معماری
خطرات و عوارض سدیم،غذاهای سدیم دار،نرمال سدیم خون
خطرات و عوارض سدیم،غذاهای سدیم دار،نرمال سدیم خون

سدیم خون (آزمایش،مقدار نرمال،عوارض و خطرات بالا بودن)

میوه های دارای سدیم و پتاسیم بالا,مواد غذایی برای پسردار شدن,چه میوه هایی سدیم و پتاسیم دارند,میوه های دارای سدیم بالا,درمان بالا بودن سدیم خون,راههای کاهش سدیم خون,علایم افزایش سدیم خون,درمان سدیم بالای خون,درمان سدیم پایین,عوارض افزایش سدیم در بدن,درمان کمبود سدیم در بدن,آزمایش سدیم و پتاسیم خون,مواد غذایی سدیم دار

سدیم در مایعات خارج سلولی به نگهداری تعادل طبیعی آب کمک می کند و اثری مشابه پتاسیم در داخل سلول برای نگهداری طبیعی موازنه آب دارد. به طور طبیعی بدن قادر به برقراری موازنه سدیم در خارج و پتاسیم در داخل سلول است، این امر موازنه آب بین داخل و خارج سلول را تنظیم می کند. در صورتی که سدیم درون سلول افزایش یابد و سلول نتواند با سرعت کافی آن را به بیرون براند، آب ،جهت رقیق کردن سدیم و به غلظت طبیعی رساندن آن وارد سلول شده و منجر به ورم یا ادم می گردد. اگر آب زیادی وارد سلول شود منجر به مسمومیت آب می گردد. نگهداشتن میزان سدیم در سطح پایین در داخل سلول از چنان اهمیتی برخوردار است که سلولها دایما مقدار سدیم اضافی را که وارد آنها می شود به خارج می فرستند.

در اثر عرق کردن و از دست دادن آب و سدیم از طریق پوست، موازنه آب در بدن به هم می خورد. با آشامیدن آب به تنهایی (بدون مصرف سدیم و نمک)، آب اضافی جهت رقیق کردن پتاسیم داخل سلولی وارد سلول می شود. این امر سبب کاهش فشار خون می گردد و با خروج پتاسیم از درون سلول شخص احساس خستگی خواهد کرد.

با بی اثر کردن عناصری که تشکیل اسید می دهند، بدن را در حالت خنثی نگه می دارد. زمانی که در مایعات بدن مقادیر زیادی از عناصر تشکیل دهنده اسید ظاهر شوند، سدیم به منظور مقابله با حالت اسیدی، می تواند از ذخایر استخوانی آزاد شده و اسید را بی اثر کند.

همچنین در انتقال پیامهای عصبی نقش دارد و اگر تعادل بین سدیم خارجی و داخلی سلول طبیعی نباشد، انتقال پیامهای محرک عصبی نمی تواند انجام گیرد.

همچنین برای جذب قند (گلوکز) و انتقال سایر مواد مغذی از غشاء سلول ضروری است.در کنترل انقباض ماهیچه ها نیز نقش مهمی را در بدن ایفا می کند.

موارد مصرف سدیم

عضلات و اعصاب زمانی وظایف خود را به خوبی انجام می‌دهند که مقادیر کافی سدیم را از طریق خوراک روزانه دریافت نمایند.
با کمک سدیم، بدن فشار خون و میزان خون را کنترل می‌کند.
این ماده‌ی معدنی به دلیل داشتن ویژگی حفظ آب در بافت‌های بدن، در درمان اسهال، گرفتگی عضلانی، کم آبی بدن و تب بکار می‌رود.
به انتقال عصبی و انقباض عضلات که شامل ضربان و تپش قلب می‌شود، کمک می‌کند
این ماده، تعادل یونهای مثبت و منفی را در بافت‌ها و مایعات بدن حفظ می‌نماید.

