معماری
واکسن

واکسن شیوه زمان واکسیناسیون و انواع واکسن

واکسن و انواع واکسیناسیون،راهای مختلف واکسن زدن و واکسن خوراکی و تزریقی،علائم واکسیناسیون و آلرژی بعد از واکسیناسیون،خطرات واکسن زدن و جدول زمانبندی واکسنها

هرگونه اقدامی که به منظور جلوگیری از بروز عفونت و یا تخفیف شکل طبیعی بیماری در فردی با تجویز آنتی بادی یا آنتی ژن بعمل آید ایمن سازی گفته می شود.

با تزریق عضلانی یا وریدی آنتی بادی ایمنی غیرفعال یا انتقالی ایجاد می گردد. دوام این نوع ایمنی کوتاه است و بستگی به نیمه عمر آنتی بادی در بدن فرد دریافت کننده دارد و این مدت درحدود  ۳ تا ۴ هفته می باشد.

درصورت تجویز آنتی ژن که شامل میکرو ارگانیسم ضعیف شده ، کشته شده ویا اجزاء آن می شود دستگاه ایمنی فرد دریافت کننده تحریک و بطور فعال آنتی بادی تولید می کند.ایمنی بدست آمده دراین حالت را ایمنی فعال گویند. دوام این نوع ایمنی ، طولانی تر از نوع غیرفعال است .

تاریخچه واکسن

ادوارد جنر (Edward Jenner)‏ (تولد ۱۷ مه ۱۷۴۹ – مرگ ۲۶ ژانوبه ۱۸۲۳) پزشک انگلیسی اولین کسی بود که کاربرد واقعی واکسیناسیون را کشف کرد.او را پدر ایمنی شناسی می دانند و گفته می شود کار او بیش از هر کس دیگری جان انسان ها را نجات داده است. وی پسری را در برابر بیماری آبلهٔ گاوی واکسینه کرد. این بیماری مانند بیماری آبله ولی کم‌خطرتر از آن است. پس از آنکه جنر میکروب بیماری آبله را به آن پسر تزریق کرد؛ چون واکسن آبلهٔ گاوی در وی مصونیت ایجاد نموده بود، به بیماری آبله مبتلا نگردید.

واکسن چیست ؟
موجود زنده ، مانند بدن انسان به خودی خود نیروی مقاومت و غلبه یافتن بر میکروبها را دارد . این حالت را « مصونیت » می نامند. اما در برخی از موارد باید بدن را از خارج کمک کرد ، تا چنین مصونیتی را پیداکند . در بسیاری از بیماری هایی که از ویروس پدید می آیند ، اگر انسان یکبار آن بیماری را بگیرد و خوب بشود دیگر در برابر آن مصونیت پیدا می کند . مثلاً آبله ، سرخک و آبله مرغان از بیماری هایی هستند که اگر یک بار انسان آنها را بگیرد ، برای همیشه از آنها مصونیت پیدا می کند . یعنی دیگر آنها را هرگز نخواهد گرفت .
اما بیماری های دیگری مانند آنفولانزا ممکن است چند بار به سراغ به سراغ انسان بیایند .پس برای رهایی از چنگ انها می آیند و به طور مصنوعی در انسان مصونیت ایجاد می کنند .
بدین طریق که ویروس ضعیف شده آن بیماری را به بدن تزریق کرده ، انسان را دچار یک حالت خفیفی از آن بیماری می نمایند. ولی چون این بسیار ضعیف است، انسان به زودی بهبودی می یابد و پس از بهبودی کامل برای یک مدت طولانی در برابر آن مرض ، مصونیت می یابد .
واکسن زدن یعنی تزریق ویروس ضعیف یک بیماری به بدن.
واکسن دارای میکرب بیماری است که البته آنرا ضعیف و بی آزار ساخته اند واکسن از پی تزریق در بدن انسان « پادزهر » درست می کند که با ویروس بیماری وارد نبرد می شوند و آنها را خنثی میکنند .

ایمن سازی فعال یا واکسیناسیون
واکسیناسیون اقدام بسیارمهم و با ارزشی است که بوسیله آن با هزینه کم می توان از ابتلاء به بیماریهای عفونی جلوگیری کرد. با اجرای برنامه واکسیناسیون همگانی در جهان، شیوع بسیاری از بیماریهای خطرناک دربین شیرخواران، کودکان و بالغین کاهش بارزی پیدا کرده است بطوریکه اکنون شیوع بیماریهای خطیری چون دیفتری، کزاز، سیاه سرفه، سرخک و فلج کودکان با واکسیناسیون همگانی با موفقیت کنترل و در بسیاری از کشورها عملا به حداقل میزان خود رسیده است ، یا بیماری آبله که با واکسیناسیون همگانی و پیگیری جهانی ریشه کن شده است.
برای بیش از ۲۰بیماری انسان، اکنون واکسن تهیه شده است که تعدادی ازآنها بطور همگانی و بقیه در شرایط خاصی، مورد استفاده قرار می گیرند.
تصمیم برای تهیه و استفاده از واکسن، جهت یک بیماری براساس نتیجه موازنه دو موضوع، یکی میزان احتیاج به واکسن و دیگری خطرات و عوارض ناشی از آن گرفته می شود.
میزان اثر پیشگیری کننده واکسن یک بیماری، از مقایسه تعداد مبتلایان دو گروه افراد واکسینه شده و نشده ای که بطور تصادفی در معرض بیماری قرار می گیرند بدست می آید.
موثرترین واکسن ها آنهائی هستند که مکانیسم پیشگیری حاصل از مرحله بهبودی در شکل طبیعی بیماری را تقلید کنند.
رابطه بین نوع واکسن با ایمنی حاصل

واکسن های با اجرام زنده که ازقدرت بیماریزایی آنها کاسته شده است، معمولاً با دوز واحد می توانند ایمنی موثر و طولانی نسبت به واکسن های کشته شده ایجاد کنند. این واکسن ها علاوه برسیستم ایمنی هومورال، سیستم ایمنی سلولی را نیز تحریک می نمایند، این نوع واکسنها تمایل دارند واکنشهای مشابه شکل طبیعی بیماری به خصوص درافراد با نقص ایمنی را  ایجاد کنند.
برای اینکه با واکسن های کشته شده ایمنی کافی و بمدت طولانی بدست آید، بایستی این واکسن ها ابتدا درچند نوبت تزریق گردند و برای جلوگیری از کاهش سطح آنتی بادی و ادامه ایمنی اغلب لازم است که تزریق واکسن در آینده یادآوری شود.

تاریخچه واکسیناسیون
جان میلیونها نفر با استفاده از پنی سیلین ، سولفا تیل آمید ،و داروهای باکتری کش مشابه نجات یافته است . اما شاید با اثر پیشگیری کننده ایمن سازی – که از دیگر اکتشافات تصادفی است – جانهای بیشتری نجات یافته باشند .تا پیش از صده نوزدهم یکی از بزرگترین بلایایی که دامن گیر بشر می شد آبله بود . تنها دو بیماری، یعنی طاعون و مالاریا ، به اندازه آبله قربانی داشته اند . چگونگی مبارزه با مالاریا با استفاده از کینین و داروهای ضد مالاریا انجام می شد حشره کشها نیز در حذف پشه های ناقل بیماری مفید واقع شدند . پس از آنکه مشخص شد عامل انتقال طاعون ککهای بدن موش هستند ،این بیماری نیز سر انجام در مناطق توسعه یافته جهان با انجام اقدامات بهداشتی مهار شد .شهرت ادوارد جنر به دلیل آشنا کردن جهانیان با واکسنی است که جان میلیونها نفر را از مرگ شوم ناشی از آبله رهانیده و چندین میلیون نفر دیگر را از ظاهر زشت و وحشتناکی که بر اثر ابتلا به این بیماری ایجاد می شود ، نجات داده است .
جنر واکسن خود را در پی کار طولانی و طاقت فرسا در آزمایشگاه کشف نکرد . در ۱۹ سالگی شیر دوشی به او گفته بود که هرگز به آبله مبتلا نخواهد شد ، چون قبلاً به آبله گاوی مبتلا شده بود .بعد ها وقتی جنر پزشک شد و به بی فایده بودن تلاشهایش برای درمان این بیماری پی برد ، جمله آن شیر دوش را به خاطر آورد . اوتحقیق کرد و دریافت شیر دوشان تقریباً هرگز ، حتی وقتی از مبتلایان به آبله پرستاری می کنند ، دچار آبله نمی شوند .
به نظرش رسید که آبله گاوی را به افراد تلقیح کند ، تل آنها را از ابتلا به بیماری مرگبار تر آبله مصون سازد .این بخت یاری حقیقی بود . بدون اینکه زحمتی بکشد ، در یافت که آبله گاوی باعث ایمنی در برابر آبله می شود . قوه تشخیص او به اندازه ای بود که توانست به ارزش این حقیقت پی ببرد و از آن استفاده کند.
ادوارد جنر به سال۱۷۴۹ در برکلی از توابع گلاستر شر انگلستان به دنیا آمد . شش ساله بود که پدرش ، یک روحانی مسیحی ، درگذشت ، برادر بزرگترش مسئولیت تربیت او را به عهده گرفت. تحصیلات ابتدایی خود را در مدارس محلی گذراند ، ودر آنجا به تاریخ طبیعی علاقه مند شد . تحصیل طب را زیر نظر دانیل لادلو ، از جراحان سادبری آغاز کرد . در این هنگام بود که شیر دوش ، رابطه بین آبله گاوی و آبله را برایش تعریف کرد . جنر در سال ۱۷۷۵ در زمینه عقاید روستاییان گلاستر شر در باره آبله به تحقیق پرداخت دریافت که دو نوع آبله گاوی وجود دارد ، وفقط یکی از آنها از آبله پیشگیری میکند . همچنین تعیین کرد که نوع موثر آبله گاوی تنها وقتی اثر محافظتی دارد که در مرحله خاصی از بیماری منتقل شود .
او برای آزمودن نظریه اش مقداری از مایع درون تاولها دست شیر فروشی را که به آبله گاوی مبتلا بود بیرون کشید و آن را به لندن برد و بادقت مایع آبله را به پسرکی تلقیح کرد و همان طور که جنر پیش بینی کرده بودپسرک به آبله دچار نشد . جنر از واژه واکسیناسیون استفاده نکرد، بلکه به جایش لفظ مایه کوبی یا « واریوله واکسینه» را به کار برد معنای لغوی اصطلاح لاتینی اخیر « تاولهای ریز گاو » است .
تا حدود یک قرن بعد ، مایه کوبی جنری آبله گاوی ، تنها روس ایمن سازی علیه بیماری بود . در سال ۱۸۸۰ لویی پاستور برای ایمن سازی مرغان علیه وبا ، که در یک همه گیری ،۱۰%طیور فرانسه را از بین برده بود ، روسی ابداع کرد . او باکتری ایجاد کننده این بیماری را جداسازی کرد و با کشت شکل ضعیف شده و تلقیح آن به مرغان ، آنها را نسبت به حمله مرگبار بیماری ایمن ساخت . اصول کلی روش پاستور با روشی که جنر برای مایه کوبی با آبله گاوی ابداع کرد یکی بود . قبل از آنکه ویروس آبله به شکل آبله گاوی به شیر دوش منتقل شود ، در بدن گاو ضعیف شده بود .در سال ۱۸۸۱ ، پاستور با روی آوردن به سیاه زخم ،که از بیماریهای گاو و گوسفند است، باسیل آنرا جدا کرد . اواین باکتری را در دمایی بالاتر از دمای بدن حیوان کشت داد تا مایعی برای تلقیح تهیه کند که موجب حمله خفیف سیاه زخم در جانور شود ، و حیوان را برای روزی که دچار حمله شدید بیماری می شود ، ایمن سازد .
همانطور که خود پاستور گفت ، او برای ارج نهادن به شایستگی و خدمات مهم یکی از بزرگترین انگلیسیان ، یعنی جنر واژه واکسیناسیون را به طور کلی برای روش مایه کوبی پیشگیری کننده وضع کرد. چهار سال بعد پاستور واکسنی برای بیماری که در حیوانات هاری و گاه در انسان آب گریزی خوانده می شود ، ابداع کرد .

