معماری

مایکوباکتریوم ها

مایکوباکتریوم ها
Mycobacteria: مایکوباکتریا گروه بزرگی از باکتری های هوازی یا میکروآئروفیل بدون اسپور و حرکت می باشند. این باکتری ها به علت وجود wax و لیپیدهایی همچون مایکولیک اسید در دیواره، در مقابل اسید مقاوم بوده و لذا Acid-Fast خوانده می شوند.
مایکوباکتریوم ها دارای گونه های متعددی بوده که تعدادی از آنها در انسان بیماری زا می باشد. مهم ترین و قدیمی ترین آنها M.tuberclosis عامل سل و M.Leprae عامل جذام. بیماری سل توسط گروهی از مایکوباکتریوم ها  ایجاد می شود. اعتقاد بر این است که حتی یک ارگانیسم  M.tuberclosis می تواند عفونت زا باشد، لذا رعایت اصول ایمنی در کار با مایکوباکتریوم ها بسیار حائز اهمیت است. انجام رنگ آمیزی اسید فاست در آزمایشگاه های تشخیص طبی تنها در صورتی مجاز است که دارای هودهای کلاس I باشد. انجام کشت در آزمایشگاه رفرانس خاص که دارای هود لامینار فلو (Laminair Flow)،  پرسنل مجرب و شرایط ایمنی مناسب و تأئید شده است، انجام شود. مایکوباکتریوم ها بر اساس سرعت رشد به دو گروه عمده تقسیم می شوند:
۱- مایکوباکتریوم هایی که در کمتر از ۷ روز رشد می نمایند. این گروه شامل باکتری های غیر بیماری زا می باشد. همچون M.gordonae.
۲- مایکوباکتریوم هایی که دیر رشد بوده (بیش از ۷ روز). باکتری های بیماری زا در این گروه قرار می گیرند. M.Leprae، M.africanum و M. ulceranse.
M.gordonae به عنوان مایکوباکتریوم tape water شناخته می شود و در آب به صورت ساپروفیت وجود دارد همچنین در نمونه های ادراری باید علاوه بر انجام رنگ آمیزی، کشت نیز حضور مایکوباکتریوم های بیماری زا را تأیید نماید چون M.semegmatis به صورت ساپروفیت وجود دارد.

چگونگی تهیه و آماده سازی نمونه:
نمونه مناسب جهت بیماری سل بیشتر خلط بیمار می باشد. خلط از ترشحات مجاری تنفسی تشکیل شده است. هنگام تهیه نمونه خلط باید سعی شود آلودگی آن به وسیله آب دهان به حداقل ممکن برسد. خلط باید به سرعت به آزمایشگاه منتقل شود. نمونه های صبحگاهی و در بستر (bed rest) بهترین نمونه می باشد. در صورت عدم امکان تهیه خلط می توان از لاواژ معده نیز جهت انجام آزمایشات استفاده نمود. معمولاً استفاده از سه نمونه خلط پیشنهاد می شود اما در صورت وجود شک می توان تا ۵ مرتبه نیز تکرار کرد. جهت تشخیص بهتر میکروب های موجود در خلط باید آن را هموژنیزه کرد مراحل آماده سازی نمونه خصوصاً نمونه خلط شامل مراحل زیر است:
۱- Concentration (مرحله تغلیظ): در این مرحله با استفاده از سانتریفیوژ می توان غلظت نمونه را مخصوصاً در نمونه ادرار، لاواژ معده و CSF بدون افزودن ماده ای افزایش داد.
۲- Decontamination
۳- Digestion
مراحل Decontamination و Digestion: در این مرحله با استفاده از مواد sputolysin همچون ۴% NaoH می توان باعث از بین رفتن لخته ها و باکتری های فلور دهان موجود در بزاق شد.
برای آزمایش میکروبیولوژی خلط، مقداری از آن را با ۲ml اسپاتولیزین مخلوط کرده و سانتریفوژ می کنند. از رسوب لام مستقیم تهیه می شود و مقداری از آن را با براث پتپون دار مخلوط و به محیط کشت آگار خون دار و محیط های اختصاصی چون لونشتاین جانسون جهت کشت مایکوباکتریوم توبرکلوزیس منتقل می کنند.
اکثر محیط های کشت دارای تخم مرغ، گلیسرول و یک ماده جهت رشد انتخابی مایکوباکتریوم ها می باشند. از این دسته می توان  محیط لونشتاین ـ جانسون  Lewen stein-Jenson  نام برد.
محیط کشت L.J دارای مالاشیت گرین، گلیسرول و تخم مرغ می باشد که به صورت Slant در لوله در پیچ دار تهیه می شود. M.tub روی این محیط پس از دو هفته کلنی های کرم رنگ و خشک گل کلمی ایجاد می نماید.
-۱ Direct smear:
نمونه حاصل را بعد از fix کردن رنگ آمیزی می نمائیم. در رنگ آمیزی گرم باکتری های Acid-fast بی رنگ یا اصطلاحاً gram ghost یا gram-neutral دیده می شوند. لذا از رنگ آمیزی خاصی استفاده می شود.
در رنگ آمیزی اسید فاست از کربول فوشین فنلی استفاده می شود.

پاسخ دهید