معماری
بنزودیازپین‌

بنزودیازپین‌ها

بنزودیازپین‌ها

بنزودیازپینها همواره جزء شایعترین داروهای نسخه‌شده بوده‌اند. حدود ۵/۱۲ درصد جمعیت بزرگسال در طی سال حداقل یک نسخه حاوی بنزودیازپین می‌گیرند. مصرف بنزودیازپین دردهه ۶ و ۷  زندگی بیشتر بوده و در افراد مؤنث ۲ برابر مذکر می‌باشد.

عوامل خطر (risk factors) بروز تحمل و وابستگی عبارتند از:

  • داروهای کوتاه اثر و پر قدرت مانند آلپرازولام (XANAX)
  • مصرف طولانی مدت ( بیش از ۴ هفته).
  • دوز بالا
  • سابقه سوءمصرف مواد

 

آثار مصرف

سومصرف معمولاً به صورت مصرف منظم در افراد میانسال طبقه متوسط مشاهده می‌شود که معمولاً دارو را از پزشک می‌گیرند و ممکن است چندین نسخه همزمان از چندین پزشک داشته باشند.

آثار و عوارض مصرف:

 

  • کاهش اضطراب
  • خواب آلودگی
  • سردرگمی (Confusion)
  • تکلم بریده‌بریده (slurred speech)
  • آتاکسی
  • افزایش پارادوکسیکال پرخاشگری
  • افسردگی
  • دیسپنه
  • هیپورفلکسی
  • لتارژی
  • وابستگی فیزیکی و روانی


 

ترک

علائم ترک در حدود ۵۰%  مصرف‌کنندگان  رخ می‌دهد. اما سندرم شدید ترک فقط در مصرف‌کنندگان دوز بالا وطولانی مدت بروز می‌کند. نشانه‌های ترک معمولاً ۳-۲ روز پس از قطع داروهای کوتاه‌اثر مانند آلپرازولام (Xanax) و ۶-۵ روز پس از قطع داروهای طولانی‌اثر مانند دیازپام شروع می‌شود.

علائم قطع مصرف عبارتند از:

 

  • اضطراب
  • افسردگی
  • عدم تحمل نور و صدا
  • تهوع و استفراغ
  • پرش عضلانی
  • تشنج

 

تشنج معمولا در دوزهای بالا (بالاتر از ۵۰ میلی‌گرم دیازپام در روز) روی می‌دهد.

 

کنترل علائم ترک

  • دارو رابه صورت تدریجی قطع کنید. دوز مصرفی را ۲۵% در هر هفته کاهش دهید.
  • اگر علائم ترک بروز کرد دوز را تا برطرف شدن علائم ثابت نگهدارید.
  • بیمارانی که در کاهش دوز بنزودیازپین‌های کوتاه یا متوسط اثر مشکل دارند را تحت درمان با دوز معادل از بنزودیازپین‌های طولانی اثر گذاشته و سپس کاهش دوز را اعمال کنید. (جدول ۱-۱۳)

 

جدول ۱-۱۳: دوز‌های معادل ونیمه عمر بنزودیازپینها

دارو           دوز معادل نیمه عمر
دیازپام

آلپرازولام

لورازبام

کلونازپام

اگزازپام

کلردیازپوکساید

فلورازپام

۵

۲۵/۰

۱

۵/۰

۱۵

۱۵

۵

طولانی

متوسط

متوسط

طولانی

متوسط

متوسط

کوتاه

 

 

چند توصیه در مصرف بنزودیازپین‌ها

  • برای هر بیمار منافع و مخاطرات استفاده از بنزودیازپین‌ها را بسنجید.
  • بنزودیازپین‌ها برای اضطراب‌های کوتاه‌مدت یا خفیف مناسب نیستند. در این موارد می‌توان از روشهایی از قبیل آرمیدگی (relaxation( استفاده کرد (پیوست ۵).
  • بنزودیازپین‌ها را در درمان بی‌خوابی فقط وقتی شدید و ناتوان‌کننده باشد یا استرس شدید ایجاد کند مصرف نمایید.
  • بنزودیازپین‌ها برای درمان کوتاه مدت اضطراب شدید و ناتوان‌کننده که باعث استرس فردی می‌شوند، به تنهایی یا همراه بی‌خوابی و سایر بیماریهای روانپزشکی مناسب هستند.
  • دوز را برای رسیدن به حداکثر آثار درمانی و حداقل عوارض جانبی تنظیم کنید.
  • مراقب سوءمصرف باشید (بالا بردن بی‌رویه دوز).
  • پس از طول درمانی لازم دارو را به طور تدریجی قطع کنید.
  • بیماران را از اینکه دوز روزانه را براساس احساسشان تغییر دهند برحذر دارید.
  • بیمارانی را که از دوزهای بالای بنزودیازپین استفاده می‌کنند یا چندین ماده را همزمان مصرف می‌کنند به مراکز تخصصی ارجاع دهید.

پاسخ دهید