معماری
سندرم کازاباخ – مريت

ترومبوسیتوپنی

ترومبوسیتوپنی ایمونولوژیک (ITP) شایع ترین اختلال خونریزی دهنده است. ترومبوسیتوپنی ایمونولوژیک به دو صورت حاد و مزمن رخ می دهد. نوع حاد بیشتر در بچه ها و نوع مزمن در خانم ها سه برابر آقایان رخ می دهد. گرچه بیماری در نوع حاد در بیشتر از ۸۰ % موارد بهبودی دارد، ولی در نوع مزمن نوسان شمارش  بین ۲۰۰۰۰ تا ۸۰۰۰۰ مشاهده شده و بندرت بهبودی حاصل می شود.گمان می رود که در ITP نه تنها فاگوسیتوز پلاکت ها در خون محیطی بلکه تخریب مگاکاریوسیت ها و آپوپتوز آنها توسط سلول های سایتوتوکسیک در بروز ترومبوسیتوپنی نقش دارد. شواهد نشان می دهد که با تحریک گیرنده C-mpL % یا لیگاند ترومبوپویتین می توان شاهد افزایش شمارش پلاکت ها در بیشتر از ۸۵ بیماران مبتلا به ITP بود، داروهای Romiplostim و Eltrombopag با تحریک گیرنده C- mpL و القاء پیام رسانی از طریق مسیر Jak2/ stat5 موجب رشد کلنی های مگاکاریوسیت و افزایش پلاکت می شوند.
پپتید دارویی Romiplostim هرچند شبیه به ترومبوپویتین نیست ولی قادر به فعال کردن گیرنده آن می باشد. داروی ال ترومبوپاک به صورت خوراکی و غیر پپتیدی بوده که در میدان غشایی در جایگاهی دورتر،گیرنده TPO را تحریک می کند. داروی اخیر در گروه تقلید کننده های (TPO mimetic) TPO جای دارد.
گفتنی است که خستگی مزمن در ITP شایع بوده و با بهبود ترومبوسیتوپنی برطرف می گردد. نکته قابل توجه اینکه بیماری ITP ممکن است سبب لخته زایی گردد و گمان می رود که سطح زیاد میکروپارتیکل های پلاکتی بیمار را مستعد لختگی کند و گزارشاتی از همراهی آنتی بادی های ضد
فسفولیپیدی با ITP علت استعداد به لختگی در بیماران ذکر کرده اند.

با کاهش شمارش پلاکتی و حضور پلاکت های درشت و توپر در خون محیطی معمولاً اولین تشخیصی که به ذهن می آید ترومبوسیتوپنی حاد یا مزمن ایمونولوژیک (ITP) است، ولی بایستی در نظر داشت که تشخیص ITP کنار گذاشتن بیماری های گوناگونی است که به خون محیطی نمایی شبیه به ITP (low plat ,high mpv) می دهند. از درمان های رایج ITP داروهای استروئیدی و ایمونوگلوبولین های تزریق وریدی (IVIg) است. عدم پاسخ بیمار به این داروها ممکن است بیانگر ابتلا به ترومبوسیتوپنی با علل دیگر باشد. آشنایی با مواردی که با ترومبوسیتوپنی همراهی دارد و امکان دارد با ITP کلاسیک اشتباه شود بسیار حائز اهمیت است و در این نوشتار به برخی اشاره می شود.

در علت یابی ترومبوسیتوپنی بایستی سن بیمار، تاریخچه بیماری و تاریخچه مصرف دارو را در نظر داشت، برای مثال حاملگی دارای علل ترومبوسیتوپنی متفاوتی است. در یک نوزاد مبتلا به ترومبوسیتوپنی آگاهی از معاینات فیزیکی نوزاد برای مثال حضور اختلالات اسکلتی و قلبی بسیار مهم است زیرا یک علت ارثی ترومبوسیتوپنی را مطرح می سازد. بررسی دقیق گستره محیطی و مشاهده مرفولوژی پلاکت در علت یابی ترومبوسیتوپنی اهمیت فراوان دارد. در بیماری که تنها کاهش پلاکت دارد و پلاکت های درشت و توپر در خون محیطی دارد و گلبول های سفید و قرمز سالم هستند شک را بسوی اختلالات ایمونولوژیک که موجب تخریب پلاکت ها شده است، می برد، در حالیکه پلاکت های با اندازه نرمال یا کوچک در فرد مبتلا به ترومبوسیتوپنی علت های زمینه ای دیگر دارد. بررسی مرفولوژی گلبول های قرمز و سفید در بیمار ترومبوسیتوپنیک کمک کننده است، برای مثال گلبول های شکسته همراه با کاهش پلاکت، بیماری های محدودی را مطرح می کند و یا تغییرات دیس پلاستیک اختلالات هماتولوژیکی را بیان می کند.

ترومبوسیتوپنی کاذب (psudo thrombocytopenia)
نمونه برخی از افراد در حضور EDTA به علت کاهش کاتیون ها موجب تغییراتی در گلیکوپروتئین IIb/IIIa پلاکتی شده و اپی توپ های جدید ظاهر می گردد، حال چنانچه شخصی علیه این اپی توپ های جدید آنتی بادی داشته باشد، واکنش بین آنتی ژن و آنتی بادی در دمای زیر ۰۰ درجه به صورت توده های بهم چسبیده پلاکت درمی آید. این توده های بهم چسبیده پلاکتی در آنالیزورها به عنوان گلبول سفید شمرده شده و شمارش پلاکتی به طور کاذب کاهش می یابد. با گذشت زمان شانس تشکیل توده های پلاکتی بیشتر می شود.
گاهی واکنش آنتی ژن– آنتی بادی به صورت پدیده اقماری درمی آید، بدین مفهوم که پلاکت ها اطراف یک سلول خونی مانند نوتروفیل به صورت )گلبندی( درمی آیند. استفاده از سیترات سدیم و نگهداری خون در ۳۷ درجه تا حدی از این پدیده جلوگیری می کند، چون بهر حال سیترات هم باعث کاهش کاتیون ها می شود و بهترین راه تهیه گستره محیطی و مشاهده تجمعات پلاکتی است.

اقماری

ترومبوسیتوپنی ناشی از عفونت ها
بیماری های ویروسی و عفونی قادرند با تخریب و مصرف شدن پلاکت ها نمایی شبیه به ITP به خون محیطی دهند ولی بیمار برخلاف ITP دارای تب و علائم عفونت است.
عفونت با ویروس (HIV) ممکن است برای ماه ها حتی قبل از ظاهر شدن علائم بیماری با نمایی شبیه به ITP مزمن بروز کند. در میان عفونت های ویروسی بنظر می رسد که هپاتیت C با شیوع بیشتری با ترومبوسیتوپنی که حتی ممکن است با ITP اشتباه شود همراهی دارد. بیماری های پیشرفته کبد به علت افزایش فشار خون پورتال و کاهش ترشح ترومبوپویتین با ترومبوسیتوپنی خفیف تا متوسط همراهی دارد، ولی بندرت شمارش پلاکت کمتر از ۵۰۰۰۰ می گردد.

 

گفتنی است که انگل مالاریا با تهاجم به پلاکت ها و یا پدیده های ایمونولوژیک قادر به تخریب پلاکت و کاهش شمارش آنست و از این رو برای هر بیمار تبدار که کاهش پلاکت دارد سفارش به دقت بیشتری برای یافتن انگل مالاریا می شود. میکروب ارلیشیوز که از کنه به انسان سرایت می کند و در نوتروفیل یا منوسیت ایجاد انکلوزیون های میکروکلنی می کند با تب و ترومبوسیتوپنی همراه است.
به ویژه در ایتالیا و ژاپن گزارش شده ITP در همراهی با (H.pylori) پیلوری H عفونت با میکروب است. درمان با آنتی بیوتیک موجب بهبودی ترومبوسیتوپنی می گردد.

