معماری
التهاب قرنیه ( کراتیت )

تشخیص و اطلاعاتی درباره کراتیت قارچی

کار اصلی چشم این است که نورهایی را که از خارج دریافت می کند طوری روی پرده شبکیه متمرکز کند که تصویر دقیقی از شیء مورد نظر روی پرده شبکیه ایجاد شود. شبکیه این تصاویر را به صورت پیام های عصبی به مغز ارسال می کند و این پیام ها در مغز تفسیر می شوند. بنابراین برای واضح دیدن، قبل از هرچیز لازم است که نور به طور دقیق روی پرده شبکیه متمرکز شود. ساختمان چشم شبیه یک کره است. در قسمت جلوی این کره یک پنجره شفاف به نام قرنیه وجود دارد. نور از محیط خارج وارد قرنیه شده پس از عبور از مردمک به عدسی می رسد. عدسی نور را به صورت دقیق روی شبکیه متمرکز می کند تا تصویر واضحی بر روی شبکیه ایجاد شود. برای آنکه اشیاء به صورت دقیق و واضح دیده شوند لازم است مسیری که نور در چشم طی می کند شفاف باشد و قرنیه و عدسی نور را درست روی شبکیه متمرکز کنند.

وظیفه و نقش قرنیه چیست؟
قرنیه قسمت شفاف جلوی کره چشم است که از پشت آن ساختمان¬های داخلی¬تر کره چشم مثل عنبیه و مردمک دیده می¬شود.قرنیه چشم را می¬توان به شیشه پنجره تشبیه کرد. همانطور که اگر شیشه پنجره کثیف باشد اشیاء بیرون تار دیده می شوند، اگر بر روی قرنیه لکه یا کدورتی وجود داشته باشد فرد اشیاء را تار می بیند. به علاوه همانطور که از پشت یک شیشه موجدار یا مشجر اشیاء کج و معوج و ناصاف دیده می شوند در صورتی که سطح قرنیه ناهموار باشد اشیاء ناصاف و تار دیده می شوند. قرنیه دارای انحنای خاصی است و این ساختمان کروی باعث می شود که قرنیه چشم مثل یک ذره بین عمل کند و نورهایی را که از محیط خارج وارد کره چشم می شوند به صورت پرتوهای همگرا درآورد که تصویر واضحی روی شبکیه ایجاد کنند. البته در همه افراد این امر به صورت دقیق اتفاق نمی افتد. مثلاً اگر انحنای قرنیه کسی بیشتر از حد طبیعی باشد تصاویر به جای آنکه روی پرده شبکیه بیفتد در جلوی پرده شبکیه تشکیل می شود. چنین فردی نزدیک بین است. همچنین اگر انحنای قرنیه کسی کمتر از حد طبیعی باشد تصاویر به جای آنکه روی پرده شبکیه بیفتند در پشت آن تشکیل می شوند. چنین فردی دوربین خواهد بود. بنابر این ملاحظه میشود که قرنیه افراد نقش مهمی در تعیین دوربینی یا نزدیک بینی یا شماره چشم آنها دارد. به همین علت اکثر روش های جراحی برای اصلاح دید و شماره عینک روی این بخش از چشم انجام می گیرد. مثلاً در روش های لیزر (PRK)، لیزیک(LASIK)، لازک(LASEK) و جراحی با تیغه الماس (RK) مقدار انحنای قرنیه تغییر می کند و شماره چشم فرد اصلاح می شود. همچنین استفاده از لنز تماسی (کنتاکت لنز) کمک می کند که انحنای قرنیه فرد موقتاً به اندازه مطلوب برسد و دید فرد اصلاح شود.
قارچها چگونه به چشم حمله میکنند؟
ساختمان منحصر به فرد و بی نظیر چشم انسان و برخورد و مواجهه¬ی مستقیم آن با محیط، این عضو را آسیب پذیر و حساس در مقابل برخی از عوامل عفونی از جمله قارچها نموده است. دفاع های میزبان بر علیه این میکروارگانیسمها هنگامیکه از طریق سدهای آناتومیکال رخنه نمایند اغلب برای پیشگیری از کاهش بینائی(و از دست دادن بینائی)ناکافی است. بنابراین شناسائی و درمان بموقع میکروارگانیسمهای درگیر کننده بسیار مهم است. عفونتهای قارچی چشم معمولا مربوط به تروماهای (ضربه ها و آسیب های)نفوذکننده توسط اشیاء و وسایلی است که با مواد گیاهی آلوده شده باشند و از طریق قرنیه یا کره¬ی چشم و یا بوسیله ی گسترش و توسعه ی عفونت از سینوسهای اطراف بینی مجاور چشم به این عضو رسیده باشند. اندوفتالمیت (عفونت بخشهای داخلی کره چشم) و کوریورتینیت قارچی معمولا در نتیجه¬ی عفونت سیستمیک یا خونی با قارچها و سرایت آن به بافت چشم است. پوشش لنزهای تماسی زمینه را برای ایجاد عفونت قرنیه بوسیله ی مخمرها، قارچهای رشته ای و برخی از انواع آمیب ها مساعد می سازد.
انواع عفونتهای چشم کدامند؟
عفونت و التهاب شبکیه چشم را رتینیت میگویند و عفونت بخشهای داخلی چشم اندوفتالمیت نام دارد. عفونت مجاری اشکی نیز داکریوسیستیت و عفونت قرنیه چشم را کراتیت می نامند. تمامی این قسمتها میتوانند بوسیله عوامل باکتریائی، قارچی، ویروسی و برخی از انگلها دچار عفونت شوند. در این بروشور با عفونت قارچی قرنیه آشنا می شویم.
کراتیت قارچی چیست؟
عفونت قارچی قرنیه چشم است که معمولا متعاقب برخورد اسپور قارچها با سطح قرنیه چشم ممکن است ایجاد شود. در همه جای دنیا دیده می شود و در نواحی گرمسیری شایع تر است. در گذشته بیماری نادری محسوب می شد ولی امروزه بر شیوع آن افزوده شده است. میدانیم که قرنیه طبیعی نسبت به تهاجم عوامل قارچی و باکتریائی مقاوم است اما اگر بوسیله تروما (ضربه) و آسیبهای مکانیکی ناشی از مواد گیاهی، خاک و یا جراحی گرفتار ضایعه شود بشدت از میزان مقاومت آن کاسته میشود. در اینصورت اگر بطور معمول درمان واکنش التهابی و بیماری اولیه اینگونه مبتلایان بوسیله داروهای موضعی حاوی آنتی¬بیوتیک و یا کورتیکوستروئیدی صورت گیرد، اغلب قارچهای ساپروفیت موجود در هوا و خاک که در شرائط طبیعی قدرت بیماریزائی کمی دارند قابلیت تهاجم به بافت قرنیه را یافته و باعث ایجاد کراتیت قارچی میشوند.
عوامل قارچی این نوع کراتیت کدامند؟
بیش از ۶۰ گونه از قارچهای کپکی بعنوان عوامل ایجاد کننده شناسائی شده اند. شایع ترین این قارچها عبارتند از: فوزاریوم، آسپرجیلوس، پنیسیلیوم، کوروولاریا، کاندیدا، آلترناریا و آکرمونیوم.

