معماری

نایسریا و موراکسلا

جنس های نایسریا و موراکسلا دیپلوکوکوس گرم منفی و اکسیداز مثبت هستند. به غیر از نایسریا گونوره آ (گنوکوک) سایرارگانیسم های جنس نایسریاسه و موراکسلا به صورت فلور نرمال در دستگاه تنفسی فوقانی مستقرند و تنها نایسریا گونوره آ به صورت پاتوژن در دستگاه تناسلی ادراری یافت می شود و معمولاً با ایجاد علائم کلینیکی همراه است. انتقال دو گونه پاتوژن نایسریا یعنی نایسریا گونوره آ (گونوکوک) و نایسریا مننجایتیدیس (مننگوکوک) از طریق شخص به شخص(person to person)  و به ترتیب از راه تماس جنسی و قطرات تنفسی آلوده منتقل می شوند
پاتوژنز و طیف بیماری ها:
نایسریا گونوره آ از طریق تماس جنسی منتقل می شود. ارگانیسم در اولین تماس در سطوح مخاطی قرار می گیرد. این سطوح شامل رحم، ملتحمه چشم، سطح فارنژیال، آنورکتال و اورترا در مردان می باشد.
نایسریا مننجایتیدیس در ناحیه غشاء مخاطی اورو و نازوفارنکس بدون ایجاد علائمی در انسان وجود دارد. مننگوکوک از قسمت فوقانی دستگاه  تنفسی بیمار به سمت جریان خون و مننژ انتشار می یابد. سایر گونه های نایسریاسه نه به عنوان پاتوژن بلکه به عنوان نایسریاهای ساپروفیت در نظر گرفته می شوند.

تشخیص های آزمایشگاهی:
جهت تشخیص گنوکوکوس از ترشحات مجاری تناسلی در آقایان با استفاده  از سواب و در خانم ها با استفاده از اسیپکولوم و گاهی از ملتحمه چشم نوزادان نمونه برداری به عمل می آید. نایسریاهای پاتوژن نسبت به خشکی و تغییرات دما بسیار حساس می باشند.
امروزه محیط های تجارتی در دسترس است مانند سیستم Jembec plates که از پلیت هایی دارای محیط کشت اختصاصی مانند محیط تایرمارتین که در یک کیسه پلاستیکی قرار گرفته و دارای سیستم تولید CO2 می باشد، تشکیل یافته است.
در مورد کشت خون هر دو گونه مننگوکوکوس و گونوکوکوس نسبت به ماده ضد انعقاد موجود در محیط  کشت خون (SPS) حساس می باشد در نتیجه مقدار SPS موجود در این محیط نباید بیش از  ۰٫۰۲۵% باشد.
قبل از کشت نمونه های تهیه شده از مایعات بدن مانند نمونه مایع نخاع و … بایستی در دمای اتاق و یا در۳۷°C  قرار داده شوند چرا که گونوکوک و مننگوکوک هر دو به سرما حساس می باشند.
روش های تشخیص مستقیم:
رنگ آمیزی گرم از نمونه ترشحات مجرای ادراری مردان مبتلا به اورتریت یک روش مهم جهت تشخیص بیماری های گنوکوکی می باشد که باکتری ها به صورت دیپلوکوکوس های گرم منفی داخل گلبول های سفید  پلی مورفونوکلئر (GNID) دیده می شوند. به دلیل وجود باکتری های فلور نرمال واژن و رکتوم مانند کوکوباسیل های گرم منفی که شبیه گونه های نایسریا هستند آزمایش مستقیم ترشحات داخل رحمی در خانم های علامت دار به عنوان تنها مدرک جهت تشخیص گنوکوک نمی باشد و وجود عفونت گنوکوکی در خانم ها با انجام کشت تأیید می شود.
کشت:
به دلیل این که گنوکوکوس و در برخی موارد مننگوکوکوس از مکان هایی جدا می شوند که دارای مقادیر زیادی فلور نرمال می باشد (مانند ژنیتال و یا دستگاه تنفسی فوقانی) محیط های کشت اختصاصی تهیه شده اند که رشد این باکتری ها (گنوکوکوس و مننگوکوکوس)را ساده تر می کند. اولین محیط، محیط کشت تایر مارتین است که محیط شکلات آگار دارای یک ماده غنی کننده مانند ایزوویتال X (Iso VitaleX) وآنتی بیوتیک های کلستین (Colistin) به منظور ممانعت از رشد باسیل های گرم منفی، نیستاتین(Nystatin)  برای جلوگیری از رشد مخمرها و وانکومایسین(Vancomycin) جهت جلوگیری از رشد باکتری های گرم مثبت می باشد. در ترکیبات این محیط تغییراتی صورت گرفته است برای مثال به منظور جلوگیری از رشد باکتری پروتئوس به محیط تایر مارتین، تری متوپریم لاکتات اضافه شده است و محیط   MTM(Modified Thayer Martin) نامیده می شود.
شرایط انکوباسیون:
پلیت های آگار باید در دمای ۳۵-۳۷°C به مدت ۷۲ ساعت در شرایط اتمسفر مرطوب دارای CO2 بالا انکوبه شوند. این شرایط با استفاده از یک کندل جارCandle jar)) یا جار دارای شمع و یا انکوباتور CO2 فراهم می شود.

ویژگی های بیوشیمیایی:
نایسریاها اکسیداز مثبت هستند.
درحضورTetramethylphenylenediamine hydrochloride  باکتری های اکسیداز مثبت ایجاد رنگ بنفش می نمایند.
نایسریا گونوره آ: از گلوکزاستفاده کرده اما از مالتوز و لاکتوز استفاده نمی کند.
نایسریا مننجایتیدیس: از گلوکز و مالتوز استفاده می کند اما از لاکتوز استفاده نمی کند.

پاسخ دهید