آلرژی به کپک (علائم و راه درمان)

درصورت وجود آلرژی کپک mo(U)ld allergy، دستگاه ایمنی در زمان تنفس‌هاگ‌های کپک، بیش ازحد ازخود واکنش نشان می‌دهد. این امر سبب شعله‌ور شدن آبشار واکنش‌هایی می‌شود که به بروز نشانه‌های آلرژی منتهی می‌گردد.
مانند سایر آلرژی‌ها، آلرژی‌کپک سبب بروز سرفه شده، خارش چشم‌ها بروز کرده و سایر نشانه‌هایی به وجود می‌آید که بیمار را ناتوان و بینوا می‌کند. دربعضی افراد، آلرژی کپک با آسم پیوند دارد و تماس با قارچ سبب محدود‌شدن تنفس وپیدایش سایر نشانه‌های مجاری هوایی می‌گردد.
درصورتی‌که شخصی دچار آلرژی کپک باشد، بهترین روش دفاعی، کاهش تماس با انواع کپکی است که سبب بروز واکنش می‌شوند. درعین‌حال که همیشه هم پرهیز از عوامل محرک آلرژی کپک امکان‌پذیر نیست ولی با استفاده از دارو می‌توان واکنش‌های آلرژی کپک را تحت‌کنترل درآورد.

نشانه ها
آلرژی‌ کپک سبب ایجاد همان شناسه‌ها و نشانه‌هایی می‌شود که درسایر انواع آلرژی‌های بخش فوقانی دستگاه تنفس مشاهده می‌گردد.
نشانه‌ها آلرژی کپک عبارتند‌از:

ـ عطسه
ـ آبریزش یا گرفتگی بینی
ـ سرفه وترشح از پشت حلق
ـ خارش چشم، بینی وگلو
ـ آبریزش ازچشم

نشانه‌های آلرژی کپک در اشخاص مختلف متفاوت است و از خفیف تا شدید تغییر می‌کند. ممکن‌است شخصی در سراسر سال دارای نشانه باشد و یا نشانه‌ها فقط در بعضی مواقع سال ظاهر شوند. ممکن‌است نشانه‌های این آلرژی وقتی بروز کند که هوا نمناک است و یا زمانی که بیمار درون خانه یا بیرون از خانه و غلظت کپک بالا است بروز نماید.

آلرژی کپک و آسم:

درصورتی‌که بیمار دچار آلرژی کپک و آسم باشد، ممکن‌است در تماس با هاگ‌های قارچ، نشانه‌های آسم شعله‌ور شود. در بعضی افراد، تماس با بعضی کپک‌ها ممکن‌است سبب بروز حمله‌‌ شدید آسم گردد.

شناسه هاو نشانه های آسم شامل است بر:
ـ سرفه
ـ خس‌خس‌کردن
ـ کوتاهی نفس
ـ سفت‌شدن قفسه‌ ‌سینه

زمان دیدار با پزشک
در صورت گرفتگی بینی، عطسه، آب آمدن از چشم یا سایر نشانه های ناراحت کننده ماندگار باید به پزشک رجوع نمود.

علل
مانند هرآلرژی دیگر، نشانه‌ها آلرژی کپک با پاسخ کاملاً آشکار دستگاه ایمنی حساس شعله‌ور می‌شود. وقتی شخص در فضای مملو از ذرات ریز هوازاد هاگ نفس می‌کشد، دستگاه ایمنی این ذرات را به‌عنوان مهاجمان خارجی قلمداد‌کرده و برای مبارزه با آنها آنتی‌بادی‌های ایجاد‌کننده‌ی آلرژی به‌وجود می‌آید.

بعد‌از آنکه تماس تمام شد، بازهم آنتی‌بادی‌هایی تولید می‌شوند که این مهاجم را «‌به‌خاطر‌می‌آورند» و به‌این‌ترتیب است که هر‌نوع تماس بعدی با کپک سبب می‌شود دستگاه ایمنی واکنش کند. این واکنش سبب شعله‌وری رهایی موادی مانند هیستامین می‌گردد که موجبات خارش و آبریزش از چشم، آبریزش از بینی، عطسه و سایر نشانه‌های آلرژی کپک را فراهم می‌آورد.

