معماری
نیسریا مننژیتیدیس روی محیط شکلات آگار

نیسرمشخصات نیسریا و تشخیص آزمایشگاهی

نیسریاها گروهی از کوکسی های گرم منفی هستند که معمولا بصورت دوتایی کنارهم قرار میگیرند.بعضی از آنها جزو فلور طبیعی دستگاه تنفسی انسان بوده و در خارج از سلولها زندگی میکنند.
بعضی نیز مانند منگوکک و گنوکک بیماریزا میباشند…
نیسریا ها هوازی مطلق هستند و برای رشد به محیطهای کشت بسیار  غنی نیاز دارند.

این باکتریها دیپلوکوک هایی هستند به قطر تقریبی ۰٫۸ میکرون،بدون هاگ،بدون حرکت،به شکل کوکسی های لوبیایی شکل دوتایی،و هرکدام دارای یک سطح محدب و یک سطح صاف یا کمی مقعر اند که از طرف مقعر خود؛در مقابل جفت دیپلوکوکی خود قرار میگیرند.

دو نوع مهم بیماریزا از نوع نیسریا:
مننژیتیدیس(مننگوکک)عامل مننژیت
گونوروئه(گنوکک) عامل سوزاک

مننگوکک را به انواع متعددی تقسیم بندی کرده اند

انواع AوC دارای کپسول پلی ساکاریدی
انواع B,D,X,Y,Z, و E29 و گنوکک فاقد کپسول میباشند

در مورد گنوکک
نمونه مورد آزمایش شامل چرک،ترشحات اورتر،رکتوم،دهانه رحم،ملتحمه چشم،حلق،مایع سینوویال، ودرموارد سیستمیک نیز ازخون استفاده میشود.
نمونه مورد آزمایش شامل مایع نخاعی،ترشح نازو فارنکس،خون،مایع سینوویال،آسپیراسیون تراشه(نای),بثورات پوستی و گاهی ترشحات چشم است

نکات مهم آزمایشگاهی گنوکک
هرقدر فاصله برداشت نمونه تا کشت کمتر باشد نسبت درصد نتیجه مثبت حاصله بیشتر است.
خانم ها۲۴ ساعت قبل از نمونه گیری از واژن؛هیچ داروی موضهی واژنی استفاده نکنند و تا ۲ ساعت قبل از نمونه گیری هم ادرار نکنند.
اگر کشت مایع سینوویال مورد نظر باشد،بایستی آن را در محیط مایع استریل رقیق و سانتریفوژ کرد و از رسوب بدست آمده گسترش تهیه کرده و کشت را هم انجام دهیم.
برای نمونه برداری از ترشحات مجرای ادرار،تا حد امکان این کار بایستی صبح،قبل از ادرار صورت گیرد.
برداشت بوسیله سواب صورت میگیرد و پنبه سواب باید آنقدر کوچک باشد که به آسانی وارد مجرای ادراری شود .
در صورتی که محل نمونه گیری تا آزمایشگاه دور باشد میبایست نمونه برداشت کرده را درون محیط انتقالی قرار داده و به آزمایشگاه فرستاده شود.
نمونه محیط های انتقالی:

Brain heart broth

infusion broth

تشخیص آزمایشگاهی نیسریا
بررسی مستقیم میکروسکوپی
ابتدا از باکتری مورد نظر گسترش تهیه کرده و به روش gram که قبلا توضیح داده شد رنگ آمیزی کنید.
زیر میکروسکوپ دیپلوکوک هایی به شکل لوبیا و گرم منفی داخل و خارج لکوسیتهای چندهسته ای مشاهده میشوند.
در رنگ امیزی ساده با بلودو متیلن باکتریها واضح تر دیده میشوند.گاهی اوقات باکتریها متورم شده و بسیار بزرگتر از حد طبیعی بنظر میرسند ولی اندازه آنها معمولا ۰٫۸ میکرون است.
کشت نیسریا
میتوانیم نمونه های برداشت کرده را روی محیط های غنی شده کشت داده و پس از ۲۴ ساعت،در دمای۳۶ درجه؛رشد باکتریها را مشاهده کنیم.بهترین محیطهای کشت جهت جداسازی نیسریاها عبارت اند از:
تایر مارتین
شکلات آگار
آگار خوندار و شکلات اگار(تحت ۵ درصد co2)

مشخصات کلنی انواع گنوکک و مننگوکک
کلنیهای براق و شفاف و یا مات،برجسته،موکوئیدی(لزج)،بدون پیگمان،و عدم همولیز…

نیسریاهای پاتوژن در حرارت ۲۲ درجه (که بعضی از نیسریاهای دستگاه تناسلی ساپروفیت رشد میکنند)پرورش نمیابند…
حرارت مناسب آنها جهت کشت و رشد،۳۵ الی ۳۷ درجه میباشد.
بیشتر انواع گنوکوک در حرارت ۳۷ تا ۳۷٫۵ درجه پرورش نمی یابند.
به علاوه برای رشد نیاز به اتمسفر دارای ۳ تا ۱۰ درصد CO2 و ۱ درصد رطوبت دارند.
کشت گنوکوک به سرعت در غیاب co2 اتولیز میشود.
در مواردی که بررسی مستقیم میکروسکوپی دلالت بر وجود نیسریه دارد ولی نتیجه کشت منفی است؛بایستی اقدام به نمونه برداری و کشت مجدد کرد..
در بعضی موارد علایم التهاب حاد وجود دارد،ولی هنگام کشت نمونه،با تعداد معدودی کلنی استرپتو کوک و بویژه انتروکوک و استافیلوکوک یا باسیلهای گرم منفی ایجاد میشوند.در این نوع ناهماهنگی بایستی همیشه عفونت های مضاعف را در نظر داشت که در آن؛باکتری اصلی عامل عفونت یعنی گنوکوک در اثر رقابت و سهولت رشدباکتریهای دیگر باکتریها؛قابل رشد نبوده است.

برای تشخیص افتراقی بین نیسریه های پاتوژن از ساپروفیت،باید باکتری را روی نوترینت آگار ضروری میباشند.(نیسریه های پاتوژن روی این محیط رشد نمیابند ولی انواع غیر پاتوژن به آسانی رشد می یابند)

نیسریا گونوره روی محیط مدیوم.
بدون همولیز.
تحت ۵ درصد کربن دی اکسید.

نیسریا

اسمیر مستقیم میکروسکوپی. نیسریا مننژیتیدیس بدون پیگمان روی بلاد اگار نیسریا مننژیتیدیس روی محیط بلاد آگار نیسریا مننژیتیدیس روی محیط شکلات آگار

پاسخ دهید