معماری
ویتامین k1

عوارض،خطرات و مزایای مصرف ویتامین k1

اثرات و عوارض مصرف ویتامین k1,نحوه مصرف و خوردن ویتامین k1,فواید داروی ویتامین k1,درمان با ویتامین k1,دوز مصرفی ویتامین k1,موارد کاربرد ویتامین k1,خطرات ویتامین k1

ویتامین K1

Phytonadione

اشکال دارویی      Inj: 1mg/0.5ml , 10mg/1ml

موارد و مقدار مصرف :

بیماری خونریزی دهنده نوزادی

به منظور پیشگیریmg 1-5/0 ویتامین ۱K طی یک ساعت بعد از تولد نوزاد ترجیحاً به روش داخل عضلانی (IM) تزریق می شود.

درصورتیکه مادر در زمان حاملگی داروی ضد انعقاد، ضد تشنج، ضد سل و یا آنتی بیوتیک مصرف کرده باشد می توان ۲ تا ۳ هفته بعد دوز تزریق شده را مجدداً تکرار کرد.

برای درمانmg 1 به صورت IM ،SC و یا IV تزریق می شود و در صورت نیاز پس از ۸ ساعت این دوز تکرار می گردد. در بیماری خونریزی دهنده نوزادی پاسخ نوزاد به دارو سریع است وPT

طی ۲ تا ۴ ساعت کوتاه می شود و عدم پاسخ به درمان نشان دهنده وجود بیماری دیگر انعقادی است.

کمبود پروترومبین ناشی از مصرف بیش ازحد داروهای ضد انعقاد خوراکی، سالیسیلاتها و یا داروهای ضد باکتری

شیرخواران:mg 2-1 که هر۴ تا ۸ ساعت به صورت IM ،SC و یا IV تزریق می شود.

بزرگسالان و کودکان:mg 10-5/2 تا حداکثر mg25 درابتدا تجویز میشود و سپس براساسPT بیمار و یا وضعیت بالینی او دوزهای بعدی تعیین میگردد.

کمبود ویتامینK به دلیل سوءتغذیه، سوءجذب ویا بیماریهای کبدی- صفراوی

شیرخواران و کودکان:mg 2-1 در روز به صورتIM ،SC و یا IV تجویز می شود.

در کودکانی که به مدت طولانی تحت تغذیه کامل وریدی قرار دارند برای جلوگیری از کمبود ویتامینk Kmg5-2 یکبار در هفته به صورت IM تزریق می شود.

بزرگسالان:mg 10 در روز از طریقIM ،SC و یا IV تجویز می شود و در بیمارانی که به مدت طولانی تحت تغذیه کامل وریدی قرار دارند جهت جلوگیری از کمبود ویتامین K می توان mg10-5 یکباردرهفته به صورت IM تزریق کرد.

موارد منع مصرف و احتیاط :

در صورت حساسیت به دارو نباید مصرف شود.

ویتامین K اثر ضد انعقادی هپارین را خنثی نمی کند.

بی خطر بودن و کارآیی این دارو در کودکان ثابت نشده است. در نوزادان به ویژه نوزادان نارس به دنبال تجویز ویتامین K، مشکلاتی مثل تجزیه سلولهای خونی، زردی و افزایش بیلی روبین خون دیده شده است که این عوارض احتمالاً وابسته به دوز می باشد.

مصرف در بارداری و شیردهی :

در گروه C حاملگی قرار دارد و در دوران بارداری و شیردهی باید با احتیاط تجویز شود.

تداخلات مهم :

با داروهای ضد انعقاد تداخل ایجاد می کند که این اثر برای مدت یک هفته یا بیشتر باقی می نماند.

عوارض جانبی ویتامین k1:

شایع ترین: فاقد عارضه جانبی شایع است. عارضه جانبی به دنبال تزریق این دارو گرگرفتگی موقتی و احساس طعم غیر طبیعی در دهان است.

مهم ترین: شوک آنافیلاکتیک که معمولاً به دنبال تزریق سریع وریدی رخ می دهد وممکن است باعث مرگ هم بشود.

توصیه ها :

آزمونPT باید به صورت مرتب انجام شود تا سرعت انعقاد خون و میزان تاثیر سنجیده شود.

برای تزریق وریدی با محلول نمکی % ۹/۰، دکستروز % ۵ و یا سرم قندی – نمکی رقیق شود و طی مدت ۲ تا ۳ ساعت به صورت آهسته تزریق وریدی شود. حداکثرسرعت تزریق وریدی mg/min1است.

بیمار باید به میزان کافی آب و مایعات دریافت کند.

درصورت بروز خونریزی شدید، اقدامات لازم مانند تزریق خون کامل یا پلاسمای منجمد وتازه به سرعت انجام شود.

این ویتامین ساخت پروترومبین درکبد را تسریع می کند بنابراین حداقل ۱ تا ۲ ساعت طول

می کشد تا تغییر قابل سنجشی در سرعت انعقاد خون ایجاد شود و در صورتیکه کمبود پروترومبین به علت آسیب سلولهای کبدی باشد تجویز ویتامین K موثر نخواهد بود و در چنین مواردی افزودن ویتامینK ممکن است افت بیشتر عملکرد کبد وغلظت پروترومبین را سبب شود.

تا حد امکان باید دوز داروهایی را که سبب ایجاد تداخل درمکانیسم های انعقادی می شوند کاهش داده و یا قطع گردند.

براساس کتابFacts   می توان به جای تزریق ویتامین K به نوزاد، ۲۴-۱۲ ساعت قبل از زایمان     mg5-1 از این دارو را به مادر تجویز کرد.

تا حد امکان از تزریقIM   یا SC استفاده شود.

شرایط نگهداری :

دور از نور نگهداری شود وهنگام تزریق آهسته وریدی محلول را با ورق آلومینیومی بپوشانید.

فارماکوکینتیک:
ویتامین K1 جهت جذب از دستگاه گوارش نیازمند وجود صفرا است. شروع اثر آن پس از یک یا دو ساعت اتفاق می افتد و مستقل از دوز است. ویتامین K1 عمدتاً در کبد تجمع می یابد، اما برای مدت زمان کمی در بدن ذخیره می گردد. این ویتامین به سختی از جفت عبور می کند و به میزان متغیری در شیر توزیع می شود.
ویتامین K1  در بدن به سرعت به متابولیت های قطبی تر تبدیل شده و به فرم کونژوگه سولفات و گلوکورونید در صفرا و ادرار ترشح می شود.

مکانیسم اثر ویتامین k1:
ویتامین K، تشکیل پروترومبین فعال در کبد ( فاکتور II)، پروکانورتین( فاکتور VII)، فاکتور کریسمس ( فاکتور IX) و فاکتور استورات ( فاکتور X) را که برای انعقاد طبیعی خون لازم هستند، تسریع می کند.
ویتامین K1 فرم صناعی محلول در چربی ویتامین K است. کمبود ویتامین K منجر به هیپوپروترومبینمی می گردد که در این حالت  زمان لخته شدن خون طولانی و خونریزی های خودبخودی اتفاق می افتد.

موارد مصرف:
ویتامین K1  در پیشگیری و درمان خونریزی ناشی از کمبود ویتامین K1 مانند بیماری هموراژیک نوزادان، سندرم های سوء جذب، کولیت اولسراتیو، برداشت بخشی از روده، یرقان انسدادی و بیماری کبدی استفاده می گردد. ویتامین K1  داروی انتخابی و تنها فرم ویتامین K است که برای درمان هایپوپروترومبینمی ناشی از ضد انعقادهای خوراکی به کار می رود. همچنین در درمان هایپوترومبینمی ثانویه ناشی از برخی سولفانامیدها، آنتی بیوتیک های وسیع الطیف خوراکی، کینیدین، کینین و سالیسیلاتها نیز استفاده می شود.

مقدار  و نحوه تجویز:

در صورت مصرف بیش از حد ضد انعقاد:
بالغین: ۵/۲ تا ۱۰ میلی گرم و یا تا ۲۵ میلی گرم به صورت تزریقی یا خوراکی، گاهی تا ۴۰ یا ۵۰  میلی گرم ( در صورت نیاز۶ تا ۸ ساعت بعد دوز تزریقی و یا ۱۲ تا ۲۴ ساعت بعد دوز خوراکی تکرار گردد. )
بیماری هموراژیک نوزادان:
درمان: یک میلی گرم تزریق عضلانی ( در صورت نیاز تکرار شود. )
پیشگیری: ۵/۰ تا ۱ میلی گرم تک دوز تزریق عضلانی و یا ابتدا ۲ میلی گرم خوراکی ۴ تا ۷ روز بعد مجدداً ۲ میلی گرم

سایر موارد هایپوپروترومبینمی:
بالغین: ۲ تا ۲۵ میلی گرم تزریق عضلانی
کودکان: ۵ تا ۱۰ میلی گرم تزریق عضلانی
نوزادان: ۱میلی گرم  تزریق عضلانی
( ویتامین K1 شرکت داروسازی اسوه فقط به صورت عضلانی تجویز شود.)

موارد منع مصرف:
این دارو در سه ماهه سوم بارداری به علت احتمال ایجاد لوکمی یا سایر سرطانها منع مصرف دارد.

موارد احتیاط:
فرم های ویتامین K1 در پایه لسیتین و نمک صفراوی، نباید در اختلالات شدید عملکرد کبدی و نوزادان نارس با وزن کمتر از ۵/۲ کیلوگرم تجویز شود زیرا احتمال جایگزینی بیلی روبین توسط نمک صفراوی وجود دارد.

مصرف در بارداری و شیردهی:
این دارو در سه ماهه اول و دوم  بارداری گروه C و در سه ماهه سوم گروه X است.
با وجود ترشح ویتامین K1 در شیر، مصرف آن در دوران شیردهی مجاز می باشد.

عوارض جانبی:
تزریق عضلانی ویتامین K1  واکنشهای متعددی ایجاد می کند که مشابه واکنشهای حساسیتی یا شوک آنافیلاکسی است. مانند: برافروختگی چهره، تعریق، احساس درد و فشردگی در قفسه سینه، دیس پنه، سیانوز و کلاپس قلبی– عروقی. درد، التهاب و فلبیت در محل تزریق نیز شایع است. واکنشهای پوستی موضعی مثل آتروفی یا نکروز به دنبال تزریق داخل عضلانی گزارش شده است.

تداخلات دارویی:
ویتامین K1 از طریق آنتاگونیزه کردن اثر ضدانعقادهای خوراکی باعث کاهش تاثیر و پاسخ درمانی به آنها می شود. کلستیرامین، کلستیپول، اورلی استات و روغن معدنی جذب آن را مختل می کنند.
دوزهای بالای ویتامین A ( تداخل در جذب) و ویتامین E (از طریق مهار آنزیم های کربوکسیلاز وابسته به ویتامین K ) باعث کاهش اثرات این ویتامین می شوند.

بسته بندی:
آمپول های mL 5/0 / mg 1 ویا  mL / mg 10، جعبه ۱۰ عددی