پژوهشهای پیش گامانه پاستور ،که بر کشف بخت یارانه جنر مبتنی بود ،ایمن سازی را به دانش بسیار کار آمد تبدیل کرد ، و زمینه را برای وقوع انقلابی در مهار بیماری های عفونی آماده ساخت .

شاید گذشته از کشف آنتی بیوتیکها ، هیچ اکتشافی چنین تاثیر عمیقی بر سلامت انسان نگذاشته باشد .به نوشته و.ر کلارک در پایه های تجربی ایمنی شناسی معاصر (۱۹۸۶) گل سر سبد موفقیتها در فرایند ایمن سازی ریشه کنی کامل آبله بوده است . در نیمه نخست این قرن ، سالانه حدود ۲ تا ۳ میلیون مورد جدید گزارش می شد .
در سال ۱۹۴۹ آخرین مورد آبله در ایالات متحده ، ودر سال ۱۹۷۷ آخرین مورد تایید شده سراسر جهان در سومالی گزارش شد .


موجود زنده ، مانند بدن انسان به خودی خود نیروی مقاومت و غلبه یافتن بر میکروبها را دارد . این حالت را « مصونیت » می نامند. اما در برخی از موارد باید بدن را از خارج کمک کرد ، تا چنین مصونیتی را پیداکند . در بسیاری از بیماری هایی که از ویروس پدید می آیند ، اگر انسان یکبار آن بیماری را بگیرد و خوب بشود دیگر در برابر آن مصونیت پیدا می کند . مثلاً آبله ، سرخک و آبله مرغان از بیماری هایی هستند که اگر یک بار انسان آنها را بگیرد ، برای همیشه از آنها مصونیت پیدا می کند . یعنی دیگر آنها را هرگز نخواهد گرفت .
اما بیماری های دیگری مانند آنفولانزا ممکن است چند بار به سراغ به سراغ انسان بیایند .پس برای رهایی از چنگ انها می آیند و به طور مصنوعی در انسان مصونیت ایجاد می کنند .
بدین طریق که ویروس ضعیف شده آن بیماری را به بدن تزریق کرده ، انسان را دچار یک حالت خفیفی از آن بیماری می نمایند. ولی چون این بسیار ضعیف است، انسان به زودی بهبودی می یابد و پس از بهبودی کامل برای یک مدت طولانی در برابر آن مرض ، مصونیت می یابد .
واکسن زدن یعنی تزریق ویروس ضعیف یک بیماری به بدن.
واکسن دارای میکرب بیماری است که البته آنرا ضعیف و بی آزار ساخته اند واکسن از پی تزریق در بدن انسان « پادزهر » درست می کند که با ویروس بیماری وارد نبرد می شوند و آنها را خنثی میکنند .
طرز ساختن واکسن چگونه است ؟
واکسن را اینگونه میسازند : نخست حیوانی را عمداً دچار بیماری مورد نظر می کنند . سپس ویروس آن بیماری را از بدن حیوان مزبور جدا می سازند .
مجدداً این ویروس را به حیوانی دیگر تزریق می کنند و پس از بیمار شدنش ، باز ویروس را از بدنش جدا می سازند . آنقدر این عمل را تکرار می کنند تا به قدری ویروس ضعیف گردد که اگر آنرا به بدن انسانی تزریق کنند نه تنها او را بیمار نکند، بلکه برایش مصونیت هم پدید آورد .
راه دیگر واکسن سازی این است که آن را از ویروسهای مرده یا بی فعالیت به دست می آورند .
با تزریق این نوع واکسن بدن مشغول ساختن پادزهر می شود و خود را آماده دفاع در برابر میکر وب اصلی می کند .برای بیماری خواب و آنفولانزا از این روش استفاده می کنند . و بالاخرهگاهی هم خود ویروس را بی آنکه ضعیفش گردانند از راه پوست به بدن تزریق می نمایند . آنگاه چون ویروس از راه غیر طبیعی وارد بدن گردیده ، باز در آن ایجاد مصونیت میکند .

واکسیناسیون چه سودی دارد ؟

مزیت ایمن سازی بر سرم درمانی ، در طول مدت حفاظت از طریق مایه کوبی است.
واکسنها، علاوه بر تولید فعال پابتنهای در گردش ، درموارد خاص، ودر هنگام بروز آلودگیهای بعدی سریعاً موجب واکنش لیمفوسیتها گردیده و دستگاه حساس ایمنی را طوری سامان می دهد که میتواند نسبت به حمله اجرام خارجی واکنش سریع نشان دهد ، این نوع واکنش را پاسخ یاد اور یا خاطره ای می نامند .

برای سهولت امر، می توان واکسنها را به دودسته مشخص تقسیم نمود:
الف) واکسنهای باکتریایی
۱) واکسنهای زنده تخفیف حدت یافته : ب. ث . ژ
۲)  واکسنهای کشته:سیاه سرفه، حصبه ،وبا
۳)  نازهر(توکسوئید): دیفتری، کزاز
۴)  واکسنهای پلی ساکاریدی: مننگوکوکسیC , A ،پنوموکوکسی
ب) واکسنهای ویروسی
۱) واکسنهای زنده تخفیف حدت یافته: فلج اطفال خوراکی، سرخجه ،سرخک، اوریون، تب زرد
۲) واکسنهای کشته کامل: انفولانزا ، فلج اطفال تزریقی ، هاری
۳) واکسنهای کشته( بخشی از پادگن) : هپاتیت ب
توکسوئیدها فقط در قبال اگزوتوکسینها ایجاد ایمنی می کنند و کیفیت انها به لحاظ خلوص و قابلیت انحلال پادگن بسیار عالی است . ایمنی خلطی حاصل از آنها نیز به سادگی قابل اندازه گیری است .
در واکسنهای باکتریایی که از یاخته کامل استفاده می شود ، پادتنهایی تولید می شوند که بعضی از آنها احتمالاً جرء اپسونینها هستند. این واکسنها نقش یک ادجووان (یاور ) را دارند و همراه با دیگر واکسنها موجب افزایش پاسخ ایمنی می شوند.
در مورد ب .ث . ژ وضعیت فرق می کند ، این واکن بیشتر ایجاد ایمنی سلولی می کند و پادتن خلطی قابل اندازه گیری تولید نمی نماید .این حالت از ایمنی سلولی همراه با افزایش حساسیت تاخیری است که از طریق آزمون حساسیت به توبرکولین اندازه گیری می شود.
واکسن آبله (ویروس واکین ) که قدیمی ترین واکسن ویروسی است، پس از تزریق به انسان به علت قرابت پادگنی ، ایجاد ایمنی علیه آبله (ویروس واریول ) می کند. ایمنی واکسن عمدتاً از نوع سلولی است و بطور کلی پاسخ پادتنی ضعیف است.
استفاده از واکسنهای زنده تخفیف حدت یافته در افراد مبتلا به نقص دستگاه ایمنی سلولی رسماً ممنوع است .
سایر واکسنهای ویروسی زنده یا تخفیف حدت یافته ،ایجادایمنی خلطی همراه با پادتنهای در گردش می کنند که به روش های متداول سر مشناسی نظیر سرونوترا لیزا سیون ، واکنش ممانعت از هم اگلوتیناسیون ، بررسی ایمنی به کمک مواد رادیوایزوتوپ ، الیزاو غیره قابل اندازه گیری است. آزمونهای افزایش حساسیت تاخیری بعضاً دال بر ایمنی با واسطه سلولی است .
بعضی واکسنها نظیر واکسن خوراکی فلج اطفال یا واکسنهایی که از طریق بینی تجویز می شوند ، علاوه بر ایمنی خلطی ، ایجاد ایمنی موضعی می نمایند و به دنبال آن ایمونوگلو بولین نوع A تولید می شود که موجب ایمنی موضعی بسیار قوی خواهد شد و از دخول ویروس از طریق ان مجاری جلو گیری خواهد کرد. نهایتاً، واکسنهای مننگوکوکسی C ,A ، و پنوموکوکسی پلی والان براساس نوع کپسول وپلی ساکارید موجود در واکسن ، ایجاد پادتن اختصاصی می نمایند.

عوارض واکسیناسیون
پیشگیری ازبیماریهای عفونی بوسیله واکسن یکی از پیروزیهای مهم علم پزشکی است، اما باید در نظر داشت که با وجود پیشرفتهای بدست آمده در تهیه واکسن های بسیار کم ضرر و بی نهایت موثر بهرحال هیچ واکسنی کاملاً بی ضرر و صددرصد مؤثر نیست. هدف در تهیه واکسن مناسب ، رسیدن به مرحله ای است که واکسن حداکثر اثر پیشگیری را با حداقل عارضه جانبی داشته باشد.
عوارض متعددی تاکنون برای واکسن ها گزارش شده است که شایع ترین آنها عوارض محل تزریق بصورت تورم و حساسیت و درد موضعی است که گاهی با درجات خفیفی از تب نیز همراه می شود.
این عوارض اغلب در طی ۲۴ ساعت اول بعد از تزریق ظاهر شده و معمولاً درکودکان بارزتر و میزان تب کودک نیز بالا است. در دنباله تزریق واکسن سیاه سرفه بندرت ممکن است کودک دچار آنسفالیت شود. این عارضه معمولاً چند روز پس از تزریق این واکسن بصورت بیقراری، تشنج اختلال رفتاری و تغییر سطح هشیاری خودنمائی می کند. هرگاه بعد از تزریق واکسن ثلاث کودک تب بالا، تشنج، و گریه های شدید و طولانی بیش از ۳ ساعت داشته باشد ، در نوبت های بعدی از واکسن دوگانه استفاده می شود.
یکی از عوارض بسیار نادری که بویژه با گونه شماره ۳ ویروس قطره فلج اطفال ممکن است پیش آید پیدایش شکل فلجی بیماری است. شیوع این عارضه دربالغین کمی زیادتر از کودکان می باشد، بدین جهت تجویز همگانی قطره ضد فلج کودکان در سنین بالای ۱۸ سال توصیه نمی شود.
هرگاه به فردی با نقص ایمنی قطره ضد فلج تجویز شود خطر پیدایش اشکال فلجی بیماری افزایش پیدا می کند.
در حاملگی تزریق واکسن های ویروسی زنده بعلت احتمال انتشار آنها به جفت و جنین ممنوع می باشد.

امید است با پیشرفتهای که در تکنیک های بیولوژی ملکولی پیدا شده است بتوان در آینده واکسن هایی با عوارض هر چه کمتر تهیه نمود.
به دنبال تزریق واکسن توام عوارض موضعی ا ز قبیل قرمزی محل تزریق ، حساسیت موضع ، و گاهی واکنشهای عمومی مانند تب ، سر درد ، و گاهی ظهور بثوراتی در سطح بدن مشاهده می شود اما این واکنشها به زودی مرتفع می گردند .

در موارد نادری به دنبال تزریق واکسن توام ضد دیفتری- کزاز ناراحتی های کلیوی و عصبی دیده شده است . در چنین حالاتی تزریق های بعدی انجام نمی گیرند . بایستی همواره آدرنالین یک در هزار در دسترس تزریق کنندگان واکسن باشد تا اگر عارضه آنافلاکسی پیش آمد بلافاصله بمصرف برسد .
همچنین ناراحتیهای مغزی قابل توجهی که ناشی از تزریق جزء سیاه سرفه اواکسن سه گانه است به ندرت ذکر شده ، اگر ناراحتی عصبی ویا تشنجی کودک ظرف ۲ روز پس از تزریق مشاهده شود ، نشان ایجاد ناراحتی به علت واکسن سیاه سرفه است در این صورت دنباله ایمن سازی را با واکسنهای دو گانه ضد دیفتری ، کزاز خردسالان یا بزرگسالان بسته به سن شخص ادامه می دهند و به این کودک دیگر واکسن سیاه سرفه نباید تزریق شود .

بی قراری پس از واکسن

یکی از دردناک ترین اقداماتی که والدین مجبورند برای فرزندشان انجام دهند تحمل گریه ها و بی قراری های او بعد از واکسیناسیون است. کودک شما در بدو تولد، ۲،۴، ۶، ۱۲ ماهگی باید واکسن سه گانه سرخجه، کزاز و سیاه سرفه را روی رانش بزند و متحمل درد شود. کودک ممکن است بعد واکسیناسیون چندان بی تابی نکند، اما برخی بچه ها چند ساعت بی وقفه جیغ می زنند.

پرستاری که این تزریق را انجام می دهد ممکن است توصیه کند برای کاهش درد فرزندتان قطره استامینوفن استفاده کنید. یادتان باشد این قطره دوز مشخصی برای استفاده دارد و نباید برای ساکت کردن فرزندتان هر چقدر دل تان خواست به او استامینوفن بدهید.

نباید برای پیشگیری از تب به فرزندتان قطره استامینوفن بدهید، بلکه اگر متوجه شدید دچار درد و تب شدید است تنها به مدت ۴۸ ساعت آن هم هر ۶ ساعت( در صورت تب خیلی شدید) و هر ۸ ساعت ( برای تب خفیف) یک بار آن هم ۵ تا ۱۰ قطره کافی است. تاکید می کنم استامینوفن را بیشتر از این مقدار به فرزندتان ندهید. هشدار دوم این که هیچ داروی دیگری را سر خود به فرزندتان نخورانید. برای پیشگیری از اختلال در اثر واکسن بهتر است محل درد را کمپرس سرد یا یخ بگذارید. مطمئنا تحمل جیغ های فرزندتان بی اندازه مشکل است. برای آرام کردنش می توانید او را در آغوش بگیرید تا احساس امنیت کند. دمای خانه را در حد متعادل نگه دارید و سکوت را برقرار کنید تا راحت بخوابد و ۴۸ ساعت از زمان واکسیناسیون بگذرد.

 

انواع واکسن ها، مقدار ، راه تجویز و شرایط نگهداری آنها

شرایط نگهداری درمحل واکسیناسیون

مقدار و راه تجویز *

ماهیت

نام واکسن

۸-۲ درجه سانتیگراد

( طبقه میانی یا پایینی یخچال)

۵/۰ میلی لیتر، عضلانی

توکسوئید کزاز، توکسوئید دیفتری و باکتری کشته شده سیاه سرفه

سه گانه

۸-۲ درجه سانتیگراد

( طبقه میانی یا پایینی یخچال )

۵/۰ میلی لیتر ، عضلانی

توکسوئید کزاز و توکسوئید دیفتری ( خردسالان و بزرگسالان)

دوگانه

۸-۲ درجه سانتیگراد

( طبقه میانی یا پایینی یخچال)

۵/۰ میلی لیتر ، عضلانی

توکسوئید کزاز

کزاز

۸-۲ درجه سانتیگراد

( طبقه فوقانی یخچال )

زیر یکسال ۰۵/۰ میلی لیتر داخل جلدی، بالاتر از یک سال ۱/۰ میلی لیتر داخل جلدی

باسیل کالمت وگرن

ب.ث.ژ

۸-۲ درجه سانتیگراد

( طبقه فوقانی یخچال )

۵/۰ میلی لیتر، زیر جلدی

ویروس زنده ضعیف شده سرخک، اوریون و سرخجه

MMR

۸-۲ درجه سانتیگراد

( طبقه فوقانی یخچال )

قطره خوراکی

ویروس سه گانه زنده ضعیف شده

فلج اطفال

۸-۲ درجه سانتیگراد

( طبقه فوقانی یخچال )

۵/۰ میلی لیتر، زیر جلدی یا عضلانی

ویروس کشته شده

۸-۲ درجه سانتیگراد

( طبقه میانی یا پایینی یخچال )

برای کودکان زیر ده سال، ۵/۰ میلی لیتر و برای افراد ده سال و بالاتر یک میلی لیتر در عضله ، برای بیماران دیالیز و تالاسمی دو برابر مقدار توصیه شده

آنتی ژن سطحی ویروس

« هپاتیت ب »

در خصوص طریقه مصرف واکسن ها چنانچه دستورالعمل مشخصی از طرف مرکز مدیریت بیماریها ارسال نشده باشد مراعات دستورالعمل کارخانه سازنده ضروری است.

توضیح :
۱- واکسن های سه گانه، کزاز، دوگانه و « هپاتیت ب » در مقابل یخ زدگی تغییر ماهیت می دهند، در اینصورت ، از مصرف آن باید جداً خودداری کرد.
۲- کلیه واکسن ها باید تا لحظه تجویز در دمای ذکر شده نگهدای شوند. ( در یخچال نگهداری شود )
۳- حلال واکسن های MMR و ب. ث. ژ در واحد مصرف کننده نیز باید در دمای ذکر شده نگهداری شود.

 

 

  بیماریها و علائم اختصاری واکسن

نام بیماری

واکسن مربوط

علائم اختصاری

سل

ب.ث.ژ

BCG

دیفتری، کزاز، سیاه سرفه

سه گانه ( ثلاث )

DTP

دیفتری ـ کزاز

دوگانه خردسالان

DT

دو گانه بزرگسالان

Td

فلج اطفال

پولیو خوراکی

OPV

پولیو تزریقی

IPV

سرخک ـ سرخجه ـ اوریون

سرخک ـ سرخجه ـ اوریون

MMR

کزاز

توکسوئید کزاز

TT

هپاتیت ب

هپاتیت « ب »

واکسن 1 تا 6 سال

Hep.B

**************

برنامه ایمن سازی کودکان کشور ایران

توضیـحات

نوع واکسـن

ایمن سازی کودکان با واکسن

ســن

در کودکان زیر یک سال، مقدار واکسن « ب.ث.ژ » (۰۵/۰ ) میلی لیتر معادل نصف دوز بالغین است

ب.ث.ژ ـ فلج اطفال *

هپاتیت ب **

بدو تولد

واکسن بین 7 تا 17

سه گانه ـ فلج اطفال ـ هپاتیت ب

۲ ماهگی

سه گانه ـ فلج اطفال

۴ ماهگی

سه گانه ـ فلج اطفال ـ هپاتیت ب

۶ ماهگی

این واکسن شامل واکسنهای سرخک، سرخجه و اوریون می باشد.

MMR

۱۲ ماهگی

سه گانه ـ فلج اطفال

۱۸ ماهگی

سه گانه ـ فلج اطفال ـ MMR

۶-۴ سالگی ***

* منظور از فلج اطفال، قطره خوراکی فلج اطفال است.
** واکسن هپاتیت ب کودکان نارس با وزن کمتر از ۲۰۰۰ گرم چنانچه در وقت مقرر مراجعه نموده باشند در ۴ نوبت ( بدو تولد، یکماهگی، دوماهگی و ۶ ماهگی ) انجام می شود.
*** پس از آخرین نوبت واکسن سه گانه، هر ده سال یکبار واکسن دوگانه ویژه بزرگسالان بایستی تزریق شود.

جدول ایمن سازی کودکانی که از یکسالگی تا ۶ سالگی در وقت مقرر مراجعه ننموده اند.

