آلرژی بهاری (راههای درمان دارویی و سنتی،پیشگیری)

بهار بهترین زمان برای تفریحات خارج از خانه، ورزش‌های صبحگاهی در پارک محلی و قدم‌ زدن‌های شبانه در هوای عطرآگین از گل‌های رنگارنگ است اما همان لحظه که شما سرمست از این هوا آرزو می‌کنید کاش اردیبهشت چند ماه بود، عده‌ای برای تمام شدن بهار روزشماری می‌کنند.
این افراد هر سال با نزدیک شدن به عید نوروز یا ورود به سال جدید بر اثر گرده‌افشانی گیاهان دچار عطسه‌های پی‌در‌پی، آبریزش بینی و خارش چشم و گلو می‌شوند. حساسیت فصلی به قدری آزاردهنده است که گاهی می‌تواند زندگی روزمره و خواب و بیداری را به‌کل مختل کند و باعث کاهش تمرکز در محیط کار و تحصیل شود. بنابراین آشنایی با عوامل حساسیت‌زا و راهکارهای مبارزه با آنها در اولین فصل سال از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

آلرژی یا حساسیت فصلی که تحت عنوان تب یونجه شناخته می‌شود، معمولا از اواسط فصل زمستان آغاز می‌شود و تا اوایل تابستان ادامه دارد. آبریزش چشم و بینی، قرمزی چشم، خارش گلو، عطسه و سرفه‌های مکرر از شایع‌ترین علائم حساسیت‌های فصلی هستند که به علت واکنش سیستم ایمنی بدن نسبت به گرده‌‌های گیاهان ایجاد می‌شوند.

گرده‌ها دانه‌های بسیار ریزی هستند که گیاهان را بارور می‌کنند. درخت‌ها اغلب قبل از بهار و اوایل آن شروع به گرده‌افشانی می‌کنند. گل‌ها و علف‌ها نیز معمولا در انتهای بهار و اوایل تابستان گرده‌های خود را در هوا پخش می‌کنند. بنابراین شدت و زمان ابتلا به آلرژی‌های فصلی می‌تواند با توجه به محل زندگی و نوع پوشش گیاهی آن و پاسخ سیستم ایمنی بدن هر فرد می‌تواند متفاوت باشد.

20 راهکار غیردارویی برای کنترل علائم آلرژی

اندازه گرده‌ها در شدت بروز آلرژی تاثیرگذار است. گرده‌های خیلی ریز و سبک بیشترین مشکل را ایجاد می‌کنند. این دانه‌ها به راحتی در باد حرکت می‌کنند و تا کیلومترها جابجا می‌شوند. به همین دلیل است که افراد دچار آلرژی فصلی در روزهای پرباد دچار تشدید علائم می‌شوند. صرف‌نظر از اینکه چه نوع و چه میزان گرده شما را آزار می‌دهد، با چند راهکار ساده می‌توانید احتمال بروز آلرژی فصلی را به حداقل برسانید. برای این منظور باید:
1. از ساعات 10 صبح تا 4 بعدازظهر وارد محیط بیرون نشوید.
2. بعد از هر بار بیرون آمدن از خانه، دوش بگیرید تا گرده‌ها را از روی موها و بدن خود پاک کنید.
3. به جای باز کردن در و پنجره منزل و اتومبیل از سیستم‌های تهویه هوا استفاده کنید.
4. از دستگاه بخور سرد و دستگاه تصفیه هوا با فیلتر HEPA استفاده کنید.
5. زمان ورزش را به عصر منتقل کنید.
6. عصاره اکالیپتوس، رزماری، مورد و درخت چای را با یکدیگر مخلوط کرده و بخور آن را استنشاق کنید.
7. از لبنیات پروبیوتیک و عسل تولیدشده در نزدیکی محل زندگی خود استفاده کنید.
8. کراتین را در رژیم غذایی خود بگنجانید. این ماده خاصیت ضد آلرژی دارد و به‌طور طبیعی در پوست سیب، پیاز، انگور قرمز، مرکبات، کلم بروکلی و سبزیجات یافت می‌شود.
9. روزانه 3 بار از دمکرده گیاه گزنه بنوشید.
10. موهای حیوان خانگی خود را بعد از برگشت به خانه با برس ریز از گرده تمیز کنید.
11. قبل از ورود به خانه کفش‌هایتان را دربیاورید و آنها را بیرون قرار دهید.
12. لباس‌هایتان را پس از شستشو در خشک‌کن بیندازید و بیرون از منزل آویزان نکنید.
13. محل زندگی خود را به‌طور مرتب جارو بکشید و از گرد و خاک تمیز کنید.
14. از مصرف دخانیات بپرهیزید و در آلودگی هوا از منزل خارج نشوید.
15. ملحفه‌ها را به‌طور مرتب تعویض کنید و آنها را با آب گرم شستشو دهید.
16. مصرف مایعات را افزایش دهید.
17. هنگام راه رفتن روی چمن و برگ‌ درختان از ماسک ضدآلرژی با فیلتر HEPA استفاده کنید.
18. بینی خود را با سرم نمکی شستشو دهید.
19. از 1 ماه قبل از شروع فصل حساسیت، طب سوزنی را آغاز کنید و تا 3 ماه ادامه دهید.
20. برای ورزش به ارتفاعات بروید و کوهنوردی کنید زیرا در این مناطق گیاهان کمتری رشد می‌کنند و احتمال حساسیت کاهش پیدا می‌کند.

درمان‌ های دارویی حساسیت فصلی

اگر دوری از عوامل حساسیت‌زا برای جلوگیری از علائم حساسیت کافی نبود، می‌توانید از آنتی‌هیستامین‌های بدون نیاز به نسخه پزشک استفاده کنید. هر زمان که بدن فرد دچار حساسیت در تماس با عوامل حساسیت‌زا قرار می‌گیرد، هیستامین ‌ترشح می‌کند.
این ماده با چسبیدن به سلول‌های بدن باعث ایجاد علائم حساسیت می‌شود. داروهای آنتی‌هیستامین با سرکوب عملکرد هیستامین در بدن از علائم حساسیت مثل خارش بینی و گلو و آبریزش بینی جلوگیری می‌کنند. برای رفع خارش چشم نیز می‌توانید از قطره‌های بدون نیاز به نسخه پزشک کمک بگیرید.

‌آنتی‌هیستامین‌های دکونژستانت (خوراکی یا اسپرس بینی) هم به رفع گرفتگی بینی بر اثر حساسیت کمک می‌کنند. این داروها عروق داخل بینی را تنگ می‌کنند و تورم را کاهش می‌دهند. البته از آنجایی که دکونژستانت ممکن است باعث بالا رفتن فشار خون شود، افراد مبتلا به بیماری‌های قلبی یا فشار خون بالا باید قبل از مصرف آنها با پزشک مشورت داشته باشند.
مبتلایان به دیابت، بیماری‌های تیرویید و بزرگی پروستات نیز باید این داروها را با نظر پزشک مصرف کنند. دکونژستانت‌های خوراکی بدون نیاز به نسخه را می‌توان تا 1 هفته استفاده کرد، اما اسپری دکونژستانت نباید بیشتر از 3 روز مصرف شود زیرا مصرف طولانی‌مدت آن می‌تواند باعث افزایش گرفتگی بینی شود.
اسپری کرومولین از دیگر داروهایی است که به کاهش علائم حساسیت و ترشح هیستامین در ناحیه بینی کمک می‌کند. البته این دارو باید روزی 3 تا 4 بار مصرف شود. قبل از مصرف هر دارویی، برگه اطلاعات آن را بخوانید تا از عوارض جانبی دارو آگاه شوید.

تشخیص نوع آلرژی با کمک تست پوستی
اگر با راهکارهای خانگی و مصرف داروهای بدون نیاز به نسخه موفق به کاهش علائم آلرژی نشدید باید به متخصص آلرژی مراجعه کنید و تست آلرژی بدهید. برای این منظور می‌توان از تست پوستی یا آزمایش خون استفاده کرد.
البته تست پوستی در تشخیص عوامل حساسیت‌زای قابل‌تنفس دقت بالاتری دارد. در این آزمایش، پزشک مقدار ناچیزی از عوامل حساسیت‌زا را به نوبت زیر سطح پوست وارد می‌کند تا عکس‌العمل بدن را ببیند. اگر به هر یک از این مواد حساسیت داشته باشید، پوست آن ناحیه طی چند دقیقه دچار قرمزی و تورم می‌شود. آزمایش خون نیز آنتی‌بادی‌های گرده گیاهان را در بدن تشخیص می‌دهد. این آزمایش بیشتر برای کسانی مناسب است که تحمل تست پوستی را ندارند.

نکته: آلرژی را با سرماخوردگی اشتباه نگیرید. سرماخوردگی و آلرژی فصلی علائم مشابهی دارند، با این تفاوت که نشانه‌های سرماخوردگی خیلی سریع آغاز می‌شوند و طی 1 تا 2 هفته خودبه‌خود برطرف خواهند شد، اما نشانه‌های آلرژی معمولا بیش از 2 هفته باقی می‌مانند. بنابراین اگر علائم سرماخوردگی طولانی شوند باید به وجود آلرژی فصلی شک کرد.

آلرژی از نظر طب سنتی

آلرژی و بیماری با منشاء عصبی معمولا دو گزینه‌ای هستند که زمانی که پزشکان از تشخیص درست بیماری بازمی‌مانند، به سمت آنها پناه می‌برند. هرچند گاهی واقعا می‌تواند منشاء بیماری، آلرژی یا عصبی باشد. آلرژی و حساسیت در فصول بهار و پاییز به حداکثر میزان خود (در بهار نسبت به پاییز بیشتر بروز می‌کند) و در تابستان و زمستان معمولا کمتر بروز می‌کنند و موجب آزار و اذیت فرد می‌شوند.

لازم به ذکر است گاهی در تابستان علائمی مشابه علائم تنفسی آلرژی بروز می‌کند که ناشی از گرمای هوا و بیماری‌های خفیف تنفسی است که نباید با آلرژی یکسان در نظر گرفته شوند زیرا از نظر درمان نیز کاملا مسیر درمانی متفاوتی با یکدیگر دارند.

علائم آلرژی می‌تواند شامل آبریزش بینی، التهاب مجاری تنفسی، ریزش اشک چشم و خارش پوست برای مدت طولانی باشد که این علائم می‌تواند در افراد مختلف به اشکال مختلف و به میزان مختلف بروز کند، اما نکته‌ای که در این مورد اهمیت دارد این است که پایه همه این علائم یکسان و همان آلرژی است.
در کتاب‌های طب سنتی پایه هر آنچه که بگردیم، نامی از آلرژی و این بیماری نخواهیم یافت، اما بیماری‌هایی را می‌یابیم که علائمی مشابه آلرژی برای آنها ذکر شده است.
به‌طور مثال افزایش صفرا در بدن یا ابتلا به سوءمزاج صفراوی را با علائمی مانند خارش، التهاب، سوزش، قرمزی یا آبریزش بینی و چشم که بسیار شبیه و نزدیک به علائم بیماری آلرژی است، توصیف کرده‌اند. حکما سعی کرده‌اند برای فرونشاندن علائم افزایش صفرا در بدن به کمک نسخه‌های گیاهی و روش‌های پاکسازی به کنترل میزان صفرا در بدن بپردازند و با ایجاد تعادل در بدن به دفع اخلاط زائد و اضافی به کنترل بیماری و درمان آن کمک کنند.

دو نکته اساسی
نکته اول: گاهی اوقات بیمار دچار آلرژی تنفسی است که آلرژی آن می‌تواند در حالات شدید با شوک‌های تنفسی بسیار عمیقی همراه باشد. همان‌گونه که ابتدای این مقاله نیز ذکر شد، از آنجایی که طب سنتی فصلی به نام آلرژی ندارد و معمولا علائم آن را به خلط صفرا نسبت می‌دهیم، بهتر است در این حالت (آلرژی تنفسی) بیمار به پزشکان طب مدرن روبیاورد چراکه فرونشاندن آلرژی تنفسی باید بسیار سریع انجام گیرد و درمان شود. ضمن اینکه در صورت تداوم شوک‌های تنفسی عمیق، بیمار می‌تواند وارد شرایط بحرانی بیماری شود.

نکته دوم: به کرات دیده می‌شود که آلرژی همراه با نشانه‌ها و علائم پوستی بروز می‌یابد. پزشکان و درمانگران باید این مساله را در نظر بگیرند که به درمان ریشه علائم پوستی بپردازند و صرفا به درمان و پاکسازی سطحی این علائم توجه نکند.
در صورتی که فردی دچار یبوست باشد، میزان بازجذب صفرا در انتهای روده بیمار بیشتر می‌شود و در نتیجه بیمار را دچار سوءمزاج صفرا خواهد کرد و به این ترتیب میزان صفرای بدن بیمار از حد مجاز بیشتر می‌شود و این مساله موجب تقویت علائم آلرژی خواهد شد.

پاکسازی صفرا از بدن
باید به این نکته توجه شود که پاکسازی بدن از صفرای زائد ضمن فرونشاندن علائم مشابه آلرژی می‌تواند به شادابی و طراوت پوست و همچنین کاهش زردی پوست نیز کمک کند. ما به‌عنوان درمانگر باید برای پاکسازی صفرا از 3 بعد کنترل تولید صفرا، دفع صفرای زائد و درمان توازن تولید و دفع به قضیه نگاه کنیم.
برای کنترل تولید صفرا، پرهیز از خوردن غذاها و مواد خوراکی مانند غذاهایی با ادویه زیاد، انواع سس‌ها، مواد غذایی سرخ‌کردنی، شکلات و غذاهای حاضری و فست‌فود از جمله ساده‌ترین و کاربردی‌ترین شیوه‌هاست که باعث بهبود علائم آلرژی می‌شود و امروزه این شیوه‌ها را بسیاری از درمانگران طب مدرن نیز برای پیشگیری از عود کردن آلرژی‌ها و کنترل حساسیت به بیماران توصیه می‌کنند.
کنترل میزان مواد تولیدکننده صفرا در بدن و دفع صفرای اضافه از بدن با شیوه‌های طبیعی و تنظیم ساختار و عملکرد سیستم ایمنی بدن از جمله شیوه‌هایی است که به درمان آلرژی کمک می‌کند.
توجه کنید که طبع خلط صفرا، گرم است بنابراین برای متعادل کردن بدن برای مقابله با این طبع باید از مواد غذایی با طبع سرد استفاده کرد. خاکشیر به‌عنوان یک صفرابر قوی در قالب یک شربت ساده و سوپ جو و گشنیز به‌عنوان غذاهایی که دارای مزاج سرد است به این قبیل بیماران توصیه می‌شود. همچنین مصرف نان‌های سبوس‌دار و کاهو بسیار توصیه می‌شود. برخی گیاهان دارویی خاصیت تنظیم‌کنندگی و متعادل‌سازی عملکرد سیستم ایمنی را دارند.
این قبیل گیاهان که معمولا دارای طبع سرد نیز هستند می‌توانند در فرونشاندن علائم آلرژی بسیار موثر باشند. برای مثال می‌توان از گل ختمی و اسفرزه نام برد. استفاده به صورت خوراکی یا استعمال موضعی این گیاهان دارویی در کاهش علائم آلرژی بسیار مفید است.

آلرژی و توجه به دفع
صفرا در کیسه صفرا تجمع می‌یابد تا هنگام مصرف غذاهای چرب ترشح شود و با شکستن چربی‌ها به هضم غذا نیز کمک می‌کند. در طول فرایند هضم و جذب مواد غذایی مقداری از این صفرا در انتهای روده بازجذب می‌شود و به کیسه صفرا بازمی‌گردد. اگر فردی به یبوست مبتلا باشد، میزان بازجذب صفرا در انتهای روده بیمار بیشتر می‌شود و در نتیجه بیمار را به سوءمزاج صفرا دچار می‌کند.

به این ترتیب میزان صفرای بدن بیمار از حد مجاز بیشتر می‌شود و این مساله موجب تقویت علائم آلرژی خواهد شد. پس درمانگر باید زمانی که با یک فرد با علائم آلرژی روبرو شد، ابتدا او را از مصرف غذاهای چرب منع کند و در صورتی که بیمار با یبوست همراه بود، راه دفع مواد زائد را برای بیمار آسان کند.

به افرادی که دارای یبوست هستند، توصیه می‌شود صبح‌ها یک قاشق غذاخوری خاکشیر در یک فنجان آب داغ به صورت ناشتا میل کنند. این نسخه علاوه بر اینکه سبب اجابت‌مزاج و خوشرنگی رنگ پوست می‌شود، می‌تواند مواد زائد تجمع‌یافته زیر پوست را نیز به سمت بیرون بکشد و به مرور سبب فرونشاندن علائم آلرژی نیز شود.

گیاهان موثر در درمان خارش‌های پوستی فصل بهار
برای درمان خارش و حساسیت‌های پوستی که در فصل بهار بیشتر می‌شود می‌توان از جوش‌شیرین، روغن نارگیل، آب لیمو و نعناع تازه استفاده کرد.
کهیر، یکی از بیماری‌های پوستی است و درحقیقت یک واکنش آلرژیک به مصرف برخی از مواد غذایی، داروهای شیمیایی، عطرها و بوهاست که بدن نسبت به آنها واکنش نشان می‌دهد.
بروز کهیر روی پوست معمولا ظاهر نامناسبی برای فرد ایجاد می‌کند که همراه با التهاب، قرمزی، درد و خارش است. درمانگران طب سنتی معتقدند برخی از گیاهان دارویی می‌توانند تا حد زیادی عوارض و نشانه‌های بروز این بیماری را در بدن کاهش دهند.

• یکی از این گیاهان که می‌تواند میزان خارش و درد ناشی از ابتلا به کهیر را در بدن کاهش دهد، نعناع تازه است. مصرف این گیاه به صورت تازه همراه وعده‌های غذایی در کاهش میزان خارش و درد کهیر بسیار موثر است و حتی در بهبود عوارض ناشی از آن هم نقش دارد.

• مصرف روغن نارگیل و آب لیمو نیز التهاب و خارش را کاهش می‌دهد. این مواد خاصیت ضدویروسی و ضدقارچی دارند و از پوست در برابر عفونت‌ها محافظت می‌کنند.

• مصرف آلوئه‌ورا و استفاده از ژل این گیاه نیز در بهبود خارش‌ها موثر است. همچنین استفاده از جوش‌شیرین برای رفع خارش پوستی توصیه می‌شود که باید با کمی آب مخلوط و روی پوست زده شود.

دکتر علی حسینی
متخصص طب سنتی
منبع: webMD.com
ترجمه: ستاره محمد
سلامت

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده