معماری
خرما

همه چیز درباره خرما و خواص و مضراتش،درمان و سلامتی با خرما

يك ميوه و يكصد فايده و خاصيت
(خرما: بهترين ميوه و كامل ترين غذا )
مقدمه
درخت خرما از قدیمی ترین درختانی بوده که توسط بشر شناخته  شده و از آن استفاده های متعددی می شود.بسیاری از محققین معتقدند که بشر از 7000سال قبل خرما را می شناخته و از آن استفاده می نموده است.چنانجه از آثار به جای مانده از تمدنهای قدیمی و سومریها مشهود است.
درخت خرما بعد از گذشت 5-4سال ثمر میدهد و حدود 150-100سال عمر میکند.حدود 450نوع خرما در دنیا شناخته شده است تعداد درختان نخل موجود در دنیا بیش از 110 میلیون اصله نخل برآورد شده است که در بیش از 800 هزار هکتار کاشته میشود.
تولید خرما،جزءمهمی از در آمدهای اقتصادی بسیاری از کشورها خصوصاً برخی کشورهای اسلامی به حساب می آید.کشورهای عراق،عربستان و ایران،…از مهمترین تولید کنندگان و صادر کنندگان خرما در دنیا به شمار میروند.
امروزه استفاده های غذایی،دارویی،و صنعتی متعددی از خرما میشود،و مصرف آن در سبد غذایی بسیاری از خانواده ها قرار دارد،به طوری که تولید سالیانه خرما در جهان حدود 3200000 تن برآورد شده است.
جایگاه خرما در قرآن
خرما سلطان میوه ها و مواد غذایی است
با توجه و دقت درقرآن کریم به یک قاعده ی مهمی پی می بریم و آن این است که:
اگر بخواهیم به اهمیت چیزی پی ببریم از نظر آماری به تعداد ذکر آن در قرآن کریم توجه می کنیم و با گونه های دیگر از همان صنف مقایسه میکنیم:
حال با توجه به این قاعده متوجه می شویم که خرما و رطب در قرآن کریم 21 مرتبه ذکر شده است، که در مقایسه با سایر میوه ها و مواد غذایی ، از همه بیشتر نام برده شده و جایگاه اول را دارد،به عبارت دیگرسلطان میوه وموادغذایی است.

خرما تنها میوه ای است که خداوند در قرآن کریم از آن به عنوان(رزق)نام برده است،خداوند در سوره ی(ق آیه ی 11-10)می فرماید :”والنخل باسقاتٍ لها طلع نضیدٌ رزقاً للعباد”…(درخت خرمای بلندی که دارای شکوفه های متراکم و منظمی است،رزق و روزی بندگان قرار داده شده است).
رزق به مواد غذایی گفته می شودکه کامل باشد و نیازهای جسمی را برطرف نماید.
جزء غذاهای اصلی انسان است
خداوند در سوره عبس آیات 32-24که گروههای غذایی را نام می برد،خرما را یکی از آنها ذکر کرده است(قندهای طبیعی)که دلیل بر اهمیت آن است (و زیتوناً و نخلاً)
سنت رسول الله صلّی الله علیه و آله وسلّم
از سوء تغذیه جلوگیری می کند.
در واقع سوء تغذیه عامل اصلی بسیاری از بیماریها به شمار می رود،به همین خاطر رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم تشویق می فرماید که از خرما استفاده کنیم تا دچار سوء تغذیه نگردیم.
می فرماید:(بیتٌ لا تمر فیه جیاع اهله،جیاع اهله(صحیح بخاری)
یعنی خانه ای که خرما در آن نباشد،اهل آن خانه گرسنه اند،2 مرتبه فرمود- یعنی نیازهای غذایی آنها-املاح و ویتامین،به طور کامل تأمین نشده و دچار سوءتغذیه شده اند.
صبحانه با خرما:
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم در حدیثی ارشاد می فرماید که صبحانه خرما مصرف کنید تا دچار بیماری و ناراحتیهای روانی و عصبی نشوید.
می فرمایند):مَن تصبع سبع تمرات لم یضره ذلک الیوم سم ولاسحر)
کسی که صبحانه هفت عدد خرما بخورد درآن روز دچار سم (بیماری جسمی)وسحر(بیماری روحی)نمی شود.
از آنجا که غذای مغز گلوکز خالص است وگلوکز در شیرینی جات طبیعی مثل خرما عسل وانگوروجود دارد،لذا بسیارمناسب است برای اینکه در طول روز فعالیت فکری ومغزی انسان به درستی انجام پذیردواختلالی در سلسله اعصاب رخ ندهد،صبحانه خرما یاعسل یاشیرینی های دیگرطبیعی مصرف کند،چنانکه پیامبرصلی الله علیه وسلم چنین عمل کرد.
درجدیدترین تحقیقات تغذیه شناسان نیز اثبات شده است که بهترین غذا برای صبحانه شیرینی جات ومیوه جات شیرین طبیعی می باشد.
پیامبراکرم صلی الله علیه وسلم،نوزادان را به وسیله خرما تحنیک می فرمود:یعنی خرما رانرم می نمودوبه دردهان کودک می مالیده که این کاردلالت براهمیت خرما وارزش غذایی آن دارد.
پیامبراسلام انسان مؤمن را به درخت خرماتشبیه می کند :چه ازنظرمنافع متعددآن وچه از نظراستقامت وتحمل ناملایمات وچه ازنظرجنبه های دیگر.

