمک اولیه:

– قبل از هر اقدامى مراقب سلامت خودتان باشید.

– فرآیند سوختگى را سریعأ متوقف کنید.(آتش را با استفاده از آب، پتو ، کپسول اطفاء حریق یا غلطاندن بیمار بر روى زمین خاموش کنید ) .

– بیمار را خنک کنید( با جریان آب شیر و با دمای ١۵-٨ درجه سانتیگراد و حداقل به مدت ٢٠ دقیقه محل سوختگى را بشوئید برای خنک کردن بیمار استفاده از یخ یا آب یخ ممنوع است. باید از ایجاد هایپوترمى جلوگیرى شود . در سوختگی های با وسعت بیشتر از ۱۰% به علت خطر هایپوترمی خنک کردن مصدوم توصیه نمی شود .)

– در سوختگى ناشى از تماس با قیر، تلاش براى جدا کردن این ماده آسیب بیشترى به پوست میزند و بنابراین تلاش اولیه میبایست براى سرد کردن قیر باشد.

–  قبل از بروز تورم لباسها، گردنبند، دستبند، کمربند و هر چیزى که بدور تنه و یا اندامها بسته شده باشد  میبایست خارج شود.(مگر اینکه لباس به بدن چسبیده باشد. (

–  موضع سوختگى میبایست با پارچه خشک و تمیز پوشانده شود.

– استفاده از پمادهاى موضعى تا تعیین عمق سوختگى خوددارى شود.

– به بیمار مسکن بدهید.

 

معاینه و درمان فورى:

بررسى اولیه:

– باز کردن راه هوائى به همراه کنترل ستون فقرات گردنى

-کنترل وضعیت تنفسی در سوختگی استنشاقی با گازهای تنفسی ؛ باید در ساعات اولیه ،  تجویز اکسیژن ۱۰۰% (۱۵ لیتر در دقیقه ) برای مصدوم order  شود زیرا احتمال مسمومیت با CO و دیگر گازهای سمی بیشتر است ، به علاوه نگرفتن اکسیژن به میزان کافی باعث افزایش عمق و وسعت سوختگی می گردد .

– برقرارى جریان خون و کنترل خونریزى

– بررسى وضعیت عصبى

– معاینه همه بدن و کنترل جریان خون محیطی

– جایگزین کردن مایعات از دست رفته با تجویز مایع بر اساس درصد سوختگى(براساس فرمول پارکلند)

 

مایع درمانى:

– اطفال با سوختگى بیشتر از ١٠٪ و بالغین با سوختگى بیشتر از ١۵٪ درجه ٢ سطحى و بیشتر نیاز به مایع درمانى دارند.

– میزان مایع مورد نیاز در ٢۴ ساعت اول در بالغین ۴ سى سی کریستالوئید( ترجیحأ رینگر لاکتات) به ازاى هر کیلو وزن بدن و به ازاى درصد سوختگى است که نصف آن در ٨ ساعت اول و مابقى در ١۶ ساعت بعد تجویز میشود. ( فرمول پارکلند)  :

 

سرم ۲۴ ساعت اول نصف ۸ ساعت اول =  درصد سوختگی   ×   وزن مصدوم ×   ۴cc
  نصف ۱۶ ساعت اول  

 

در سوختگی های تنفسی      ۴cc به   ۵٫۷cc  افزایش می یابد . مایع درمانی در اطفال به این مقدار مایع نگهدارنده ٢۴ ساعته نیز اضافه میشود.

 

پیشگیرى از کزاز:

بیماران دچار سوختگى میبایست پروفیلاکسى واکسن کزاز را بر اساس پروتکل دریافت کنند.

 

آسیبهاى شیمیائى و الکتریکى:

آسیب شیمیائى:

– در سوختگى با مواد شیمیائى نظیر اسید و قلیاء حداقل به مدت یک ساعت شستشوی موضع سوخته را ادامه دهید . در صورت تماس با پودر این گونه مواد، قبل از شستشو ،  باید پودر از بدن پاک شود. در صورت وجود درد بعد از یک ساعت، شستشو را تا تسکین درد ادامه دهید  .

-مصدوم را حتماً به مرکز سوختگی اعزام نمائید .

– هرگز مواد شیمیائى را خنثى نکنید .

– در سوختگی های صورت با مواد شیمیائى ، صورت و چشم را با آب فراوان بشوئید .

– لنزهاى چشمى را خارج کنید .

– پس از این اقدامات بیمار میبایست سریعأ به چشم پزشک معرفى شود . ( در صورت سوختگی چشم )

 

برق گرفتگی :

– در خصوص برق گرفتگى ارتباط بیمار را با رعایت اصول ایمنى از برق قطع کنید.

– علیرغم وجود ورودى و خروجى کوچک ممکن است آسیب شدید عمقى وجود داشته باشد .

– از کلیه بیماران دچار برق گرفتگى میبایست نوار قلب گرفته شود .