 

مقدار لازم سدیم برای بدن

سدیم مورد نیاز در رژیم روزانه هنوز تعیین نشده است، ولی به طوری که مشاهده شده است، مقدار سدیم مصرفی بیش از مقدار احتیاج است. از آنجایی که رژیمی که ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلی گرم سدیم دارد برای اکثر مردم بسیار بدمزه است، احتمال مصرف سدیم ناکافی بعید به نظر می رسد. این نشان می دهد که مقدار توصیه شده ۵۰۰ میلی گرم، حدود ۱۰ برابر مقدار لازم جهت تعادل سدیم است. کودکان مقدار بیشتری سدیم از راه مدفوع از دست می دهند و همچنین برای رشد، نیاز زیادتری به سدیم دارند. بنابراین احتیاج آنان به سدیم به ازای واحد وزن بدن، بیشتر از بزرگسالان است. در دوران بارداری نیز که حجم مایع خارج سلولی افزایش می یابد، نیاز به سدیم بیشتر می شود.
به گزارش انجمن قلب آمریکا (AHA)، آکادمی تغذیه و رژیم‌های غذایی (AND) و انجمن دیابت آمریکا (ADA)، بایستی کمتر از ۱۵۰۰ میلی گرم سدیم (“۳” /”۴” قاشق چای خوری یا ۷۵ر۳ گرم نمک) در روز مصرف شود. معمولاً، همه بیشتر از مقدار توصیه شده، سدیم مصرف می‌کنند. بنابراین، آنها همچنین توصیه می‌نمایند که مصرف روزانه سدیم نبایستی بیش از ۲۳۰۰ میلی گرم (یک قاشق چای خوری یا ۶ گرم نمک) باشد. در حالی که حداقل مصرف کلرید سدیم (نمک طعام) و یا NaCl سه تا چهار گرم است، یک فرد به طور متوسط هشت تا ده گرم نمک طعام و یا بیشتر مصرف می‌نماید.
بنابراین، کمبود سدیم اختلال نادری است که فرد تنها در شرایط و یا موارد شدید دچار آن می‌شود. به منظور جلوگیری از هرگونه بیماری‌های کمبود وابسته به آن، بایستی از یک رژیم غذایی سالم پیروی کرده و مواد غذایی و نوشیدنی‌های سالم مصرف نماییم.
سلب مسئولیت: اطلاعات ارائه شده در این مقاله صرفاً جنبه‌ی آموزشی داشته و نبایستی به منظور جایگزین توصیه‌های متخصص این رشته در نظر گرفته شود.

کمبود سدیم

کمبود اولیه غذایی سدیم در انسان تاکنون دیده نشده است، ولی عوارض کمبود ثانویه با افزایش دفع سدیم و به واسطه اسهال، استفراغ، شدت تعریق در هوای گرم و یا نارسایی غده فوق کلیوی بروز می نماید. از نشانه های کمبود آن می توان استفراغ، بی اشتهایی، ضعف عضلانی و انقباض دردناک ماهیچه ها را نام برد. ضعف و از حال رفتن در اثر نارسایی جریان خون نیز مشاهده شده است.

دریافت زیاد سدیم

مصرف زیاد نمک به مدت طولانی معمولاً با افزایش فشار خون همراه است. در مبتلایان به فشار خون بالا، غلظت سدیم در بافتها بالا می رود و آن را می توان با رژیمهای غذایی محدود از سدیم بهبود بخشید. سدیم با فشار خون بالا ارتباط دارد. سدیم در بدن نقش حیاتی در تنظیم مایعات و فشار خون ایفا می کند. بسیاری از مطالعات در جوامع مختلف نشان داده اند که دریافت زیاد سدیم با فشار خون بالاتر مرتبط است. اغلب مدارک نشان می دهد که بسیاری از افراد در خطر فشار خون بالا به وسیله کاهش دریافت نمک یا سدیم خطر بروز این مشکل را کاهش می دهند. اما هنوز سؤالات متعددی باقی مانده است که به علت نیاز به اثبات نقش سایر عوامل دخیل همراه با سدیم در اثر فشار خون می باشد. سایر راههای توصیه ای جهت کاهش فشار خون، کم کردن وزن و فعالیت جسمانی است. به مصرف مقادیر فراوانی از میوه و سبزیجات نیز توصیه می گردد زیرا این مواد غذایی فقیر از سدیم و چربی هستند و کمک به کاهش وزن و کنترل آن می کنند. مصرف میوه و سبزیجات بیشتر، سبب افزایش دریافت پتاسیم می گردد که خود کمکی برای کاهش فشار خون بالاست.