مراحل رشد ونموخرما:
1-مرحله جنین: زمانی است که شکوفه هادردرون (طاره)قراردارد،وقتی شکوفه کمی رشدنمودند وآمادگی برای تلقیح ایجادشدطاره شکاف برمی داردوشکوفه ها متولد می شوند .
2- مرحله طلع:هنگامی که شکوفه هابعدازشکافته شدن طاره آشکارمی گردد:طلع گفته می شود:تلقیح یا(اباردادن)دراین مرحله صورت می گیرد.
3-مرحله خلال(خلالو)ثمره ای که زیادبزرگ نشده وبه رنگ سبزاست دراین مرحله ثمره بیشتر حالت مدوردارد.
4-بلح:دراین مرحله ثمرباوزن وحجم میوه زیادشده وتقریبا شکل اصلی (همان نوع را به خودمی گیرد)ولی هنوزرنگ آن سبزاست.
5- بُسر:(خارک)دراین مرحله میوه رنگی می شودورنگهای زردوقرمز را به خودمی گیرد.
6- رطب: مرحله ای است که میوه کاملاَ رسیده ونرم شده وشیرین وآبداراست.

7-خرما:آخرین مرحله است،دراین مرحله میوه مقدارآب خودراازدست داده وبه شیرینی آن افزوده شده وآماده ذخیره سازی است واگرذخیره شودخراب نمی شود.

