معماری
ریزه خواری

ریزه خواری (خطرات و عوارض)

ریزه‌خواری اصطلاحی است که به مصرف پراکنده مواد غذایی مختلف در طول مدت بیداری گفته می‌شود. امروزه ریزه‌خواری به مساله‌ای همه‌گیر، میان مردم جوامع مختلف تبدیل شده است. افراد ریزه‌خوار، برحسب عادت و از روی سرگرمی علاقه زیادی به مصرف مداوم انواع خوراکی‌ها در فاصله بین هر ۲ وعده‌ غذای اصلی‌شان دارند.

معمولا مواد غذایی‌ای که فرد هنگام ریزه‌خواری انتخاب می‌‌کند، بدون ارزش تغذیه‌ای و دارای قند یا نمک فراوانی هستند. این مواد شامل انواع تنقلات، اسنک‌ها و نوشیدنی‌های شیرین می‌شوند. ریزه‌خواری به‌عنوان یک عادت غلط غذایی، بدون عوارض نیست. به همین دلیل هم در صفحه «رژیم‌درمانی» این شماره، به عوارض مختلف ناشی از آن که از پوسیدگی دندان تا دیابت را دربرمی‌گیرد، اشاره می‌کنیم.
دیابت: زمانی که شما قند مصنوعی، مانند قند موجود در نوشیدنی‌های گازدار، آرد سفید و دیگر غذاهای بدون فیبر و ریزمغذی‌های مفید برای سوخت‌وساز بدن را مصرف می‌کنید، سطح انسولین در خونتان بالا می‌رود.

مصرف انواع خوراکی‌ها در طول روز، باعث می‌شود انسولین همیشه در خونتان بالا باشد و سلول‌ها را وادار به نادیده گرفتن این هورمون مهم در بدن کند که به این شرایط، مقاومت به انسولین گفته می‌شود. در نتیجه، ممکن است دچار چاقی و دیابت نوع۲ شوید. از سال ۱۹۸۰ تا امروز، دیابت نوع۲ که در نوجوان‌ها کمتر دیده می‌شد، تا ۱۵ درصد افزایش یافته است.
افسردگی:به گفته بسیاری از محققان، ریزه‌خواری در نوجوانان، می‌تواند باعث بروز افسردگی شود. تغییرات هورمونی دوران بلوغ، نوجوانان را از نظر روانی نامتعادل می‌کند. یک رژیم غذایی سالم و خوب، کمک می‌کند هورمون‌ها در سطح متعادلی قرار داشته باشند اما رژیم‌های غذایی حاوی انواع خوراکی‌های کم‌ارزش، این ویژگی مهم را ندارند. امروزه مصرف چربی‌های اشباع و ترانس و غذاهای فرآوری شده، عامل ۵۸ درصد از افسردگی‌های جهان شناخته شده است.
پوسیدگی دندان: رژیم غذایی سرشار از مواد قندی، روند پوسیدگی دندان‌ها را تسریع می‌کند. فرآیند پوسیدگی در دندان، به گونه‌ای است که مینای دندان که نقش محافظتی برای آن دارد، شروع به از بین رفتن می‌کند. مصرف مواد غذایی شیرین مانند نوشابه، شیرینی و شکلات، تمام سطح دهان و دندان و حتی زبانتان را با قند می‌پوشاند. این قند به مینای دندان حمله می‌کند و آن را از بین می‌برد که همین مساله باعث پوسیدگی دندان می‌شود.

غذاهایی که معمولا برای ریزه‌خواری انتخاب می‌شوند حاوی قند بالایی هستند. از آنجایی که افراد ریزه‌خوار، مدام در حال خوردن هستند، فرصت مسواک زدن پیدا نمی‌کنند و همین مساله باعث تسریع در روند پوسیدگی دندان‌های آنها می‌شود.
سکته قلبی- مغزی: برای داشتن قلبی سالم نباید بیش از ۱۵۰۰ میلی‌گرم سدیم در روز مصرف کرد. سدیم برای حفظ تعادل مایعات بدن لازم است اما مقدار بیشتر آن باعث افزایش فشارخون و در نتیجه، سکته مغزی یا قلبی می‌شود. تنقلاتی که ریزه‌خواران هر روز به آن سرک می‌کشند (مانند چیپس، پفک، ذرت بوداده و از این نوع مواد خوراکی)، حاوی مقدار زیادی نمک و به دنبال آن سدیم هستند.

براساس مطالعات انجام‌شده در دانشگاه میامی، به ازای هر ۵۰۰ میلی‌گرم افزایش مصرف سدیم، خطر حمله قلبی- مغزی نیز تا ۱۷ درصد افزایش می‌یابد.
مشکلات گوارشی: روده‌های ما برای حرکت، به فیبر نیاز دارند و معمولا مواد غذایی‌ای که برای ریزه‌خواری انتخاب می‌شوند، بدون فیبر هستند. افراد ریزه‌خوار، معمولا دچار یبوست هستند و با مشکلات مربوط به آن دست و پنجه نرم می‌کنند. به علاوه، از آنجایی که تنقلات ارزش تغذیه‌ای ندارند، نمی‌توانند فیبر، ویتامین‌ها و مواد معدنی مورد نیاز بدن را تامین کنند. به اعتقاد محققان دانشگاه نیو همپشایر، این شرایط در نوجوانان که درصد قابل‌توجهی از ریزه‌خواران را تشکیل می‌دهند، باعث کاهش انرژی، عدم تعادل خلقی، اختلالات خواب و افت تحصیلی می‌شود.
چطور ریزه‌خواری را ترک کنیم؟
برای اینکه عادت ریزه‌خواری را ترک کنید یا حداقل مضرات آن را کاهش دهید، کافی است این ۵ نکته را رعایت کنید:
۱٫ به جای تنقلات، از میوه‌ها استفاده کنید. میوه‌ها، فیبر و ویتامین زیادی دارند و نه‌تنها ضرری برای بدن ندارند بلکه به حفظ سلامت تک‌تک ارگان‌های بدن هم کمک می‌‌کنند.
۲٫ وعده‌های اصلی را حذف نکنید و سعی کنید به اندازه سیر شدن غذا بخورید.
۳٫ کمتر به سوپرمارکت بروید یا حداقل پول کمتری با خودتان ببرید تا فقط مجبور شوید مواد غذایی ضروری خانه را بخرید. در فروشگاه‌ها از رفتن به سمت راهروی خوراکی‌های رنگارنگ و بدون ارزش تغذیه‌ای دوری کنید.
۴٫ زود به زود دندان‌هایتان را مسواک بزنید تا کمتر سمت تنقلات بروید.
۵٫ وابستگی به تلویزیون را تا مدتی حذف یا هنگام پخش تبلیغات، حواس خودتان را پرت کنید. به جای تماشای تلویزیون به پارک یا سینما بروید.

منبع:هفته نامه سلامت