رابطه لثه با دیابت و سکته قلبی

رنگ لثه سالم صورتی روشن است و محکم به اطراف دندان‌ها چسبیده و اصلا خونریزی ندارد. تشخیص علامت‌های دیگر شاید کمی مشکل باشد ولی خونریزی علامت بارزی است و همه بیماران خیلی زود متوجه مشکل می‌شوند.
بیشتر مردم زمانی به دندان‌پزشک مراجعه می‌کنند که دچار درد دندان یا مشکلات آزاردهنده‌ای از این قبیل باشند، حتی تمرکز رسانه‌ها نیز سالم نگه داشتن دندان‌هاست. گرچه امروزه و با گستردگی رشته‌های تخصصی دندان‌پزشکی تمایل مردم به انجام اعمال زیبایی و بهداشتی دهان و دندان بیشتر شده ولی هنوز با شاخص‌های بهداشت جهانی فاصله داریم و بعضی از مشکلات دهانی-دندانی مهم مثل بیماری‌های لثه نادیده گرفته می‌شوند. سلامت لثه موضوع بسیار مهمی است و ارتباط زیادی با سلامت عمومی بدن دارد. بعضی از بیماری‌ها مانند انواع سرطان‌ها و انجام شیمی‌درمانی و رادیوتراپی باعث بیماری لثه می‌شوند ولی تاکید ما روی بیماری‌های لثه است که می‌تواند باعث تشدید بیماری‌ها سیستمیک شود.
لثه بافتی لطیف و نرم است که پیرامون دندان را فراگرفته است. بافت لثه به‌عنوان محافظ و نگهدارنده دندان عمل می‌کند. بیماری‌های لثه خاص هستند و روند آنها معمولا خزنده و آرام است و درد ملایم و گنگی در بیمار ایجاد می‌کنند و به ندرت دیده می‌شود فرد با بیماری لثه دچار شرایط حاد و بحرانی یا درد شدید ‌شود. به همین دلیل، معمولا در بیشتر مواقع افراد نسبت به آن بی‌توجه هستند و متاسفانه زمانی برای درمان مراجعه می‌کنند که بیماری لثه پیشرفت کرده و به بیماری پریودنتیت یا همان در اصطلاح عموم پیوره تبدیل شده که بیشتر اوقات با از هم فاصله گرفتن دندان‌ها و لقی آنها همراه است. متاسفانه این باور بین مردم وجود دارد که اگر دندان‌ها به هر دلیلی مثلا در اثر بیماری‌های لثه لق شدند یا در اثر پوسیدگی از بین رفتند، می‌توان به جای دندان از دست رفته به راحتی دندان مصنوعی یا ایمپلنت گذاشت ولی زمانی که فرد دچار تحلیل لثه و تحلیل استخوانی در آرواره می‌شود جایی برای کاشت ایمپلنت یا دندان مصنوعی باقی نمی‌ماند. پس علاوه بر نگهداری دندان‌ها باید به فکر حفظ ساختار نگهدارنده دندان یا لثه نیز بود. اما مشکل فقط به از بین رفتن بافت نگهدارنده دندان یا لثه ختم نمی‌شود و خطر دیگری افراد دچار بیماری‌های لثه را تهدید می‌کند. محققان نشان داده‌اند چند بیماری سیستمیک (عمومی) مهم در بدن ارتباط زیادی با بیماری‌های لثه دارند. با آنها بیشتر آشنا شوید.

لثه و دیابت
ارتباط بین بیماری‌های لثه و دیابت دوطرفه است. یعنی اگر فرد مبتلا به دیابت، دچار بیماری لثه باشد، ممکن است بیماری دیابت در او تشدید شود و اگر فردی بیماری دیابت کنترل‌نشده داشته باشد، احتمال ابتلا به بیماری‌های لثه در او بالا می‌رود. بیماری‌های لثه اخیرا به‌عنوان یکی از تظاهرات بالینی افراد دیابتیک در مراجع معتبر مطرح شده، اما نکته مهم اینکه، با کنترل بیماری‌های لثه، کنترل قند خون نیز راحت‌تر خواهد شد و حتی گاهی دوز داروی خوراکی و نیاز به انسولین و… با بهبود بیماری‌های لثه کاهش می‌یابد.
مشکلات متابولیسمی در افراد مبتلا به دیابت باعث شده، ترمیم زخم در بیماران دیابتی به خوبی انجام نشود. همین مشکل در بیماری‌های لثه نیز وجود دارد؛ یعنی بیماری لثه به راحتی بهبود نمی‌یابد. از طرفی، دفاع بدن برای مقابله با میکروب‎ها نیز عملکرد مناسبی ندارد. در شیار لثه نیز مایعی وجود دارد که به‌طور مرتب ترشح می‌شود. منبع این مایع از خون است. زمانی که قند خون بالاست، قند در مایع شیار لثه افزایش می‌یابد و باعث می‌شود شرایط برای رشد بعضی از میکروب‌های آسیب‌زا افزایش یابد و منجر به تشدید بیماری لثه می‌شود. همچنین دیابت باعث ضعف سیستم ایمنی می‌شود و این مساله خود فرصت مناسبی خواهد بود تا میکروب‌های بیماری‌زا آثار تخریبی خود را بیشتر اعمال کنند. بیمارانی که نمی‌توانند قند خون را به خوبی کنترل کنند در سنین ۵۰-۴۰ سالگی بیشتر دندان‌های خود را از دست می‌دهند. برای این افراد شاید نتوان حتی ایمپلنت یا دندان مصنوعی گذاشت.