ارزش غذایی خرما:
خرما درهرم تغذیه اهمیت زیادی داردوازارزش غذایی والایی بر خورداراست به طوری که می توان گفت خرما هم غذاست وهم دوا وهم قابلیت ذخیره سازی ونگهداری را دارد.ومی توان بیش ازیک سال آن را ذخیره نمودبدون اینکه خاصیت وارزش غذایی خودراازدست بدهد.خرما ودرخت خرمامانند معدنی است که انواع غذا ودوا را می توان ازآن تهیه کرد .
خرما بهترین غذابرای مناطق گرمسیروبیابانی است:هم به این دلیل که عطش را فروکش می کندوهم به این دلیل که سریع املاح وموادازدست رفته را جایگزین می کند وانرژی لازم را برای فعالیت فراهم می آورد.
با توجه به اهمیتی که بشربرای خرماقائل بوده برای تمام اجزاء وقسمت های مختلف خرما ودرخت خرما درزبان ها وفرهنگ های مختلف اسم های خاصی وضع شده است،به عنوان مثال درزبان عربی بیش از60اسم ودرزبان فارسی ومحلی بیش از40اسم برای اجزای مختلف آن وجوددارد.
ازطرف دیگربراساس تحقیقات انجام شده خرما کامل ترین غذاهاست زیراتقریبا همه ویتامین ها واملاح معدنی را دارامی باشد:
ویتامین ها یA-E-C-D وهمچنين ویتامین های گروه Bوجوددارد.
همچنین شامل:پروتئین،چربی،کربوهیدرات،سدیم،پتاسیم،منیزیم،کلسیم،آهن فسفر،کلر،ید وکاروتین واسیدهای آمینه به نسبت های متفاوت می باشد. بنابراین می توان گفت: هیچ میوه یا موادغذایی وجود ندارد كه این همه مواد واملاح را داشته باشد.
.البته ازمتون قرآن وحدیث نیزاستنباط می شود،که خرماغذای کاملی است ونیازهای غذایی انسان رابرطرف می کند،چنانکه خداوند درقرآن آن را رزق نامیده وپیامبرصلی الله علیه وسلم هم فرموده:اگردرخانه خرمانباشداهل آن خانه گرسنه اندیعنی نیازهای غذایی بدن آنها برآورده نشده است .
ام المؤمنین عایشه نیزروایت می کندکه چندهلال سپری می شدولی درخانه پیامبرصلی الله علیه وسلم آتشی برای پخت وپزروشن نمی شد،سؤال شدپس شما چه می خورید؟  فرمود:خرماوآب مگراین که هرازچندگاهی همسایه ها برای پیامبرصلی الله علیه وسلم شیرمی آوردندوپیامبرآن رامی نوشید.
ازطرف دیگرتجارب وگفتارسالخوردگان نیز گویای این مطلب است به طوری که آنها بیان می کند درسال های قحطی افرادی بودند که ماهها فقط باخوردن خرماوآب زنده مانده اندالبته این مطلب درعصرحاضرنیز به اثبات رسیده،زیرا افرادی هستندکه چهل روزفقط آب وخرما خورده اند بدون اینکه دچارسوء تغذیه یا مشکلی شوند.
جدیدترین تحقیقاتی که درآلمان انجام شده مقدارعناصروویتامین های موجوددرصد گرم خرمارا به شرح زیربیان کرده است.
کالری               384گرم             ویتامین         A50میکروگرم
آب                   5/22 گرم          ویتامین 1B         36./میکروگرم
پروتئین              2/2  گرم           ویتامین B2       073/میکروگر
چربی                 53/ گرم             نیکاتامید          2/2 میکرو
کربوهیدرات          9/72 گرم           پانئونیک           8میکرو
املاح معدنی           82/1گرم          ویتامین 6B      13میکرو
سدیم                       35میلی گرم      ویتامین C        2میلی گرم
پتاسیم                      648میلی گرم     گلوکز             4/14 گرم
منیزیم                       50میلی گرم      فروکتوز           9/17گرم
کلسیم              59میلی گرم   ساکاروز           7/37گرم
آهن                 9/1 میلی گرم
فسفر                           63میلی گرم
کلرید                            117میلی گرم
ید                                 0/1 میکروگرم
کاروتین                        028/ میلی گرم

ارزش اقتصادی خرما:

با توجه به ارزش غذایی والایی که خرما از آن برخوردار است؛ازنظراقتصادی اهمیت زیادی دارد به طوری که هم اکنون تولیدوصادرات خرما جزء مهمی ازاقتصادبسیاری ازکشورها خصوصا برخی کشورهای اسلامی به حساب می آید.تولیدسالیانه خرمادرجهان حدود000/ 200/3تن می باشد.امروزه استفاده های غذایی ،دارویی وصنعتی متعددی ازخرما می شود.

