معماری
نسخه خوانی

آموزش نسخه خوانی (یادگیری خواندن نسخه دارو،آزمایش،سونوگرافی)

اول از همه باید بدونیم نسخه چیست؟روش های یادگیری نسخه خوانی برای خواندن و نوشتن دارو و آزمایش.نسخه حاوی تشخیص پزشک و داروها و دستورات لازم برای بهبود بیمار است.

نسخه حاوی تشخیص پزشک ونام و دستور مصرف داروهای لازم برای بهبود بیمار است.

چهار چوب نسخه:

۱:نام بیمه ای که بیمار تحت پوشش قرار دارد.
۲:نام و نام خانوادگی وسن بیمار.
۳:تاریخ اعتبار دفترچه.
۴:تاریخ مراجعه به پزشک.
۵:داروها و نحوه استفاده آنها که توسط پزشک معالج تجویز شده.
۶:مهر  که حاوی نام و کد نظام پزشکی وتخصص پزشک معالج می باشد.

 

درزیر روشهای مختلف نسخه خوانی برای دارو و آزمایش و … را مرور خواهیم کرد.
چند نوع نسخه داریم؟
نمیشه گفت نوع ولی خب ما یه نسخه داریم که تو سربرگ مطب مینویسیمش یه نسخه هم هست که واسه افرادی که بیمه دارن تو دفترچه مینویسیمش و چون در حال حاظر تقریبا همه بیمه شدن در مورد نسخه دفترچه صحبت خواهد شد.
در ضمن توی نسخه صرفا دستورات دارویی نوشته نمیشه و میتونه هر دستوری از طرف پزشک در مورد درمان شما باشه مثل تست های تشخیصی و… که ما فعلا به قسمت دستورات دارویی نسخه ها کار داریم.
نسخه در چه چهارچوبی تهیه میشه؟
مشخصات پزشک: در نسخه های سر برگ دار مطب معمولا در بالا یا بقل نسخه اطلاعاتی راجع به معرفی پزشک درج شده است.(مانند نمونه در تصویر)

تاریخ نسخه

تاریخ نوشتن نسخه یا تجویز دارو هست که سعی بشه حتما واسه همه پرش کنید تا بعدا به مشکل نخورید.
نام و سن بیمار
شروع نسخه : که معمولا با کلمه Please یا همون لطفا شروع میشه و در هر خط یک دستور دارویی نوشته میشه
شکل دارو: در ابتدای دستور دارویی و در واقع کلمه اول هر خط مربوط به شکل داروی مورد نظر هست که با هم اشکال دارویی رو هم مرور خواهیم کرد.
نام دارو: نام علمی یا نام تجاری معروف دارو هست که بعد از شکل دارویی نوشته میشه
دوز دارو: بعضی دارو ها در یک شکل خاص دارای محصولاتی با دوز متفاوت هستند مثلا داروی فنوباربیتال دارای قرص هایی با دوز های ۱۵، ۶۰ و ۱۰۰ میلی گرم هست که باید دوز مورد نظر پزشک در نسخه نوشته بشه.
تعداد دارو: تعداد مورد نیاز از اون دارو رو در انتهای دستور دارویی نوشته میشه
دستور دارو: دستور مصرف دارو هست که معمولا در زیر دستور دارویی نوشته میشه و بعضا در جلو دستور دارویی هم نوشته میشه
مهر و امضا: که شامل نام و نام خانوادگی پزشک ، نوع تخصص پزشک و شماره نظام پزشکی هست و به همراه امضای پزشک اعتبار بخش نسخه خواهد بود و اصولا نسخه بدون مهر هیچ ارزشی نداره.

