معماری

خواص و فواید،مضرات گیاه رازیانه

فواید و خواص گیاه رازیانه,اثرات و مضرات خوردن رازیانه،خاصیت درمانی دارویی رازیانه،مواد موجود و ویتامین های رازیانه،کاشتن و برداشتن گیاه رازیانه
تیره    جعفری
نام لاتین    Foeniculum vulgare’mill-Foenniculum officinale’all
نام انگلیسی     Fennel
فارسی     رازیانه
نام عربی     شمر- شمار

رازیانه (    sweet fennel) از قدیم الایام مورد استفاده بوده ، به طوریکه در قرون وسطی ، کسانی که به کلیسا می رفتند ، برای پیشگیری از صدای معده در هنگام مراسم دعا و موعظه های طولانی ، دانه های رازیانه را می جویدند .
رازیانه دارای پروتئین ، چربی ، کمی مواد قندی و موسیلاژ ، کلسیم ، فسفر ، آهن ، پتاسیم ، ویتامین     A –C
و حدود چهار تا پنج درصد روغن های فرار است . اسانس های موجود در این گیاه ANETHOL.FENCHO.COMPHENE می باشد .
قسمت های مورد استفاده رازیانه ، میوه و بندرت ریشه ی خشک شده و برگ آن است . نژادهای مختلف رازیانه ، میوه های شیرین ، تلخ و یا گس دارد . این گیاه بومی مناطق مدیترانه است و به مقدار زیاد در مناطق گرم کاشته می شود و در کشور ما نیز نواحی شمالی و در دامنه های البرز رویش دارد .
میوه های رازیانه ابتدا آبی و سپس قهوه ای _ آبی و معطر هستند . تمام قسمت های گیاه رازیانه خوشبو است .
در کتاب های طب سنتی ، طبیعت گرم و خشک برای رازیانه ذکر شده ، این در حالی است که برای ریشه آن طبیعت گرمتری بیان شده است .
شرح گیاه
گیاهی است علفی ، معطر به ارتفاع 1 تا 2 متر و دارای برگهایی با پهنک منقسم به قطعات نازک و نخی شکل است . به حالت وحشی به صورت گیاه چند ساله است ولی اگر پرورش یابد دارای وضع 2 ساله
می شود بر روی شاخه های منشعب آن خطوط طولی مشخص تشخیص داده می شوند ، دمبرگ برگهای آن نی در فاصله ی معینی از ساقه حالت غلاف مانند پیدا می کند . گلهای آن زرد رنگ و مجتمع به صورت چتر مرکب است . اشعه ی چترهای آن بلند و شامل پایه های نامساوی است . بطوریکه تعداد آنها به 15 نیز می رسد . پهنای گل آذینی چتری آن در حدود 15 سانتی متر است . میوه آن کوچک به طول 6 تا 12 و عرض آن 2 تا 4 میلیمتر دارای بوی معطر است .

خواص دارویی رازیانه

1.    برگهای رازیانه ادرارآور است .
2.    جوشانده ی ریشه رازیانه ملین اسهال آور است .
3.    روغن تخم رازیانه کرم روده را از بین میبرد .
4.    حالت تهوع را برطرف می کند .
5.    برای برطرف کردن آسم ، سرفه و تنگی نفس از دم کرده تخم رازیانه به مقدار سه فنجان در روز استفاده کنید .
6.    برای رفع اسهال رازیانه را با زیره سبز به نسبت مساوی دم کرده و به مریض بدهید .
7.    می توان از رازیانه داروی ضد نفخ به این صورت تهیه نمود : 5 گرم پودر انیسون ، 5 گرم پودر زیره کرمان ، 5 گرم پودر تخم گشنیز ، 5 گرم پودر رازیانه را با هم مخلوط کنید در یک لیتر آب جوش بریزید و آنرا به مدت 10 دقیقه دم کنید سپس آنرا صاف کنید و کم کم بنوشید .
8.    رازیانه بعلت داشتن هورمون زنانه رشد دخترها را جلو می اندازد .
9.    رازیانه مغز را فعال می کند .
10.    ریشه رازیانه دارای کومارین COUMARIN می باشد ، چون این ماده رقیق کننده خون است ، بنابراین آنهایی که مبتلا به تصلب شرائین یا انسداد رگها هستند ، می توانند از جوشانده ی ریشه رازیانه استفاده کنند .
11.    دردهای مفاصل را برطرف می کند .
12.    اشتها را زیاد می کند .
13.    برای از بینبردن دردهای آرتروز روغن رازیانه را در محل درد بمالید .
نیازهای اکولوژیکی
رازیانه گیاهی است مدیترانه ای ، هوای گرم برای رشد و نمو آن مطلوب می باشد . بطور کلی کشت این گیاه در مناطق با هوای گرم (که تابستان طولانی و زمستان سرد زیاد نداشته باشد.) موفقیت آمیزاست . جوانه زنی بزودی در دمای 6 تا 8 درجه سانتی گراد انجام می گیرد . ولی درجه حرارت مطلوب برای جوانه زنی 65 تا 16 درجه سانتی گراد می باشدPH . خاک برای رازیانه بین 8/4 تا 8 مناسب است . خاکهای لوم رسی با مواد و عناصر غذایی و ترکیبات هوموسی کافی خاکهای مناسبی برای رویش این گیاه می باشند . کشت باید در زمینهای با آب کافی باشد . دمای مطلوب در طول رویش و در طی زمان تشکیل میوه 20 تا 22 درجه است . در زمستانهای طولانی و بسیار سرد ریشه گیاه دچار سرمازدگی می شوند . آبیاری در زمان مناسب تاثیر مثبتی بر کمیت و کیفیت مواد موثر رازیانه دارد . بهترین زمان برای ابتکار ابتدای رویش گیاه ، مرحله تشکیل ساقه و همچنین مرحله ی نمو گلها می باشد .

آماده سازی خاک
رازیانه در طول رویش به مواد غذایی نسبتاً زیادی نیاز دارد . کودهای حیوانی کاملاً نپوسیده تاثیر نامناسبی بر ریشه این گیاه دارد . از این رو نهایت دقت درافزودن کودهای حیوانی به زمینهای که در آنها رازیانه کشت می شود الزامی است . دقت در اضافه کردن کودهای ازته به این گیاه نیز ضرورت دارد زیرا کودهای ازته به مقدار زیاد سبب تحریک رشد رویشی گیاه می شوند رشد زایشی گل دهی و تشکیل میوه را مختل می کند و سبب کاهش شدید عملکرد می گردند . ضمناً افزایش نامناسب ازت خاک علاوه بر کاهش و عملکرد سبب کاهش مقاومت گیاه در مقابل سرمای زمستان نیز خواهد شد . پس اواخر تابستان کودهای شیمیایی مورد نیاز گیاه را به خاک می افزایند و آنرا به وسله ی دیسک به عمق 20 تا 25 سانتی متری خاک می فرستند سپس زمین را تسطیح نموده و بستر خاک را برای کاشت آماده می نمایند .
تاریخ و فواصل کاشت
رازیانه دوره ی رویش نسبتاً بلندی دارد . لذا کاشت این گیاه باید در اوایل سال (اواخر زمستان ، اوایل بهار) انجام پذیرد . بذوری که در پائیز کاشته شده اند ( در بهار سال بعد در ردجه حرارت 6 تا 8 درجه در شرایط مناسب از نظر رطوبت خاک و …) رویش می نمایند . بذور در ردیفهایی به فاصله 36 تا 48 سانتی متر کشت شده ، چنانچه فاصله ردیفها کمتر از اندازه ذکر شده باشد نقش موثری در کاهش عملکرد دارد . عمق بذر رازیانه در موقع کشت 2 تا 3 سانتی متر باید باشد ، تعداد بذر در هر متر طول ردیف 60 تا 80 عدد و مقدار بذر برای هر هکتار زمین 8 تا 10 کیلوگرم مناسب است .
کاشت
از آنجائیکه بذر رازیانه از قوه رویشی مناسبی برخوردار است کشت مستقیم در زمین اصلی نتایج مطلوبی دارد و در اکثر کشورها برای کشت رازیانه روش کشت مستقیم استفاده می شود . کشترازیانه به صورت ردیفی و با استفاده از ردیف کار غلات انجام می گیرد . پس از کشت زمین راباید آبیاری نمود .
داشت
وجین علفهای هرز در فصل بهار ضروری می باشد . با استفاده از علف کشهای مناسب نیز می توان به مبارزه با علفهای هرز پرداخت . از بین این علف کشها می توان مرکازین Merkazin آفالونAfalon را نام برد . آفات در طول رویش ممکن است خسارات سنگینی به رازیانه وارد
نماید . رازیانه را هیچگاه نباید در مجاورت گیاهان سمی مانند بذرالبنج و گیاهانی ازاین قبیل کشت نمود زیرا هنگام برداشت ممکن است بذر رازیانه با بذور این گیاهان مخلوط شوند و استفاده از آن ایجاد مسمومیت نماید .