آنچه مایه تأسف است این که بسیاری ازافرادازارزش واهمیت خرما ونقش آن درسلامتی افرادوخانواده بی اطلاعند ،اگرتوسط رسانه ها ودولت ها دراین زمینه تبلیغات واطلاع رسانی کافی صورت بگیرد،وکارخانه هایی به وجود بیاید که انواع مشتقات خرما راتولیدنماید،ودرصنعت تولیدات موادغذایی ازآن استفاده کنند،علاوه براشتغال زایی ضامن سلامتی افرادجامعه خواهد بود.باتوجه به اینکه امروزه مضرات بی شمارقندوشکرآشکارشده به طوری که علت و زمینه سازبسیاری ازبیماری ها به شمارمی آیدوهیچ گونه ارزش غذایی ندارد، بسيار مناسب است که مردم به جای مصرف بی رویه قندوشکرازشیرینی جات طبیعی مثل خرما، عسل ،کشمش وغیره استفاده کنند که هم ارزش غذایی آن بالاست وهم ازسوءتغذیه وازبسیاری ازبیماری ها پیشگیری به عمل می آید.
علاوه برخواص خرما ازکلیه اجزاء وقطعات درخت خرما نيزاستفاده های متعددی می شودبه عنوان مثال ازشاخه های آن درساخت انواع سبد،زنبیل،حصیرووسایل دیگراستفاده می شودازلیف وچوب وتنه خرما درصنعت چوب ونئوپان استفاده می شودکه اگرباتوجه به پیشرفت های علمی وصنعتی ازآن به درستی بهره برداری شودمی تواند درتوسعه وشکوفایی اقتصادی نقش مهمی داشته باشد .

خواص و ویژ گی های خرما:

موجب تقویت سیستم ایمنی بدن می شودبنابراین ازبسیاری ازبیماری هاجلوگیری به عمل می آورد.
منبع مهمی برای تأمین انرژی بدن است زیرا مقدارزیادی قندمیوه – فروکتوزرا دارد.
غذای مغزوسلول های عصبی می باشدزیرا حاوی گلوکزوفسفرمی باشدوموجب نشاطوسرحالی می شود.
مصرف مستمرآن موجب رفع کم خونی می شودزیراآهن فراوان دارد.
شبکوری رامعالجه می کندچون ویتامینA,دارد ورطوبت چشم راحفظ می کند.
ازمبتلا شدن به سرطان جلوگیری می کندزیرا حاوی منیزیم می باشد.
موجب استحکام استخوان ودندان ها می شودزیرا حاوی ویتامینDوفسفراست که موجب جذب کلسیم می شود.
اگرباروغن زیتون یاکله جوش خورده شودبرای درمان زانودرد،کمردردوپوکی استخوان بسیارمفیداست.
پاک کننده روده ها ودافع سموم بدن است.
به خاطرداشتن ویتامینEو… ازسقط جنین جلوگیری می کند.
با ایجادحرارت زیاد باعث ازبین رفتن رطوبت هایی که درقسمت نای تجمع یافته ومحیط مناسبی برای رشدمیکروب ها فراهم کرده راازبین می بردبه همین دلیل خرما بهترین درمان کننده بیماری های بدخیم است.
از بافت ها دربرابرعفونت ها- خصوصاَ عفونت های مخاطی محافظت می نماید وبرای رشد ونموبدن مفیداست به دلیل اینکه ویتامین Aدارد.
خستگی واختلالات قلبی رابرطرف می کند.
ازتحلیل عضلات وکم حجم شدن آنها جلوگیری می کند.
خرما به دلیل داشتن پتاسیم ومنیزیم درتعادل یون های بدن نقش مؤثری دارد.
موجب شستشوی خون ازموادزائدمی شود.
رطوبت بدن را جذب کرده ومانع تجمع چربی می شود.
سبب می شود کبدبه طورطبیعی کارکند.
به دلیل داشتن پتاسیم اززخم معده پیشگیری می کند.
مفیدبرای سوء هاضمه وناراحتی تنفسی (آسم).
موجب سلامتی مخاط بینی وحلق می شود.
مفیدبرای فکروافزایش حافظه.
عطش را فروکش می کند. بنابراین برای مناطق گرمسیری بسیارمناسب است.
موجب تقویت قوای جنسی می شود.
اگرمردوزن سه ماه قبل ازانعقادنطفه درشب هفت دانه خرما بخورنداگرفرزندی نصیبشان شود به اذن الله پسرخواهد بود.
موجب برطرف شدن استرس،اضطراب وعصبیت می شود به دلیل داشتن ویتامین های گروه B
موجب تقویت عضلات می شود.
پیری را به تأخیرمی اندازد.
اگرمستمراَ صبحانه خورده شودموجب ازبین رفتن کرم های روده می شود.
موجب تنقیه ریه می شود.
موجب پیشگیری از:ریزش مو،ترک لب،تکه شدن ناخن ها،فلج شدن وبیماری های کبدی می شود.
برطرف کننده خستگی،سستی وبی حالی می باشدزیراموادآن زودجذب بدن می شود.
فشارخون راتنظیم می کند.
كولن(روده بزرگ)راپاک می کند.
جوشانده خرما         رفع گلودردوسرفه
خرما + پرتقال         رفع ورم معده
دم کرده خرما + شنبلیله        رفع تب های بلغمی
خرما+ شنبلیله         اضافه شدن وزن
شیره خرما+ شیره انگور+مغزگردو:هرروز یک قاشق          کمک به رفع نازایی درزنان
خرما+ شنبلیله پخته       درمان جرب
بواسیر       پودرهسته خرما باروغن زیتون مخلوط کرده وبه محل بمالند.
مفیدجهت:سیاه سرفه،خشکی مو،غلبه بلغم،سرماخوردگی ،ناراحتی پروستات،ضعف بدن،مسمویت،کمردرد،کم خونی،روماتیسم،نقرس،زیادی اسیداوریک،یبوست،گواتر،سل،سرطان،رفع آروغ،ناراحتی شنوایی،افزایش شیرمادران،افزایش اسپرم،جوش های غرورجوانی،صرع،MS،آرترید،روماتئید،ضعف شنوایی وبینایی،اسهال مزمن،سیاتیک،ضعف کلیه،مشکلات ریوی

