معماری
پنوموکوک

پنوموکوک و تشخیص آزمایشگاهی

پنوموک،بیماری پنوموکوکی،تشخیص پنوموکوها،آزمایش تشخیص باکتری پنوموک.این باکتری بصورت کومنسال(همزیست)در سیستم تنفسی انسان، خوکچه هندی،موش و حیوانات اهلی و خانگی زندگی میکند.
خصوصیات:
گرم مثبت.بصورت دیپلوکوک.به قطر ۰٫۸ تا ۱ میکرون.بیضی شکل یا شعله شمعی دیده میشوند.
پنوموکوک ها معمولا بصورت دو به دو  کنار هم قرار میگیرند.بطوریکه دو انتهای پهن آنها در مجاورت یکدیگر قرار میگیرد.گاهی اوقات در مایعات بصورت زنجیر کوتاه  درمی ایند.
فاقد حرکت،اسپور،و آنزیم کاتالاز است.
در اطراف هر کوکسی یا یک جفت ان،کپسول پلی ساکاریدی ضخیمی وجود دارد.اما پس از کشت مکرر در آزمایشگاه کپسول خود را  از دست میدهند.

دیگر خصوصیات مهم:
مانند بقیه استرپتوکوکها بی هوازی اختیاری است اما در حضور ۵ الی ۱۰ درصد کربن دی اکسید رشد خیلی خوبی دارد.
کلنی پنوموکوک روی محیط آگار خوندار پس از ۲۴ ساعت به قطر یک میلیمتر مشاهده میشود.

مشخصات کلنی
بی رنگ،شفاف،با مرکز فرو رفته،و لبه برآمده(مانند ناف) خواهد بود.

نوع همولیز
روی محیط آگار خوندار ایجاد هاله ای از همولیز آلفا (ناقص)خواهند داشت.
اگر این باکتری درشرایط بی هوازی رشد کند،نوع همولیز آن بتا (کامل)خواهد بود.
همولیز آلفا روی محیط شکلات آگار بهتر دیده میشود.
پنوموکک مانند بقیه اعضای جنس های استرپتوکوک،کاتالاز و اکسیداز منفی است.
این باکتری در مجاورت نمکهای صفراوی وصفرا بصورت خود به خودی لیز میشود.

این باکتری در مقابل دیسک اپتوچین حساس بوده و اینولین را نیز لیز میکند.

 

تشخیص آزمایشگاهی پنوموکوک
بررسی میکروسکوپیک
وقتی پنوموکوک ها را به روش رنگ آمیزی گرم رنگ کنیم،اینها به صورت کوکسی های بیضی شکل.گرم مثبت دو تایی که حالت شعله شمعی دارند و گاهی تشکیل زنجیر های کوتاهی را میدهند  قابل مشاهده خواهند بود

کشت
جهت کشت پنوموکک میتوان از نمونه خون،ترشحات و خلط استفاده کرد.پس بایستی نمونه را روی سطح محیط شکلات آگار و یا بلاد آگار کشت داد و آن را در جار محتوی گاز کربنیک به مدت ۲۴ ساعت قرار داد.کلنی های پنوموکوک به قطر یک میلیمتر و نافی شکل و دارای همولیزآلفا(ناقص)قابل مشاهده خواهد بود.

حلالیت در صفرا
مجاور کردن پنوموکک با املاح صفراوی موجب لیز و تخریب باکتری خواهد شد.

روش کار:
یک قطره از محلول داکسی کولات سدیم را بر روی کلنی های دارای همولیز آلفا بریزید.
۵ دقیقه صبر کنید تا محلول خشک شود.
متلاشی شدن کلنی نشانه مثبت بودن آزمایش و وجود پنوموکک است.
اگر تست منفی باشد متلاشی شدن کلنی مشاهده نمیشود.

تست اوپتوچین
یک کلنی آلفا همولیتیک را از سطح محیط آگار خوندار یا شکلات آگار بردارید.
این کلنی را بصورت سفره ای روی محیط آگار خوندار کشت دهید.
حال یک دیسک اپتوچین ۸ میلیمتری را در مرکز پلیت قرار دهید.
سپس محیط کشت را بمدت ۲۴ ساعت در ۳۷ درجه قرار دهید.
حال وجود هاله اطراف دیسک را بررسی کنید.
اگر قطر هاله عدم رشد کمتر از ۱۶ میلیمتر بود،باکتری استرپتوکوک ویریدانس است.
اگر قطر هاله مساوی یا بیشتر از ۱۶ میلیمتر بود،باکتری ما پنوموکک است.
واکنش تورم کپسولی
این تست برای تشخیص پنوموکوک در خلط یا مایع  نخاعی مورد استفاده قرار میگیرد.اساس این تست واکنش بین کپسول پلی ساکاریدی باکتری و آنتی سرم هم تیپ خودش و نهایتا تورم کپسولی میباشد

روش کار
مقداری نمونه خلط تازه یا سوسپانسیون باکتری را روی لام قرار دهید و آن را با آنتی سرم اختصاصی اش مجاور کنید.
سپس یک عدد لامل را روی آن قرار دهید.در این حالت کپسول در زیر میکروسکوپ مانند حلقه ای بزرگ در اطراف باکتری مشاهده میشود.

نکته
جهت مشاهده کپسول به طور مستقیم باید نیم سی سی از سوسپانسیون باکتری را با نیم سی سی رنگ متیلن بلو مخوط نموده و سپس یک قطره از آن را روی لام قرار داده و یک لامل روی آن قرار دهید.بعد از مشاهده زیر میکروسکوپ،پنوموکوک ها  به رنگ آبی و کپسول در اطراف باکتری بصورت حلقه کوچکی نمایان میشود.

تخمیر قند اینولین
پنوموکوک میتواند قند اینولین را تخمیر کند.
استرپتوکوک ویریدانس نمیتواند قند اینولین را تخمیر کند.

تست پنوموکوک و  حلالیت در صفرا. مراقبت‌های بعد از جراحی  هیسترکتومی مورفولوژی استرپتوکوکوس پنومونیه پنوموکوک باهمولیز آلفا روی محیط آگار با ۵ درصد خون گوسفند و تحت ۵ درصد کربن دیوکسید. پنوموکوک روی محیط کلمبیا آگار خوندار پنوموکوک و حساسیت به اپوچین پنوموکوک همولیز ناقص الفا روی محیط بلاد اگار

پاسخ دهید