سه گانه ـ فلج اطفال ـ ب.ث.ژ ـ MMR و هپاتیت ب

اولین مراجعه

سه گانه ـ فلج اطفال ـ هپاتیت ب

یکماه بعد از اولین مراجعه

سه گانه ـ فلج اطفال

یکماه بعد از دومین مراجعه

سه گانه ـ فلج اطفال ـ هپاتیت ب

۶ ماه تا یک سال بعد از سومین مراجعه

سه گانه ( حداقل یکسال فاصله با نوبت قبلی ) ـ MMR ـ فلج اطفال

۶-۴ سالگی

۱- بعد از ۶ سال تمام ( ۶ سال و ۱۱ ماه و ۲۹ روز ) تزریق واکسن سه گانه ممنوع است و باید از واکسن دوگانه ویژه بزرگسالان استفاده شود.

۲- در صورتیکه سن کودک هنگام تزریق یادآور اول سه گانه و فلج اطفال، چهار سال یا بیشتر باشد، یادآور دوم لزومی ندارد

۳- پس از آخرین نوبت واکسن سه گانه بایستی واکسن دو گانه ویژه بزرگسالان هر ده سال یک بار تکرار شود

۴- چنانچه سن کودک هنگام تزریق نوبت اول MMR بین ۶-۴ سالگی باشد، نوبت دوم بایستی

 ۶ ماه تا یکسال بعد از نوبت اول تزریق گردد.

۵- بعد از یکسالگی قبل از تلقیح ب.ث.ژ بایستی تست مانتو انجام شود و در صورت منفی بودن، ب.ث.ژ تلقیح گردد.

۶- کسانیکه بدنبال تزریق ب.ث.ژ اسکار نداشته اند نیاز به تزریق مجدد ب ث ژ ندارند.

******************

جدول ایمن سازی افراد ۷ تا ۱۸ ساله که در وقت مقرر مراجعه نکرده اند

دوگانه ویژه بزرگسالان ـ فلج اطفال ـ MMR ـ هپاتیت ب

اولین مراجعه

دوگانه ویژه بزرگسالان ـ فلج اطفال ـ هپاتیت ب

یکماه بعد از اولین مراجعه

دو گانه ویژه بزرگسالان ـ فلج اطفال

یکماه بعد از دومین مراجعه

دو گانه ویژه بزرگسالان ـ فلج اطفال ـ هپاتیت ب ـ MMR

۶ ماه تا یک سال بعد از سومین مراجعه

دو گانه ویژه بزرگسالان و هر ده سال یکبار تکرار شود

۱۰ سال بعد از چهارمین مراجعه

*************

ایمن سازی زنان سنین باروری ( ۴۹ – ۱۵ ساله ) بدون سابقه ایمن سازی با واکسن دوگانه ویژه بزرگسالان *

طول دوره ایمنی

درصد محافظت

حداقل فاصله

نوبت

۰

۰

اول

سه ساله

۸۰

یک ماه

دوم

پنج سال

۹۵

شش ماه

سوم

ده سال

۹۹

یک سال

چهارم

تا پایان سن باروری **

۹۹

یک سال

پنجم

* زنان سنین باروری دارای سابقه واکسیناسیون ، باید با احتساب واکسنهای قبلی طبق این جدول واکسیناسیون را ادامه دهند.

** برای حفظ ایمنی کافی پس از پنج نوبت، واکسن دوگانه بزرگسالان باید هر ده سال یکبار تکرار شود.

 *************

واکسن هپاتیت b

ایمن سازی زنان باردار بدون سابقه ایمن سازی یا واکسیناسیون ناقص *

دفعات

نوع واکسن

تاریخ مراجعه

نوبت اول

دو گانه ویژه بزرگسالان

اولین مراجعه

نوبت دوم **

دو گانه ویژه بزرگسالان

یک ماه بعد

* کسانیکه سابقه واکسیناسیون ناقص دارند باید واکسیناسیون آنها با توجه به سابقه قبلی و مطابق برنامه ایمنسازی زنان ۴۹-۱۵ سال تکمیل گردد.

** ادامه ایمن سازی طبق جدول ایمن سازی زنان ۴۹-۱۵ ساله

 ***********

ایمن سازی علیه بیماری « هپاتیت ب » برای گروههای پرخطر

زمان تزریق

نوبت

در اولین مراجعه

اول

یک ماه بعد از نوبت اول

دوم

شش ماه بعد از نوبت اول

سو م

چرا باید این همه واکسن به کودکم بزنند؟
از تماشای منظره تزریق به فرزند برای تمام والدین ناخوشایند است. اما برنامه واکسیناسیون به منظور پیشگیری از بیماریهای خطرناک تهیه شده است و مهمترین بخش تامین سلامت کودک را تشکیل می دهد.

بعضی از این بیماریها (نظیر فلج اطفال و دیفتری) صذ سال پیش از این بسیار شایعتر بودند ولی امروزه بعلت انجام واکسیناسیون بندرت دیده می شوند.

مرکز مبارزه با بیماریها در هر کشور بسته به سطح ایمنی عمومی و بیماریهای خطرناک شایع برنامه واکسیناسیون خاصی را برای کودکان و بزرگسالان تنظیم می کند.

واکسن ها چگونه از بیماریها پیشگیری می کنند؟

واکسن ها از میکروب یا ویروس کشته شده و یا ضعیف شده که عوامل بیماریهای خاص هستند ساخته شده اند. با تزریق واکسن سیستم ایمنی تحت حمله این میکروب ها و یا ویروس ها قرار می گیرد و در نتیجه ترشح آنتی بادی ها یا پادتن ها دربدن بالا می رود.

این آنتی بادی ها در بدن کودک فعال باقی می مانند و در صورتیکه بدن با بیماری واقعی مواجه شود آن را در مقابل آن ویروس یا میکروب محافظت می کنند. بعنوان مثال اگر سیاه سرفه در منطقه شما شایع شود احتمال ابتلا کودک شما که واکسینه شده است به مراتب کمتر از کودکی است که واکسینه نشده است.

کارت مراقبت کودک چیست و استفاده از آن در واکسیناسیون چه کمکی می کند؟
در ایران هر کودکی یک کارت مخصوص مراقبت کودک دارد که در آن جدول واکسینایون، تغذیه و پایش رشد در نظر گرفته شده است. کودک شما نیز حتما این کارت را دارد و اگر اینطور نیست بهتر است در اولین فرصت به یکی از مراکز بهدشتی و درمانی در محدوده محل زندگی خود مراجعه نمائید و برای وی پرونده تشکیل داده و کارت مراقبت کودک را دریافت نمائید. اگر شما برای مراقبتهای دوران بارداری به چنین مراکزی مراجعه کرده باشید حتما با نشانی و روش کار آنها آشنا هستید. در غیر اینصورت می توانید از دانشگاه علوم پزشکی محدوده خود در مورد آن اطلاعاتی کسب کنید. خصوصیات هر یک از این واکسنها چیست؟

واکسن ب ث ژ: این واکسن با استفاده از باکتری ضعیف شده سل علیه این بیماری ساخته شده و به صورت زیر جلدی در ناحیه بازو در بدو تولد تزریق می شود. بهترین سن برای تلقیح واکسن ب. ث . ژ بدو تولد است، از آن به بعد تا ۲ ماهگی بدون انجام تست می توان واکسن ب.ث.ژ را تلقیح نمود. اگر تا سن یک سالگی تزریق نشده باشد ابتدا تست PPD انجام می شود و در صورتی که تست منفی باشد تزریق انجام می شود. معمولا جای محل تزریق باقی می ماند و اگر دیده نشود لازم نیست تزریق تکرار شود. در بعضی از موارد تورم عقده های لنفاوی زیر بغل بعد از تزریق واکسن مشاهده می شود که معمولا با گذشت زمان برطرف شده و نیاز به درمان خاصی ندارد.

قطره خوراکی فلج اطفال: فلج اطفال یک بیماری حاد ویروسی است که می تواند منجر به فلج دائم دسته ای از عضلات بدن شود. برای جلوگیری از این بیماری ناتوان کننده و سخت، بهترین راه واکسیناسیون است. واکسن به صورت قطره خوراکی و با استفاده از ویروس ضعیف شده ساخته شده است.

واکسن هپاتیت B: این ویروس از راه خونی (مانند انتقال خون)، از راه جنسی و از طریق مادر به فرزند (در دوران بارداری) منتقل می شود. افرادی که بیشتر در تماس با بیماران هستند مانند پرسنل و بیماران بخش دیالیز، پزشکان، دندانپزشکان، پرستاران و پرسنل بانک خون بیشتر در معرض ابتلاء به این بیماری بوده و بعنوان گروه پرخطر باید واکسینه شوند. واکسن این بیماری از سال ۱۳۷۲ جزو برنامه واکسیناسیون کشوری اطفال گنجانده شده است. عوارض واکسن خیلی کم بوده شامل درد و قرمزی در ناحیه تزریق، سردرد مختصر و احساس کسالت است.

واکسن سه گانه: این واکسن با استفاده از باکتری کشته شده سیاه سرفه و سموم باکتریهای دیفتری و کزاز ساخته می شود. دیفتری، کزاز و سیاه سرفه بیماری های خطرناکی هستند که می توانند موجب مرگ یا عوارض شدید شوند. عارضه این واکسن معمولا تب و بیقراری است که ممکن است تا چند روز ادامه یابد، در این صورت می توانید از پاشویه و استامینوفن برای کاهش تب در کودک استفاده کنید. اگر بعد از تزریق، تب ۴۰ درجه یا تشنج دیده شود حتما آنرا در نوبت های بعدی متذکر شوید تا از واکسن دو گانه اطفال استفاده شود.

واکسن دو گانه اطفال: این واکسن شبیه به واکسن دوگانه بزرگسالان یعنی شامل واکسنهای دیفتری و کزاز است و تنها فرق آن مقدار بیشتر واکسن دیفتری است.

واکسن MMR (سرخک، سرخجه، اوریون): علائم بیماری سرخک عبارتند از تب بالا و چند روزه، آب ریزش بینی، التهاب ملتحمه چشم و جوشهائی که بعد از شروع تب ظاهر می شوند. التهاب پرده مغز، التهاب گوش میانی و برونشیت ممکن است در ادامه علائم سرخک ظاهر شوند. در بعضی از کشورها میزان مرگ ومیر به ۱۰% مبتلایان می رسد. سرخجه نیز با بثورات جلدی همراه است و علائم آن نظیر تب و سرفه، خفیف تر از سرخک بوده و بیماری خطرناکی نیست. خطر این بیماری مربوط به خانم های باردار است که در صورت ابتلا، احتمال نقص مادرزادی را در جنین بشدت افزایش می دهد.

آیا واکسیناسیون باید تحت هر شرایطی، مثل بیماری کودک، انجام شود؟
در اکثر موارد بیماری واکسیناسیون انجام می شود، به جز چند مورد خاص که توضیح داده خواهد شد. مثلا شل بودن مدفوع یا سرماخوردگی معمولی نباید مانع از انجام ایمن سازی شود. برنامه ایمن سازی کودکان نارس ویا کم وزن نیز طبق جدول ایمن سازی عادی است و تجویز به موقع واکسنها توصیه می شود. ابتلا به سوء تغذیه نیز نه تنها مانعی برای ایمن سازی نیست، بلکه ایمن سازی به موقع کودکان مبتلا به سوء تغذیه بشدت توصیه می شود چرا که آنها را نسبت به بیماریهایی که بیشتر در معرض ابتلا به آنها هستند مقاوم می کند.
برای هیچ واکسنی جز سیاه سرفه محدودیت سنی وجود ندارد و در صورت عدم سابقه ایمن سازی باید با برنامه عمل شود .

در چه مواردی نباید واکسیناسیون انجام شود یا با تغییرات انجام می شود؟

در مورد کودکان مبتلا به آلرژی شدید و یا ضایعات و عوارض مغزی و عصبی واکسناسیون با احتیاط و با نظر پزشک کودکان انجام می گیرد.
در کودکان تب دار یا مبتلا به بیماری های حاد شدید تا رفع تب و بیماری فقط تزریق واکسن سه گانه را به عقب می اندازند.
به کودکان پس از سن شش سالگی و نوجوانان، اگر مایه کوبی توام ضرورت یابد باید حتما واکسن ویژه بزرگسالان تزریق شود.

همچنین برای کودکانی که سابقه بیماریهای مزمن چرکی، ناراحتیهای عصبی، تشنج، ضایعات مغزی و یا سابقه خانوادگی بیماریهای عصبی را دارند واکسن سه گانه تجویز نمی شود.
در اختلالات ایمنی ، چه اولیه و چه اکتسابی مثل لوسمی ( سرطان خون) و غیره واکسنهای ویروسی زنده و واکسن سل (BCG)منع استعمال دارند.
به علت ریشه کنی آبله در جهان، تلقیح آن به هیچ وجه لازم نیست.
در افراد مبتلا به هموفیلی واکسن هپاتیت B بایستی زیر جلد تزریق شود.
واکسن آنفولانزا چیست و آیا برای کودکم لازم است؟
واکسن آنفولانزا یا معروف به واکسن سرماخوردگی شامل چند ویروس شناخته شده است که تا حدی ضعیف شده اند و از طریق تزریق عضلانی می توانند تا ۸۰ درصد ایمنی برای یک سال ایجاد کنند. این نکته را هرگز فراموش نکنید که واکسن آنفلوآنزا هرگز مانع از ابتلای شما و یا کودکتان به سرماخوردگی نمی گردد زیرا این واکسن سرماخوردگی نیست .

پیشگیری از کزاز

اکثر موارد کزاز در افراد غیر ایمن و کسانی که دوز یادآرو کزاز را طی ۱۰ سال گذشته دریافت نکرده اند، رخ می دهد. به منظور حفاظت از بیماری کزاز دو گونه آمادگی ضروری می باشد:

  • تزریق واکسن کزاز طبق برنامه کشوری که یک عامل مصونسازی موثر در بین کودکان و همچنین زنان در سنین حاملگی است. یکی از مهمترین روشهای حفاظت جامعه برعلیه بیماری کزاز ، حفظ سطح ایمنی عمومی ، انجام ایمن سازی عادی پیش از وقوع بلایا و همچنین پاکیزه نمودن اولیه و کافی جراحات و زخمها می باشد، چنانچه در بیماریهایی که دارای جراحات باز می باشند، رعایت سطح کامل ایمنی نگردد، واکسن کزار یک روش پیشگیری موثر بشمار خواهد رفت.
  • در مورد آمادگی دوم ، آنتی توکسین کزاز (ایمونوگلوبولین کزاز TIG) باید بطور مجزا و تحت نظر پزشک به بیماران مجروحی که طی ۱۰ سال گذشته واکسن کزاز دریافت نکرده اند، تجویز گردد. افزایش فوق العاده بیماری کزاز معمولا” پس از بروز بلایای طبیعی رخ نمی دهد، بنابراین واکسیناسیون عمومی جامعه بر علیه بیماری کزاز ضروری نبوده و تصور نمی شود که در کاهش بیماری مصدومان موثر باشد. واکسیناسیون عمومی ممکن است در کمپها و اردوگاههای منطقه و جهت تعداد بیشماری از کودکان برعلیه بیماری سرخک ، سیاه سرفه ، و احتمالا” پولیو و دیفتری توصیه می گردد.

برنامه تزریق واکسن کزاز

  • سنین تزریق واکسن بطور عادی طبق برنامه کشوری عبارتند از : ۲ ماهگی، ۴ ماهگی، ۶ ماهگی، ۱۸-۱۵ ماهگی، ۶-۴ سالگی و بزرگسالان باید به صورت مرتب هر ۱۰ سال یک دوز واکسن یادآور کزاز تزریق نمایند.
  • در صورت وجود زخم کثیف یا عمقی اگر از آخرین دوز دریافتی واکسن ۵ سال گذشته باشد، لازم است یک دوز واکسن کزاز تزریق گردد. دوز یادآور واکسن کزاز به طور معمول همراه با دوز یادآور واکسن دیفتری به صورت واکسن نوع بالغین یا (Td) تزریق می شود.
  • ابتلا به کزاز منجر به ایجاد ایمنی در برابر بیماری نمی شود. بنابراین انجام واکسیناسیون جهت جلوگیری از عود مجدد بیماری یکماه بعد از بهبودی توصیه می شود.
  • در صورت مسافرتهای بین المللی بهتر است یک دوز جدید واکسن کزاز تزریق شود.

برنامه ایمن سازی جهت پیشگیری از کزاز در زخمها

در این برنامه بر اساس نوع زخم (تمیز یا کثیف) واکسن تجویز می شود.

  • در زخمهای تمیز: اگر واکسیناسیون مرتب انجام شده باشد یعنی بیش از ۱۰ سال از دریافت آخرین دوز نگذشته باشد چیز خاصی لازم نیست. ولی اگی بیش از ۱۰ سال باشد، فقط واکسن کزاز تزریق می شود.
  • در زخمهای کثیف: اگر بیش از ۵ سال از آخرین واکسن فرد گذشته باشد، هم باید واکسن کزاز و هم ایمونوگلوبولین کزاز TIG دریافت نماید که این سرم ضد سم کزاز می باشد. زخمهای کثیف یا آلوده، به زخمهای آلوده به کثافت، مدفوع، خاک یا بزاق، زخمهای ناشی از سوراخ شدگی، کندگی، زخمهای ناشی از گلوله، له شدگی، سوختگی یا یخ زدگی اطلاق می شود.

در مورد واکسن کزاز هم، معمولا واکسن دوگانه (کزاز-دیفتری)، به واکسن کزاز تنها، ارجح است. معمولا در افراد زیر ۷ سالگی، واکسن سه گانه و بالای ۷ سال، واکسن دوگانه تجویز می شود.

مراقبتهای بهداشتی برای مصونیت از کزاز

تمیز نگاه داشتن زخم

ابتدا زخم را با آب تمیز بشوئید. زخم و اطراف آن را با یک صابون با دقت تمیز نمائید.

توجه به مقالات پزشکی و بهداشتی – بیماری

زخمهای ناشی از سوزن یا دیگر برشهای عمقی، گزیدگی حیوانات و به ویژه زخمهای کثیف شما را در گروه پرخطر برای ابتلا به عفونت کزاز قرار می دهد. در این صورت پزشک زخم شما را تمیز می نماید و پس از تجویز آنتی بیوتیک، دوز یادآور واکسن کزاز را به شما تزریق می نماید.

مصرف آنتی بیوتیک

بعد از شستن و تمیز کردن زخم، یک لایه از آنتی بیوتیکهای ( کرم یا پماد) نظیر نئوسپورین یا پلی سپورین بر روی زخم قرار دهید. این آنتی بیوتیکها بهبود زخم را تسریع نمی کنند اما با مهار رشد باکتریها و ایجاد مصونیت، بدن را در ترمیم زخم یاری می نمایند. برخی اجزاء در پمادها باعث ایجاد لکه های پوستی خفیف می شوند. در صورت بروز لکه های پوستی مصرف پماد را متوقف سازید.

پوشش زخم

در معرض هوا بودن زخم به بهبودی آن کمک می نماید، اما پانسمان زخم را تمیز نگاه داشته و از ایجاد عفونتهای مضر جلوگیری می کند. تاولهای تخلیه شده باید تا زمان بهبود پانسمان شوند.

تعویض پانسمان

پانسمان روزانه و در صورت مرطوب بودن سریعتر تعویض می شوند. در صورت حساسیت به برخی از باندها و چسبها از گاز استریل و چسبهای کاغذی استفاده شود.

عواقب بیماری کزاز

اکثر موارد بیماری کزاز شدید بوده و علیرغم درمان منجر به مرگ می گردد. مرگ اغلب در اثر انقباض مجاری هوایی، عفونتهای تنفسی و اختلال در سیستم عصبی خودکار رخ می دهد. سیستم عصبی خودکار قسمتی از سیستم عصبی است که کنترل عضلات قلبی، عضلات غیر ارادی و غدد را بر عهده دارد. بیماران بهبود یافته از کزاز گاهی به مشکلات روانی مبتلا می شوند و به مشاوره روانپزشکی نیازمند می گردند. پس اگر دوران کودکی واکسن کزاز دریافت نکرده اید به پزشک مراجعه و واکسن نوع بالغین یا Td را تزریق نمائید.

عفونت کزاز نیازمند یک دوره طولانی درمان در یک مرکز بهداشتی می باشد. درمان شامل مصرف یک ضد سم نظیر TIG می باشد. هر چند ضد سم تنها می تواند سموم غیر متصل به بافت عصبی را خنثی نماید. داروهایی جهت آرام بخشی و فلج عضلانی تجویز می شوند که در این صورت نیاز به روشهای حمایتی از مجاری هوایی وجود دارد. پزشک ممکن است برای مقابله با باکتری کزاز آنتی بیوتیک خوارکی یا تزریقی تجویز کند.

لیست واکسن های ممنوع دوران حاملگى
واکسن هاى ویروس زنده در دوران حاملگى رسماً منع شده اند زیرا این واکسن ها مى توانند هرگونه ناهنجارى نوزادى ایجاد کنند.
آفتاب: واکسن هاى ویروس زنده در دوران حاملگى رسماً منع شده اند زیرا این واکسن ها مى توانند هرگونه ناهنجارى نوزادى ایجاد کنند.
تنها واکسیناسیون اولیه آبله خطر واقعى دارد. به دنبال ریشه کن شدن جهانى آبله از سال ۱۹۷۷ و قطع ایمن سازى در فرانسه از ماه مى ۱۹۸۴ دیگر نیازى به آن نیست.
واکسن سرخجه اولین واکسن در دسترس براى پیشگیرى از عفونت سرخجه در زن حامله و ناهنجارى هاى بعدى در جنین مى باشد.
زنان سنین بارورى تنها به شرطى واکسینه مى شوند که احتمال حاملگى تا دوماه بعد از تزریق صفر باشد. این پیشنهاد با دو حقیقت توجیه مى شود: ابتدا اینکه جنین پس از واکسیناسیون متحمل خطر مى شود و دوم این حقیقت که وقتى واکسیناسیون سرخجه در طى حاملگى انجام مى شود، این کار توسط هرگونه ناهنجارى مشاهده شده هنگام تولد مورد اتهام قرار مى گیرد.
على رغم همه پیشنهادها، گاهى یک زن در شروع حاملگى واکسینه مى شود. در این مورد این سؤال مطرح مى شود که آیا ویروس هاى واکسن قادر به عبور از جفت و آلوده کردن جنین مى باشند؟ در ۳۴۶ بچه زنده متولد شده از افرادى که در دوران حاملگى واکسن سرخجه دریافت کرده بودند هیچ گونه ناهنجارى عمده اى مشاهده نشد.
اطلاعات در دسترس نشان مى دهند که خطر ناهنجارى کم مى باشد. میزان ثبت شده قابل مقایسه با خطر ۳% ایجاد ناهنجارى عمده، به طور تصادفى مى باشد و این میزان بسیار کمتر از خطر ۲۰% یا بیشترى مى باشد که به دنبال عفونت مادر با ویروس سرخجه وحشى در سه ماهه اول حاملگی، وجود دارد.
براساس پیشنهاد آسیپ (Acip) در آمریکا و بو (Boue) در فرانسه ایمن سازى برعلیه سرخجه دلیلى براى ایجاد سقط نمى باشد، گرچه تصمیم نهائى به عهده بیمار و پزشک وى مى باشد.
واکسیناسیون تب زرد براى زن حامله هنگام مسافرت به محل هاى اندمیک یا محل هاى شیوع عفونت ضرورى مى باشد.
تحقیقات انجام شده در سرتاسر دنیا نشان مى دهند که بدون توجه به سن حاملگى این واکسیناسیون بى ضرر مى باشد. با این وجود مرکز کنترل بیمارى ها در آتلانتا و انستیتوپاستور در فرانسه این واکسیناسیون را در زن حامله توصیه نمى کنند، مگر در موارد اپیدمیولوژى که الزامى باشد.
مطالعه انجام شده توسط جاست و بورگین – ولف در سوئیس و تولیندیس و زاچاف – کریستیانسن در دانمارک و نتایج تقحیقات کلینیکى و اپیدمیولوژیکى نشان داده اند که واکسن خوراکى فلج اطفال براى جنین بى ضرر مى باشد. در حال حاضر، براى میلیون ها مردمى که در سرتاسر دنیا واکسینه مى شوند هیچ پاتولوژى جنینى که قابل ارتباط با آن باشد شناخته نشده است.

واکسن‌هایی که زنان باردار باید تزریق کنند

آیا واکسیناسیون در زمان حاملگی بی‌خطر و ایمن است؟ چرا زنان حامله باید واکسینه شوند؟ اینها از جمله سوالاتی هستند که پاسخ آنها برای همه زنان باردار لازم و ضروری است.

همواره ترس از عوارض جنینی باعث می شود که از تجویز بسیاری از داروها و واکسن ها در دوران بارداری جلوگیری شود. این در حالی است که بعضی از این موارد نه تنها باعث بروز عارضه نمی گردند بلکه از بسیاری از بیماری های خطرناک برای جنین هم پیشگیری می کنند.

در مواردی که تماس مادر با عامل بیماری زا با افزایش خطر آسیب در مادر یا جنین همراه است فواید واکسیناسیون را باید با هر کدام از عوارض احتمالی آن مقایسه کرد.

تزریق واکسن های آنفلوآنزای غیر فعال، دیفتری – کزاز و هپاتیت ب در دوران بارداری بی خطر است.

بسیاری از زنان ممکن است در مورد واکسیناسیون و احتمال ابتلا به بیماری‌هایی که می‌تواند به آنها یا جنین‌شان آسیب‌ برساند، اطلاعات زیادی نداشته باشند، در صورتی که واکسیناسیون به موقع می‌تواند از بروز بسیاری از بیماری‌های عفونی قابل انتقال به جنین پیشگیری کند.

بهتر است زنان به منظور بررسی وضعیت ایمنی در برابر بیماری‌های عفونی و تنظیم برنامه واکسیناسیون خود، قبل از اینکه حامله شوند، با پزشک مشورت نمایند.

آیا واکسن‌ها ایمن و بی‌خطرند؟

همه واکسن‌ها از نظر ایمنی توسط انجمن غذا و دارو مورد آزمایش قرار می‌گیرند. کلیه واکسن‌ها از نظر استریل بودن و کارایی و بی‌ضرر بودن کنترل می‌شوند و مرکز مبارزه با بیماری‌های ایمنی، کلیه واکسن‌ها را در طول مدت استفاده مورد پایش قرار می‌دهد. ممکن است بعضی از مردم به برخی از اجزای واکسن حساسیت داشته باشند (به عنوان مثال حساسیت به تزریق واکسن آنفلوآنزا به دلیل حساسیت به تخم‌مرغ). این افراد قبل از تزریق واکسن باید با پزشک مشورت نمایند.

بعضی از واکسن‌ها می‌توانند به زنان باردار در سه ماهه دوم یا سوم بارداری تزریق شوند، ولی عده‌ای از پزشکان معتقدند بهتر است تزریق واکسن‌ها حداقل سه ماه قبل از تولد یا بلافاصله بعد از تولد صورت گیرد

آیا واکسن می‌تواند به جنین آسیب برساند؟تعدادی از واکسن‌ها بخصوص آنهایی که از ویروس زنده تهیه شده‌اند، نباید به زنان باردار تزریق شوند، زیرا ممکن است این واکسن‌ها برای جنین مشکل‌آفرین باشند.

بعضی از واکسن‌ها می‌توانند به زنان باردار در سه ماهه دوم یا سوم بارداری تزریق شوند، ولی عده‌ای از پزشکان معتقدند بهتر است تزریق واکسن‌ها حداقل سه ماه قبل از تولد یا بلافاصله بعد از تولد صورت گیرد.

چه واکسن‌هایی را در دوران حاملگی می‌توان تزریق کرد؟

– هپاتیت ب : زنان بارداری که تست منفی هپاتیت دارند می‌توانند این واکسن را دریافت کنند. این واکسن برای محافظت مادر و جنین علیه عفونت استفاده می‌شود. تزریق این واکسن سه مرحله‌ای بوده و قبل و بعد از زایمان صورت می‌گیرد.

– آنفلوآنزا: این واکسن می‌تواند از بیماری‌های جدی مادر طی دوران بارداری جلوگیری کند. همه زنان بارداری که وارد سه ماهه دوم یا سوم بارداری می‌شوند، طی بروز آنفلوآنزای فصلی باید واکسن را دریافت نمایند. افرادی که وضعیت پزشکی حادی دارند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به آنفلوآنزا هستند. بنابراین می‌توانید واکسن را در هر مرحله از بارداری دریافت نمایید. اگر این مشکل در شما وجود دارد، حتما با پزشک مشورت نمایید.

– کزاز و دیفتری: این ترکیب از واکسن‌ها به طور معمول برای زنان باردار توصیه می‌شود. این واکسن ایمنی دائم ایجاد نمی‌کند و حتما باید دوز یادآور هر ده سال یک بار تزریق شود.

چه واکسن‌هایی را نمی‌توان به زنان باردار تزریق کرد؟

ممکن است واکسن‌های زیر توانایی انتقال بیماری به جنین را داشته باشند و یا باعث بروز زایمان زودرس، سقط جنین و نقایص مادرزادی شوند. بنابراین تزریق آنها در دوران بارداری به طور معمول توصیه نمی‌شود.

– هپاتیت A : بی‌ضرر بودن این واکسن در بارداری تعیین نشده و باید طی این دوران از تزریق آن اجتناب نمود. زنانی که در معرض ابتلا به این ویروس هستند، باید با پزشک خود مشورت نمایند.

– MMR (سرخک، سرخجه، اوریون): زنان باید حداقل سه ماه بعد از تزریق این واکسن باردار نشوند.

– آبله ‌مرغان: این واکسن برای جلوگیری از آبله‌ مرغان استفاده می‌شود و باید زمان تزریق آن حداقل سه ماه قبل از بارداری باشد.

– پنوموکوک: چون بی‌خطر بودن این واکسن معلوم نیست، باید از تزریق آن اجتناب شود، به جز برای زنان در معرض خطر یا زنان مبتلا به بیماری‌های مزمن.

– فلج‌اطفال خوراکی و فلج اطفال تزریقی: هیچ‌ کدام از انواع این واکسن‌ها (ویروس زنده و یا ویروس کشته شده) برای زنان باردار توصیه نمی‌شود.

تاثیرات و عوارض پس از واکسیناسیون

– هپاتیت A : درد، سفتی و قرمزی در محل تزریق، سردرد، در موارد نادر واکنش آلرژیک شدید

– هپاتیت ب : درد در محل تزریق، تب

– آنفلوآنزا: قرمزی و تورم در محل تزریق

– کزاز- دیفتری : تب خفیف، سفتی و تورم در محل تزریق

– MMR : دانه‌های قرمز رنگ پوست، ورم غدد لنفاوی گردن، درد، محدودیت حرکت مفاصل یک تا دو هفته بعد از واکسیناسیون

– آبله‌ مرغان: تب، سفتی و قرمزی در محل تزریق، راش و برآمدگی‌های کوچک تا سه هفته بعد از واکسیناسیون

– پنوموکوک: تب، سفتی در محل تزریق

– واکسن فلج اطفال خوراکی : هیچ عارضه جانبی با این واکسن شناخته نشده است.

– واکسن فلج اطفال تزریقی : قرمزی، ناراحتی در محل تزریق

مزایای تزریق واکسن

۱- کاهش میزان مرگ‌ومیر: در زمان های گذشته، هنگامی که واکسن کشف نشده بود، بسیاری از نوزادان در اثر ابتلا به انواع بیماری ها مانند سرخک، اوریون، سیاه سرفه، فلج اطفال و کزاز از بین می رفتند.

در واقع هنگام ابتلا به این بیماری ها، هیچ شانسی برای بهبودی کودک وجود نداشت، لذا یا می مردند و یا آخر عمر با بیماری دست‌وپنجه نرم می کردند. اما با کشف واکسن، میزان مرگ و میر نوزادان کم شد و آمارها به نوعی افزایش جمعیت را  نشان می داد.

بروز تب بلافاصله پس از تزریق نگران کننده است، اما اگر نوزاد تحت نظر پزشک قرار گیرد، این نگرانی برطرف می شود

۲- پیشگیری از بیماری آبله مرغان: شاید امروزه کمتر کسی در اثر ابتلا به آبله مرغان تلف شود. اما این بیماری تا قبل از کشف واکسن آن، یکی از کشنده ترین بیماری ها بود. امروزه بچه ها در برابر آبله مرغان واکسینه می شوند و افراد واکسینه شده کمتر احتمال دارد به آبله مرغان شدید مبتلا شوند.

 

۳- کنترل بیماری های مختلف: هنگامی که تک تک افراد جامعه واکسینه شوند، درصد سلامتی کل جامعه بهبود پیدا می کند، طوری که مثلا در کشور ایران با انجام واکسیناسیون نوزادان، بسیاری از بیماری ها مانند فلج اطفال ریشه کن شده است.

عوارض احتمالی تزریق واکسن

عوارض زیر ممکن است بعد از تزریق واکسن رخ دهند :

۱- تب و ورم: بروز تب بلافاصله پس از تزریق نگران کننده است، اما اگر نوزاد تحت نظر پزشک قرار گیرد، این نگرانی برطرف می شود. ورم و قرمزی نیز در محل تزریق به وجود می آید. بروز درد هنگام دست زدن به محل تزریق واکسن، بدون ایجاد قرمزی و یا ورم ممکن است تا چند روز پس از تزریق واکسن باقی بماند که با انجام راهکارهایی می توان درد ناشی از آن را به حداقل رساند. در مورد این راهکارها از پزشک سئوال کنید.

 

۲- تهوع و استفراغ : بسته به نوع واکسنی که تزریق می شود، تهوع و استفراغ نیز به صورت شدید و ضعیف ممکن است رخ دهد.

 

۳- درد شکم: معمولا دردهای شکمی پس از تزریق واکسن دیفتری و آنفلوانزا شایع می باشد. حتی بروز این علایم در بزرگسالان هم محتمل است. ناراحتی های معده می تواند منجر به استفراغ و یا اسهال شود.

 

۴- علایم سرماخوردگی: بسیاری از افراد پس از تزریق واکسن، به علایمی شبیه به علائم سرماخوردگی دچار می شوند. علایمی مانند سردرد، گلودرد، سرفه، ضعف عضلانی، تب و لرز. اگرچه بروز این علایم به طور شدید شایع نیست، اما اگر تحت نظر پزشک باشید خیلی جای نگرانی ندارد.

 

عوارض شدید

بروز عوارض شدید بسیار نادر است. عوارضی مانند واکنش های آلرژیک شدید که ممکن است سبب آسیب مغزی شود و یا فرد را فلج کند، مثلا اگر عوارضی شدید پس از تزریق واکسن دیفتری رخ دهد و فرد آنها را درمان نکند احتمال مرگ وجود دارد .

هنگام تزریق واکسن، کودک را در آغوش بگیرید و روی پای‌تان بنشانید، طوری که صورتش را به طرف شما باشد

تذکر

هیچ کس در تزریق واکسن به نوزاد خود نباید شک کند. در صورت مشاهده هر گونه علامتی مانند تب، واکنش های آلرژیک، سخت نفس کشیدن، خشونت صدا، خس خس سینه، کهیر، رنگ پریدگی، ضربان قلب سریع، سرگیجه و ورم گلو سریعا به پزشک مراجعه کنید.

 

توصیه ها

این توصیه‌ها به شما کمک می‌کند تا کودک‌‌تان را هنگام واکسیناسیون آرام نگه دارید:

۱ـ پیش از تزریق واکسن، فشار ملایمی بر بخشی از پوست که تزریق در آنجا انجام می‌شود، وارد کنید.

۲ـ آرامش خود را حفظ کنید. اضطراب والدین بر کودک هم تاثیر می‌گذارد.

۳ـ با آرامی و به شکلی تسکین‌بخش با کودک صحبت کنید.

۴ـ هنگام تزریق واکسن، کودک را در آغوش بگیرید و روی پای‌تان بنشانید، طوری که صورتش را به طرف شما باشد.

۵- با چیزی مثل اسباب‌‌بازی حواس کودکتان را پرت کنید، یا برای او شعر بخوانید.

 

واکسن آنفلوآنزا

تلقیح سالانه واکسن آنفلوانزا می تواند به شما کمک کند تا از خودتان در برابر تاثیرات آزارنده ویروس آنفلوآنزا محافظت کنید.● این نکات را در مورد واکسیناسیون آنفلوآنزا را به یاد داشته باشید:ـ واکسن تزریقی آنفلوآنزا حاوی ویروس کشته شده است. این واکسن برای استفاده پس از شش ماهگی مورد تایید گرفته است. ـ واکسن آنفلوآنزا به صورت اسپری بینی از ویروس ضعیف شده ساخته شده است، و برای افراد بین ۲ تا ۴۹ سال مورد تایید قرار گرفته است. این واکسن برای زنان باردار توصیه نمی شود. ـ تقریبا دو هفته پس از تلقیح واکسن، بدن شما پادتن هایی تولید می کند که برای محافظت در برابر آن گونه های خاص ویروس آنفلوآنزا مورد نیاز هستند. ـ فصل شیوع آنفلوآنزا معمولا از مهر تا اردیبهشت به طول می انجامد. بهترین ماه ها برای واکسیناسیون آنفلوآنزا مهر و آبان است، اما بعد از این زمان هم می توان واکسن زد. .    همشهری آنلاین

تلقیح سالانه واکسن آنفلوانزا می تواند به شما کمک کند تا از خودتان در برابر تاثیرات آزارنده ویروس آنفلوآنزا محافظت کنید.
● این نکات را در مورد واکسیناسیون آنفلوآنزا را به یاد داشته باشید:
ـ واکسن تزریقی آنفلوآنزا حاوی ویروس کشته شده است. این واکسن برای استفاده پس از شش ماهگی مورد تایید گرفته است.
ـ واکسن آنفلوآنزا به صورت اسپری بینی از ویروس ضعیف شده ساخته شده است، و برای افراد بین ۲ تا ۴۹ سال مورد تایید قرار گرفته است. این واکسن برای زنان باردار توصیه نمی شود.
ـ تقریبا دو هفته پس از تلقیح واکسن، بدن شما پادتن هایی تولید می کند که برای محافظت در برابر آن گونه های خاص ویروس آنفلوآنزا مورد نیاز هستند.
ـ فصل شیوع آنفلوآنزا معمولا از مهر تا اردیبهشت به طول می انجامد. بهترین ماه ها برای واکسیناسیون آنفلوآنزا مهر و آبان است، اما بعد از این زمان هم می توان واکسن زد. .

 واکسن پاپیلوما

این واکسن به صورت تزریق در بازو، سه بار در طی یک دوره ی ۶ ماهه یعنی واکسن دوم به فاصله ۲-۱ ماه بعد از بار اول و واکسن سوم ۶ماه بعد از باراول زده می شود.

پاپیلوما ویروس انسانی (HPV ، Human papilloma virus ) چیست؟

HPV ویروسی است که از طریق تماس پوستی از فردی به فرد دیگرسرایت می کند. تا کنون بیش از ۱۰۰ نوع از این ویروس شناخته شده که حدودا ً ۳۰ نوع آن میتوانند در ناحیه تناسلی مردان و زنان عفونت ایجاد کنند.

HPV چگونه سرایت می کند؟

HPV ابتدا از طریق سکس واژنی ، مقعدی یا دهانی وارد بدن می شود. البته برای ایجاد عفونت نیازی نیست که حتما ً آمیزش جنسی صورت بگیرد، زیرا HPV از طریق تماس پوستی گسترش می یابد. با اینحال ،تماس جنسی با یک فرد آلوده ( صرف نظر از جنسیت او) شایعترین راه گسترش عفونت است.

HPV موجب ایجاد چه بیماریهایی می شود؟

تقریبا ً ۱۲ نوع این ویروس باعث ایجاد زگیل های تناسلی می شوند. دو نوع آن (تیپ های ۶ و ۱۱ ) بیشترین موارد زگیل ها را بوجود می آورند. انواع دیگر ایجاد کننده آن ۴۲، ۴۳، ۴۴ و ۵۵ می باشد.

زگیل های تناسلی در داخل یا خارج واژن ، یا روی آلت تناسلی مردان (PENIS ) رشد کرده و می توانند به پوست نواحی اطراف خود نیز گسترش یابند. این ضایعات می توانند در اطراف مقعد، روی ناحیه تناسلی خارجی زنان (VULVA ) یا دهانه رحم (سرویکس) نیز رشد کنند. درمان آنها با کمک داروهای موضعی یا عمل جراحی امکان پذیر است. نوع درمان بستگی به محل زگیل دارد.

حدودا ً ۱۵ نوع این ویروس موجب ایجاد سرطان دهانه رحم می شوند که بعلاوه می توانند باعث ایجاد سرطان VULVA ، واژن ، مقعد و ناحیه اوروفارنکس (قاعده زبان،پشت حلق، لوزه ها) نیز گردند. شایعترین انواع آن عبارتند از ۱۶، ۱۸، ۳۱، ۳۳، ۳۵، ۳۹، ۴۵ و ۵۱٫

زگیل های معمولی بیشتر عامل آن نوع ۲ و ۷ می باشد.

زگیل های کف پا (plantar warts) بیشتر عامل انواع ۱، ۲ و ۴ می باشد.

زگیل های سطوح صاف بدن بیشتر عامل آن نوع ۳ و ۱۰ می باشد.

پاپیلومای دهانی بیشتر عامل آن انواع ۶، ۷، ۱۱، ۱۶ و ۳۲ می باشد.

اکثر موارد سرطان دهانه رحم توسط انواع ۱۶ و ۱۸ این ویروس ایجاد می شوند.

HPV چگونه موجب سرطان دهانه رحم می شود؟

دهانه رحم از یک لایه نازک بافتی (متشکل از سلول) پوشیده شده است. اگر یکی از انواع سرطانزای HPV موجود باشد، میتواند وارد این سلول ها گردد. سلول های آلوده ممکن است غیر طبیعی شده یا آسیبی پیدا کنند و رشدشان نسبت به حالت طبیعی متفاوت گردد. معمولا ً چندین سال طول می کشد تا سرطان دهانه رحم ایجاد شود.

تست غربالگری سرطان دهانه رحم ( پاپ اسمیر و بخصوص تین پرپ ) می تواند علائم ابتدایی تغییرات غیر طبیعی سرویکس را کشف کند که در این صورت درمان به موقع و جلوگیری از ایجاد سرطان امکان پذیر خواهد شد.

چه واکسن هایی بر ضد HPV وجود دارند؟

برای محافظت در برابر HPV دو نوع واکسن وجود دارد:

نوع ۴ ویروسی (Gardacil) : که در برابر انواع ۶ و ۱۱ (شایعترین عوامل ایجاد زگیل تناسلی ) و ۱۶ و۱۸ (شایعترین عوامل ایجاد سرطان دهانه رحم ) مصونیت ایجاد می کنند.

نوع ۲ ویروسی(Cervarix): که در برابر انواع ۱۶ و۱۸ مصونیت بوجود می آورد.

واکسن تا چه میزان موثر است؟

تاثیر واکسن ۴ ویروسی در پیش گیری از وضعیت پیش سرطانی سرویکس و ایجاد زگیل تناسلی ناشی از این ۴ نوع ویروس تقریبا ً ۱۰۰ % است.

واکسن ۲ ویروسی نیز در جلوگیری از وضعیت پیش سرطانی سرویکس (ناشی از این دو نوع HPV ) تقریبا ً ۱۰۰ % موثر است.

چنانچه زنی قبل از شروع فعالیت جنسی و یا مواجهه با HPV واکسن بزند، تاثیر واکسن بیشتر خواهد بود.اما اگر از قبل به یکی از انواع HPV آلوده شده باشد ، زدن واکسن در برابر آن نوع مصونیتی ایجاد نخواهد نمود. (البته در برابر انواع دیگر HPV که در واکسن موجودند، مصونیت بوجود می آید.)

چه کسانی باید واکسن HPV بزنند؟

  • هر دو نوع واکسن برای دختران و زنان ۹ تا ۲۶ ساله تجویز می شود.
  • مرکز کنترل بیماریهای آمریکا استفاده از این واکسن را برای کلیه دختران ۱۱ یا ۱۲ ساله و هم چنین دختران ۱۳ تا ۲۵ ساله ای که قبلا واکسن نزده یا به طور ناقص زده اند توصیه کرده است.
  • زدن واکسن برای زنان باردار توصیه نمی شود ولی برای زنان شیرده مشکلی ایجاد نمی کند.
  • تنها واکسن ۴ ویروسی مجوز استفاده در مردان را دارد و مرکز کنترل بیماریهای آمریکا استفاده از این واکسن را برای کلیه پسران ۹ تا ۱۱ ساله و هم چنین پسران ۱۳ تا ۲۱ ساله ای که قبلا واکسن نزده یا به طور ناقص زده اند توصیه کرده است.
  • زدن واکسن در مردان همجنس باز یا مبتلا به ضعف سیستم ایمنی (مانند ایدز) تا قبل ازسن ۲۶ سالگی توصیه شده است (همه مردان می توانند تا قبل از ۲۶ سالگی این واکسن را دریافت کنند ولی باید در مورد لزوم این کار با پزشک خود صحبت کنند).

 

اگر زنی واکسن HPV زده باشد، آیا هنوز هم انجام تست غربالگری سرطان رحم برایش ضرورت دارد؟

بله – واکسن ها در برابر تمام انواع HPV مصونیت ایجاد نمی کنند. بعلاوه در برابر ایجاد سرطان سرویکس یا زگیلهای تناسلی نیز مصونیت صد در صدی بوجود نمی آورند. لذا زنانی که این واکسن را نیز دریافت کرده اند باید بصورت مرتب و طبق توصیه دکترشان تست غربالگری سرطان دهانه رحم را انجام دهند.

آیا زدن واکسن به درمان عفونت HPV، زگیلها یا سرطان ناشی از HPVکمک می کند؟

خیر- در صورتیکه قبل از زدن واکسن به عفونت با این ویروس مبتلا شده باشید، زدن واکسن در درمان یا رفع این موارد کمکی نخواهد کرد.

عوارض جانبی واکسن HPV چیست؟

شایعترین اثرات جانبی واکسن HPV ایجاد زخم در بازو (محل تزریق) است . در موارد بسیار نادر فرد دچار سر درد ، بیحالی، تهوع ، غش و یا درد بازو می شود ولی این علائم خفیف بوده ،معمولا ً به سرعت از بین می روند (توصیه می شود بعد از زدن واکسن تا ۱۵ دقیقه محل را ترک نکنید، در جایی بنشینید یا دراز بکشید ).

در کل این واکسن ها بسیاربی خطرند و چون صرفا حاوی مقدار کمی از پروتئین های پوشش خارجی ویروسها هستند، موجب ایجاد عفونت نخواهند شد.

واکسن آنفولانزا

انواع واکسن آنفولانزا
دو نوع واکسن آنفولانزا برای بچه ها و بزرگسالان موجود می باشد. نوع اول آمپول آنفولانزای سنتی است که حاوی ویروس زنده نیست و باعث آنفولانزا نمی شود. این واکسن حاوی ویروس غیر فعال است که از طریق آمپول دریافت می شود. نوع دوم واکسن آنفولانزا به صورت اسپری دماغی است، که فلو میست نامیده می شود. این واکسن حاوی ویروس ضعیف شده است که معمولا به جز بعضی موارد ، باعث بیماری آنفولانزا نمی شود. این نوع واکسن تنها برای افراد غیر باردار ، افراد سالم و سن ۲ تا ۴۹ سال تجویز می شود.
نحوه عملکرد واکسن ها: هر دو نوع واکسن باعث تولید آنتی بادی در بدن می شود . این آنتی بادی ، پیشگیری لازم را در مقابل ویروس آنفولانزا فراهم می کند. این عکس العمل آنتی بادی ممکن است در بعضی افراد ایجاد خستگی و درد ماهیچه ای کند. هر سال ، واکسن آنفولانزا حاوی چند نوع متفاوت از ویروس است. ویروس هایی که به نظر محققان ممکن است در آن سال تاثیر بیشتری داشته باشند. اگر انتخاب این ویروس ها صحیح باشد می توان گفت که واکسن ۷۰ تا ۹۰% در پیشگیری از آنفولانزا برای افراد زیر۶۵ سال مفید است.
چه کسانی باید واکسن را دریافت کنند؟
واکسن آنفولانزای سالانه برای هر فردی که می خواهد احتمال ابتلا به بیماری را در خود کاهش دهد پیشنهاد می شود. با این حال این واکسن به خصوص برای افراد مستعد ابتلا به انفولانزا توصیه می شود. مثل افراد مبتلا به ذات الریه . سایر افراد مستعد ابتلا به آنفولانزا عبارتند از :
همه کودکان ۶ تا ۱۸ سال
افراد ۵۰ سال و بیشتر
زنانی که قصد دارند در فصل آنفولانزا باردار شوند
افرادی که در آسایشگاه و بیمارستان های خصوصی کار می کنند
بزرگسالان مبتلا به امراض مزمن قلبی و ریوی مثل آسم و یا هر بیماری که سیستم ایمنی را ضعیف کرده است.
تمیز کارهای منزل و مراقبین نوزادان زیر ۶ ماه (نوزادان در این سن برای دریافت واکسن خیلی جوان هستند)
تمام افرادی که  در تماس با افراد مستعد آنفولانزا هستند مثل کارکنان بیمارستان و ….

چه کسانی نباید این واکسن را دریافت کنند؟
طبق گفته مرکز پیشگیری و کنترل بیماری این افراد عبارتند از :
همه افرادی که عکس العمل آلرژیک نسبت به آمپول آنفو لانزا داشته اند.
همه کسانی که نسبت به تخم مرغ آلرژی دارند.!
افرادی که ۶ هفته بعد از دریافت واکسن آنفولانزا دچار سندرم ژویلاین باره (نوعی بیماری فلج کننده شدید،که در آن سیستم ایمنی بدن به سیستم اعصاب حمله می کند)شده اند.
بعضی از تاثیرات جانبی واکسن آنفولانزا
ممکن است بعد از دریافت واکسن در محل بازو دچار درد و تورم شوید. بعضی از افراد ممکن است دچار علائم شبیه سرماخوردگی مثل فن فن کردن، سردرد، آب ریزش بینی، درد  گلو، سرفه و بدن درد- یک تا دو روز بعد از دریافت واکسن – شوند.در بعضی از موارد نیز ممکن است فرد تب خفیف کند.
چه کسانی اسپری دماغی این واکسن را دریافت می کنند؟
این نوع واکسن تنها برای افراد سالم ۲ تا ۴۹ سال پیشنهاد می شود. به دلیل اینکه این نوع واکسن دارای ویروس ضعیف شده است ، برای نوزادان، کهنسالان، زنان باردار و سایر افراد مبتلا به امراض بالینی تجویز نمی شود.
عوارض جانبی اسپری دماغی واکسن آنفولانزا
عوارض این نوع واکسن در کودکان عبارتند از : آبریزش بینی، سردرد، استفراغ، درد ماهیچه ، تب
عوارض این نوع واکسن در بزرگسالان عبارتند از : آبریزش بینی، سردرد، گلودرد

پاسخ دهید