 

ترومبوسیتوپنی در همراهی با بیماری آتوایمون دیگر
همراه (ITP) با کم خونی همولیتیک آتوایمون و ترومبوسیتوپنی آتوایمون (Evans) سندرم اوانز می باشد و از این رو گستره محیطی اسفروسیتوز؛ گلبول های پلی کروماژی، ترومبوسیتوپنی را نشان می دهد. آزمایش کومبز مستقیم مثبت است.
سندرم ضد فسفولیپید که با علائم لختگی و سقط مکرر ظاهر می شود ممکن است که گاهی با نمای ITP( در ( Lac و Anti β۲ GPI و ACLA مزمن جلوه کند، از این رو آزمایش های ITP بیمار با نمای خونیسفارش می شود.

لوپوس سیستمیک ممکن است ماه ها قبل از ظاهر کردن علائم دیگر تنها به صورت ITP تظاهر کند، از این رو انجام آزمایش های مربوط به لوپوس از قبیل Anti dsDNA و ANA در هر بیمار با نمای ITP مزمن سفارش می شود.

بیماری آتوایمون پرکار و کم کار تیروئید مانند گریوز و هاشیماتوز با ترومبوسیتوپنی گزارش شده اند.از این رو آزمایش های TSH و T3 و T3 و Anti Tpo و آنتی تیروگلوبولین در بیمار با نمای خونی ITP مزمن سفارش می شود.

کاهش پلاکت در بدخیمی ها

کاهش پلاکت در بدخیمی های بافت خونساز پدیده ای شایع است. مشاهده ترومبوسیتوپنی با موارد زیر نیاز به دقت فراوان برای تجسس سلول های لوسمی دارد.
ترومبوسیتوپنی همراه با کاهش هموگلوبین و علائمی مانند بزرگ بودن غدد لنفاوی یا طحال
ترومبوسیتوپنی همراه با گلبول قرمز هسته دار یا واکنش لکواریتروبلاستیک
ترومبوسیتوپنی همراه با مرفولوژی پلگروئید و کاهش گرانولاسیون نوتروفیل ها که ممکن است بیانگر سندرم های مایلودیس پلاستیک باشد.
ترومبوسیتوپنی در همراهی با پان سیتوپنی و کاهش شدید منوسیت و طحال بزرگ که بایستی دقت را برای جستجوی لوسمی سلول مودار افزایش داد.

 

کاهش پلاکت به علت مصرف شدن پلاکت ها در خون محیطی
میکروآنژیوپاتی ترومبوتیک و انعقاد داخل عروقی منتشره از مهم ترین عوامل مصرف شدن پلاکت ها در گردش خون و تولید نمای ترومبوسیتوپنی هستند.
در میکروآنژیوپاتی ترومبوتیک (HUS ,TTP) کاهش شدید پلاکت ها با گلبول های شکسته )شیزتوسیت( همراهی دارد. در انعقاد داخل عروقی منتشره کاهش پلاکت ها با گلبول های شکسته همراهی داشته و آزمایش های FDP و d-dimer مثبت است. در ترمبوسیتوپنی ناشی از مصرف هپارین (HIT)
ترومبوسیتوپنی بعد از ۵ تا ۱۰ روز از تجویز هپارین شروع شده و به بیشتر از ۵۰ درصد از میزان اولیه افت می کند. تجمع پلاکتی در مویرگ ها توسط ساز و کارهای ایمنی از علت های ترمبوسیتوپنی است. چنانچه در این موارد هپارین قطع نشود احتمال ترمبوز وجود دارد. افت پلاکت در بیماری که در یک ماه گذشته تزریق هپارین داشته است ممکن است در کمتر از ۲۴ ساعت از شروع درمان رخ دهد. آزمایش PF4- Eliza در تشخیص ترومبوسیتوپنی ناشی از هپارین کمک کننده است.