مرحله های آموزش خوندن نسخه چیه؟

آشنایی با اشکال دارویی
آشنایی با دسته های دارویی
آشنایی با اسم ها و نوشتار انگلیسی دارو ها
آشنایی با کارایی دارو ها  و نحوه استفاده

خب پس طبق این اصول و مراحل ما اول باید ببینیم اشکال دارویی چیا هستن، یعنی دارو ها کلا به چه شکل هایی در داروخونه ها موجود هستن…

انواع اشکال دارویی روتین به شکل زیر هست که معمولا در نسخه مخفف نوشته میشه و شایع هاشو در صورتی که مخفف داشته باشه براتون مخفف می نویسم:

قرص(Tablet)به اختصار Tab
کپسول (Capsule)به اختصار Cap
شربت (Syrup )به اختصار Syr
آمپول (Ampoule)به اختصار Amp
ویال (Vial) معمولا به شکل Amp نوشته میشه
پماد (Ointment)به اختصار Oint
کرم (Cream)
لوسیون (Lotion)
ژل (Gel)
شیاف (Suppository)
قطره (Drop)
پودر یا ساشه (Powder & Sachet)
اسپری (Spray)
سرم (Serum)

این قسمت فرآیند نسخه خوانی بود که مرور شد،برای یادگیری دسته های دارویی و اسمها و کارایی داروها هم باید فایل زیر رو خوب بخونید که توضیحات کاملی داد.

اشکال رایج دارویی

 

انواع دفترچه بیمه هایی که افراد مختلف را تحت پوشش قرار میدهند:
۱: تامین اجتماعی.

نسخه تامین اجتماعی

که در سمت چپ حاوی اطلاعات فردی بیمار،ودر سمت راست حاوی داروهای تجویز شده برای بیمار است.در بالا سه برگ با سه رنگ متفاوت دیده میشود.که برگ سبز رنگ هنگام مراجعه بیمار به داروخانه از دفترچه جدا شده ونزد داروخانه برای ارسال به بیمه مربوطه جدا میگردد.برگ قرمز رنگ توسط پزشک جدا میگردد،و برگ آبی نزد بیمار باقی می ماند.

 

۲:دفترچه های بیمه خدمات درمانی:
کارمندان دولت
بیمه سلامت همگانی یا ایرانیان
سایر اقشار
بیمه روستائی
که در شکل نسخه این بیمه ها یکسان است.و تنها تفاوت انها در سمت بالای سمت راست نسخه است که نوع بیمه مربوطه در آنجا مشخص شده است.

دفترچه خدمات درمانی
۳:نیروهای مسلح
۴:کمیته امداد.
ودفترچه های بانک ها و ادارات مختلف مانند:
بانک ملت.صدا و سیما.شرکت نفت.بیمه ایران.و…

 

نسخه خوانی, [۱۱.۰۴.۱۶ ۰۰:۲۳] ۳:نیروهای مسلح

نسخه خوانی, [۱۱.۰۴.۱۶ ۰۰:۳۷] ۴:کمیته امداد.

نسخه خوانی, [۱۱.۰۴.۱۶ ۰۰:۴۰] ودفترچه های بانک ها و ادارات مختلف مانند:
بانک ملت.صدا و سیما.شرکت نفت.بیمه ایران.و…….

اشکال دارو:
قرص « tablet»:
انواع قرص ها:
۱:قرص ساده.
۲:قرص جوشان.
۳:قرص جویدنی.
۴:قرص مکیدنی.
۵:قرص زیرزبانی.
۶:قرص ها با آزاد سازی کنترل شده.(آهسته رهش_پیوسته رهش )

 

کپسول «capsule»:
اشکال دارویی جامد میباشند که مواد دارویی و افزودنی در یک پوسته (سخت ویا نرم) که عمدتا از جنس ژلاتین است.قرارگرفته است.

قرص های جویدنی «chewable tablets»:
قرص هایی هستند که باید به آرامی در دهان خرد شوند.گاهی بدون جویدن واقعی این اتفاق می افتد.

آمپول ها «ampules»:
ظروف شیشه ای می باشند که برای نگهداری مقدار مشخصی از داروی استریل است و وقتی که باز میشوند نمیتوان دوباره آنها را همانند پیش از بازکردن با اطمینان بر استریل ماندن نگهداری کرد.سرآمپول به وسیله ذوب تحت شرایط اسپتیک بسته میشود.
قرص های دهانی « buccal tablets»:
باید در حفره ی دهان حل شوند.این فراورده ها به گونه ای طراحی میشوند که مقداری از دارودر یک فاصله زمانی آزاد نمایند.عموما قرص های پهن و بیضی شکل هستند جذب این ها با تاخیر صورت میگیرد.

