معماری
Fasciola

فاسیولا هپاتیکا

فاسیولا هپاتیکا،اسامی دیگر: کپلک، دوو، کرم کبد گوسفند

چون محل زندگی این کرم در صفرا است به آن هپاتیکا گویند. این کرم در بین دامداران به نام کپلک یا liver rude عامل فساد کبدی معروف است. چون شکل آن برگی است به آن کرم فلوک هم می گویند.

این کرم دارای پراکندگی جهانی است و در اکثر نقاط جهان که دامپروری وجود دارد و آب و هوای معتدل دارند و بارندگی و آب زیاد است وجود دارد. بیماری در شمال کشور و استان خوزستان شایعتر از بقیه جاها است در سال ۱۳۶۷ شدیدترین اپیدمی بیماری در دنیا در گیلان رخ داد. این انگل بویژه در گوسفندها و بز بیماری ایجاد می کند.

میزبان اصلی انگل: علف خواران

میزبان تصادفی: انسان (یعنی انسان تصادفا در چرخه زندگی این کرم قرار می گیرد)

همراه مواد دفعی علف خواران مثل گوسفند تخم های نارس دفع می شود. این تخم های نارس وارد آب می شوند و در عرض یک الی دو هفته در داخل آب به تخم جنین دار تبدیل می شوند (به این جنین می گن میراسیدیوم) این میراسیدیوم در آب از تخم بیرون می آد چون دارای مژک است در داخل آب حرکت می کند و در آب وارد بدن حلزون می شود. اسم این حلزون ها لیمنه اسن که در تمام نقاط ایران وجود دارند. در داخل بدن این حلزون این میراسیدیوم تبدیل می شه به اسپوروسیست (مژک خودش را از دست می دهد و به شکل کیسه در می آد). این اسپروسیست تبدیل می شه به ردی و این ردی ها تبدیل می شوند به سرکر. این سرکرها اگر دما و نور مناسب باشد در آب بدن حلزون را ترک می کنند. بعد از چند ساعت این سرکرها در آب روی گیاهان می نشینند ، دم خودشان را از دست می دهند و یک غشای دو جداره دور خودشان ایجاد می کنند که حالا به آن می گویند متاسرکر. حالا ما انسان ها اگر این سبزیجات ( مثل شاهی آبی، پونه، بولاغ اوتی و…) را که آۀوده به متاسرکر هستند بدون اینکه آن را خوب تمییز کنیم و خام و نیم پز بخوریم این متاسرکر وارد بدن ما می شود.

وقتی آن را خوردیم متاسرکر وارد دستگاه گوارش انسان یا میزبان اصلی می شود. دیواره متاسرکر در دستگاه گوارش انسان ( در معده یا دئودنوم) یا حیوان حذف می شود و در واقع از حال کیستی خارج می شود. لارو یا کرم جوان یا فلوک جوان در روده باریک آزاد می شود. در اینجا این کرم چند مسیر در پیش رو دارد که می تواند یکی از اینها را انتخاب کند:

  1. روده را سوراخ می کند
  2. وارد خون می شود
  3. وارد لنف می شود

وارد صفاق می شود و کپسول گلیسونی را که در اطرف کبد است را سوراح می کند و کبد را له و سوراخ می کند و وارد مجاری صفراوی می شود و در آنجا بالغ می شود. اگر کبد ار بررسی کنیم نمی توانیم کرم را در آنجا ببینیم چون محل زندگی اش فقط در مجاری صفراوی است.

بیماری که ایجاد می کند دو فرم حاد و مزمن دارد.

کرم های جوان روده را سوراخ می کنند و به کبد می رسند.

علائم:

– تب های نامنظم

– لرز

– تعریق

– کهیر

– کرم حین عبور مسیری را از کبد که طی می کند تا به مجاری صفراوی برسد له می کند و سلول های پرانشیمی مسیر را از بین می برد و یک بافت نکروزه فیبری بر روی بافت کبد ایجاد می شود . تا الان فرم حاد بیماری بود از زمان ورود به صفرا و تولید تخم و … مرحله مزمن شروع می شود. در واقع زمانی که کرم بالغ شد مرحله مزمن بیماری است.