 

ترومبوسیتوپنی القاء شده ناشی از مصرف داروها
لیست بزرگی از داروها با کاهش شمارش پلاکتی از طریق ساز و کارهای ایمونولوژیک و یا بندرت سرکوب مغز استخوان موجب ترومبوسیتوپنی شبیه ITP حاد می گردند. بهبودی تا یک هفته از قطع دارو از ویژگی این نوع ترومبوسیتوپنی بوده ولی آنتی بادی ضد دارویی ممکن است سال ها در بدن بیمار باقی بماند.
ترومبوسیتوپنی القاء شده ناشی از تجویز هپارین و داروهای ضد پلاکتی که با مسدود کردن گیرنده IIb/IIIa موجب ناکارآمد شدن پلاکت ها می گردند، مانند داروهای trifiban ,abciximab و eptifibatide ممکن است با وجود کاهش شدید پلاکت در برخی از بیماران ترومبوژنیک هم باشند.

 

ترومبوسیتوپنی بارداری
شمارش پلاکت کمتر از ۱۵۰۰۰۰ با شیوع ۰٫۶ و کمتر از ۱۰۰۰۰۰ در حدود یک درصد موارد حاملگی رخ می دهد. شایع ترین علت ترومبوسیتوپنی حاملگی ) ۷۰ تا ۸۰ % موارد( ترومبوسیتوپنی اتفاقی یا ترومبوسیتوپنی بارداری (gestational) 03 در میلی متر / است. شمارش پلاکت در این موارد بیشتر از ۷۰۰۰۰  در میلی متر مکعب بوده و بیشتر در نیمه دوم سه ماهه دوم تا سه ماهه سوم حاملگی رخ می دهد. امکان دارد سابقه ترومبوسیتوپنی در حاملگی قبل وجود داشته باشد. ترومبوسیتوپنی حاملگی ممکن است ناشی از رقت خون باشد و ۶ هفته بعد از زایمان برطرف شده و عوارضی بجا نمی گذارد.

ترومبوسیتوپنی در حاملگی ممکن است ایمونولوژیک به علت ITP یا SIE و یا سندرم ضد فسفولیپید باشد و از این رو آزمایش های سندرم ضد فسفولیپید، آنتی بادی های ضدهسته ای، آزمایش های تیروئید و اچ پیلوری سفارش می شود.
ترومبوسیتوپنی بارداری ممکن است در زمینه پره اکلامپسی با سندرم هلپ، تی تی پی (TTP) و سندرم همولیتیک اورمیک حاد (HUS) و کبد چرب حاد و انعقاد داخل عروقی منتشره رخ دهد.

ترومبوسیتوپنی با حضور گلبول های شکسته و مثبت شدن آزمایش های FDP و d- dimer امکان انعقاد داخل عروقی منتشره را مطرح می کند.
ترومبوسیتوپنی شدید با کم خونی همولیتیک و اختلال نورولوژیک )سردرد، کاهش هوشیاری، تشنج یا فلج( و تب احتمال میکروآنژیوپاتی ترومبوتیک (TTP) را مطرح می کند.
ترومبوسیتوپنی، کم خونی همولیتیک، نارسایی حاد کلیه با افزایش اوره و کراتینین، پروتئین اوری، هماچوری و الیگوری یا آنوری بیانگر سندرم حاد همولیتک اورمیک (HUS) است.

 

پورپورای بعد از تزریق خون PTP (post transfusion purpura)
در بیماری که شمارش پلاکت نرمال بوده و بعد از یک هفته )میانگین ۹ روز و طیف یک تا ۲۴ روز( از تزریق خون مبتلا به ترومبوسیتوپنی بسیار شدید با پلاکت کمتر از ۱۰۰۰۰ در میلی متر مکعب گردد،پورپورای بعد از تزریق خون مطرح می گردد.
بعد از تزریق مطرح می گردد. شیوع این عارضه در خانم ها ۵ برابر مردان است و بنظر می رسد که حضور آلوآنتی بادی های ضد پلاکتی در سرم بیمار خاصیت آتوآنتی بادی پیدا کرده و نه تنها پلاکت های تزریقی بلکه پلاکت های خود بیمار را از بین می برد. گفتنی است که استفاده از لکوتراپ شیوع PTP را کاهش داده است. استفاده از IVIg در درمان سودمند است. چنانچه بیمار با سابقه PTP نیاز به خون داشته باشد سفارش به استفاده از خون آتولوگ می شود.