کپک هم در بیرون و هم در محیط درون ساختمان‌ها وجود دارد. کپک‌ دارای انواع بسیاری است، ولی فقط بعضی انواع آن سبب ایجاد آلرژی می‌شوند. داشتن آلرژی نسبت به یک نوع کپک الزاماً نشانه‌ی وجود آلرژی به انواع دیگر نیست. بعضی از شایع‌ترین کپک‌هایی که سبب ایجاد آلرژی می‌شوند عبارتند‌از: آلترناریا‌alternaria، آسپرژیلوسaspergilus، کلادوسپوریومcladosporium و پنی‌سیلیوم penicillium.

وقتی که آلرژی نباشد
با‌وجودی‌که آلرژی کپک شایع‌ترین مشکلی است که به‌علت تماس با کپک ایجاد می‌شود ولی ممکن‌است کپک بدون بروز واکنش آلرژیک سبب بیماری شود. همچنین ممکن‌است کپک سبب بروز عفونت یا پیدایش واکنش‌های آغالنده و توکسیک گردد. عفونت‌های ناشی‌از کپک به پیدایش انواع مشکلات از نشانه‌ها شبه فلو گرفته تا عفونت‌های پوستی وحتی پنومونی می انجامد.

‌وقتی موادی‌که در کپک وجود دارند و به ترکیبات آلی فراّر موسومند سبب آغالش غشاهای مخاطی درون بدن شوند، یک واکنش‌ آغالنده ایجاد می‌شود. نشانه‌های واکنش آغالنده irritant reaction مشابه آلرژی است و شامل است بر آغالش چشم، آبریزش‌بینی، سرفه، خشونت صدا، سردرد و آغالش پوست.

بروز واکنش توکسیک (سمی) نسبت به کپک، نتیجه‌ی‌ تماس با مقدار زیادی مواد موسوم به مایکوتوکسین mycotoxin است. مانند هر واکنش آغالنده، نشانه‌ها واکنش توکسیک ممکن‌است شامل نشانه‌های شبه فلو، آغالش چشم و پوست و اختلالات تنفس باشد. بیمار ممکن‌است دچار سردرد، عصبانیت، سرگیجه، اشکال درتمرکز و خستگی شدید هم باشد.

عوامل خطر ساز
تعدادی از عوامل ممکن‌است احتمال ایجاد آلرژی کپک را افزایش دهند یا نشانه‌های موجود آلرژی کپک را وخیم‌ترسازند، ازجمله:

• داشتن سابقه خانوادگی آلرژی. درصورتی‌که آسم، آلرژی درخانواده‌یی موجود باشد، احتمال ایجاد آلرژی کپک بیشتر می‌شود.

• کار در مشاغلی که با کپک تماس دارند. مشاغلی که تماس با کپک در آنها زیاد است عبارتند‌از: زراعت و دامداری، تولید لبنیات، قطع درختان جنگلی، کارهای آشپزی، آسیاها، فرشبافی‌ها، کـــاردرگــلـــخانـــه‌ها و ترمـیم وسایل خانگی.

• زندگی درخانه‌یی با رطوبت زیاد. درصورتی‌که میزان رطوبت محیط درونی بیش‌از 60 درصد باشد، درمنزل، میزان تماس باکپک زیاد می‌‌شود. درصورتی‌که شرایط مناسب باشد ظاهراً کپک می‌تواند رشد کند، در زیرزمین‌ها، پشت قاب‌های روی دیوار، پشت قالب‌های صابون و سایر سطوح نمناک، روی فرش‌ها، تماس با مقدار زیاد کپک‌ خانگی، نشانه‌های آلرژی‌کپک را شعله‌ور می‌کند.

• کار یا زندگی درساختمانی که درمعرض رطوبت زیاد است. مثل نشت از لوله‌ها، چکه‌کردن آب در هوای بارانی و صدمه‌ سیل. در بعضی نقاط، تقریباً هر ساختمان به نوعی دارای رطوبت مفرط است. رطوبت امکان رشــد کپـــک را فراهم می‌آورد.

