کلرامفنیکل (خطرات و عوارض مصرف،دوز داور،فواید)

کلرامفنیکل یک آنتی بیوتیک قوی و بالقوه سمی با طیف اثر گسترده است که برای درمان عفونت های مخاطره آمیز، به ویژه عفونت های ناشی از هموفیلوز آنفولانزا ونیز درمان تب تیفوئید به کار رود . سمیت این دارو،آن را برای مصرف سیستمیک ( به جز در موارد فوق ) محدود می سازد.

موارد مصرف‌ کلرامفنیکل

کلرامفنیکل‌ یک‌ آنتی‌بیوتیک‌قوی‌ و بالقوه‌ سمی‌ با طیف‌ اثر گسترده‌است‌ که‌ باید برای‌ درمان‌ عفونتهای‌مخاطره‌آمیز، به‌ویژه‌ عفونتهای‌ ناشی‌ ازهموفیلوس‌ انفلوآنزا و نیز درمان‌ تب‌تیفوئید به‌کار رود. سمیت‌ این‌ دارو، آن‌ رابرای‌ مصرف‌ سیستمیک‌ ( به‌جز در مواردفوق‌) محدود می‌سازد.

مکانیسم‌ اثر
کلرامفنیکل‌ یک‌ آنتی‌بیوتیک‌باکتریواستاتیک‌ است‌ که‌ از طریق‌ پیوندبرگشت‌ناپذیر با ریبوزوم‌ باکتریایی‌بیوسنتز پروتئین‌ را مهار می‌کند.

فارماکوکینتیک‌
این‌ دارو بخوبی‌ و به‌سرعت‌ از راه‌ گوارش‌ و پس‌ از تزریق‌عضلانی‌ جذب‌ می‌شود و به‌طور گسترده‌در بافتهای‌ بدن‌ توزیع‌ می‌یابد. غلظت‌سرمی‌ دارو ۱ ساعت‌ پس‌ از تزریق‌ وریدی‌
و ۳ ـ ۱ ساعت‌ بعد از مصرف‌ خوراکی‌ به‌اوج‌ خود می‌رسد. نیمه‌ عمر دارو ۳/۵ ـ ۱/۵ساعت‌ است‌ و در صورت‌ عیب‌ کار کبدممکن‌ است‌ افزایش‌ یابد. متابولیسم‌کلرامفنیکل‌ کبدی‌ و دفع‌ آن‌ عمدتا کلیوی‌ است‌.

موارد منع‌ مصرف‌
این‌ دارو در صورت‌ابتلای‌ بیمار به‌ پورفیری‌ و سابقه‌ بروزواکنشهای‌ سمی‌ و آلرژیک‌ به‌ آن‌ نبایدمصرف‌ شود.

هشدارها
۱ ـ از درمان‌ مکرر یا دراز مدت‌ بااین‌ دارو باید خودداری‌ کرد.
۲ ـ مقدار مصرف‌ دارو در صورت‌ ابتلای‌بیمار به‌ نارسایی‌ کبدی‌ یا کلیوی‌ بایدکاهش‌ داده‌ شود.
۳ ـ انجام‌ آزمون‌ شمارش‌ سلول‌های‌ خون‌قبل‌ و در طول‌ درمان‌ با این‌ دارو ضروری‌است‌.
۴ ـ این‌ دارو ممکن‌ است‌ موجب‌ بروزسندرم‌ نوزاد خاکستری‌، در نوزادان‌ شود.
۵ ـ این‌ دارو ممکن‌ است‌ سبب‌ بروز ضعف‌مغز استخوان‌، آنمی‌ آپلاستیک‌ و سایراختلالات‌ خونی‌ که‌ وابسته‌ به‌ دوز هستند،گردد.

عوارض‌ جانبی‌ کلرامفنیکل
اختلالات‌ خونی‌ از جمله‌آنمی‌آپلاستیک‌ به‌طور برگشت‌پذیر یابرگشت‌ناپذیر، نوریت‌ محیطی‌، نوریت‌بینایی‌، اریتم‌ مولتی‌ فرم‌، تهوع‌، استفراغ‌،اسهال‌، التهاب‌ دهان‌، التهاب‌ زبان‌، پیدایش‌هموگلوبین‌ در ادرار شبانه‌ از عوارض‌گزارش‌ شده‌ این‌ دارو هستند.

تداخل‌های‌ دارویی‌
فنوباربیتال‌ و ریفامپین‌متابولیسم‌ کلرامفنیکل‌ را تسریع‌ می‌کنند.کلرامفنیکل‌ اثر داروی‌ ضد انعقاد وارفارین‌و داروهای‌ کاهنده‌ قند خون‌ گروه‌سولفونیل‌ اوره‌ را افزایش‌ می‌دهد و موجب‌افزایش‌ غلظت‌ پلاسمایی‌ فنی‌توئین‌ وافزایش‌ احتمال‌ بروز مسمومیت‌ با این‌ دارومی‌گردد.

نکات‌ قابل‌ توصیه‌
۱ ـ دوره‌ درمان‌ داروباید به‌ اندازه‌ای‌ باشد که‌ ضمن‌ درمان‌بیماری‌، عوارض‌ دارو بروز نکنند.
۲ ـ کلرامفنیکل‌  خوراکی‌ را بهتر است‌ با یک‌لیوان‌ آب‌ با معده‌ خالی‌ (یک‌ ساعت‌ قبل‌ یادو ساعت‌ بعد از غذا) مصرف‌ کرد.
۳ ـ به‌ علت‌ احتمال‌ بروز اختلالات‌ خونی‌،توصیه‌ می‌شود بیمار به‌طور منظم‌ به‌پزشک‌ مراجعه‌ نماید.

مقدار مصرف‌ کلرامفنیکل

خوراکی‌ و تزریقی‌
بزرگسالان‌:
مقدار مصرف‌ کلرامفنیکل‌ ازراه‌ خوراکی‌، تزریق‌ وریدی‌ یا انفوزیون‌۵۰mg/kg/day در ۴ مقدار منقسم‌ است‌ که‌این‌ مقدار استثنائŠ در عفونتهای‌ شدید(مانند سپتی‌ سمی‌ و مننژیت‌) ممکن‌ است‌ تادو برابر افزایش‌ یابد، مشروط بر اینکه‌ دراولین‌ فرصت‌ ممکن‌ از نظر بالینی‌، مقدارمصرف‌ دارو کاهش‌ داده‌ شود.

کودکان‌:
مقدار مصرف‌ این‌ دارو درکودکان‌ در درمان‌ اپی‌گلوتیت‌ ناشی‌ ازهموفیلوس‌ و مننژیت‌ چرک‌زا۱۰۰mg/kg/day ـ ۵۰ در مقادیر منقسم‌است‌ که‌ باید در اولین‌ فرصت‌ ممکن‌ از نظربالینی‌ کاهش‌ داده‌ شود. این‌ دارو درنوزادان‌ با سن‌ کمتر از ۲ هفته‌،۲۵mg/kg/day در ۴ مقدار منقسم‌ و درکودکان‌ با سن‌ ۲ هفته‌ تا یکسال‌،۵۰mg/kg/day در ۴ مقدار منقسم‌ مصرف‌می‌شود.

اشکال‌ دارویی‌ کلرامفنیکل
Capsule or Tablet: 250mg
For Injection : 1g (as sodium succinate)
Suspension : 150mg/5ml (as palmitate)

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده