عقربک ناخن (دلیل،علائم و راه های درمانی)

پارونیشیا یا عقربک، نوعی عفونت پوستی یا زیرپوستی است که بیشتر اطراف ناخن های دست ایجاد می شود و گرچه به خودی خود بیماری خطرناکی نیست اما اگر به درستی درمان نشود، عوارضی در پی دارد. در اغلب موارد باکتری استافیلوکوک اورئوس عامل آن است اما می تواند ناشی از قارچ ها یا باکتری های دیگر نیز باشد.معمولا دو تا سه روز پس از عفونت، بافت اطراف ناخن ملتهب می شود و با قرمزشدن، ایجاد چرک، درد و احساس گرما و سوزش همراه است.

انواع عقربک
با توجه به نوع عملکرد و پیشرفت عفونت ممکن است عقربک فقط لایه سطحی پوست را درگیر کند. در بعضی موارد دیگر که شیوع بیشتری دارد، عفونت به بافت های زیرپوستی می رسد که وخامت آن متغیر خواهد بود.
گاه ویروس هرپس یا تبخال باعث عفونت انگشت می شود که با بروز تبخال در لب ها نیز همراه است.

علل زمینه ساز
عقربک ممکن است به دلیل کوتاه کردن بیش از حد ناخن، نیش حشرات، ورود تراشه به اطراف ناخن، جویدن ناخن ، کندن پوست اطراف ناخن و ضربه دیدگی ناخن ایجاد شود زیرا باکتری ها مجرایی برای نفوذ پیدا خواهند کرد. ابتلا به بیماری های مزمن مانند دیابت یا ضعف سیستم ایمنی نیز زمینه را تشدید می کند.

افراد مستعد
افرادی که کار هنری انجام می دهند، تعمیرکاران، شاغلان در صنایع مختلف غذایی مانند قصابی، نانوایی و… و به طور کلی همه کسانی که دائم از دست های خود برای انجام کارهای مختلف استفاده می کنند، بیشتر مستعد جراحت و آسیب دیدگی انگشتان دست و در پی آن بیماری عقربک هستند.اگر فرد مبتلا در رستوران یا واحدی که مستقیم با مواد غذایی سروکار دارد شاغل است باید تا زمان بهبود عفونت، کار خود را تعطیل کند؛ زیرا باکتری استافیلوکوک اورئوس مواد غذایی را آلوده می کند و زمینه ساز ناراحتی های گوارشی از جمله اسهال است.

عوارض عدم درمان
در صورت عدم درمان مناسب، به ندرت ممکن است عقربک به خودی خود برطرف شود زیرا عفونت پیشرفت می کند و به اطراف ناخن حتی ریشه می رسد. در این حالت به دلیل ایجاد عفونت زیر ناخن، رنگ آن زرد خواهد شد. بخش های اطراف عقربک نیز قرمزتر و متورم می شود، درد مداوم و تیرکشنده ای دارد و ممکن است همراه با تب باشد.
با پیشرفت عقربک، ناخن به طور غیرعادی رشد می کند و تغییر شکل می یابد. حتی ممکن است مفاصل و استخوان اطراف ناخن نیز درگیر شود.
درمان در این شرایط اجتناب ناپذیر است زیرا می تواند باعث مردگی بافت ها شود. همچنین اگر عفونت به مفاصل رسیده باشد، زمینه ساز آرتروز خواهد بود.

توجه به درمان مناسب
ضدعفونی کردن محل عفونت در مراحل اولیه عقربک باعث بهبودی می شود اما در صورت پیشرفت نیاز است آنتی بیوتیک خوراکی مصرف شود. البته اگر این روش نیز نتیجه بخش نباشد جراحی کوچک برای بیرون آوردن چرک و ضدعفونی بخش های عمیق تر بافت تجویز
می شود.

پیشگیری
برای پیشگیری از بروز عقربک و عوارض آن پوشیدن دستکش هنگام انجام کارهای سخت که باعث جراحت در انگشتان و دست ها می شود، ضروری است. تزریق واکسن کزاز نیز در این شرایط توصیه می شود.
همچنین باید از کوتاه کردن بیش از حد ناخن به ویژه کندن پوست های اطراف ناخن خودداری کرد زیرا مجرای نفوذ باکتری به پوست باز می شود. برای پیشگیری از ابتلا به پارونیشیا باید به نکات زیر دقت شود:
از ناخن و پوست اطراف آن مراقبت کامل کنید.
ناخن خود را نجوید و گوشه آن را نکنید.
مراقب باشید دستتان در معرض مایعات و پودرهای ظرفشویی قرار نگیرد. دستکش های لاستیکی با پوشش داخلی نخی مناسب ترین وسیله برای این کار است.
برای آرایش ناخن خود از وسایل شخصی استفاده کنید.
ناخن های دست را هفته ای یکبار و ناخن های پا را ماهی یکبار کوتاه کنید.
از ناخن گیر تیز استفاده کنید و گوشه های ناخن را گرد کنید.پوست اطراف ناخن را به هیچ وجه دستکاری نکنید.
دست خود را خشک نگه دارید و در معرض رطوبت دائم قرار ندهید. به مدت طولانی از دستکش یا از ناخن مصنوعی استفاده نکنید.

