افزایش کلسیم خون (دلیل،درمان دارویی سنتی)

میزان نرمال کلسیم خون,پایین اوردن کلسیم,درمان زیادی کلسیم,کلسیم بالا در نوزادان,تنظیم کلسیم خون,عوارض بالا بودن کلسیم در کودکان,آزمایش کلسیم خون,علائم افت کلسیم
افزایش کلسیم خون یا هیپرکلسمی hypercalcemia حالتی است که طی آن میزان کلسیم در خون بالا است . بدن انسان ، برای حفظ استخوان ها به کلسیم نیاز دارد . کلسیم calcium در انقباض عضلات ، آزاد شدن هورمون ها و اطمینان از عملکرد مناسب اعصاب و مغز نقش عمده ای بر عهده دارد . اما، بالا بودن میزان کلسیم در روند این جریان ها اختلال ایجاد می نماید.

علت اصلی افزایش کلسیم خون، پرکاری یک یا چند غده پاراتیروئید است. این غده ها کار تنظیم کلسیم خون را بر عهده دارند. از سایر علل هیپر کلسمی می توان از سرطان ، بعضی از دیگر نابسامانی های طبی، بعضی داروها ومصرف بیش از حد مکمل های کلسیم و ویتامین D نام برد.

ممکن است افزایش کلسیم خون نشانه ای نداشته باشد یا شناسه ها و نشانه های شدید داشته باشد . درمان هیپر کلسمی به علت زمینه ای وابسته است.

نشانه های افزایش کلسیم خون

در صورت وجود هیپرکلسمی ، به ویژه اگر افزایش کلسیم خون خفیف باشد، ممکن است شناسه ها و نشانه های اندکی وجود داشته باشد، یا اصولاً شناسه و نشانه ای موجود نباشد. نشانه ها در موارد شدید عبارتند از :

حالت تهوع و استفراغ
از دست دادن اشتها
تشنگی مفرط
کثرت دفع ادرار
یبوست
درد شکم
ضعف عضله
مرده دردهای عضله و مفصل
اغتشاش فکر
سستی و خستگی

الزاماً مقدار اضافه بودن کلسیم در خون با وخامت شناسه ها و نشانه ها ارتباط ندارد. به عنوان مثال، در افراد سالمند به احتمال زیادتر درد و ضعف عضلات دیده می شود.

زمان مراجعه به پزشک
در صورت بروز شناسه ها و نشانه های حاکی از هیپر کلسمی مانند تشنگی بیش از حد، دفع مکرر ادرار و درد شکم باید با پزشک تماس گرفت .

علل هیپر کلسمی عبارتند از
پرکاری غده پاراتیروئید. علت اولیه هیپرکلسمی ، پرکاری یک یا چند غده از 4 غده پاراتیروئید است ( پرکاری اولیه پاراتیروئید) . این غده ها پشت غده تیروئید در گردن قرار گرفته اند.

سرطان. بعضی انواع سرطان به خصوص سرطان ریه و سرطان پستان و نیز بعضی از انواع سرطان های خون مانند میلوم مولتیپل Multiple myeloma سبب افزایش احتمال هیپر کلسمی می شوند.
بعضی از تومور های سرطانی ( بدخیم) یک پروتئین تولید می کنند که شبیه هورمون پاراتیروئید است و سبب تحریک آزاد شدن کلسیم از استخوان ها به خون می گردد.
این حالت را سندرم پارانئوپلاستیک paraneoplastic syndrome می نامند که در واقع عکس العمل بدن نسبت به وجود سرطان یا ماده ای است که توسط سرطان تولید شده است . انتشار متاستاز سرطان به استخوان ها نیز بر احتمال بروز هیپر کلسمی می افزاید.

بیماری های دیگر . بعضی بیماری هایی که به علت صدمه به بافت، مناطق التهاب ( گرانولوم granuloma) ایجاد می کنند ممکن است سبب افزایش ویتامین D (کلسیفرول Calcifrol) خون گردند .
بیماری های گرانولوماتو granulomatous disease شامل است بر سل که یک بیماری عفونی ریه است و سارکوئیدوز sarcoidosis که یک بیماری التهابی است و معمولاً از ریه ها آغاز می شود. افزایش میزان کلسیفرول سبب تحریک لوله گوارش به جذب کلسیم بیشتر می شود و در نتیجه میزان کلسیم در خون بالا می رود.
همچنین یک بیماری نادر ژنتیکی به نام هیپر کلسمی هیپوکلسیوریک خانوادگی familiai hypocalciuric hypercalcemia به علت نقص در گیرنده های کلسیم بدن سبب افزایش کلسیم خون می گردد.

آثار بیماری . در افراد دچار سرطان یا سایر بیماری ها که به علت بیماری، مدت طولانی می نشینند یا دراز می کشند هیپرکلسیمی به وجود می آید . با گذشت زمان، استخوان ها که دیگر وزن بدن را تحمل نمی کنند نیز در این بیماری ها کلسیم خود را آزاد کرده و وارد خون می نمایند.

دارو ها. بعضی دارو ها، از جمله لیتیم lithium که در درمان بیماری دو قطبی مورد استفاده است، ممکن است سبب افزایش آزاد شدن هورمون پاراتیروئید شده و سبب هیپرکلسمی گردد. دارو های مدرتیازیدی thiazide diuretics هم ممکن است از طریق کاهش کلسیمی که باید از ادرار دفع شود سبب افزایش کلسیم خون شوند .

مکمل ها . خوردن یا نوشیدن مقدار بسیار زیاد مکمل های کلسیم یا ویتامین D با گذشت زمان ممکن است سبب افزایش میزان کلسیم خون گردند.

بی آبی. بی آبی، یکی از علل شایع هیپرکلسمی خفیف یا گذرا است زیرا وقتی میزان مایع در خون کم باشد، غلظت کلسیم افزایش می یابد.

چگونگی تاثیر کلسیم بر بدن
بدن انسان، اصولاً کلسیم رادر استخوان ها انبار می کند ولی انبار شدن کلسیم در بعضی یاخته ها ، به خصوص درماهیچه ها و خون نیز انجام می گیرد. وقتی که از غذاهای سرشار از کلسیم مثل شیر، پنیر و سبزی ها ی دارای برگ سبز بزرگ استفاده می شود، در زمان ادرار کردن، معمولاً بدن خود را از شر مقدار اضافی کلسیم راحت می کند و این کار سبب می شود، مقدار کلسیم خون در حد طبیعی باقی بماند.

در خون ، دو هورمون به عنوان تنظیم کننده ی اولیه کلسیم وجود دارد : هورمون پاراتیروئید و کلسیتونین calcitonin وقتی مقدار کلسیم خون کاهش یابد، بدن مقدار بیشتری هورمون پاراتیروئید تولید می کند. وقتی مقدار کلسیم افزایش می یابد بدن، مقدار کمتری هورمون تولید می نماید. در سیستم بررسی تعادلی که با ظرافت تنظیم شده است، هورمون پاراتیروئید سبب می شود که:

استخوان ها کلسیم در خون آزاد کنند .
لوله گوارش کلسیم بیشتری جذب نماید.
کلیه ها کلسیم کمتری دفع کنند و ویتامین D را بیشتر فعال کنند که در جذب کلسیم نقش حیاتی دارد.
به طور طبیعی ، در صورتی که میزان کلسیم خون بسیار افزایش یابد، غده تیروئید کلسیتونین تولید می کند. این هورمون آزاد شدن کالسیم از استخوان ها را کند و آهسته می نماید. در هیپر کلسمی ، این تعادل به هم می خورد و بدن نمی تواند به خلاف معمول با آثار کلسیم به مقدار زیاد مقابله کند .

عوارض هیپرکلسمی

پوکی استخوان . در صورتی که آزاد شدن کلسیم از استخوان ها به خون ادامه یابد ممکن است بیماری نازک شدن استخوان ها یا پوکی استخوان به وجود آید که در نهایت به شکستگی استخوان، انحنای ستون مهره ها و کوتاه شدن قد منتهی می شود.

سنگ های کلیه. در صورتی که مقدار کلسیم در ادرار زیاد باشد، ممکن است بلورهای کلسیم در کلیه ها به وجود آید. با گذشت زمان، این بلورها با هم یکی شده و سنگ های کلیه (renal lithiasis) را به وجود می آورند . انسداد به علت سنگ ممکن است به صدمه دیدن کلیه منجر شود و عبور سنگ در مجرا بی نهایت دردناک شود.