 

ترومبوسیتوپنی ارثی
ترومبوسیتوپنی مرتبط با جهش های ۹ MYH
سندرم های مای هگلین، سباستین (Epstein) اپشتاین ،(fechtner) فچنر ،(Sebastian)همه در یک گروه است که ژن آن (MYH گروه قرار دارند و علت همه آنها جهش در زنجیره سنگین میوزین غیر ماهیچه ای( ۹ روی کروموزوم ۲۲ قرار گرفته است. این گروه از بیماری ها با ترومبوسیتوپنی و پلاکت های درشت از بدو تولد تظاهر کرده و سپس بیشتر بیماران به کاهش شنوایی، آب مروارید و نفروپاتی که به نارسایی کلیه ختم به صورت آتوزوم غالب به ارث می رسند و MYH می شود مبتلا می گردند. بیماری های مرتبط با جهش ۹ ترومبوسیتوپنی به علت نقص در بلوغ مگاکاریوسیت و اختلال در تولید است. در آنومالی مایهگلین علاوه بر ترومبوسیتوپنی اجسامی شبیه دولی بادی که ممکن است از تجمع میوزین جهش یافته باشند در گلبول های سفید مشاهده شده است. درمان با ال ترومبوپاک از محرک های گیرنده ترومبوپویتین سودمند است.

 

سندرم وسیکات آلدریش
در جنس مذکر با کاهش شمارش پلاکت و اندازه X سندرم ویسکات آلدریش به شیوه وابسته به کروموزوم نمایان می شود. حجم متوسط پلاکتی به طور طبیعی ۷ تا ۱۱ فمتولیتر است. نبود (MPV=3.5–۵FL) ریز که برای پلیمرازسیون اکتین و علائم دهی داخل سلولی مهم است عامل بیماری WASP یا جهش پروتئین است. بیماران مبتلا ممکن است دارای اگزما، کاهش ایمنی هومورال و سلولار، کم خونی همولیتیک و خطر بالا برای ابتلا به لنفوم باشند. پیوند سلول های بنیادین خونساز در درمان بیماران سودمند است.

 

ترمبوسیتوپنی ارثی با فقدان مگاکاریوسیت
(CAMT) (Congenital a mega karyocytic thrombocytopenia) بیماری به شیوه آتوزوم مغلوب به ارث می رسد و در حالیکه والدین مشکل پلاکتی ندارند، بیماری در ۲۵ % از بچه ها با کاهش شدید شمارش پلاکت و فقدان مگاکاریوسیت در مغز استخوان از بدو تولد تظاهر می کند.
جهش در گیرنده ترومبوپویتین (C-MPL) عامل بیماری است. ترومبوپویتین فاکتور رشد و محرک سنتز پلاکتی است. احتمال ابتلا به کم خونی اپلاستیک نیز در فرد مبتلا وجود دارد.

 

 سندرم لنفوپرولیفراتیو آتوایمون
(Autoimmune lymphoproliferative syndrome) سندرم لنفوپرولیفراتیو آتوایمون به صورت ارثی و اکتسابی رخ داده و با تب، غدد لنفاوی بزرگ، طحال
بزرگ، هایپرگاماگلوبولینمی و کم خونی همولیتیک یا ترومبوسیتوپنی آتوایمون همراهی دارد. جهش در ژن FAS که نقش مهمی در آپوپتوز دارد منجر به تکثیر لنفوسیت ها در غدد لنفاوی و سایتوپنی خود ایمنی گردد. مواردی از همراهی عفونت فعال با ویروس EBV شبیه سندرم لنفوپرولیفراتیو دربزرگسالان گزارش شده است.