خواص طارونه وبلح(پُدِز)

نه تنها خرما این همه فایده وخواص دارد،بلکه مراحل قبل ازرسیدن ونضج آن نیزفوائدخاص خودرادارد،که به عنوان نمونه به دومرحله ازآن اشاره می کنیم.
خواص طارونه” معمولاَ به صورت عرق استفاده می شودکه ازطاره وشکوفه خرما عرق گیری می شود”
مسکن اعصاب
خواب آوروآرام بخش
اشتهاآور
مفیدجهت دردمفاصل،روماتیسم،آرتروز،تقویت قوای جنسی

خواص بلح(پُدِز)

تأخیرپیری
تقویت کبد
دفع سنگ کلیه
محافظت ازرطوبت چشم
مفیدبرای مثانه
    افزایش قدرت باروری
    معالجه ضعف جنسی
    معالجه سیاه سرفه      دم کرده آویشن + بلح

خرماوزنان وزایمان

پیامبراکرم صلی الله علیه وسلم می فرماید:( اطعموانساءکم التمرفإن من کان طَعامه التمرخرج وَلدَهاحَلیماَ)
“به زنان باردارخرما بدهید،چراکه زنانی که غذایشان خرما باشدفرزندشان بردبار(   )خارج می شود”
    بنابراین خرما بهترین غذا برای زنان بارداراست: تنظیم فشارخون زنان حامله
    خرماوتسهیل زایمان:
درقرآن کریم ذکرشده که هنگامی که دردزایمان حضرت مریم شروع شد،خداوند به اوامرکردکه ازرطب بخورد،اکنون مشخص شده که خرما هرمون پتوسین دارد،همچنین ماده ای شبیه اکسی توسن دارد که موجب انقباض عضلات رحم شده وزایمان را تسهیل می نماید.
    خرما موجب کاهش خونریزی بعدازولادت می شود.
    خرما ازتب نفاس جلوگیری می کند.
    موجب افزایش شیرمادران می شود.
خرما و کودکان
    درمغزکودکان ماده ی سیروتین وجودداردکه موجب آرامش می شود،کمبودآن موجب اضطراب بی خوابی،پرخاشگری،بی قراری می شودکه با خوردن خرما یا رطب این کمبودبرطرف می شودوآرامش را به کودکان برمی گرداند.
    رفع کمبودآهن درکودکان( کم خونی)به دلیل داشتن آهن
    موجب ازدیاد وزن کودکان شده وضعف آنهارابرطرف می کند(خرما+ شنبلیله)
    موجب افزایش فعالیت فکری ومغزی کودکان شده ودریادگیری تأثیرمثبتی دارد.
ویژگی های خرما:
    خرما غذای کاملی است : همه املاح وویتامین هارادارد.
    میکروب ها نمی توانند در خرما رشد کنند،زيرا شيريني خرما میکروب هارا ازبین می برد.
    خرما ملین طبیعی است.
    ارزش غذایی خرماازگوشت بیشتراست وسه برابرماهی ارزش غذایی دارد.100گرم
    خرما یک ماده ی مغذی ومقوی برای ورزش کاران وجهادگران است.
    خرما معده را آماده پذیرش غذامی کند.
    خرما غذای مناسبی است برای فعالیت های سنگین بدنی ،زیراانرژی(کالری)زیادی دارد.100گرم خرما = 384کالری
    خرماداروی شفابخش برای همه بیماری هاست حتی بیماری دیابت
    درقرآن کریم،خرما،انگور،اناربا هم ذکرشده همچنین خرما با روغن زیتون کنارهم ذکرشده است.
    ازخرماوشیره خرمامی توان انواع شیرینی ها تهیه نمود:به عنوان مثال درعربستان 28نوع شیرینی ازخرماتهیه می شود.
    اخیراَ ماده ای به نام دیستولنس(Distulence)درخرماکشف کرده اندکه بهترین داروی ضدحساسیت وآلرژی به شمارمی آید.
املاح قلیایی که درخرما وجوددارد موجب می شودکه اسیدخون به خاطرافراط در خوردن گوشت بالا رفته کاهش یابد.
خرماغنی ترین میوه پتاسیم وفسفرداراست به طوری که از100گرم خرما648میلی گرم پتاسیم و63میلی گرم فسفروجوددارد.
خرماحاوی قندساده است که زودهضم وجذب می شود(15-10دقیقه)
خرما معدن نامیده می شودزیراعناصرمعدنی زیادی مثل فسفر-کلسیم – منیزیم –آهن- سدیم- گوگرد- کلرو…درآن وجوددارد.
با توجه به خواص یادشده خرما بهترین ماده برای تغذیه دانش آموزان درمدارس است.

(خرما وافطاری )
دراحادیث متعددی ازرسول اکرم صلی الله علیه وسلم روایت شده که ایشان تأکید فرموده اندکه روزه داربا چنددانه خرما افطارنمایدوخودپیامبرهم اینچنین عمل می نمودند حال جای این سؤال است که چه حکمتی درآن نهفته است که پیامبرصلی الله علیه وسلم تأکیدفرموده است؟(در اين رابطه به مقاله : حكمت افطاري با خرما. در سايت تابش مراجعه نماييد )

بهترین روش مصرف خرما
خرما را به هرگونه که مایل بودمی توان مصرف نمودامابرای جذب عناصروویتامین های آن بهتراست آن را با چربی های طبیعی مثل روغن زیتون یا روغن وکره حیوانی مصرف نمود،زیرا اکثرویتامین های خرما محلول درچربی هستند((A-D-Eوبرای جذب آن بایدچربی موجودباشدبه همین خاطر خداوند در قرآن کریم خرما را همراه با روغن زیتون ذکرکرده وپیامبرصلی الله علیع وسلم اکثراَ آن را با کره (روغن)حیوانی میل می فرمود.
همچنین بسیارمفیدومناسب است که خرما را همراه با کنجد یا مغزبادام یا همراه با کشک مصرف نمودزیرا به دلیل این که خرما محتوی ویتامین Dمی باشد به جذب کلسیم آن موادکمک می کند.
بهتراست بعدازمصرف غذاهای سردی بخش مثل ماهی،عدس و…چند دانه خرما مصرف نمود تا تعادل گرمی وسردی برقرارشود وشخص احساس ناراحتی نکند وبیمارنشود.
احتیاط
افرادی که دموي مزاج هستند یا طبعشان گرم است نباید در مصرف خرما زیاده روی کنند زیرا امکان دارد موجب زخم دهان ، درد دندان های پوسیده یا ناراحتی های کبدی شود.همچنین کسانی که چاق هستند وفعالیت بدنی سنگینی ندارند کمترخرما مصرف کنند.

ملاحظه:

برای کاهش گرمی خرما می توان آن را همراه انار،لیموترش،خیارسبز،هندوانه ویا کشک مصرف نمود.افرادی که طبعشان گرم است می توانند این گونه آن را مصرف نمایند.