معماری
دستگاه تولید مثل زنان

آناتومی دستگاه تناسلی زن

دستگاه تناسلی زن :

اعضای تناسلی زن به دو دسته تقسیم می شود . ۱- اعضای تناسلی داخلی ۲- اعضای تناسلی خارجی

اعضای تناسلی داخلی زن :
تخمدان : یکی از اعضای زوج بدن است . غده جنسی است که در ان سلول جنسی ماده رشد کرده و می رسد و هورمون جنسی ماده را ترشح می کند .

تخمدانها در حفره لگن و در طرفین رحم قرار دارند .

هر تخمدان یک عضو بیضی شکل است که حدود ۵ تا ۶ گرم وزن دارد . تخمدان یک دختر تازه متولد شده در حدود ۴۰۰۰۰ تا ۲۰۰۰۰۰ فولیکول ابتدائی نارس دارد . رسیدن فولیکولها در سن بلوغ حدود ۱۲ تا ۱۶ سالگی شروع می شود . در طول عمر یک زن بیش از ۵۰۰ تا از فولیکولها به ثمر نمی رسند . بقیه حل شده و معدوم می شوند .

رسیدن فولیکول ۲۸ روز یا یک ماه قمری طول می کشد .

رشد سلول جنسی ماده در تخمدان اوول نامیده می شود .

رسیدن سلول جنسی ماده در حبابچه تخمدان و خروج آنرا از حبابچه اولاسیون یا تخمک گذاری می نامند .

تخم گذاری ارتباط مستقیم با عادت ماهانه دارد .

عادت ماهانه یا قاعدگی یا رگل یا سیکل :

عادت عبارت است از تخلیه یک مایع خون مانند از رحم که بطور دوره ای انجام می شود . هنگام حاملگی عادت ماهانه و تخم گذاری قطع می شود . تخم گذاری و عادت ماهانه از سن ۱۲ تا ۱۶ سالگی شروع شده و تا سن ۴۵ تا ۵۰ سالگی ادامه دارد در این زمان کار تخمدان و در نتیجه عادت ماهانه قطع می شود .

دستگاه تولید مثل زنان

یائسگی چیست ؟ وقتی که یک زن به سن ۴۵ تا ۵۰ سالگی می رسد عادت ماهانه قطع می شود یعنی زن بچه دار نمی شود .

لوله رحم : لوله های رحم یک جفت هستند که در طرفین رحم و در کنار فوقانی رباط عریض قرار دارند . لوله های رحم باعث انتقال تخم از تخمدان به رحم می شوند .

لوله رحم دو سوراخ دارد یکی در داخل رحم و دیگری در حفره صفاق نزدیک تخمدان باز می شود .

انتهای لوله رحم با تخمدان ارتباط دارد و بصورت یک قیف گشادی است بنام اینفاندبیولوم که به رشته هایی ختم می شود بنام شرابه ها .

لقاح چیست ؟ ترکیب تخم را با اسپروماتوزوئید لقاح نامند به این صورت است که چندین اسپرم دور تخمک زن جمع شده فقط یکی از انها میتوانند وارد تخمک زن شوند و لقاح انجام دهند .

رحم یا زهدان :

رحم عضوی است عضلانی که در حفره لگن عقب مثانه و جلوی رکتوم قرار دارد. به شکل گلابی وارونه ای که قسمت بالایی و پهن آن را ته یا فاندوس می نامند . قسمت وسطی را جسم و قسمت پایینی آنرا گردن نامند .

قسمت باریکی که بین جسم رحم و گردن وجود دارد بنام تنگه یا استاموس نامیده می شود .

گردن رحم به مهبل مربوط است .

داخل جسم رحم یک فضایی شکاف مانندی است که دنباله مجرای گردن است محل ارتباط این دو را سوراخ را خلی نامند .

مجرای گردنی داخل واژن باز می شود و این سوراخ را سوراخ خارجی نامند .