4 نوع پارونشیا وجود دارد

پارونشیای ناخن، ناشی از ورود میکروب به کناره‌های ناخن است. پارونشیا ممکن است قارچی، ویروسی، استافیلوکوکی و شیمیایی باشد.

1) پارونشیای قارچی در اثر جویدن یا کندن پوست کنار ناخن ایجاد می‌شود. قارچ از نوع کاندیدیاست. این نوع از پارونشیا معمولا در بیماران دیابتیک و افرادی که دچار نقص سیستم ایمنی هستند بیشتر دیده می‌شود. درمان پارونشیای کاندیدیایی داروهای ضدقارچی است. البته پارونشیای قارچی در صورتی که زود درمان نشود ممکن است به انگشتان دیگر نیز سرایت کند.

2) پارونشیا ممکن است در اثر ورود ویروس هرپس به ناحیه کنار ناخن نیز اتفاق بیفتد. در افرادی که به ضایعه تبخال دست می‌زنند، احتمال وارد شدن ویروس از طریق پوست آسیب‌دیده به فضای زیرپوستی وجود دارد. عقربک هرپسی معمولا دردناک است.

3) پارونشیای باکتریایی نوع دیگری از عقربک است که با عفونت بافت اطراف ناخن و درد زیادی همراه است. بافت لطیف نوک انگشتان و مجاورت آن در اثر التهاب ناشی از عفونت، دردناک می‌شود. البته گیرنده‌های درد در این قسمت از بدن بیشتر است.

4) نوع دیگری از پارونشیا منشاء میکروبی ندارد و در اثر تماس فرد با مواد شیمیایی ایجاد می‌شود. چنین بیمارانی معمولا مشاغلی دارند که مجبورند با مواد شیمیایی سروکار داشته باشند. هر نوع ماده شیمیایی‌ای ممکن است پارونشیای میکروبی ایجاد کند. درمان این افراد معمولا طولانی است چون تا وقتی تماس با ماده شیمیایی وجود داشته باشد درمان بی‌نتیجه خواهد بود. بهترین راه درمان اجتناب از ماده محرک است. البته این کار مستلزم آن است که فرد شغل یا کار مورد علاقه خود را کنار بگذارد.

علت اصلی از بین رفتن چربی اطراف ناخن
دست‌ها یکی از فعال‌ترین اعضای بدن هستند و همیشه در معرض عوامل خارجی، آلودگی و صدمات قرار دارند. طبیعی است که خانم شاغل و صاحب فرزند کارهای روزمره زیادی دارد و شاید نتواند به خوبی از دست‌های خود مراقبت کند.

مهم‌ترین عاملی که باعث ترک خوردن پوست می‌شود، خشکی پوست است. افرادی که با آب زیاد سروکار دارند یا شاغل هستند و مانند این خانم مجبورند به کاغذ و پول آلوده که معمولا گردوخاک زیادی هم دارد، دست بزنند، به‌تدریج دچار خشکی پوست می‌شوند یا به عبارتی دیگر، پوست اطراف ناخن ریش‌ریش می‌شود.

ریش‌ریش شدن ناخن، فضا را برای ورود انواع میکروب‌ها به زیر پوست مهیا می‌کند و باعث التهاب می‌شود. علت خونریزی و دردناک بودن دست، التهاب و شکننده بودن اطراف ناخن است. اگر این بیماری به مدت طولانی باقی بماند و درمان نشود ممکن است باعث شیاری شدن ناخن و در نهایت، تغییر شکل آن هم شود. بیماری معمولا از دست غالب شروع می‌شود؛

یعنی دستی که بیشتر کارها با آن انجام می‌گیرد. ابتدا معمولا یکی-دو انگشت درگیر هستند ولی به‌تدریج به ناخن‌های سایر انگشتان نیز سرایت می‌کند اما در بیشتر موارد ناخن‌های شست و میانی درگیر هستند.

برای درمان توصیه این است که خیس و خشک شدن ناخن به حداقل برسد. برای شستشو و حتی آشپزی، از دستکش استفاده شود. مهم است که بیمار بعد از هر بار شستن‌ دست‌ها به‌طور کامل دست‌ها را خشک کند. شستشو با آب باید به حداقل زمان ممکن برسد.

چنین بیمارانی باید ضمن رعایت نکات ذکرشده حتما به‌طور مکرر از کرم‌های مرطوب‌کننده استفاده کنند چون علت اصلی خشکی و ترک پوست اطراف ناخن کاهش چربی پوست است و کرم‌های مرطوب‌کننده جایگزین خوبی برای چربی ازدست‌رفته پوست هستند. کرم باید روی سطح ناخن را هم بپوشاند. با رعایت این نکات تقریبا بعید به نظر می‌رسد که مشکل بیمار حل نشود.

مترجم: مریم سادات کاظمی.خراسان نیوز
منبع:PassportSanté.fr

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده