معماری
کلامیدیا

کلامیدیا (پنومونیه،تراکوماتیس) تشخیص آزمایشگاهی و درمان

کلامیدیا باکتری گرم منفی ، کوچک و داخل سلولی میباشد که در رنگ آمیزی گرم به خوبی قابل مشاهده نیست.برای رنگ آمیزی این باکتریها از روش گیمسا ، کاستاندا ، و ماکیاولو میتوان استفاده کرد.
دیواره سلولی در کلامیدیا فاقد پپتیدوگلیکان است. این باکتریها فاقد کپسول ، فلاژل ، پیلی و اسپور هستند.
کلامیدیا ها در تقسیم بندی جدید خود به صورت یک kingdom مستقل مطرح گردیده اند و جنسها و گونه های جدیدی از این باکتری شناخته شده اند.

ولی هنوز در بسیاری منابع همان سه گونه کلامیدیا تراکوماتیسTکلامیدیا پسی تاسی و کلامیدیا پنومونیه به عنوان عمده ترین گونه های بیماری زای این باکتری مطرح می باشند.

این ارگانیسم در سلول های آلوده دارای دو مرحله زندگی متفاوت می باشد :

جسم اصلی یا جسم ابتدایی

Elementary body
جسم اصلی باکتری به صورت کروی در خارج از سلول دیده میشود و دارای قطری حدود سه دهم میکرون است.
جسم اصلی شکل عفونت زای ارگانیسم است.

جسم اصلی و جسم مشبک ، کلامیدیا

جسم مشبک یا رتیکوله
reticulate body
جسم مشبک باکتری درون سلول دیده میشود ، فعالیت متابولیکی آن زیاد است لذا دارای مقادیر زیادی RNA است . جسم مشبک بزرگتر از جسم اصلی می باشد.
جسم اصلی و جسم مشبک ، کلامیدیا
کلامیدیا تراکوماتیس و کلامیدیا پنومونیه در انسان ایجاد بیماری میکنند. این گروه باعث بیماری های تراخم ، ورم ملتحمه ، ورم ملتحمه انکلوزیونی ، لنفوگرانولوم ونوروم ، اورتریت و پنومونی می نمایند که اهمیت زیادی دارد

کلامیدیا پسی تاسی عامل بیماری و عفونت در پرندگان است . این باکتری در ترشحات مختلف پرندگان وجود دارد و گاهی اوقات میتواند به انسان منتقل شود .

کلامیدیا پنومونیه به نام سوش TWAR خوانده میشود و به طور اولیه پاتوژن تنفسی است.

کلامیدیا تراکوماتیس دارای سروتیپ های مختلفی است . سروتیپ های C, Ba, B ,A, عامل تراخم می باشند.

سروتیپ های D تا K کلامیدیا تراکوماتیس عامل بیماری های مختلف از جمله اورتریت غیر گنوکوکی در مردان و عفونت های لگنی PID در خانمها می باشند و همچنین باعث ورم ملتحمه انکلوزیونی ۷ تا ۱۲ روز بعد تولد میگردند.

عوارض کلامیدیا

چنانچه کلامیدیا درمان نشود، عفونت کلامیدیایی می‌تواند پیشرفت کند و تبدیل به اختلالاتی در باروری و سلامتی شود که عواقب کوتاه مدت و طولانی مدتی خواهند داشت.

همانند خود بیماری. عوارض کلامیدیا، اغلب خاموش هستند. کلامیدیا شایع‌ترین دلیل بیماری التهابی لگن، حاملگی نابجا و نازایی در زنان است.

کلامیدیا در زنانی که درمان نشده‌اند می‌تواند به لگن گسترش پیدا کند و رحم، لوله‌های رحم و تخمدان‌ها را عفونی کند که به این حالت بیماری التهابی لگن pid می‌گویند.

علایم بیماری التهابی لگن، دردشکم، کمردرد، درد هنگام مقاربت، خونریزی غیرطبیعی از رحم و تب هستند. در نتیجه بیماری التهابی لگن،

در برخی از زنان به لوله‌های رحمی آسیب می‌رسد و این آسیب می‌تواند باعث انسداد کامل لوله‌های رحمی شود که در نتیجه انتقال تخم به رحم نمی‌تواند صورت بگیرد و دیگر حاملگی به‌صورت طبیعی نمی‌تواند روی بدهد و نازایی به‌وجود می‌آید.

زنانی که در اثر بیماری التهابی لگن، لوله‌های رحمی‌شان آسیب دیده است،

حاملگی نابجا خواهند داشت که در این نوع حاملگی جنین خارج از رحم و معمولا در لوله‌های رحمی رشد می‌کند.

لوله رحمی ممکن است پاره شود و باعث درد و خونریزی شدید شود که این یکی از اورژانس‌های پزشکی است و می‌تواند باعث مرگ شود. بیماری التهابی لگن همچنین می‌تواند باعث درد مزمن لگنی شود.
از دیگر عواقب کلامیدیا این است که احتمال ابتلا به ایدز در مبتلایان، 5 بار بیشتر از دیگر زنان است.

کلامیدیا برای مردان نیز مشکل‌ساز می‌شود. کلامیدیا شایع‌ترین دلیل التهاب بیضه‌ها و مجاری انتقال دهنده اسپرم در مردان زیر 35 سال است.

به این بیماری اپیدیدمیو اورکیت می‌گویند که باعث درد، تورم و قرمزی در اسکروتوم (پوست پوشاننده بیضه‌ها) می‌شود و در موارد نادری منجر به عقیم شدن آن فرد می‌شود.

عفونت کلامیدیایی همچنین می‌تواند به پروستات گسترش یابد و باعث درد هنگام مقاربت یا پس از آن، تب و لرز، سوزش ادرار و کمردرد در مردان شود

از دیگر عوارض کلامیدیا، عفونت چشم‌هاست؛ چنانچه دست‌آلوده به ترشحات با چشم تماس داشته باشد، یک عفونت چشمی مانند کونژکتیویت یا بیماری چشم صورتی به‌وجود می‌آید، که اگر درمان نشود منجر به نابینایی می‌شود

تشخیص و درمان

تشخیص کلامیدیا به آسانی توسط تست‌های آزمایشگاهی صورت می‌گیرد تا بتوان آن‌را از سوزاک که علایمی مشابه ایجاد می‌کند افتراق داد. به این منظور یا نمونه‌ ادرار و یا نمونه‌ای از ترشحات مورد بررسی آزمایشگاهی قرار می‌گیرد.

درمان این بیماری خاموش نیز به آسانی و با کمک آنتی‌بیوتیک‌ها صورت می‌گیرد. یک دوز منفرد آزیترومایسین و یا داکسی‌سایکلین به مدت 7 روز بیشترین استفاده را به این منظور دارند.

از آنجا که این بیماری، یک بیماری مقاربتی است باید توجه کرد که همسر فرد مبتلا نیز تحت بررسی و درمان قرار گیرند،

افراد مبتلا نیز باید تا زمان درمان کامل خود و یا همسرشان از رابطه جنسی خودداری کنند، در غیر این‌صورت عود بیماری کاملا قابل تصور است

زنانی‌که همسرشان به‌خوبی یا کامل درمان نشده‌اند در خطر بیشتری برای عود بیماری هستند. داشتن عفونت‌های کلامیدیایی متعدد،

احتمال عوارض شدید باروری مانند نازایی را بسیار بالا می‌برد بنابراین آزمایش مجدد، به‌خصوص برای بزرگسالان، 3 تا 4 ماه بعد از درمان توصیه می‌شود.

پیشگیری بهتر از درمان است
بهترین راه برای پیشگیری از انتقال بیماری‌های مقاربتی، اجتناب از رابطه جنسی و یا داشتن یک رابطه متقابل طولانی مدت با یک همسر است که می‌دانید مبتلا به بیماری مقاربتی نیست.

استفاده از کاندوم لاتکس در صورتی‌که صحیح و به صورت دایمی استفاده شود، احتمال انتقال کلامیدیا را تا حد زیادی کاهش می‌دهد.

غربالگری برای کلامیدیا به‌صورت سالیانه برای تمام زنان زیر 25 سال که از نظر جنسی فعال هستند، توصیه می‌شود.

همچنین آزمایش غربالگری سالیانه برای زنان با سن بیشتر از 25 سال که مستعد ابتلا به کلامیدیا هستند یا همسر جدیدی اختیار کرده‌اند نیز ضرورت دارد. علاوه بر این موارد تمام زنان حامله نیز بهتر است که برای کلامیدیا آزمایش شوند.
زنان باید استفاده از دوش واژینال را قطع کنند زیرا دوش واژینال باکتری‌های خونی را نیز که در واژن وجود دارند و احتمال ابتلا را کمتر می‌کنند، از بین می‌برد.

در هر صورت توجه کنید که هر علامت کلامیدیا مانند ترشح یا سوزش ادرار یا هر زخم و ضایعه پوستی باید نشانه‌ای برای قطع رابطه جنسی و مشورت فوری با پزشک باشد.

اگر فردی برای کلامیدیا (یا هر بیماری مقاربتی دیگر) تحت درمان است، باید توجه کند که همسر وی نیز باید همزمان درمان شود.

این‌کار در جلوگیری از عوارض شدید کلامیدیا موثر است و احتمال عود بیماری را کم می‌کند. فرد مبتلا باید تا زمان کامل شدن درمان کلامیدیا از رابطه جنسی خودداری کند.

Chlamydia fluorescent

برای تشخیص کلامیدیا می توان از دهانه رحم ، واژن ، ملتحمه چشم ، بینی و گلو نمونه تهیه نمود که نوع نمونه به فرم بالینی عفونت کلامیدیایی بستگی دارد.

در هنگام نمونه برداری باید سطح مخاط خراشیده شود و از سلولهای اپیتلیال نمونه برداری گردد. تهیه گسترش و رنگ آمیزی مناسب یکی از اساسی ترین کلید های تشخیصی است.

بررسی میکروسکوپی مستقیم
یکی از تست های مناسب جهت تشخیص کلامیدیا می باشد. نمونه های مشکوک را میتوان توسط رنگ آمیزی های گیمسا رنگ آمیزی و توسط میکروسکوپ بررسی نمود.

 

برای تشخیص کلامیدیا میتوان از آنتی بادی های باند شده با مواد فلورسانس استفاده نمود که این روش بسیار اختصاصی می باشد و معمولا برای تایید قطعی و سریع آلودگی مناسب می باشد

کشت کلامیدیا
کشت اختصاصی ترین روش تشخیص کلامیدیا است . (Gold standard) از آنجایی که این ارگانیسم قادر به سنتز ATP مورد نیاز خود نیست و انگل اجباری داخل سلولی است ، برای کشت آن باید ارگانیسم روی سلولهای زنده و فعال کشت شود .

بافت یا نمونه گرفته شده در صورتی که سریعا کشت داده نشود باید در محیط انتقالی ساکاروز حاوی آنتی بیوتیک که دارای ۲ تا ۴ گلوله شیشه استریل است وارد شود و تا زمان انتقال به آزمایشگاه در یخچال نگهداری شود.

قبل از کشت ، نمونه را باید توسط ورتکس کاملا بهم زد تا گلوله های شیشه ای موجب گسیخته شدن سلولهای آلوده و رها شدن اجسام اولیه شوند.

در قدیم از تلقیح ارگانیسم ها در کیسه زرده تخم مرغ جنین دار و یا تلقیح به مغز موش برای کشت باکتری استفاده میکردند ولی امروزه از رده های تک لایه کشت سلولی برای این منظور استفاده می شود

رده کشت سلولی mc coy اختصاصی ترین و حساس ترین سلولها برای کشت این ارگانیسم است . در صورت کشت در این سلولها بعد از ۴۸ ساعت سلولهای محیط کشت از نظر وجود انکلوزیون بررسی میشوند

پاسخ دهید