– بعد از اینکه بالغ شد مهمترین مشکلی که ایجاد می کند انسداد مجاری صفراوی است که چند مشکل ایجاد می کند: ۱٫ یرقان ۲٫ اختلالات گوارشی

– کرم بالغ در مجاری صفراوی حرکت می کند و میتواند باعث فیبروزه شدن مجاری صفراوی و اطراف مجاری می شود. داخل مجاری صفراوی ضخیم می شود. و حتی باعث گشاد شدن مجاری صفراوی هم می شود.

– فرد کم خون می شود چون هم انگل خونخوار است و هم خونریزی ایجاد می کند.

– کاهش وزن هم ایجاد می کند

کنترل و پیشگیری

برای پیشگیری باید دو حلقه را کنترل کرد :.۱ میزبان اصلی ۲٫ میزبان واسط

میزبان اصلی

  1. آموزش خوردن سبزیجات شسته شده
  2. در دسترس قرار دادن آب بهداشتی و تصفیه شده
  3. عدم استفاده از فضولات حیوانی و انسانی برای پرورش سبزیجات و چمنزار
  4. شناسایی و درمان افراد آلوده در مناطق با آلودگی بالا

میزبان واسط

که در اینجا حلزون لیمنه است

  1. بیولوژیک: پرورش ماهی ها و مارهای حلزون خوار
  2. شیمیایی: استفاده از سولفات مس. اما این مواد شیمیایی برا ی سایر حیوانات هم خطرناک است.

برای درمان این بیماری انگلی داروهایی مثل Emetine و Dehydroemetine داروهای کلاسیکی هستند که با دوز ۱mg/kg روزانه از طریق داخل عضلانی و یا زیر جلدی به کار رفته اند.این داروها موثرند ولی به دلیل عوارض جانبی آنها به ویژه سمیت برای قلب، چند نوع داروی دیگر در درمان بیماری به کار رفته است.

Bithionol با دوز ۵۰mg/kg در سه دوز جداگانه به صورت یک روز درمیان، به مدت ۱۵ روز تجویز می شود.

تریکلابندازول(Triclabendazole) در دامپزشکی برای درمان فاسیولا هپاتیکای بالغ و نابالغ به طور موثری به کار رفته است.دوز پیشنهادی شامل دو رژیم درمانی به میزان ۱۰mg/kg می باشد.

دوز درمانی واحد، تحمل خوب دارو و عدم وجود عوارض جانبی سبب شده است که تریکلابندازول به عنوان داروی انتخابی مورد توجه قرار گیرد.

اخیرا داروی ایگاتن(Egaten) که درواقع تریکلابندازول برای مصارف انسانی می باشد، به سفارش WHO توسط شرکت دارویی Novartis ساخته شده و به کشورهای آندمیک اهدا می شود.

پرازی کوانتل که داروی بسیارمفیدی برای درمان انواع عفونت های ترماتودی است، در مقابل فاسیولا موثر نیست.

imageswwwew imagesبیب imagesیسسیسی imawewge IMG_3387 ipq8a1gtxctjdh7tsl8 lftfjxigli4vad6h4vy q3z71oy95awzmbi3myu rzjj8vs3qea8jdp02298 xgoepizbdf345xqml5b اسپروسیست ثصصثص ردی فاسیولا سرکر فاسیولا هپاتیکا فاسیولا-هپاتیکا-150x150 کرم بالغ کلونورکیس سای ننسیس 1 کرم فاسیولا هپاتیکا در کبد کرم فاسیولا هپاتیکا رنگ آمیزی شده کرم فاسیولا هپاتیکا متاسرکر 12345 000315891 Cercaria_Fasciola_hepatica cfdfgdd cotsuze5rj3v2k8tojf0 digfr01سیسیس F.hep f.hepaticasnstage Fasciola drawing Fasciola hepatica metacییسercaria Fasciola hepatica unembrسیسیyonated egg capsule Fasciola Fasciola_ERCP_India_B fasciola_hepatica_-_adult_egg_tegument Fasciola_LifeCycle(French_version) Fasciola-hepaitica-1 Fasciola-hepaitica-4-SEM-image Fasciola-hepaitica-6 Fasciola-hepaitica-7 Fasciola-hepaitica-9 Fasciola-hepaitica-21 Fasciola-hepaitica-Morphology Fasciola-hepatica-adults Fasciola-hewwepaitica-Life-cycle-2 fddwew fh1na3pc73zy6i8ivr FIGechinococcus01 images imagesddfdf imagesewe imageseweww imageswewew

پاسخ دهید