عوامل مستعد کننده برای استقرار عفونت در قرنیه کدامند؟
جراحت تروماتیک ناشی از مواد گیاهی و خاک، استفاده از لنزهای تماسی، استعمال موضعی آنتی بیوتیکها و داروهای استروئیدی، فلج عصب صورتی، ضایعات تاولی قرنیه، اعمال جراحی چشم، استفاده از محلولهای شستشوی چشمی و وسایل جراحی آلوده، آلودگی پودر دستکشهای جراحی، آلودگی اتاق عمل و محلولهای مصرفی در لنزهای تماسی از عوامل مستعد کننده عفونت محسوب میشوند.
تظاهرات بالینی کراتیت قارچی چگونه است؟
علائم و نشانه های بالینی معمولا شامل درد، قرمزی چشم، فتوفوبی(ترس از نور)، هایپوپیون (جمع شدن ترشحات در اتاقک قدامی چشم)، زخم قرنیه با حاشیه سفید رنگ، گاهی نیز حاشیه های پرمانند و در برخی موارد ضایعات اقماری دیده میشود. حاشیه زخمها اغلب برجسته تر از سطح قرنیه بوده و از خصوصیات آنها داشتن ظاهر کرک مانند است. معمولا خطوط شعاعی شکلی که از حاشیه ضایعه منشاء داشته و ناشی از تراوش و نفوذ سلولهای التهابی و عوامل قارچی به داخل استرومای قرنیه است مشاهده میگردند. این حاشیه پرزدار به خارج از لبه زخم منتشر شده و ضایعات اقماری شکل را تشکیل میدهد. این ویژگی به همراه پلاکهای سفید در مرکز قرنیه معمولا نشانگر عفونت قارچی است. با گذشت زمان و مزمن شدن بیماری، ضایعات اقماری به یکدیگر پیوسته و به صورت حلقه ای اطراف زخم اصلی را فرامی گیرند. در سالهای اخیر از ذرات پودر دستکشهای جراحی نیز بعنوان عامل انتقال قارچ نام برده اند.
تشخیص آزمایشگاهی
علائم ظاهری بخوبی مشخص کننده بیماری میباشد اما تشخیص قطعی به هر حال بر عهده آزمایشگاه است. تشخیص آزمایشگاهی از طریق مشاهده عامل قارچی در بافتهای تراشیده شده به کمک تیغ بیستوری ظریف است که توسط افتالمولوژیست (چشم پزشک) بدست آمده باشد. تراشه های بدست آمده در آزمایشگاه به کمک میکروسکوپی مورد آزمایش قرار می گیرد. کشت در محیط های کشت باکتریائی و قارچی هم انجام میشود. معمولا مقدار نمونه حاصل از تراشیدن بقدری کم و ناچیز است که امکان تهیه مقاطع آسیب شناسی نیست. براساس نتایج کشت و مشاهده میکروسکپی ارگانیسم و یا مشاهده قارچ در مقاطع میکروسکپی آسیب شناسی، تشخیص کراتیت قارچی داده میشود.
تشخیص سریع و دقیق کراتیت قارچی چه ضرورتی دارد؟
تشخیص سریع و دقیق کراتیتهای قارچی به همراه درمان صحیح در جلوگیری از عوارض ناشی از این بیماری ضروری است. در صورتی که عفونتهای قارچی قرنیه درمان نشوند، سوراخ شدن چشم و سپس عفونتهای قسمتهای داخلی آن اجتناب ناپذیر بوده و پزشک مجبور به تخلیه کامل چشم میگردد.

پاسخ دهید