 

سندرم پلاکت های خاکستری (Gray platelet syndrome)
جهش در ژن (neurobeachin like2) NBEAL2 در سندرم پلاکت های خاکستری مطرح شده است. فرآورده این ژن پروتئینی با میدان BEACH است که برای تشکیل گرانول های آلفای پلاکتی و انبار کردن محتویات درونی آن (vesicular trafficking) اساسی است. گفتنی است که رنگ بنفش قرمز پلاکت ها با رنگ های رومانوفسکی مربوط به حضور گرانول های آلفا می باشد.
کاهش شمارش پلاکتی و فقدان گرانول های آلفا که به پلاکت ها نمای خاکستری رنگ با رنگ های رومانوفسکی می دهد از یافته های بیماری است. فیبروز مغز استخوان به علت رها شدن فاکتور رشد پلاکتی (PDGF) مشاهده می شود. ژن NBEA – L2 شبیه ژن چدیاک در ترافیک مواد داخل سلولی نقش ایفا می کند. جهش در ژن Lyst )ژن چدیاک هیگاشی( که فرآورده های آن در گروه پروتئین های با میدان BEACH است منجر به پخش نشدن لیزوزوم ها و در نتیجه تولید گرانول های بزرگ در سلول های خونی می شود. اختلال پلاکتی در سندرم (Arthrogryposis Multiplex Congenita) ARC که با اختلال اسکلتی، کلیوی و کبدی همراه است شبیه سندرم پلاکت های خاکستری با خونریزی و نقص در گرانول های آلفا جلوه می کند. اختلالات اسکلتی در این سندرم به صورت مفاصل منحنی شکل و پرانتزی (Curved goints) می باشد. در سندرم هرمانسکی پودلاک (Hermansky – pudlak) که به شیوه آتوزوم مغلوب به ارث می رسد فقدان گرانول های دلتا )گرانول های فشرده( همراه با آلبینیسم مشاهده می شود.

سندرم برنارد سولیر (Bernard Soulier)
این اختلال به شیوه آتوزوم مغلوب به ارث می رسد و از شاخص بیماری ترومبوسیتوپنی خفیف تا متوسط، پلاکت های درشت گاهی تا ۲۰ میکرومتر، زمان سیلان طولانی و فقدان یا نقص در کمپلکس گلیکوپروتئینی Ib/IX/V پلاکت می باشد. این کمپلکس گلیکوپروتئینی گیرنده فاکتور فون ویلبراند است. پلاکت های بیمار در پاسخ به محرک ریستوستین تجمع نمی کنند. ریستوستین آنتی بیوتیکی است که در حضور فاکتور فون ویلبراند و gpIb/IX موجب تجمع پلاکتی می شود و از این رو به ریستوستین کوفاکتور فون ویلبراند (R:Co) گفته می شود.

 

بیماری فون ویلبراند تایپ ۲B
حضور فاکتور فون ویلبراند برای چسباندن پلاکت ها به نواحی آسیب دیده عروقی بسیار اساسی است. در تایپ gpIb/IX 2 جهش در فاکتور فون ویلبراند به شیوه ای است که میل ترکیبی زیاد برای اتصال به گیرنده B پلاکت های در حال استراحت دارد و از این رو با آغشته کردن پلاکت ها موجب پاک شدن آنها از گردش مزمن می کند. از ویژگی بیماری افزایش فعالیت ITP خون شده و ایجاد نمای ترومبوسیتوپنی شبیه به است، بدین مفهوم که پلاکت ها در مجاورت غلظت اندک از ریستوستین تجمع می کنند.