• زندگی درخانه‌یی با تهویه ضعیف. پنجره و درهای سفـت سبب حبس رطوبت درمحیط‌ خانه شده و از تهویه‌ مناسب جلوگیری می‌کنند و شرایطی عالی برای رشد کپک فراهم می‌آورند. جاهای نمناک مانند حمام، آشپزخانه و زیرزمین نسبت به رشد کپک تأثیر‌پذیرتر می‌باشند.

عوارض
پاسخ‌های آلرژی کپک نسبت به کپک شامل است بر نشانه‌هایی از نوع تب یونجه که بیمار را ناتوان و بینوا می‌کند ولی جدی و وخیم‌ نیستند. اما، بعضی شرایط آلرژیک ناشی‌از کبدوخیم می‌باشند. این شرایط عبارتند‌از:

• آسم ناشی‌از کپک. درافراد دچار آلرژی کپک، نفس‌کشیدن درهاگ سبب شعله‌ورشدن آسم می‌گردد. اگر بیمار دچار آلرژی کپک و آسم باشد، باید درمورد ایجاد حمله‌ شدید آسم، استفاده از یک برنامه‌ اورژانس را در دسترس داشته باشد.
• سینوزیت آلرژیک قارچی. این حالت حاصل وجود یک واکنش التهابی نسبـت به قارچ در سینوس‌ها است.
• آسپرژیلوز آلرژیک برنش وریه. این واکنش نسبت به قارچ در ریه‌ها در افراد دچار آسم یا فیبروز کسیستیک دیده می‌شود.
• التهاب افزایش حساسیت ریه. این حالت نادر وقتی بروز می‌کند که تماس با ذرات هوازاد ازجمله‌ هاگ‌های قارچ سبب التهاب ریه hypersenistivity pneumonitis شود. این حالت ممکن‌است با تماس با گردوغبار به‌وجود آورنده‌ آلرژی در محل کارایجاد شود.

سایر مشکلات ناشی‌از کپک:
به‌غیر‌از آلرژن‌ها، کپک سبب بروز خطرات دیگر سلامتی درافراد حساس می‌گردد ازجمله ممکن‌است سبب بروز عفونت‌های پوست یا غشاهای مخاطی شود. به طور کلی کپک سبب ایجاد عفونت‌های سیستمی نمی‌شود مگر درافرادی که دستگاه ایمنی دچار اختلال دارند مثـل افراد دچـار ‌HIV/AIDS یا افرادی که از داروهای فرونشاننده‌ ایمنی استفاده می‌کنند. تماس با کپک ممکن‌است سبب آغالش چشم، پوست، بینی وگلو در بعضی افراد شود. سایر واکنش‌های احتمالی کپک با پژوهش‌هایی که درحال انجام است روشن خواهد شد.

آماده شدن برای ملاقات
بسیاری از بیماران دچار آلرژی توسط پزشکان مراقبت اولیه تشخیص داده شده و درمان می شوند. اما بر حسب وخامت آلرژی، ممکن است پزشک مراقبت اولیه بیمار را به پزشک متخصص آلرژی ارجاع دهد.

در طول ملاقات باید مطمئن بود که تمام مسایل مهم پوشش داده شود. در زیر برای کمک به آماده شدن بیمار و انتظاری که باید از پزشک داشت اطلاعاتی ذکر شده است.

آنچه می توان انجام داد.
پرسش در مورد محدودیت های پیش از ملاقات. وقتی قرار ملاقات می گذارید باید در مورد محدودیت ها سوال کنید به عنوان مثال اگر لازم آزمون های آلرژی انجام دهید یا احتمالاً پزشک توصیه خواهد کرد چند روزی پیش از انجام آزمون ، داروهای آلرژی را قطع کنید.

نوشتن تمامی نشانه های تجربه شده و نیز جائی که بوده اید و کاری که در زمان وقوع نشانه ها انجام می دادید.

تهیه فهرستی از تمامی داروها، ویتامین ها یا مکمل های مصرفی

نوشتن تمام سوالاتی که باید پرسیده شود.