دلیل دیگر برای کاهش دریافت نمک این است که دریافت نمک زیاد (سدیم زیاد) سبب افزایش دفع ادراری کلسیم می شود و بنابراین نیاز بدن به کلسیم را افزایش می دهد. در حال حاضر نمی توان گفت که چه کسانی ممکن است با مصرف نمک زیاد دچار فشار خون بالا شوند. اما کاهش دریافت سدیم می تواند برای هر فرد بزرگسال طبیعی نیز مفید باشد.

 

منابع غذایی سدیم

منابع غذایی سدیم دو دسته اند: یک دسته به طور طبیعی حاوی سدیم هستند و دسته دیگر در مراحل تهیه به آنها افزوده می شود.

نمک و سایر ترکیبات حاوی سدیم به هنگام فرآیند مواد غذایی به آنها اضافه می گردد. سدیم به مقادیر مختلف در غذاها موجود است. به طور کلی در غذاهایی که منشأ حیوانی دارند، بیشتر از آنهایی است که ریشه گیاهی دارند. غذاهایی که در جدول (۱) دیده می شوند حاوی مقدار متفاوتی از سدیم هستند. مقدار کل سدیم موجود در غذاها معادل سدیم موجود در آن به اضافه مقدار نمکی است که در موقع تهیه به آن افزوده شده است. برای مثال، سیب زمینی خام به ازای ۱۰۰ گرم حاوی ۱ میلی گرم سدیم است. اما همین وزن سیب زمینی به صورت چیپس حاوی ۳۴۰ تا ۱۰۰۰ میلی گرم سدیم می باشد.

محدودیت سدیم

تحت شرایط خاصی مانند افزایش فشار خون و اختلال کلیه، محدود ساختن مصرف سدیم در رژیم غذایی لازم است. درجه محدودیت با تشدید بیماری متفاوت است. محدودیت متوسط را می توان با اضافه نکردن نمک به غذا در موقع خوردن به انجام رساند.

در محدودیت شدید لازم است غذاهایی که طبیعتا کمتر سدیم دارند، انتخاب گردد و غذاهایی که در مراحل تهیه به آن سدیم اضافه می شود حذف گردد.

استفاده از غذاهای جامد و غذاهای تجارتی مخصوص کودکان که به آنها نمک اضافه شده است، ممکن است شیرخوار را بخصوص در ماههای اول زندگی که قابلیت غلظت دادن ادرار کمتر از کودکان بزرگسال است، مستعد ابتلا به فشار خون بالا در زندگی بعدی نماید.

 

درمان کمبود سدیم

تنها با اضافه کردن یک قاشق مربا خوری نمک به ظرف غذا نمی‌توان به افزایش سطوح سدیم خون کمکی کرد. ضرورت دارد که پزشک علت دقیق کمبود این ماده‌ی معدنی را مورد شناسایی قرار دهد. چنانچه علت آن، نارسایی کلیه، نارسایی قلبی، و یا SIADH باشد، پزشک بر طبق آن دوره‌ی درمانی خاصی را در نظر خواهد گرفت.

درمان کمبود سدیم شامل تزریق محلول نمک داخل وریدی، محدود ساختن آب مصرفی، و تجویز داروهای ادرار آور و یا دیورتیک می‌شود.

فردی که دچار کمبود سدیم است، تحت نظارت قرار می‌گیرد به این دلیل که برقراری سریع تعادل ممکن است به نارسایی قلبی منجر شود. کمبود سدیم معمولاً در دوندگان ماراتن و یا دوندگان و ورزشکارانی که ورزش‌های استقامتی انجام می‌دهند دیده می‌شود.

به این دلیل که در حین دویدن به طور مداوم آب می‌نوشند، سطح مایعات بدن آنها بالا رفته و منجر به رقیق شدن سدیم می‌گردد. این وضعیت همچنین مسمومیت آب نامیده می‌شود. بنابراین، به این افراد توصیه به نوشیدن نوشیدنی‌های ورزشی، ژل‌های ورزشی، یا سایر مکمل‌های جایگزین الکترولیت می‌شود.