 

جهش در فاکتور نسخه برداری ۱ GATA
ژن فاکتور گاتا – ۱ روی کروموزوم x بوده و فرآورده آن از فاکتورهای نسخه برداری مهم در تولید پلاکت و  گلبول قرمز است و از این رو جهش های آن با ترومبوسیتوپنی و کم خونی همراهی دارد. بیماری بیشتر در جنس مذکر نمایان شده و می توان پلاکت های درشت هایپوگرانولار را در خون محیطی مشاهده کرد.

 

سندرم پاریس – تروزو (paris – Trousseau syndrome)
ترومبوسیتوپنی مزمن با پلاکت های غیرطبیعی و گرانول های ژیانت که با رنگ گیمسا به رنگ قرمز درمی آیند و نیز حضور میکرومگاکاریوسیت های فراوان در مغز استخوان از ویژگی های این سندرم است که در نتیجه حذف q 11 بروز می کند. مطالعات نشان می دهد که حذف فاکتور نسخه برداری FLi- I که در روند تکامل مگاکاریوسیت نقش دارد، عامل بیماری است. از مهم ترین فاکتورهای نسخه برداری برای تولید پلاکت می توان به GATA – ۱ و FOG-1 و FLi-I اشاره کرد. بیماری به شیوه آتوزوم غالب به ارث می رسد. گفتنی است که حذف q 11 در بیماری جاکابسون (Jacobson) نیز مشاهده شده است از این رو ممکن است اختلالات قلبی ، اسکلتی و عقب افتادگی ذهنی در برخی از بیماران همراه با ترومبوسیتوپنی مشاهده شود.

فقدان یا کوتاه شدن بازوها همراه با ترومبوسیتوپنی شدید از بدو تولد از ویژگی سندرم TAR است. بیماری به شیوه آتوزوم مغلوب به ارث می رسد. ارتباط بین اختلال در تشکیل استخوان و حضور ترومبوسیتوپنی شک را به سوی جهش های ژن HOX سوق داده است.

 

اختلال ارثی پلاکتی و استعداد ابتلا به لوسمی حاد مایلوبلاستیک
(FPD/AML) Familial Platelet disorder with predisposition to AML
ترومبوسیتوپنی خفیف تا متوسط با اندازه نرمال و زمان سیلان نسبتاً طولانی با اختلالی شبیه به مصرف آسپرین از ویژگی این بیماری است که به شیوه آتوزوم غالب به ارث می رسد. علت ابتلا به این بیماری حذف یا جهش یک کپی از ژن (CBFA2)RunX1 است که نام دیگر آن AML-1 می باشد. حدود ۳۰ % بیماران در سال های زندگی به AML و یا سندرم های MDS )مایلودیس پلاستیک( مبتلا می شوند.

 

ترومبوسیتوپنی – استوماتوسیتوز مدیترانه ای
فیتوسترولمی یا سیتوسترولمی (phytosterolemia) یک بیماری متابولیک با افزایش جذب کلسترول و شبه کلسترول های گیاهی در روده است. جهش در ژن های ABC G5 و ABC G8 مرتبط با این بیماری گزارش شده است. گمان می رود که ماکروترومبوسیتوپنی همراه با استوماتوسیتوز ناشی از افزایش فیتوسترول ها درخون باشد، از این رو سنجش اندازه پلاکت در بیمار با افزایش کلسترول و ترومبوسیتوپنی قابل ملاحظه است.

 

ترومبوسیتوپنی نوزادی (Neonatal thrombocytcpenia)
شمارش پلاکتی جنین نرمال از سه ماهه دوم بیشتر از mm 150/000 است و تنها حدود ۲% نوزادان رسیده در بدو تولد ترومبوسایتوپنیک هستند. ترومبوسیتوپنی در نوزادانی که در بخش مراقبت های ویژه (NICU) بستری می شوند در حدود ۲۵ % موارد رخ می دهد و شیوع آن در نوزادان نارس بیمار به ۵۰ % هم می رسد.
برای علت یابی ترومبوسیتوپنی نوزاد شناخت زمان تظاهر آن مهم است که آیا از دوران جنینی بوده و یا اندکی بعد از تولد )کمتر از ۳ روز( و یا دیرتر رخ داده است.
شروع زودرس ترومبوسیتوپنی نوزاد به ویژه در نوزادان نارس می تواند ناشی از نارسایی جفت و هایپوکسی جنین باشد. شمارش پلاکت در این موارد در بدو تولد حدود نرمال یا کمتر از نرمال بوده که در روز ۴ یا ۵ به نزدیک ۵۰ تا ۱۰۰ هزار رسیده و در ۷ تا ۱۳ روز نرمال می شود. چنانچه پلاکت بیشتر از ۵۰۰۰۰  باقی بماند ریسک خونریزی کم است. کاهش اکسیژن روی تولید پلاکت اثرات نامطلوب دارد.

 

ترومبوسیتوپنی آلوایمون نوزادی
ترومبوسیتوپنی آلوایمون نوزادی دارای خطر بالا برای خونریزی است و زمان مشاهده آن بدو تولد )کمتر از ۳ روز است. در این حالت آلوآنتی بادی مادر که علیه آنتی ژن های پلاکتی نوزاد است با عبور از جفت موجب تخریب پلاکت های جنین و نوزاد می گردد. بیشترین هدف این آنتی بادی ها، آنتی ژن های پلاکتی HPA-1a  و HPA–۵bاست. تحریک مادر برای ساختن آنتی بادی ممکن است در حین حاملگی یا تزریق خون قبلی باشد. شیوع ترومبوسیتوپنی آلوایمون حدود یک به هزار در نوزادان زنده است.
این عارضه مرگ و میر حدود ۱۰ % دارد. خونریزی مغزی و تأخیر در تکامل نورولوژیک در ۲۵ % موارد رخ می دهد. شدت عارضه از خفیف تا خونریزی داخل مغزی متغیر است. مثبت بودن سابقه ترومبوسیتوپنی در نوزادان قبلی، تشخیص را قطعی می کند.

 

تشخیص های افتراقی در ترمبوسیتوپنی نوزاد
-۱ عفونت خون (Sepsis)
-۲ انعقاد داخل عروقی منتشره
-۰ نارسایی جفت
-۴ عفونت های دوران جنینی
-۵ آسفیکسی (Asphyxia)
-۰ ترومبوسیتوپنی آتوایمون و آلوایمون

چنانچه پلاکت نوزاد کمتر از ۳۳۳ ۱۰cc/kg از کنستانتره پلاکت سازگار به نوزاد تزریق و دو مرتبه شمارش را کنترل کرد. پلاکت شسته شده مادر و یا پلاکت اقوام درجه اول مادر ممکن است سازگار باشند. تزریق ایمونوگلوبولین های وریدی (IVIg) نیز ممکن است سودمند باشد. تزریق همزمان IVIg و پلاکت های راندوم نیز ممکن است موجب افزایش پلاکت در ترومبوسیتوپنی آلوایمون گردد.
خطر ترومبوسیتوپنی برای نوزادان بعدی با توجه به ژنوتایپ پلاکت پدر بین ۵۰ تا ۱۰۰ درصد است.
عبور آتوآنتی بادی ضدپلاکتی از مادر مبتلا به لوپوس و یا ITP ممکن است موجب ترومبوسیتوپنی نوزاد گردد. شدت بیماری و شمارش پلاکتی مادر می تواند تا حدی پیش بینی شدت ترومبوسیتوپنی در نوزاد داشته باشد. خطر خونریزی مغزی در این حالت بسیار کمتر از )حدود یک درصد( ترومبوسیتوپنی آلوایمون است.

 

سندرم کازاباخ – مریت یا همانژیوم با ترومبوسیتوپنی بیماری نادری است که با تومور واسکولار منجر به احتباس و مصرف شدن پلاکت ها و فاکتورهای انعقادی و در نتیجه خونریزی می شود. این بیماری از بدو تولد قابل شناسایی است.

سندرم کازاباخ – مریت