معماری
درخت چیکو

همه چیز درباره میوه چیکو

درخت چیکو

 

 

چیکو با نام علمی Manilkara Zapota.I گیاهی است از خانواده Spotaceae که نام های علمی دیگری از قبیل Manilkara achras, Zapota.I, Pouteria mammosa برای آن پیشنهاد شده و با نام چیکو (در فیلیپین)، ساپوریلا (انگلیس)، سان مانیلا (اندونزی)۷ لاموت (تایلند)، چیکلی (مکزیک) و نازی بری (جامائیکا) شناخته می شود. این درخت بومی در دوران قدیم در جنوب مکزیک و کشورهای آمریکا به منظور استخراج صمغ در تهیه آدامس و همچنین تولید میوه، کشت می شد. سپس به وسیله اسپانیائی ها به فیلیپین برده شد و در نهایت به تمام نقاط گرمسیر دنیا انتشار یافت. این درخت هم اکنون در سطح وسیعی در نوار ساحلی هندوستان و سریلانکا و در ایران نیز در بعضی از منازل و باغ های استان سیستان وبلوچستان و هرمزگان کشت می شود. با توجه به سازگاری بسیار خوب این درخت با شرایط آب وهوائی و خاک های جنوب کشور و عملکرد مطلوب آن، توسعه سطح زیرکشت آن در برنامه سوم مورد نظر قرار گرفته است.چیکو درختی است همیشه سبز با قامتی برافراشته و پهن و انشعاب های کم که ارتفاع آن بین ۲۰ تا ۵۰ متر است. البته درخت های چیکوی پیوندی کوتاه تر و بین ۵ تا ۱۵ متر هستند. برگ ها به صورت یک در میان و طول آنها ۵ تا ۱۵ سانتی متر است.گل هیا چیکو از انوع دوجنسیتی زنگوله مانند، دارای شش کاسبرگ (سه کاسبرگ در خارج و سه کاسبرگ در داخل) است که گلبرگ ها به رنگ سبز کم رنگ متمایل به سفید و پرچم ها برجسته به تعداد شش عدد می باشد.

میوه

میوه چیکو به شکل گرد تا بیضی به قطر ۱۰ تا ۱۵ سانتی متر و طول ۱۲ سانتی متر می باشد. وزن نرمال میوه ها ۱۰۰ تا ۴۰۰ گرم است. (بعضی از ارقام به یک کیلوگرم نیز می رسد)میوه این درخت دارای پوست نازک و صاف به رنگ قهوه ای روشن، گوشت میوه نارس به رنگ زرد تا قهوه ای روشن با شیرابه فراوان و سفت می باشد، اما میوه رسیده فاقد شیرابه است و گوشت مویه به رنگ قرمز، خیلی شیرین و آبدار است و طعم اسیدی کمی دارد. بذر آن به رنگ سیاه براق، دوکی شکل و نزدیک به ۲ سانتی متر طول دارد. طول دوره تشکیل تا رسیدن میوه چیکو نزدیک به ۱۶۸ تا ۲۴۰ روز است. در کشور هندوستان این زمان شامل سه مرحله است: مرحله نخست، ۱۱۲ روز است که قطر میوه افزایش می یابد. مرحله دوم، ۲۸ روز است که به آن دوره انتقال می گویند و مرحله سوم ۶۳ روز است که در این مرحله طول میوه افزایش می یابد و میوه به شکل اصلی خود می رسد.هر درخت چیکو نزدیک به ۱۵۰۰ تا ۲۵۰۰ عدد میوه تولید می کند و عملکرد محصول در هر هکتار ۱۰ تا ۱۲ تن است.

تکثیر چیکو

بذرهای چیکو پس از چند سال انبار شدن قادرند طی دو تا چهارهفته بعد از کاشت، جوانه بزنند و درختان حاصله، شش تا ده سال بعد میوه تولید کنند. به منظور تولید درختان یکنواخت و یک شکل از روش تکثیر غیرجنسی استفاده می شود. مهمترین روش های تکثیر غیرجنسی این گیاه تکثیر از طریق پیوند، خوابانیدن و قلمه زدن می باشد. تکثیر از طریق پیوند، متداول تر از سایر روش ها است. در جنوب کشور از پیوند مجاورتی و جانبی برای تکثیر استفاده می شود. زمان مناسب عملیات پیوندزنی، اواخر اسفند تا اردیبهشت ماه می باشد.از نهال های حاصل از چیکو، بذری (رایان و کرنی) به عنوان گیاه پایه به دست می آید. در هوای خشک و سرد، درصد موفقیت عملیات پیوندزنی و گرفتن پیوندک ها بیشتر است. تکثیر در شرایط میست به وسیله ساقه های بریده شده و برگ دار چیکو که با ترکیبات ریشه زا تیمار شده باشند نیز موفقیت آمیز بوده است.

خاک های مناسب کاشت چیکو

چیکو یک درخت مقاوم است که در محدوده وسیعی از خاک ها می تواند رشد کند. زهکشی خاک مهمترین عامل برای این درخت محسوب می شود. لایه سخت در عمق خاک نباید وجود داشته باشد. چیکو در خاک های زهکش دار که در عمق ۶۰ تا ۹۰ سانتی متر دارای سنگریزه هستند هفت تا هشت سال نخست رشد خوبی دارد، اما به محض این که ریشه ها با لایه سخت تماس پیدا می کنند رنگ برگ ها کم رنگ و اندازه میوه کوچک می شود.چیکو می تواند وجود مقادیری نمک را در خاک یا آب تحمل کند. ایده آل ترین خاک برای چیکو خاک های رسوبی عمیق، لومی شنی و لاتریت قرمزرنگ است. خاک های بدون زهکشی و آهک دار، خاک های زردرنگ و خاک های چسبناک برای کاشت چیکو مناسب نیست و وجود مقداری آهک در خاک باعث کاهش رنگ سبز برگ ها می شود و این قبیل گیاهان بعد مدت کوتاهی می میرند.چیکو، خاک هائی را که دارای PH اسیدی هستند، ترجیح می دهند.

میوه چیکو

خواص میوه چیکو

میوه نارس چیکو نیز ˈتاننˈ فراوانی دارد که برای درمان اسهال مفید است و از برگ آن در پایین آوردن فشارخون، سرماخوردگی و درمان سرفه استفاده می شود.

از شیرابه چسبناک چیکو در پرکردن دندان استفاده می شود و له شده هسته این میوه نیز ادرارآور و برای دفع سنگ کلیه موثر است.

منبع:ایرنا ، آفتاب

پاسخ دهید