-میزان برون ده ادراری این افراد می بایست حداقل ۱۰۰  سی سی در ساعت باشد .

– مصدوم حتمأ به مرکز سوختگى اعزام شود .

 

مواردیکه میبایست به بیمارستان اعزام شود:

– درد شدید که نیاز به تجویز مخدر داشته باشد .

– بیمار نیاز به مایع درمانى داشته باشد  .

– در صورت وجود ادم شدید و یا ادمی که  براى مصدوم مشکل ایجاد کرده باشد  .

– مشکلات اجتماعى یا روحى- روانى وجود داشته باشد .

– نیاز به پانسمانهاى مکرر یا مشکل داشته باشد .

– سوختگی با بیماریهای زمینه ای جدی همراه باشد .

– به سایر تخصصها نیاز باشد .

 

مواردیکه میبایست بیمار به مرکز سوختگى اعزام شود:

– سوختگى نیمه ضخامت ( درجه دو) بیش از ١٠٪ در تمام سنین ( Split Thickness )

– سوختگى صورت، دستها، پاها، ناحیه تناسلى، نشیمنگاه و مفاصل بزرگ

– سوختگى تمام ضخامت ( درجه سه به بالا) در همه گروههای سنی ( Full Thickness )

– سوختگى الکتریکى از جمله رعد و برق

– سوختگى شیمیائى

– سوختگى تنفسى

-بیمارانی که نیاز به مراقبت ویژه اجتماعی ، روحی – روانی با بازتوانی دارند .

– بیمارانی که دارای بیماری های زمینه ای جدی هستند .

-وجود صدمات دیگر همراه با سوختگی مثل شکستگیها منوط براینکه آسیب سوختگی بالاتر باشد . اگر خطر فوری تروما بیشتر باشد ابتدا بیمار باید در مرکز تخصصی تروما بستری شود .

– مراکزی که فاقد امکانات لازم (تجهیزات ، نیروی کارآمد و… ) در زمینه مراقبت از بیماران سوختگی می باشند از بستری کردن مصدومین به ویژه کودکان جداً اجتناب نموده و مصدوم را در اسرع وقت به مراکز سوختگی اعزام نمایند .

 

درمان تاول و ادم:

درمان تاول:

– تاولى که اختلال در حرکات مفاصل ایجاد کند ویا خیلى بزرگ باشد بهتر است  مایع داخل آن تخلیه  و پوست روى ناحیه سوختگی تا چند روز بماند.

 

درمان ادم:

– در صورتیکه از عضو سوخته استفاده نمیشود میبایست ٣٠ درجه بالا تر از سطح قلب قرار گیرد.

– لباسهاى تنگ و لوازم زینتنى که دور گردن و اندامهای سوخته می باشند ، میبایست خارج شوند.(با ادم به حالت تورنیکت درآمده مانع جریان خون در عضو می شود )

 

درمان درد بلافاصله بعد از سوختگى:

– موضع سوختگى با وسعت کمتر از ١٠٪ با آب ساده و دمای ١۵-٨ درجه سانتیگراد شسته و خنک شود و سپس خشک شده و با پارچه تمیز و خشک پوشانده گردد. این عمل ( در ۳ ساعت اول بعد از سوختگی مؤثر و هرچه زودتر انجام شود بهتر است . بعلاوه موجب تسکین درد و کاهش وسعت و عمق سوختگی نیز می شود )

– درد  در حال استراحت بیمار با ضد التهابهاى خوراکى غیر استروئیدى یا استامینوفن ویا هر دو ( با یا بدون کدئین) درمان شود.

– برای تسکین درد از آسپرین استفاده نشود.

– براى درد ناشى از انجام پانسمان از مخدر کوتاه اثراستفاده میشود.

– در صورت لزوم از ضد اضطراب هم میتوان استفاده کرد.

– در صورت عدم تسکین درد در حین پانسمان با شیوه بالا ، مصدوم جهت انجام پانسمان بی درد به مرکز سوختگی معرفى شود.

 

نشانه هاى عفونت:

– قرمزى جدید اطراف زخم یا قرمزى پیشرونده، افزایش درد، افزایش ترشح، وجود چرک، تورم، تب بالا، لنفانژیت و افزایش تحریک پذیرى در اطفال از علائم عفونت در نظر گرفته میشوند.

 

درمان عفونت:

– تجویز پماد سیلور سولفادیازین یا مافناید

– تجویز آنتى بیوتیک سیستمیک

– در مواردعفونت  شدید و پیش رونده بیمار به بیمارستان یا مرکز سوختگى اعزام شود. (تجویز آنتی بیوتیک سیستیک پروفیلاکسی در سوختگی ممنوع است . )

 

مشکلات روحى-روانى حاصل از سوختگى:

–  برای حل مشکلات روانی بیمار حمایت روحى-روانى و مشاوره روانشناسى و روانپزشکى میبایست مد نظر باشد.

 

پاسخ دهید