معماری
متادون

متادون (methadone)

متادون یک داروی  شبه‌افیونی صناعی است که از راه ‌خوراکی و تزریقی ‌مصرف می‌شود. مدت اثر متادون بیش از ۲۴ ساعت است‌. بنابراین ‌مصرف یک‌بار در روز آن کافی است‌. دوره‌های متنوع کوتاه‌مدت و طولانی‌مدت ( تا ۱۸۰ روزه) سم‌زدایی با متادون طراحی شده است.

  • موارد تجویز

– افراد سالخورده و زنان باردار.

– بیماران مبتلا به اختلالهای قلبی و عروقی‌.

– بیماران جوان که موفق به ترک با کلونیدین نبودند.

– بر اساس نظر روانپزشک برای درمان سرپایی بیمارانی که برای بار اول اقدام به‌ ترک نموده و کمتر از یکسال سابقه اعتیاد دارند.

– درمان بستری افراد مسن و کسانیکه توأماً دچار بیماری جسمی هستند.

– عدم موفقیت و رضایت بیمار از سایر روشهای درمانی‌

– بیماران معتاد به هروئین‌

  • عوارض جانبی و موارد احتیاط

متادون ایجاد تحمل، وابستگی روانی و جسمی می‌کند. همچنین ممکن است سرگیجه، افسردگی، رخوت، سرخوشی، ملال، سرآسیمگی و تشنج بدهد. گاهی نیز دلیریوم و بی‌خوابی می‌دهد. بیش‌مصرف متادون با تضعیف دستگاه تنفس و گردش خون موجب ایست تنفسی، ایست قلبی و مرگ می‌گردد.

متادون را در بیماریهای تنفسی، اختلالهای کبدی و کلیوی، و اختلالهای تشنجی باید با احتیاط مصرف کرد.

مصرف متادون در زنان حامله معتاد کم‌خطرتر از مصرف دیگر مواد شبه‌افیونی است. معلوم نیست که آیا درمان با متادون برای جنین مضر است یا نه. زنانی که متادون مصرف می‌کنند نباید به فرزند شیرخوار خود شیر بدهند

  • روش و مقدار تجویز دارو

متادون به صورت قرصهای ۵ میلی‌گرمی و آمپولهای ۵ و ۱۰ میلی‌گرمی در بازار ایران موجود است‌. درمان تزریقی با متادون نه برای سم‌زدایی و نه درمان نگاهدارنده از نظر علمی جایگاهی ندارد.

معاینه بیمار پیش از آغاز درمان ضروری است. به علائم ترک و مسمومیت می‌بایست به طور خاص توجه کرد.

وجود هپاتیت پیش از مرحله سیروز معمولاً مشکلی در متابولیسم متادون ایجاد نمی‌کند. اما انجام آزمونهای مربوط به آلودگی به هپاتیت B و C و آزمون‌های کارکرد کبدی بهتر است انجام شوند.

برای سم‌زدایی می‌بایست شرایط بیمار و سرعتی که می‌خواهد با آن سم‌زدایی شود مد نظر باشد.

سم‌زدایی میتواند به خوبی به طور سرپایی انجام پذیرد، اما نباید متادون به دست بیمار داده شود بلکه وی می‌بایست روزانه برای دریافت دوز متادون همان روز به مرکز درمانی مراجعه کند.

دوز اولیه ۲۰-۵ میلی‌گرم خوراکی است. برای بسیاری از معتادان به تریاک ۵ میلی‌گرم در روز برای شروع کافی است.

این دوز معمولاً علائم ترک را کنترل می‌کند. در صورت ادامه علائم ترک می‌توان این دوز را پس از دو ساعت تکرار کرد. قاعده این است که نباید بیش از ۴۰ میلی‌گرم متادون در ۲۴ ساعت اول درمان مصرف کرد مگر در کسانی که به مواد مخدر با درجه خلوص بالا دسترسی داشته‌اند. داروی مورد نیاز روزانه را می‌توان یکجا یا بصورت منقسم تجویز کرد. دوزهای بیش از ۴۰ میلی‌گرم را باید با احتیاط تجویز نمود زیرا ممکن است در افرادی که نسبت به آن تحمل ندارند باعث مسمومیت حاد و کشنده شود. باید توجه داشت که معتادان معمولاً میزان مصرف خود را بیش از میزان واقعی ذکر می‌کنند تا متادون بیشتری دریافت کنند و علائم ترک کمتری‌ داشته باشند.

افزایش دوز یک روز در میان صورت می‌گیرد تا زمانی که دیگر علائم ترک یا مسمومیت مشاهده نشوند. افزایش کم دوز دارو می‌تواند با عود بالاتر همراه باشد. افزایش بیش از اندازه دارو باعث خواب آلودگی و سایر عوارض مصرف بیش از اندازه می‌گردد. برای سم‌زدایی معمولاً حداکثر دوز مورد نیاز از۶۰  میلی‌گرم تجاوز نمی کند.

سم‌زدایی بامتادون می‌تواند از ۱۰ روز تا شش ماه به طول بیانجامد. سرعت کاهش دارو با نیازهای بیمار و وضعیت وی تنظیم می‌گردد. کاهش آرام ( ۳تا ۱۰% در روز) مقدار مصرفی احتمالاً بهتر از کاهش سریع است. حداکثر کاهش دوز درمانی در مقادیر بالاتر ۲۰% میزان مصرف روزانه است.

هنگامیکه دوز مصرفی متادون به ۵ الی ۱۰ میلی‌گرم رسید بهتر است این میزان تا چند روز حفظ شوند. سپس دوز ۱۰ میلی‌گرمی می‌تواند به تدریج به ۵/۷ میلی‌گرم، سپس ۵ میلی‌گرم و ۵/۲ میلی‌گرم کاهش یافته و سپس قطع شود.

در صورت عود و مصرف مجدد ممکن است کاهش دوز در دوره سم‌زدایی، سریع بوده باشد. بنابراین می‌توان به طور موقت دوز را افزایش داد.

 

کلونیدین+ متادون

  • موارد تجویز

– موارد تجویز هر یک از روشهای سم‌زدایی با کلونیدین و متادون‌، در این‌روش نیز صادق است‌.

– در مواردی‌ که سم‌زدایی سریعتر و مصرف کمتر متادون مورد نظر باشد.

– با نظر روانپزشک معالج‌

  • روش و مقدار تجویز دارو

– دوز شروع همانند سم‌زدایی با متادون است.

– پس از تثبیت دوز متادون، شروع به کاهش دوز متادون به میزان روزانه ۱۰ تا ۲۰ درصد می‌کنیم.

– تجویز کلونیدین توأم با متادون هنگامیکه مقدار متادون به ۳۰-۲۰ میلی‌گرم در روز برسد.

– قطع سریعتر متادون (سرپایی کمتر از ۴ هفته و بستری کمتر از ۲ هفته‌).

– میزان کلونیدین را می‌توان از روزانه ۰٫۰۵ میلی‌گرم در روز شروع و به تدریج‌ مقدار آن را بالا برد به طوری که با قطع متادون مطابق روش کلونیدین تنها، درمان ‌ادامه می‌یابد.

– درمان سرپایی و بستری مشابه روشهای کلونیدین و متادون است‌

پاسخ دهید