سوراخ خارجی گردن رحم در زنانی که بچه زائیده اند دارای دو لبه قدامی و خلقی است ولی در دختران گرد می باشد .

سوراخهای هر لوله بداخل رحم باز می شود .

غده مترشحه رحم آغشته به مخاط است در موقع بلوغ جنسی تغییرات مبسوطی در رحم صورت نمی گیرد . هنگامیکه تخم لقاح پیدا کرد از لوله رحم به رحم رانده می شود مخاط رحم رشد کرده ورم می کند . تخم بارور در مخاط رحم آماده شده کاشته می شود .

اگر عمل لقاح صورت نگیرد قسمت اعظم مخاط رحم ریزش کرده عروق رحمی پاره می شود در نتیجه خونریزی رحمی و قاعدگی صورت می شود .

قاعدگی خونریزی ۳ تا ۵ روز طول می کشد و بعد از آن مخاط رحم ترمیم می شود و تمام تغییرات سیکل یا عادت تکرار می شود .

این تغییرات سیکل یا عادت هر ۲۸ روز یکبار تکرار می گیرد .

در موقع زایمان انقباض عضلات رحم جنین را بداخل وا ژن و به خارج می راند .

رحم عضوی است متحرک وقتیکه مثانه پر می شود . رحم به عقب جابجا می شود . وقتی که رکتوم پر می شود رحم به جلو خم می شود . به هر حال حرکات رحم توسط رباطات رحم محدود می شود و بوسیله آنها در محل خود ثابت می ماند.

وضعیت اندازه ، ساختمان رحم در زمان حاملگی تغییر می کند .

همراه رشد جنین اندازه رحم به تدریج بزرگ شده و دیواره هایش بزرگ می شود .

در حدود اواخر حاملگی ته رحم بین ناف قرار می گیرد . مخاط رحم زن حامله در موقع رشد جنین تغییرات زیادی می کند . بطوریکه وزن رحم تا ۲۰ برابر وزن عادی می رسد .

دوره حاملکی حدود ۲۸۰ روز یعنی ۱۰ ماه قمری طول می کشد .

بعد از زایمان و خروج جفت رحم به سرعت کوچک شده و به شکل اولش برمی گردد. رحم زن نازا حدود ۵۰ گرم وزن دارد و رحم زنیکه بچه زائیده است حدود ۱۰۰ گرم وزن دارد .

پزشکان رحم را با دست و گردن رحم را با چشم معاینه می کند .

معاینه با دست از طریق مهبل یا رکتوم . و معاینه با چشم از طریق مهبل با استفاده از اسپکولوم انجام می گیرد .

۴-مهبل ( یا واژینال )

لوله ای است به طول ۸ تا ۱۰ سانتیمتر هنگام مقاربت اسپروماتوزوئید محتوی در منی توسط آلت ( پنیس ) در مهبل تخلیه می شود . اسپروماتوزوآ در مایع موجود در مهبل از گردن رحم ترشح می شود ( زیرا مهبل غده ترشحی ندارد ) بطرف رحم و لوله رحم شنا می کند .

دیواره مهبل : از سه لایه تشکیل می شود . لایه مخاطی ، لایه عضلانی و لایه همبندی .

لایه مخاطی : چینهایی طولی روی دیواره قدامی و خلقی دارد .

قسمت بالایی مهبل اطراف مهبل را می پوشاند و بن بستهایی می سازد بنام فورینکس.

قسمت پایین مهبل بداخل دهلیز مهبل باز می شود .

در جلوی مهبل و ته مثانه مجرای ادرار قرار دارد .

در عقب مهبل رکتوم قرار دارد .

مهبل توسط رحم و لوله های رحم به حفره صفاقی شکم راه پیدا می کند .

اعضای تناسلی خارجی زن :
لبها :

لبهای بزرگ : دو چین پوستی هستند که محتوی بافت چربی زیاد و فضایی را محدود می کنند .

انتهای خلفی و قدامی لبهای بزرگ بهم رسیده و چین پوستی کوچکی را می سازند بنام کمیور یا رابط خلفی و قدامی . در بالای لبهای بزرگ ناحیه زهار قرار دارد که پوست آن در بالغین پر از موهای درشت بوده و بافت چربی زیادی دارد.

لبهای کوچک : دو چین پوستی دارند و فضایی که بین دو لب کوچک وجود دارد دهلیز ( وسیتول ) نامیده می شود .

سوراخ خارجی مجرای ادرار و مدخل مهبل در دهلیز باز میشود . در دختران مدخل مهبل توسط یک پرده مخاطی پوشیده شده بنام پرده بکارت یا ( حیمین ) . در جریان اولین مقاربت این پرده پاره شده و به علت ضایعه عروقی مختصری خون خارج می شود .

کلیتوریس :

در دهلیز مهبل و جلوی سوراخ خارجی مجرای ادرار قرار دارد .

زائده انگشت مانند کوچکی است و از جسم غاری درست شده ساختمان آن شبیه آلت مرد است .

اعصاب حساس زیادی دارد که تحریک آنها موجب تحریک جنسی می شود . یاد آور می شوم که در بعضی از کشورها کلیتوریس را برمی دارند ( ختنه میکنند ) .

مجرای ادرار : مجرای ادرار زن مستقیم است ۳ تا ۵/۳ سانتیمتر طول دارد گشادتر از مجرای ادرار مرد بوده و به آسانی قابل اتساع است . قسمت مخاطی آن غدد مترشحه زیادی دارد . این مجرا از عقب مثانه شروع شده و از جلوی مهبل می گذرد و به دهلیز مهبل باز می شود . مانند مجرای مرد و اسفتگر دارد یکی داخلی ( غیر ارادی ) و دیگری خارجی ( ارادی ) . اسفتگر داخلی بخصوص در بانوان ضعیف است .

فرج :

قسمت قابل روئیت اعضای تناسلی خارجی زن را وولوا یا فرج می نامند .

میان دو راه :

شامل مخرج و لگن بوده و بین قوس پوپیس و ککیسکس قرار دارد . اعضای تناسلی خارجی و مقعد در این ناحیه قرار دارند .

پرینه: در اصطلاح مامائی پرینه به قسمتی از کف لگن که بین اعضای تناسلی خارجی و مقعد است اطلاق می شود .

زیر پوست پرینه بافت چربی ، عضلات و فاسیا وجود دارد که مجموعا کف لگن را می سازند . در مرد مجرای ادرار و در زن مهبل و مجرای ادرار از پرینه می گذرد.

مقعد یا رکتوم :

مقعد توسط یک عضله احاطه شده بنام اسفنگتر خارجی مقعد .

در هر طرف بین قسمت پایین رکتوم و بر جستگی اپسکون حفره اسمکیدرکتال قرار دارد که پر از بافت چربی ، عروق و اعصاب است .

دستگاه تولید مثل زن :

دستگاه تولید مثل زن ، پس از بلوغ در هر ماه فقط یک گامت بالغ تولید می کند . از ترکیب اسپرم با گامت ماده جنین بوجود می آید . دستگاه تناسلی زن حفاظت و تغذیه جنین را طی دوره نه ماهه رشد و نمو بر عهده دارد . در سراسر طول زندگی یک زن تنها ۳۰۰ تا ۴۰۰ گامت او بالغ می شوند . سلول گامت ماده ی تخمک نامیده می شود .

هورمون جنس زن استروژن و پروژسترون نام دارد .

انتهای هفته هشتم حاملگی تا تولد نوزاد: دوره جنینی معروف است .

سه ماهه اول حاملگی : جنسیت جنین تعیین می شود .

سه ماهه دوم و سوم : عمل اندامها شروع می شود .

در انتهای سه ماهه سوم : جنین قادر است خارج بدن مادر زندگی کند .

بعد از حدود ۹ ماه جنین مادر را ترک می کند و پا به عرصه دنیای کنونی می گذارد .

پاسخ دهید