رازیانه
برداشت رازیانه
میوه های رازیانه به طور همزمان نمی رسند ، پس از رسیدن از گیاه جدا شده و به اطراف پراکنده میشوند . از اینرو قبل از ریزش باید محصول را برداشت نمود . چون رازیانه ساقه بلند دارد ، معمولاً برداشت محصول آن کم و بیش مشکل است ، با استفاده از ماشین برداشت غلات می توان دانه های رازیانه را نیز برداشت نمود . زمان مناسب برای برداشت محصول در سال اول رویش اوایل مهر می باشد در حالیکه در سال دوم و سوم این زمان به اوایل شهتریور تغییر می یابد . محصول را می توان در دو مرحله برداشت کرد . در مرحله اول شاخه ها و سرشاخه های حامل چتر به طول 30 تا 50 سانتی متر را برداشت می کنند . و بیه مدت 7 تا 14 روز روی زمین باقی می گذارند . این مدت به آب و هوای منطقه بستگی دارد . در مرحله ی دوم این اندامها را با کمباین برداشت و بذور را از سایر قسمتها جدا کمی نمایند . برداشت گیاهان در دو مرحله بستگی به اوضاع اقلیمی محل کشت گیاه دارد . در صورت نامساعد بودن هوا ، رطوبت بالا برداشت در دو مرحله توصیه نمی شود زیرا ممکن است طی مدتی که اندامها روی زمین قرار دارند مورد حمله قارچها ، باکتریها و سایر عوامل مخرب قرار گیرند و اثرات نامطلوبی بر کمیت و کیفیت مواد موثر آن بگذرند . ازاینرو بهتر است برداشت محصول در یک مرحله انجام گیرد در این صورت شاخه ها و سرشاخه های حامل چتر برداشت می شوند . رطوبت بیش از حد مجاز در بذررازیانه مناسب نیست و بر کیفیت رویشی و همچنین مواد موثر آنها تاثیر منفی دارد ، از اینرو پس از برداشت آنها را باید خشک کرد . عمل خشک کردن بذر را می توان در سایه یا با استفاده از خشک کن های الکتریکی انجام داد . عملکرد رازیانه متفاوت است و بستگی به شرایط اقلیمی محل رویش دارد . بطور کلی عملکرد رازیانه در سال اول 0/4 تا6/0 تن درهکتار است . در سال دوم 1 تا 2 تن در هکتار است و در سال سوم 6/0 تا 5/1 تن در هکتار است .
دامنه انتشار(گستردگی جغرافیایی)
گرگان, حاجی لنگ در ارتفاعات 200 متری، رحیم آباد بین فارسیان و امام شهر در 550 متری و تپه مراوه مازندران: پنجاب در دره هزار در 1000 متری آذربایجان:تبریز( پرورش یافته) کردستان : کوه شاهو, کوه کلسیر در 2100متری کرمان:ده بکری در 1900 متری خراسان : 8 کیلومتری شمال غربی علی آبادی به سمت اسفک در 800 متری.