بالک« bulk»:
شامل سه گروه می باشند.
۱:مواد اولیه که در داروخانه جهت ساختن دارو های ترکیبی مصرف میشوند.
۲:مواد اولیه ای که در داروخانه به بسته های کوچک تقسیم میشوند.
۳:داروهایی با بسته بندی بزرگ که در مرکز درمانی توسط کارکنان مصرف پزشکی به مصرف میرسند.

قرص های کنترل رلیز «controlled_release_tablets»:
فراورده های دارویی هستند که جهت آزادشدن تدریجی و طولانی وکنترل شده ماده موثر طراحی می شوند.

کرم ها «creams»:
فرآورده های نیمه جامد امولسیونی میباشند که برای استعمال خارجی به کار میروند.

محلول های دیالیز «dialysis solution»:
شبیه محلول های تزریقی هستند و مانندآنها در کاربرد است.محلول های دیالیز را نمیتوان داخل ورید تزریق نمود.اما بیرون از سیستم گردش خون به کار میروند.

قرص های جوشان «efferrescent tablets»:
از مخلوط کردن وفشردن ماده دارویی با نمک جوشان گرانول شکل ویا مواد دیگری که دارای خاصیت آزادکردن گازدر زمان تماس با آب می باشند تهیه میشوند.

الگزیرها«elixir»:
از انواع محلول های خوراکی هستند که به طور وسیعی کاربرد دارند و به شکل محلولی که حاوی حلال هیدروالکلیک شیرین شده بوده و سیال تر از آب می باشند تهیه میگردند.

قرص های روکش دار روده ای  «enteric_coated tablets»:
قرص های می باشند که در برابر حل شدن در معده مقاومت میکنند تادارو سالم از محیط اسیدی معده عبور نماید و از طریق روده جذب میشود.

عصاره ها « ertracts»:
حاصل استخراج مواد موثر گیاهی ویاحیوانی وحل کردن آن ها در حلال وتبخیر وتغلیظ ماده حاصله بوده وقدرت اثر آنها معمولا چندین برابر ماده خام اولیه است.

قرص های پوشش فیلمی «film_coated_tablets»:
قرص هایی هستند که توسط یک پلیمر قابل حل در آب ویا یک لایه ی قابل حل در آب پوشانده می شوند که این لایه عموما رنگی است.پوشش مزبور در دستگاه گوارش پاره میشود.

ژل ها «gels»:
نیمه جامد می باشند وشامل ذرات غیر ارگانیک کوچک ویا مولکولی های ارگانیک بزرگ هستند که توسط یک مایع کنار هم قرار گرفته اند.

گرانول «granules»:
از به هم پیوستن ذرات کوچکتر تهیه میشوند وعموما دارای اشکال نامنظم بوده و به صورت ذرات منفرد ودرشت می باشند.

بخورها « inhalarts»:
داروها یا مخلوطی از داروها هستند که توسط خاصیت فشار بالای بخار میتوانند از هوا به عنوان زمینه استفاده کرد.

پودرها «powders»:
مخلوطی ازداروهایی می باشند که به ذرات بسیار کوچک ونرم تقسیم ومخلوط شده اند.به عبارت دیگر مواد شیمیایی در شکل خشک را پودر گویند.

رزین «resin»:
یا صمغ ترشحات جامد یا نیمه جامد گیاهان می باشند که ممکن است طبیعی یا مصنوعی به دست آید.

اسپریت «spirit»:
محلولی حاوی مواد خوشبوکننده است وحلال آن الکلی است.

اسپری  «spray»:
محلول های روغنی یا آبی به صورت قطره های بسیار کوچکی می باشند که به صورت موضعی (پوست.بینی ویا فارنکس )مصرف می شوند.

قرص های زیر زبانی «soblingual  tablets»:
قرص هایی که باید در زیرزبان حل شوند.(دلیل آن جذب دارو از طریق موکوس دهان می باشد.).استفاده از این داروها در مواردی که دارو توسط اسید معده از بین می رود،سودمند است.

