معماری
کم کاری تیروئید در نوزادان

کم کاری تیروئید در نوزادان

کم کاری تیروئید در نوزادان،درمان کم کاری تیروئید نوزادان،علائم کم کاری تیروئید در کودکان و نوزادان

تيروئيد چيست و چه كاري انجام ميدهد :

تيروئيد غده كوچكي است كه در جلو گردن قرار دارد. وظيفه اصلي اين غده توليد و ترشح هورموني به نام تيروكسين در بدن است كه اين هورمون اثرات مهمي در سوخت و ساز سلولهاي مختلف و رشد بدن دارد اثرات اين هورمون در رشد و تكامل مغز بسيار مهم و ضروري است. در صورتي كه به هر دليلي اين هورمون در بدن توليد نشود، يا توليد آن كم يا بشكل غيرطبيعي باشد، عوارض مختلفي در بدن پديدار ميگردد، اين عوارض در سنين مختلف متفاوت هستند. توليد بيش از حد اين هورمون نيز سبب بيماري ميشود.

کم کاری تیروئید نوزادان :

به مواردی از کم کاری تیروئید گفته می شود که قبل از تولد و یا در زمان تولد وجود داشته باشد

كم كاري تيروئيد نوزادان يك بیماری است که معمولا بدون علامت بوده و در روز های اول بعد از تولد بندرت تشخیص داده می شود. به طوری که تنها تعداد كمي از نوزادان در ماه اول زندگی شناسایی می شوند . بنابر این نوزاد مبتلا تشخیص داده نمی شود. و به علت این کم کاری غده تیروئید، عوارضي براي نوزاد ايجاد خواهد شد.

رشد و تكامل مغز تا حدود 3 سالگي ادامه دارد، با توجه به تاثير هورمون غده تيروئيد كم كاري تيروئيد نوزادان باعث عوارض جبران ناپذيري بر رشد و تكامل مغز و اعصاب مركزي ميشود. رشد طولي و قد نوزاد نيز تحت تاثير اين بيماري قرار گرفته و كند خواهد شد در نتيجه اين بيماري با عوارضي نظير عقب ماندگی ذهنی، کوتاهی قد، ناشنوایی، لالی ، بعضی از بیماریهای مغزی و عصبی همراه است. با توجه به اينكه اين عوارض در صورت عدم تشخيص زودرس و عدم شروع درمان بموقع جبران ناپذير هستند، غربالگري نوزادان در سنين 5-3 روز بعد از تولد از اهميت بسيار زيادي برخوردار است، درمان به موقع و صحيح از بروز عوارض اين بيماري جلوگيري ميكند.

در ايران از هر 1000 نوزاد يك نفر و در استان لرستان از هر 1000 نوزاد 3 نفر مبتلا به كم كاري تیروئید نوزادان است.

علت بیماری چیست؟

هرگاه به هر دلیلی غده تیروئید نوزاد قادر به تولید هورمون تیروئید (تیروکسین) به اندازه کافی نباشد یا هورمون تیروئید در بدن بدرستی فعالیت نکند کم کاری تیروئید اتفاق می افتد.علت اصلي بروز كم كاري تيروئيد نوزادان ناشناخته است، اما كمبود يد و ازدواجهاي فاميلي از عوامل مؤثر به شمار ميروند

غربالگری کم کاری تیروئید نوزادان

کم کاری تیروئید نوزادان شایعترین علت قابل پیشگیری عقب ماندگی ذهنی نوزدان میباشد ،در زمانی که عقب ماندگی ظاهر می شود درمان بی فایده است اما در موقع تولد به راحتی با یک آزمایش ساده در روز سوم تا پنجم بعد از تولد قابل شناسایی می باشد توجه داشته باشيم منظور از روز سوم 72 ساعت پس از تولد نوزاد است .این آزمایش با گرفتن چند قطره خون از پاشنه پای نوزاد در مراكز بهداشتي درماني انجام می شود. این نمونه گیری ساده، بی خطر و به حدی کم درد است که گاه حتی نوزاد از خواب بیدار نمی شود. بيماری هاي مثل سرما خوردگی، تب ناشی از تزريق واکسن و… که منجر به بستری شدن در بيمارستان نمی شود، مانع از انجام نمونه گيری نمی شوند.جهت نمونه گيري نياز به ناشتا بودن نوزاد نيست. در واقع هيچگونه آمادگي خاصي براي انجام آزمايش غربالگری وجود ندارد.  در عمل ديده شده است که وقتی نوزاد تازه شير خورده و سير است نمونه گيری راحت تر انجام شده و پاشنه پا بهتر خون می دهد. نتیجه این آزمایش ۴۸ ساعت بعد از نمونه گيري مشخص شده و در صورت مثبت بودن جواب آزمايش كف پا بلافاصله نوزاد جهت اقدامات بعدي فراخوان ميشود

 

در بعضي نوزادان لازم است يك هفته پس از نمونه گيري اوليه مجددا نمونه گيري از پاشنه پا انجام شود. دلايل نمونه گيري مجدد عبارتند از :

  • نوزادان نارس
  • نوزادان با وزن کمتر از 2500 گرم
  • نوزادان با وزن بيش از 4000 گرم
  • دو قلوها یا چند قلو ها
  • نوزاداني كه سابقه بستری در بيمارستان دارند
  • نوزاداني كه داروهاي خاص مانند دوپامين مصرف مينمايند
  • نوزادان با سابقه دريافت يا تعویض خون دارند

 

آزمايش تاييد تشخيص :

مثبت شدن آزمايش غربالگري (نمونه پاشنه پا) نشان ميدهد كه ممكن است اين نوزاد مبتلا به بيماري كم كاري تيروئيد باشد و بايستي آزمايش تكميلي با استفاده از خون وريدي انجام شود كه تشخيص را قطعي كند و اگر نوزاد بيمار تشخيص داده شد جهت درمان و مراقبت به پزشك معالج معرفي ميگردد يادمان باشد هرگونه تاخیر در درمان بيماري از ضریب هوشی و سلامتی نوزادان خواهد کاست .