نارسایی کلیه. هیپرکلسمی شدید ممکن است به کلیه ها آسیب رساند و قدرت پاکسازی خون و حذف مایعات توسط کلیه را محدود نماید . در صورتی که صدمه کلیه شدید باشد، کلیه به صورت دائمی ، عملکرد خود را از دست خواهد داد و بیماری مرحله پایانی کلیه به وجود خواهد آمد . افرادی که به مرحله پایانی بیماری کلیه دچار می شوند یا به دیالیز دائمی نیاز دارند ( سیستم مکانیکی تصفیه برای گرفتن توکسین ها و مواد دفعی از بدن ) یا برای ادامه زندگی باید پیوند کلیه شوند.

مشکلات دستگاه عصبی . از آنجا که کلسیم به تنظیم دستگاه عصبی کمک می کند، ممکن است هیپرکلسمی شدید به اغتشاش فکر ، زوال عقل ( دمانس ) و اغما منجر شود که سبب هلاکت بیمار می شود.

غیر طبیعی شدن ضرب آهنگ قلب ( آریتمی ) .هیپر کلسمی ممکن است بر تکانه های الکتریکی تنظیم کننده تپش قلب تاثیر گذاشته و سبب بروز بی نظمی ضرب آهنگ قلب یا آریتمی arrhythmia شود.

آماده شدن برای ملاقات
احتمالاً کار با مراجعه به پزشک خانواده یا پزشک عمومی آغاز می شود. اما بعد ممکن است بیمار به پزشکی ارجاع شود که در درمان نابسامانی های هورمونی ( آندوکرینولوژیست ) تخصص دارد.

در زیر برای کمک به آماده شدن برای ملاقات و آگاهی به انتظاراتی که باید از پزشک داشت ، اطلاعاتی ذکر شده است.

آنچه باید انجام داد.

نوشتن نشانه هایی که وجود دارد از جمله نشانه هایی که به نظر می آید ارتباطی با علت برنامه ریزی برای ملاقات ندارند.

نوشتن اطلاعات شخصی کلیدی از جمله هر نوع استرس اساسی یا تغییر در زندگی .

تهیه فهرستی از تمامی دارو های مصرفی ، شامل ویتامین ها، و مکمل ها.

نوشتن سوالاتی که باید از پزشک پرسید.

از پیش تهیه فهرستی از سوالات به بیمار کمک می کند تا وقت زیادتری در کنار پزشک بماند. در مورد هیپر کلسمی ، بعضی از سوالات اساسی که باید از پزشک پرسید عبارتند از :

• محتمل ترین علت این نشانه ها چیست؟

• چه نوع آزمونی لازم است؟ آیا برای انجام این آزمون ها به آمادگی خاصی نیاز است؟

• چه روش های درمانی وجود دارد و شما کدام را توصیه می کنید؟

• باید از درمان، چه نوع عوارض جانبی انتظار داشت؟

• آیا برای رویکرد اولیه پیشنهادی، راه دیگری هم وجود دارد ؟

• به بیماری های دیگری هم مبتلا هستم، چگونه می توان بهتر این بیماری ها را با هم تدبیر کرد؟

• آیا لازم است محدودیت غذایی داشته باشم؟

• آیا در مورد این بیماری بروشور یا مطالب چاپی وجود دارد؟ کدام سایت را توصیه می کنید؟

اگر سوالات دیگری هم داشته باشید می توانید از پزشک بپرسید.

از پزشک چه انتظاراتی باید داشت؟

احتمالاً پزشک از بیمار سوالاتی خواهد کرد. از جمله :

• نشانه های بیماری از چه زمانی آغاز شد؟

• آیا به نظر می رسید چیزی سبب بهبود نشانه ها می شود؟

• آیا چیزی سبب بدتر شدن نشانه ها می شد؟

• آیا به سنگ کلیه، شکستگی استخوان یا پوکی استخوان مبتلا نیستید؟

• آیا درد استخوان دارید؟

• آیا بدون علت دچار کاهش وزن شده اید؟

• آیادر خانواده ، کسی دچار هیپر کلسمی یا سنگ کلیه است؟

تا زمان ملاقات چه باید کرد؟

تا وقتی که در انتظار وقت ملاقات با پزشک هستید، نوشیدن مقدار زیادی مایع به پیشگیری از سنگ کلیه و بی آبی کمک می کند. اگر باید آزمایشی انجام شود که به ناشتابودن نیاز دارد ، کاملاً از دستورهای پزشک در این مورد پیروی کنید. برای کاهش خطر بی آبی باید پرسیده شود آیا در زمان ناشتا بودن می توان آب نوشید و طولانی تر از آنچه لازم است نباید ناشتا ماند.