لثه و سکته‌
سطح کل لثه بیمار اطراف دندان‌ها به اندازه یک کف دست می‌شود. در واقع زمانی که فرد دچار بیماری لثه است، یعنی به اندازه یک کف دست زخم در بدنش به صورت مزمن وجود دارد. این بافت به‌طور مستقیم جلوی دید قرار ندارد و فقط بخش کوچک با ظاهری ملتهب دیده می‌شود و همچنین درد آزاردهنده‌ای ندارد، به همین دلیل، بسیاری از بیماران نسبت به آن بی‌تفاوت‌اند اما این حجم بالای التهاب در بدن، احتمال ایجاد لخته در عروق را افزایش می‌دهد و نهایتا احتمال بروز سکته‌های مغزی و قلبی را در افراد مستعد بیشتر می‌کند؛منظور از افراد مستعد، کسانی است که سابقه فشار خون بالا یا چربی خون بالا دارند با ایجاد لخته در خون و آمبولی بیشتر می‌کند. پس با درمان بیماری‌های لثه می‌توان خطر سکته قلبی و مغزی را به میزان زیادی کاهش داد.

لثه و کم‌وزنی
خانم‌های باردار در طول دوره بارداری به‌دلیل تغییرات هورمونی ممکن است به بیماری‌های لثه عدیده‌ای مبتلا شوند. تومورهای لثه، التهاب لثه و افزایش حجم آن ناشی از تاثیر هورمون‌های بارداری، رعایت ناکافی بهداشت، ویار شدید و ناتوانی در مسواک زدن و… از عواملی هستند که باعث می‌شوند خانم‌های باردار بیشتر دچار بیماری‌های لثه شوند. محققان نشان داده‌اند بیماری لثه پیشرفته تاثیر زیادی در تولد نوزادان با وزن کم دارد. درصد زیادی از این مادران کودکان با وزن پایین (وزن بین ۱۵۰۰ تا ۲۵۰۰ گرم) به دنیا می‌آورند. تعدادی از این کودکان نیز در همان روزهای اول بعد تولد فوت می‌کنند. خانم‌هایی که تصمیم دارند باردار شوند باید قبل از بارداری به دندان‌پزشک مراجعه کنند و از سلامت لثه‌های خود مطمئن شوند و در صورت نیاز اقدامات بهداشتی و درمانی روی دهان و دندان آنها انجام گیرد.

لثه و اختلال تنفسی
احتمال اینکه عفونت از لثه‌های بیماران مبتلا به بیماری‌های لثه بستری در آی‌سی‌یو وارد ریه شود، زیاد است و عفونت‌های ریه احتمال بهبود و نجات بیمار را به میزان زیادی کاهش می‌دهند.

لثه و اختلال جنسی
عفونت‌های میکروبی و ویروسی که داخل دهان هستندT می‌توانند از طریق روابط جنسی نامتعارف به دستگاه تناسلی سرایت کنند و باعث بروز ناراحتی‌های دستگاه تناسلی شوند و برعکس میکروب‌های ناحیه تناسلی ممکن است به حفره دهان نیز منتقل شوند.

چگونه لثه سالم را بشناسیم؟
لثه سالم چند مشخصه اصلی دارد؛ رنگ آن صورتی روشن است و محکم به اطراف دندان‌ها چسبیده و اصلا خونریزی ندارد. تشخیص علامت‌های دیگر شاید کمی مشکل باشد ولی خونریزی علامت بارزی است و همه بیماران خیلی زود متوجه مشکل می‌شوند. البته در اندک مواردی خونریزی ممکن است نشانه بیماری زمینه‌ای در بدن مانند کمبود ویتامین C یا بیماری‌های خونی باشد که با پیگیری فرد و مراجعه به پزشک برطرف می‌شود. بیماری‌های لثه در مراحل پیشرفته، علائم دیگری دارند. لقی دندان، ترشح چرک، بوی بسیار بد دهان، فاصله پیدا کردن دندان‌ها و در مراحل انتهایی آبسه لثه و از دست دادن دندان از علائم شدید بیماری هستند. قرمزی و کبودی لثه یعنی التهاب و التهاب نیز نشانه وجود میکروب در لثه است و باید با آن مقابله کرد. سیستم دفاعی بدن حین مقابله با میکروب‌ها به بافت طبیعی بدن نیز آسیب می‌رساند و این مساله نیز علت دیگر تخریب لثه است. بیماری‌های لثه قابل‌پیشگیری هستند و با مراجعه ادواری به دندان‌پزشک می‌توان از تشدید آنها جلوگیری کرد