شیاف ها «suppositories»:
اشکال دارویی جامدی می باشند که توسط واردکردن دارو در حفرات بدن(عمود مقعد و واژن) مورد استفاده قرار میگیرند.

سوسپانسیون ها«suspensions»:
فرآورده های ریز مجزا از همی هستند که در یک حلال (معمولا آب)به صورت معلق در می آیند.سوسپانسیون ها را قبل از مصرف باید تکان داد.زیرا تمایل به رسوب دارند.سوسپانسیون های خوراکی عموما محلول در آب هستند.ولی سوسپانسیون هایی که برای منظورهای دیگر به کار می روندممکن است دارای حلال دیگری باشند.

قرص آهسته رهش «sustained_release forlns»:
این فرم دارویی به جهت آن تهیه میشود که بتواند رها شدن مقداری از دارو را برای تاثیرات درمانی مطلوب وفوری ایجاد نماید و بعد از آن به صورت پیوسته و تدریجی باقی مانده دارورا آزاد نماید تا سطح دارو در طی یک دوره زمانی مشخص ثابت بماند.این دوره معمولا ۸_۱۲ساعت است.

تنتورها «tincture»:
محلول هایی هستند که با استخراج محتویات فعال از داروهای خام تهیه می شوند.همچنین تنتور ممکن است به محلول مواد شیمیایی حل شده در الکل و یا محلول های هیدروالکلیک نیز اطلاق میگردد.

محلول موضعی «topical solution»:
برای استعمال موضعی به کار گرفته می شوند وحلال آن ها را آب تشکیل میدهد.

قرص های واژینال «vaginal tablets»:
قرص های واژینال عمدتا توسط ابزاری داخل واژن قرار داده میشوند.که به این ترتیب امکان آلودگی کمتر می گردد.ساخت این قرص ها ساده تر وترکیب آنها پایدار تراز شیاف های واژینال است.

محلول های شستشو و ضد عفونی کننده «irigation solution»:
شبیه محلول های تزریقی هستند اما داخل ورید تزریق نمیشوند.از این محلول ها برای شستشوی زخم ،انسزیون های جراحی ویا بافت های بدن استفاده می شود.

لوسیون ها « lotions»:
فرآورده های مایعی می باشند که برای استعمال خارجی (جلدی)به کار می روند.اکثر لوسیون ها شامل مواد پودر شده ی نرمی هستند که غیر قابل حل در محیط می باشند.

قرص های مکیدنی «lozengers»:
اشکال دارویی جامدی هستند که به شکل قرص بوده وشامل ترکیب دارویی مورد نظر به علاوه مواد خوش طعم کننده می باشد،وجهت تامین تاثیرات موضعی خود به طور تدریجی در حفره دهان حل میشود.

پمادها «ointments»:
فراورده های نیمه جامدی می باشند که جهت استعمال خارجی به کار میروند.یک پایه پمادی دارند که ممکن است هیدروفیل ویا هیدروفوب باشند.

پماد های چشمی «ophthalmic ointment»:
پماد های استریلی هستند که جهت استعمال روی چشم به کار میروند.

اوول ها «ovules»:
اشکال داروی نرم یا جامد بیضی شکل هستند که به وسیله قراردادن در واژن استعمال می شوند و بیشتر جهت اثرات موضعی به کار میروند.(معمولا حاوی گلیسرین،ژلاتین،آب و داروی مورد نظر هستند. ).

پلت ها«pellet»:
فراورده ای است که به وسیله تزریق کننده های خاص ویا به وسیله انسزیون جراحی، زیر جلد کار گذاشته میشود و به تدریج وبه صورت پیوسته،ماده موثره خودراآزاد میکند.

پیل ها «pill»:
فراورده های جامد مدور وکوچکی هستند که از راه خوراکی مصرف میشوند.

مشمع ها «plasters»:
مواد چسبنده نیمه جامدی می باشند و برای استعمال خارجی وروی بدن به کار می روندوموجب تماس طولانی مدت دارو با موضع میشوند.از مواردی مانند کاغذ،ابریشمی،ویا پلاستیک به عنوان زمینه میتوان استفاده کرد.

 

 

مطالب مشابه:

راه شناسایی داروی تقلبی

پاسخ دهید