آزمون ها و تشخیص
از آنجا که هیپر کلسمی ممکن است سبب پیدایش شناسه ها یا نشانه های اندک شود یا اصولاً نشانه ای نداشته باشد، ممکن است بیمار نداند که به هیپرکلسمی مبتلا است تا آنکه نتیجه آزمون ها بالا بودن کلسیم خون را نشان دهد. با استفاده از آزمون های خون می توان آشکار ساخت که آیا میزان هورمون پاراتیروئید بالا است که بالا بودن این هورمون حاکی از وجود پر کاری پاراتیروئید است. در صورتی که میزان هورمون کاهش یافته باشد، برای تعیین علت زمینه ای انجام روش های تشخیصی دیگر لازم است. این آزمون ها شامل است بر :

رادیو گرافی قفسه سینه

اسکن تومو گرافی کامپیوتری (CT)

اسکن تصویر سازی تشدید مغناطیسی (MRI)

ماموگرافی

انجام این آزمون ها به تعیین وجود سرطان ریه، سرطان پستان یا سایر بدخیمی ها یا بیماری های گرانولوماتوی ریه از جمله سارکوئیدوز کمک می کند.

روش های درمان و دارو ها
در صورت وجود هیپر کلسمی شدید برای کاهش کلسیم تا حد ایمن و حفظ کلیه ها و استخوان ها ، لازم است بیمار بستری شود. در این صورت درمان هیپر کلسمی شامل موارد زیر است.

تجویز مایعات داخل وریدی برای رساندن آب به بیمار

داروهای دیورتیک حلقه ای ( مانند فوروزماید ) برای کمک به تخلیه مقدار کلسیم اضافی از بدن و حفظ عملکرد کلیه ها

تجویز بیس فسفونیت های داخل وریدی مثل پامیدرونیت (Aredia) و زولدرونیت (Zometa) برای پیشگیری از تجزیه استخوان

کلسیتونین ، هورمون تولید شده توسط تیروئید برای کاهش باز جذب استخوان و کند کردن از دست رفتن استخوان

گلوکوکورتیکوئیدها (کورتیکوستروئیدها) برای کمک به مقابله با آثار مقدار زیاد ویتامین D در خون که به علت هیپر کلسمی به وجود آمده است.

همودیالیز یا دیالیز صفافی برای برداشتن مواد دفعی زاید و کلسیم از خون در صورتی که کلیه ها صدمه دیده باشند و به سایر روش های درمان پاسخ نگویند.

وقتی میزان کلسیم خون به حد ایمن بازگشت ، درمان هیپر کلسمی به علت زمینه ای بستگی خواهد داشت:

هیپر پاراتیروئیدیسم اولیه
در صورتی که هیپرکلسمی خفیف باشد، می توان از روش انتظار و مراقبت استفاده کرد و استخوان ها و کلیه ها را زیر نظر گرفت و با گذشت زمان مطمئن شد که سالم هستند .
در صورتی که از قبل از توده استخوان کم شده یا سنگ کلیه به وجود آمده باشد ممکن است برای خارج کردن غده یا غده های پاراتیروئید مبتلا ، عمل جراحی لازم باشد ( پاراتیروئیدکتومی) که در بسیاری موارد بیماری را علاج می کند.
اگر نتوان در بیمار عمل جراحی انجام داد، پزشک استفاده از دارو را توصیه می کند.