تهیه فهرست سوالات به بیمار کمک می کند مدت بیشتری در کنار پزشک بماند. برای آلرژی کپک، بعضی سوالاتی که می توان پرسید عبارتند از:

• درمورد علت بروز این نشانه چه فکر می کنید؟

• آیا با انجام آزمون هایی میتوان آلرژی خاصی را تائید کرد؟

• چگونه می توان آلرژی کپک را درمان کرد؟

• داروهای آلرژی، چه عوارض جانبی دارند؟

• چگونه می توان کپک را از خانه پاکسازی کرد؟

• آیا برای داروی تجویز شده، ژنریک هم وجود دارد؟

• به بیماری دیگری دچارم، چگونه می توانم این دو را با هم تدبیر کنم؟

•آیا در مورد این آلرژی مطالب چاپ شده وجود دارد؟ کدام سایت را توصیه می کنید؟

انتظاری که از پزشک باید داشت؟

برای تعیین آلرژی یا سایر علل احتمالی ایجاد نشانه ها در بیمار، پزشک ممکن است سوالات زیر را مطرح نماید:

• نشانه های بیماری چیست؟

• چه عاملی نشانه ها را به وجود آورده یا سبب بدتر شدن نشانه ها شده است؟

• آیا در بعضی مواقع سال یا بعضی مواقع روز، نشانه ها بدتر می شوند؟

• آیا وقتی به بعضی اماکن مثل بیرون از خانه یا زیر زمین می روید، نشانه ها بدتر می شوند؟

• چه داروهایی مصرف می کنید،از جمله داروهای گیاهی؟

• به چه بیماری های دیگری مبتلا هستید؟

• آیا اعضا دیگر خانواده هم دچار آلرژی هستند؟ چه نوع؟

• آیا با کپک، گردوغبار، دود یا مواد شیمیایی درمحل کار تماس دارید؟

• آیا در خانه ، کپک وجود دارد؟

تا زمان ملاقات چه باید کرد؟

تا مدتی که برای دیدار با پزشک، وقت هست، برای تسکین نشانه ها می توان یکی از داروهای متعدد ضد آلرژی را مصرف کرد.

در صورتی که در جایی از خانه کپک وجود دارد از شخصی که دچار آلرژی نیست بخواهید با استفاده از یک استکان بلیچ در یک لگن آب یا از محصولات پاک کننده کپک آن ناحیه را پاکسازی کند. در صورتی که باید خود بیمار این کار را انجام دهد باید با استفاده از دستکش بلند لاستیکی واستفاده از ماسک این کار را انجام دهد.

آزمون ها و تشخیص
برای شناسایی یا رد سایر مشکلات طبی، طبیب پس از دانستن شناسه‌ها و نشانه‌ها، معاینه‌ جسمی انجام داده و نیز انجام یک یا چند آزمون جلدی یا خونی را دستور خواهد داد تا مشخص شود. علت آلرژی موجود چیست. این آزمون‌ها عبارتند‌از:

• آزمون خراش پوست. دراین آزمون از مقادیر رقیق شده‌ی آلرژن‌های شایع یا مشکوک مانند کپک‌هایی استفاده می‌شود که در محل وجود دارند. در زمان انجام آزمون، این مواد را روی پوست بازو یا پشت گذاشته و خراش کوچکی می‌دهند. درصورت وجود آلرژی،درمحل خراش یک برجستگی (کهیر) روی پوست بروز می‌نماید.
• آزمایش خون. با این آزمایش خون (که گاهی تست رادیوآلرگوسوربنت یا RAST نامیده می‌شود) می‌توان پاسخ دستگاه ایمنی را نسبت به کپک با سنجش مقدار بعضی آنتی‌بادی‌های گردش خون اندازه‌گرفت. این آنتی بادی‌ها را آنتی‌بادی‌های ایمونوگلبولین(IgE)E می‌نامند.

روش های درمان و داروها
بهترین روش درمان برای هر‌نوع آلرژی، انجام اقداماتی در جهت پرهیز از تماس با عوامل شعله‌ور‌کننده است. اما، کپک در همه‌جا وجود دارد و هیچکس نمی‌تواند به‌طور کامل ازآن دور باشد. درعین حال که برای علاج آلرژی کپک راه مطمئنی وجود ندارد ولی با استفاده از بعضی داروها می‌توان تا حدی نشانه‌ها را تسکین داد. این داروها عبارتند‌از:

• کورتیکوستروئیدهای بینی. استفاده از این افشانه‌های بینی به پیشگیری و درمان التهاب ناشی‌از آلرژی کپک در دستگاه فوقانی تنفس کمک می‌کند. برای بسیاری افراد این داروها از مؤثرترین داروهای آلرژی به‌شمار می‌روند و غالباً از نخستین داروهای تجویزی به‌شمار می‌آیند. از نمونه‌های این داروها سیکلزوناید ciclesonide، فلوتیکازون fluticasone، مومتازون mometasone، تریامسینولون و بودزوناید budesonide قابل ذکرند. خونروی از بینی و خشکی بینی از شایع‌ترین عوارض‌جانبی این داروها به‌شمار می‌روند ولی عموماً برای استفاده‌ درازمدت مطمئن هستند.

• آنتی‌هیستامین‌ها. استفاده از این داروها به تسکین خارش، عطسه و آبریزش بینی کمک می‌کند. این داروها با بلوک کردن هیستامین‌اثر می‌کنند. هیستامین‌ ماده‌ ‌شیمیایی است که ضمن واکنش‌ آلرژیک توسط دستگاه ایمنی آزاد می‌شود.

ازآنتی‌ هیستامین‌های زیر می‌توان برای تسکین‌نشانه‌ها سود برد: لوراتادین، فکسوفنادین و ستیریزین. با این داروها منگی یا خشکی‌دهان دیده نمی‌شود و یا مقدارش اندک است. سایر آنتی‌هیستامین‌ها مانند کلماستین clemastine نیز مؤثرند. این داروهای قدیمی‌تر سبب منگی شده، برنحوه‌‌ انجام کار و تحصیل تأثیر گذاشته و سبب خشکی‌دهان می‌شوند.

افشانه‌‌ بینی آزلاستین azelastine واولوپاتادین هیدروکلراید نیزدراین مورد به‌کار می‌روند. عوارض‌جانبی افشانه‌های بینی شامل است بر تلخ شدن دهان و خشکی بینی.

• احتقان‌زداهای خوراکی. داروها ضد‌احتقان خوراکی عبارتند‌از: سودافدودریکسورال. از آنجا که داروهای ضد‌احتقان ممکن‌است سبب افزایش فشارخون‌ شوند، در‌صورت وجود فشارخون باید از مصرف این داروها پرهیز کرد. عوارض‌جانبی احتمالی این داروها شامل است بر افزایش فشارخون، بی‌خوابی، بی‌اشتهایی، تپش قلب، اضطراب و بیقراری.

• افشانه‌های ضداحتقان بینی. این افشانه‌ها عبارتند‌از: اکسی‌متازولین. این داروها نباید بیش از 3یا4 روز مورد استفاده قرارگیرند زیرا سبب می‌شوند.احتقان بینی بازگشته و حتی وقتی مصرف‌شان قطع شود نشانه‌ها بدتر گردند. ســـایر عوارض جانبــی این داروها عـــبارتند از سردرد، بی‌خوابی و عصبانیت.

• مونتلوکاست.مونتلوکاست montelukast قرصی است که برای سد کردن اثر لکوترین‌ها مصرف می‌شود. لکوترین‌ها leukotriene‌ها مواد‌شیمیایی دستگاه ایمنی به‌شمار می‌روند که سبب بروز نشانه‌های آلرژی مانند ترشح موکوس بیش‌ازحد می‌گردند. ثابت شده‌است که این دارو در درمان آلرژی کپک موثر است. مانند آنتی‌هیستامین‌ها، این دارو مؤثرتر ازکورتیکوستروئیدهای استنشاقی نیست. این دارو غالباً وقتی استفاده می‌شود که نتوان اسپری‌های بینی را تحمل کرد یا وقتی که آسم خفیف موجود باشد.

سایر روش‌های درمان آلرژی کپک عبارتند‌از:
• ایمونوتراپی. این درمان شامل یک دسته شات آلرژی است که در درمان بعضی انواع آلرژی مانند تب‌یونجه مؤثر است. شات‌های آلرژی را فقط دربعضی انواع آلرژی کپک مورد‌استفاده قرارمی‌دهند.

• شستشوی بینی. برای کمک به رفع نشانه‌ها آغالند‌ه‌ بینی ممکن‌است توصیه به شستشوی روزانه‌ی‌ بینی با آب نمک شود. در این حالت باید ازسرم‌های نمکی پلاستیکی یا ظرف نتی‌استفاده نمود. این تدبیر خانگی به پاک شدن بینی از مواد آغالنده کمک می‌کند. دراین‌مورد باید از آب‌مقطر استریل که قبلاً جوشیده و خنک شده‌است یا با فیلتر‌های یک میکرونی تصفیه شده‌است استفاده کرد. پس‌از شستشو به‌منظور پیشگیری از آلودگی وسایل مورد استفاده را باید با آب مقطر جوشیده پاک کرد.

شیوه زندگی و تدبیرهای خانگی
باید برای رفع نشانه‌های آلرژی کپک، اقدامات زیر انجام شود:

• خواب دراتاقی با پنجره‌های بسته. برای جلوگیری از ورود کپک به محیط درون خانه. به‌نظر می‌رسد شب ها غلظت هاگ‌های کپک هوازاد بسیارزیاد باشد و این زمان، هوا سرد ومرطوب است.
• استفاده از ماسک گرد و غبار روی بینی و دهان. برای حفاظت در‌برابر هاگ‌های کپک برای حفاظت در‌برابر هاگ‌ها کپک درصورتی‌که بخواهند برگ‌ها را هرس کنند، چمن‌ بزنند یا اطراف کمپوست کار کنند.
• پرهیز از رفتن به بیرون از خانه‌ در بعضی مواقع مثل بلافاصله پس‌از رگبار، در هوای مه‌آلود یا نمناک یا وقتی که میزان کپک زیاد است.

پیشگیری
برای کاهش رشد کپک درمنزل، باید نکات زیر را به یادداشت:

• حذف منبع نمناک در زیرزمین ساختمان مثل لوله‌هایی که نشست می‌کننــد یا چکه‌کــــردن از لوله‌ها بزرگ.
• استفاده از رطوبت‌زدا در هرمنطقه‌یی از خانه که دارای بوی نا و رطوبت است. حفظ میزان رطوبت تا زیر‌50 درصد، پاک‌کردن منظم منابع جمع کننده و کویل‌های تراکم.
• استفاده از ایرکاندیشن و استقرار ایرکاندیشن مرکزی با فیلتر کارآیی بالای ذرات هوا (HEPA) . با فیلترهپا می‌توان هاگ‌های کپک هوای بیرون را پیش‌از ورود به درون خانه گرفت.
• تعویض منظم فیلترهای کوره‌ها و ایرکاندیشن‌ها. بازرسی داکت‌های‌ هوای گرم و در‌صورت لزوم پاکسازی آنها.
• اطمینان ازتهویه مناسب حمام‌ها و پنکه‌ی تهویه در زمان دوش‌گرفتن یا حمام‌کردن و بلافاصله بعد‌از خشک‌شدن هوا در‌صورتی‌که پنکه‌ تهویه موجود نباشد درزمان دوش گرفتن یا حمام کردن باید یک پنجره یا در باز باشد.
• زیرزمین وحمام را فرش نکنید.
• زهکشی مناسب جوی‌ها به دور از محیط خانه با برداشتن برگ‌ها و گیاهان ازاطراف سوراخ‌ها مجرای آب و پاکسازی ناودان‌ها.
• پاک ‌و خشک‌کردن ظرف گیاهان ارگانیک مانند ظروفی که از بند، حصیر یا کنف ساخته شده‌اند.
• تکاندن یا تجدید‌کردن کتاب‌ها و نشریات قدیمی درصورتی‌که در محل نمناک قراردارند مثل زیرزمین زیرا به سرعت قارچ به‌خود می‌گیرند.

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده