معماری
هموفیلوس آنفلوانزا

هموفیلوس

کوکوباسیل های گرم منفی کوچک با اندازه ای در حدود ۰.۳-۰.۲ در ۰.۸-۰.۵ میکرون هستند. از نظر شکل ظاهری پلی مورفیسم دارند و گاهی به صورت رشته ها و فیلامنت های بلند دیده می شوند.

فاقد اسپور هستند و فلاژله و تحرک ندارند. جزئیات ساختمانی پوشش سلولی انها مشابه با بقیه ارگانیسم های گرم منفی است اما برخی از سوش ها حاوی کپسول هستند.
اعضای این جنس نیاز اجباری به فاکتورهای رشد موجود در خون دارند و واژه هموفیلوس نیز از دو ریشه هم(Haem) به معنای خون و فیلوس(Phylus) به معنای دوست داشتن گرفته شده است.
انگلهای اجباری انسان و بقیه مهره داران هستند و بسیاری از گونه ها به عنوان جزئی از فلور طبیعی سیستم تنفسی فوقانی وجود دارند.

طبقه بندی هموفیلوس ها
جنس هموفیلوس متعلق به دستهای از باکتریهای کوکوباسیل گرم منفی است. دراین دسته از باکتری ها جنسهای بوردتلا و بروسلا نیز وجود دارند. در جنس هموفیلوس در حدود ۱۶ گونه مختلف شناسایی شده است که فقط چهار گونه هموفیلوس انفلوانزا (H.influenza) ، هموفیلوس پاراانفلوانزا، هموفیلوس دوکره ای و هموفیلوس اژیپتیکوس (H.Aegypticus) در بیماریزایی انسان اهمیت دارند.
گونه هموفیلوس انفلوانزا به نوبه خود،حاوی ۶ سروتیپ کپسولی است که سروتیپ b اغلب موارد عفونتهای این جنس را به خود اختصاص می دهد.

صفات کشت هموفیلوس
جنس هموفیلوس هوازی، اما گاهی بی هوازی بی اختیاری است. برای رشد نیاز اجباری به فاکتور x(hemin) و فاکتور v (nicotinamide) دارد. اما گونه هایی از هموفیلوس که تحت عنوان پارا (para)نامیده می شود فقط به فاکتور v نیاز دارند. از این خصوصیات در تشخیص و شناسایی گونه ها استفاده می شود.
برای تامین فاکتورهای x و V از محیط اگار شکلاتی (chocolate agar) استفاده می کنند. این محیط مشابه با اگار خوندار است اما با این تفاوت که بعد از افزودن خون ان را در دمای ۸۰ درجه حرارت می دهند تا اینکه محتویات گلبول قرمز در ارگانیسم ها را از فلور طبیعی جدا کنند.
از محیط های انتخابی اگار لوین تال levinthal و محیط غنی شده فیلدز استفاده می شود.
اگر فشار دی اکسید کربن به میزان ۱۰-۵% افزایش یابد باید موجب تقویت رشد کلنی ها شود. کلنی ها بعد از ۲۴-۱۸/ ساعت در محیط اشکار می شوند که معمولا اندازه کوچکی در حدود ۰.۵mm دارند اما فرم های کپسولدار ،کلنی های موکوئید ایجاد می کنند که نمای قوس و قزح ویژه ای در اگار لوین تال دارد و اندازه ان گاهی به ۳-۴mm می رسد.
صفات بیوشیمیایی هموفیلوس:
اعضای جنس هوفیلوس،اکسیداز مثبت و کاتالاز مثبت هستند. توانایی تخمیر برخی از قندها را دارند.
هموفیلوس انفلوانزا ، گلوکز و لاکتوز را تخمیر می کند اما توانایی تخمیر لاکتوز،سوکروز و یا مانیتول را ندارند و در تخمیر گلوکز،گاز تولید نمیکند.
هموفیلوس انفلوانزا یا باسیل فیفر (hemophilus influenza(pfeffier bacillus))
ساختمان انتی ژنی
انتی ژن سوماتیک:رشته های اولیگوساکارید جانبی و پروتئین های غشای خارجی،خاصیت انتی ژنی دارند.
انتی ژن کپسولی: انتی ژن کپسولی از جنس پلی ساکارید است که شاخص انتی ژنی اصلی را در سوش های کپسولدار بر عهده می گیرد.
از این انتی ژن،برای تعیین سروتایپ های ارگانیسم استفاده می شود. به ترتیبی که در حدود ۶ سروتیپ a,b,c,d,e,f شناسایی شده است. از این میان،هموفیلوس انفلوانزای تیپ b شایعترین بیماریزای جنس هموفیلوس است.

هموفیلوس آنفلوانزا H. Influenzae
هموفیلوس آنفلوانزا یا باسیل فیفر به صورت کوکوباسیل های گرم منفی در نمونه های خلط ، چرک و گاهی اوقات در مایع نخاع دیده می شود.
این باکتری همچنین از ترشحات سینوزیت ، ملتحمه چشم ، التهاب گوش میانی و واژن جدا میگردد.
هموفیلوس آنفلوانزا برای رشد به هر دو فاکتور x و v نیاز دارد.
بررسی میکروسکوپی :
هموفیلوس آنفلوانزا باسیل های گرم منفی کوتاه و پلی مورف می باشند که گاهی اوقات به صورت کوکو باسیل دیده میشود.

کشت
کلنی های هموفیلوس آنفلوانزا در مجاورت بعضی از کلنی های باکتری های دیگر مانند استافیلوکک ، پنموکک ، نایسریاسه ها یا بعضی از مخمر ها که فاکتور v ترشح میکنند بهتر رشد کرده و کلنی های بزرگتر ظاهر میشوند. این پدیده را #satellitism می نامند.
جهت انجام آزمایش بالا ، نمونه را بر روی آگار خوندار کشت نموده و سپس باکتری دوم که معمولا استافیلوکک همولیز دهنده است به صورت یک خط روی آن کشت می دهند. پس از ۱۸ تا ۲۴ ساعت نگهداری پلیت در دمای ۳۷ درجه سانتیگراد در مجاورت دی اکسید کربن ، کلنی های هموفیلوس در اطراف خط کشت استافیلو کک ظاهر میشوند و همانطور که ذکر گردید به این خاصیت پدیده Satellitism میگویند
برای مطالعه نیاز باکتریها به فاکتور v و x از روش های دیگری هم میتوان استفاده کرد. برای این منظور باکتری را در سطح محیط کشت ، کشت داده و دیسک های v و x تجارتی را در سطح پلیت قرار می دهیم . بعد از مدت ۲۴ ساعت نگهداری باکتری در دمای ۳۷ درجه و در مجاور co2 رشد باکتریها در اطراف هرکدام از دیسک ها نشاندهنده نیاز باکتری به آن فاکتور است.
هموفیلوس آنفلوانزا گلوکز را تخمیر میکند اما توانایی تخمیر لاکتوز ، ساکارز و مانیتول را ندارد و در تخمیر گلوکز گاز تولید نمیکند.

هموفیلوس آنفلوانزا در محیط چاکلت آگار به مدت ۲۴ ساعت در ۳۷ درجه سانتیگراد در محیط حاوی ۵% co2 کشت داده شده.
تست پورفیرین
از تست پورفیرین میتوان برای نشان دادن نیاز باکتری به عامل x استفاده کرد.
انواعی از هموفیلوس که به عامل پورفیرین نیازی ندارند میتوانند اسید دلتا آمینولولنیک را به عنوان سوبسترا برای سنتز پورفیرین به کار ببرند.

این تست به واسطه ایجاد رنگ قرمز در زیر چراغ wood قابل مشاهده است

روش کار :
سوبسترای اسید دلتا آمینولولنیک را تهیه نموده و به درجه حرارت اتاق برسانید.
سپس به مقدار یک لوپ کامل از ارگانیسم مورد نظر را به آن اضافه کنیدو کاملا مخلوط نمایید. لوله ها را در حرارت ۳۷ درجه سانتیگراد به مدت ۴ ساعت نگهداری فرمایید و سپس لوله ها را در جای تاریک در معرض نور اولتراویولت در طول موج ۳۶۰ نانومتر قرار دهید.
ایجاد فلورسنس قرمز آجری متمایل به نارنجی نشان میدهد که پورفیرین تولید شده است و ارگانیسم فوق به فاکتور x نیازی ندارد

پاسخ دهید