جراحی. در سنت ، جراحی شامل برشی قابل توجه برای کاوش دو سمت گردن زیر بیهوشی است. اما در تکنیک جدید که به پاراتیروئید برداری با راهنمایی اشعه و با حداقل تهاجم minimally invasire radioguided parathyroidectomy معروف است برای بعضی افراد گزینه ای با تهاجم کمتر است.
در این رویه ، پزشک از اسکن رادیوایزوتوپ (اسکن سستامیبی sestamibi scan) بریا مشخص کردن محل غده پاراتیروئید غیر طبیعی پیش از عمل استفاده می کند.
برای انجام اسکن، مقدار خوراک اندکی ماده رادیواکتیو تجویز می شود که فقط غده پاراتیروئید پرکار آن را جذب می نماید و غده سالم آن را جذب نمی کند. در زمان عمل جراحی ، جراح از نتایج اسکن سستامیبی به عنوان نقشه برای مشخص کردن محل غده غیر طبیعی استافده می کند. در بعضی موارد برای تائید محل غده از یک پروب استفاده می شود که قادر به تشخیص رادیو اکتیویته است.

همه موارد اعمال جراحی ، خطرات مربوط به خود را دارد . تعداد اندکی از افرادی که تحت عمل جراحی غده پاراتیروئید قرار می گیرند به صدمه اعصابی گرفتار می شوند که کنترل طناب های صوتی را بر عهده دارند و در بعضی نیز میزان کلسیم به صورت مزمن پائین می افتد که به درمان با کلسیم و ویتامین D نیاز پیدا می کنند، اما با همه این موارد عمل جراحی بسیار مؤثر است. اما با عمل جراحی همه موارد هیپر کلسمی قابل درمان نیست.

داروها.سیناکالست cinacalcet (Sensipar) دارویی است که ثابت شده از طریق کاستن از تولید هورمون پاراتیروئید تراز کلسیم خون را پائین می آورد و در بعضی بیماران مبتلا به پرکاری پاراتیروئید مؤثر است. در صورت بروز پوکی استخوان ، مصرف داروهای گروه بیس فسفونیت مثل آلبدرونیت Fosamax ریزدرونیت (Actonel) یا باندرونیت (BoniVa) به حفظ توده استخوان مهره ها و تهیگاه کمک کرده و احتمال شکستگی را کاهش خواهد داد.

سرطان
تصمیم به انجام درمان و نحوه درمان هیپرکلسمی ناشی از سرطان به هدف های کلی درمان سرطان وابسته است. تسکین شناسه ها و نشانه های هیپرکلسمی ممکن است با تجویز مایعات داخل وریدی برای درمان بی آبی و داروهایی مانند بیس فسفونیت ها یا سایر داروها بریا توقف تجزیه استخوان استوار باشد.

درمان هیپر کلسمی ممکن از میزان درد بکاهد ، کیفیت زندگی را بهبود بخشد و بیمار بتواند فعال مانده و تحت درمان اختصاصی سرطان قرار گیرد.

شیوه ز ندگی و تدبیر های خانگی
در صورت وجود هیپر کلسمی ، بیمار می تواند با انجام کارهای زیر از وارد آمدن صدمه به کلیه و استخوان ها جلوگیری نماید:

نوشیدن مایعات به ویژه آب به مقدار زیاد . نوشیدن مایعات به حفظ بیمار و جلوگیری از بی آبی و پیشگیری از ایجاد سنگ کلیه کمک می کند.

نرمش. وقتی میزان کلسیم به حد طبیعی بازگشت و در صورتی که بیمار از جنبه های دیگر سالم بود، برای کمک به حفظ تراکم استخوان با اهمیت است که فعال باشد. باید تمرین های قدرتی با نرمش های تحمل وزن همراه شود. تمرین قدرتی سبب ساخته شدن ماهیچه ها و استخوان های بازوان و بخش بالای مهره ها می شود. نرمش های تحمل وزن مانند راه رفتن ، بیشتر بر استخوان های پا ، تهیگاه و بخش پائینی مهره ها تاثیر دارد . اگر بیمار تازه نرمش می کند باید کار را به آهستگی و به تدریج شروع کند. اگر هیپرکلسمی در نتیجه سرطان باشد که به استخوان ها انتشار یافته است، پیش از شروع هر نوع نرمشی باید با پزشک مشورت کرد.

توقف کشیدن سیگار . ثابت شده سیگار کشیدن میزان از دست رفتن استخوان را می افزاید و نیز سبب افزایش فاحش مشکلات می شود. باید در مورد بهترین راه ترک سیگار با پزشک مشورت کرد.

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده