آی یو آی چیست (روش انجام،هزینه،میزان تاثیر در بارداری و اطلاعات کلی)

روش انجام آی یو آی

آی یو آی مخفف Intra Uterine Insemination به معناي تلقيح اسپرم شست وشو داده شده به داخل رحم است.آی یو آی روش مناسب، ساده و كم هزينه براي درمان ناباروري است كه سابقه كاربرد آن به بيش از 100 سال پيش برميگردد.

این فرایند موجب افزایش احتمال تماس تخمک با اسپرم در محیط رحم شده و شانس وقوع بارداری را افزایش می دهد.

IUI روش بسیار ساده ای است که کاربرد بسیار گسترده ای در درمان ناباروری دارد.

نشانه های ناباروری در زنان

شایع ترین علل ناباروری زنان عبارتند از مشکلات تخمک گذاری، آسیب به رحم، لوله های رحم و یا مشکلات مربوط به دهانه رحم،سن نیز می تواند باعث ناباروری شود زیرا با افزایش سن زن،باروری او به طور طبیعی کاهش می یابد.

روشهای تشخیص ناباروری زنان

آزمایش ادرار یا خون برای بررسی عفونتها یا مشکل هورمون از جمله عملکرد تیروئید
معاینه لگن و پستان
نمونه برداری از مخاط و بافت رحم برای تعیین وقوع تخمک گذاری
جراحی لاپاروسکوپی: ابزاری وارد شکم شده وضعیت اندام را مشاهده کرده و به دنبال انسداد،چسبندگی یا بافت اسکار می باشد
HSG :یک روش مبتنی بر اشعه ایکس است و با استفاده از مایع رنگی که در لوله های فالوپی قرار دارد،کنترل انسداد لوله های رحمی را بررسی میکند.
هیستروسکوپی: استفاده از یک تلسکوپ کوچک با نور فیبری برای بررسی ناهنجاری های رحمی
سونوگرافی برای نگاه کردن به رحم و تخمدان
سونوهیستوگرام:ترکیبی از سونوگرافی و به همراه سرم نمکی که به رحم تزریق می شود تا ناهنجاری ها یا مشکلات را بررسی کند.

موارد كاربرد آی یو آی

ناباروري با منشأ مردانه مثل كاهش در تعداد و حركت اسپرم و زياد بودن تعداد اسپرم هاي غيرطبيعی

اختلالات دهانه رحم و كم بودن ترشحات دهانه رحم كه مانع انتقال اسپرم به داخل رحم و در نتيجه لقاح و باروري مي شود.

درد و شرايط خاص مانند تنگي شديد واژن كه امكان مقاربت طبيعي وجود ندارد و تنها انجام آی یو آی زير بيهوشي مي تواند موجب موفقيت در باروری شود.

آندومتريوز (وجود بافت پوششي رحم در هر محلي به جز رحم مانند تخمدان، لوله هاي رحمي و …)

انزال زودرس يا اختلالات ساختمانی آلت تناسلی مرد

ناباروري به دلیل اختلال در تخمك گذاري

انزال رو به عقب (وجود انزال پس رونده)

کم بودن حجم مایع منی

وجود آنتی اسپرم آنتی بادی(ماده اي عليه اسپرم در مایع منی)

عدم امکان انزال درون واژن توسط مرد در اثر ناتوانی جنسی(ناتوانی در ایجاد و حفظ حالت نعوظ) و یا فلج اندام تحتانی مرد

حجم کم مایعات مخاطی در دهانه رحم

زنانی که میزان موکوس در سرویکس شان غلظت زیادی دارد

ناباروري با علت نامشخص

روش درمان در آی یو آی

این روش نسبتاً ساده و بدون درد است.پس از انجام معاينات لازم در روز دوم يا سوم قاعدگي،آزمايش هاي معمول،آزمايش هاي هورموني،عكسبرداري از رحمبراي اطمينان يافتن از باز بودن لوله هاي رحمي و سونوگرافي براي بررسي وضعيت تخمدان و رحم انجام مي شود.

براي تحریك تخمك گذاري و بالا رفتن میزان باروري،داروهايي مانند كلوميفن،لتروزول يا HMG تجويز مي شود.

با دستور پزشک معالج داروهای محرک تخمدان باید دقیقاً با دوز مناسب و در زمان مشخص مصرف گردند.پس از مصرف دارو چند نوبت سونوگرافي براي ارزيابي تعداد و اندازه تخم كهاي آماده انجام مي شود.

در صورت مناسب بودن اندازه فولیکول، اطمینان از طبیعی بودن وضعیت و آمادگي پوشش داخلي رحم،دستور تزريق آمپول HCG داده ميشود(آمپول HCG سبب بلوغ نهايي تخمك و انجام تخم كگذاري مي شود)

حدود ۳۶ تا 48 ساعت پس از تزريق آمپول HCG،بيمار با همسر خود براي انجام عمل آی یو آی مراجعه ميكند زیرا موقعیت تخمک برای بارور شدن در این دوره بسیار مناسب است.

گاهی اوقات بنا بر نظر پزشک و شرایط موجود و برای افزایش میزان موفقیت،دو بار عمل IUI با فاصله یک روز و به طور متوالی انجام م یگیرد که شانس بارداری در این وضعیت بسیار زیاد است.

با تعیین زمان دقیق انجام عمل IUI و اعلام آن به زوجین،مرد باید پس از ۵- ۲ روز پرهیز از انجام مقاربت و خروج منی،صبح روز تعیین شده برای انجام عمل، نمونه ی اسپرم خود را به آزمایشگاه تحویل دهد.

در آزمايشگاه با استفاده از روش هاي مختلف و با مواد خاص،اسپر مها شسته شده و سپس سالم ترين آنها جدا شده و آماده ی تزریق میگردد.براي انجام آی یو آی ميتوان از اسپرم منجمد شده هم استفاده كرد.

سپس با استفاده از كاتتر مخصوص اسپرم هاي شسته شده به داخل رحم تلقيح مي شود.

اين عمل مگر در موارد خاص و با نظر پزشك نياز به بي حسي و بي هوشي ندارد.

بهترین شانس موفقیت برای این تست سه الی چهار فولیکول می باشد،لازم به ذکر است هر چقدر تخمک ها بیشتر باشد شانس شخص برای چند قلویی نیز افزایش می یابد.

مراقبت های پس از عمل آی یو آی

پس از انجام IUI نیازی به بستری کردن بیمار وجود ندارد،اما اکثر پزشکان ۳۰ الی ۶۰ دقیقه بیمار را روی تخت بی حرکت میخوابانند.

پس از انجام آی یو آی نيازي به استراحت مطلق نيست.بيمار مدت كوتاهي پس از آن مرخص مي شود و مي تواند فعاليت عادي و روزمره خود را داشته باشد.

بهتر است فعاليت شديدي كه منجر به خستگي شود انجام ندهد.بدون شك داشتن آرامش روحي و رواني و پرهيز از شرايط پرتنش مي تواند در موفقيت این عمل مؤثر باشد.

پس از انجام آی یو آی و در هر زماني مي توان مقاربت داشت.حتی بسياري از پزشكان مقاربت پس از آن را توصيه ميكنند.كیفيت و شمارش هاي بالاتر اسپرم،درصد موفقيت را بالاتر ميبرد.

معمولاً ۶ الی ۱۲ روز بعد از تخمک گذاری لانه گزینی جنین در هر قسمتی از رحم می تواند رخ دهد و لازم است ۲ هفته تا 18 روز پس از انجام IUI ،تست حاملگی ( βHCG ) از طریق آزمایش خون انجام و مقدار HCG موجود در خون اندازه گيري شود.

افزايش اين هورمون اولين نشانه ي حاملگي است.در صورت مثبت بودن نتیجه تست،لازم است پس از ۴۸ ساعت،مجدداً جهت انجام تست حاملگی
اقدام نمود.این تست جهت بررسی روند افزایش هورمون بارداری ( βHCG ) انجام می شود.

مطلب خواندنی:مراحل زایمان

میزان موفقیت عمل آی یو آی

میزان موفقیت در IUI با توجه به عوامل مؤثر ذکرشده،بین 6% تا 26 % در هر سیکل درمان می باشد.
موفقیت این عمل به عوامل متعددی بستگی دارد؛

در مواردی که تعداد و کیفیت اسپرم های مرد مناسب باشد درصد موفقیت پس از استفاده از این روش بسیار بالاتر از افرادی است که به علت تعداد کم اسپرم ناچار به انجام این عمل م گردند.

از طرفی بیماری های زنان هم نقش مهمی در میزان موفقیت ایفا می نماید.سن زن و شرایط فیزیولوژیکی او در این زمینه نقش مؤثری دارد.احتمال
باروري طي كي ماه در زوجي سالم كه از هيچ روش پيشگيري از بارداري استفاده نميكنند،۲۰ تا ۲۵ درصد است.

ميزان موفقيت در آی یو آی با توجه به عوامل متعدد تأثیرگذار حدود ۲۰ درصد در هر دوره درمان است.

در صورت عدم موفقيت،با توجه به ساده بودن و نزدیكتر بودن آن به روند طبيعي باروري،3 تا 6 نوبت با صلاحديد پزشك قابل تكرار است و تكرار آن مي تواند بلافاصله پس از آی یو آی ناموفق پيشين باشد.

توصیه های عمومی جهت افزایش موفقیت آی یو آی

انجام مقاربت جنسی بعد از IUI ،شانس باروری را افزایش میدهد،به شرط آنکه در هنگام IUI بیمار لکه بینی و یا خونریزی نداشته باشد که در این موارد مقاربت جنسی ۴۸ ساعت بعد از IUI توصیه می شود.

در صورت استفاده از داروهای شیاف مانند که معمولاً پس از انجام IUI تجویز می شود، =باید از شنا کردن پس از IUI خودداری شود،در غیر این صورت هیچگونه ممانعتی جهت شنا کردن وجود ندارد.

بهتر است مصرف مکمل های بارداری مثل ویتامین ها،از روز بعد از IUI آغاز شود.

داشتن رژیم غذایی خوب،تمرینات ورزشی،عدم استعمال دخانیات و الکل و کاهش مصرف کافئین در زنان موفقیت باروری را افزایش می دهد.

در مردان داشتن رژیم غذایی سالم سرشار از آنتی اکسیدان مثل سبزیجات و میوه ها (مصرف مولتویتامین،نگه داشتن وزن در محدوده مناسب،انجام تمرینات ورزشی مرتب و مداوم،دوری از استرس )که با هورمون های ضروری تولیدکننده اسپرم تداخل ایجاد می کند.

اطمینان از عدم مسمومیت با حشره کش ها و مواد شیمیایی موجود در حلال ها که می تواند روی کیفیت و کمیت اسپرم ها تأثیرگذار باشد، روی میزان موفقیت IUI تأثیرگذار هستند.

عدم استعمال دخانیات در مردان

خود داری مردان از استحمام با آب داغ و یا حمام داغ و یا حتی پوشیدن لباس های تنگ که منجر به محدودیت در جریان گردش خون در بیضه ها شده و در نتیجه سلامت اسپرمها را تحت تأثیر قرار میدهد.

مصرف بعضی از آنتی بیوتیکها میتواند بروی کیفیت اسپرم ها تأثیر بگذارد،بنابراین باید با پزشک متخصص ناباروری در مورد عدم مصرف این آنتی بیوتیک ها از چند هفته قبل از انجام IUI مشورت شود.

داروهای کمک باروری استفاده شود

استفاده از داروهای کمک باروری میتواند شانس حاملگی در افراد را، =در عمل IUI بالا ببرددرمورد زوجینی که روش تلقیح داخل رحمی اسپرم را برای درمان ناباروری انتخاب کرده اند،مخصوصاً در آن دسته از زوجها که زن بالای ۳۵سال سن دارد، ممکن است پزشک معالج برای ایجاد وضعیت ابر تخمک گذاری،استفاده از داروهای کمک باروری را توصیه کند.
ابرتخمک گذاری در طول تخمک سازی به بدن اجازه میدهد که تخمک بیشتری آزاد کند تا شانس حاملگی بالاتر رود.

منبع

دیدگاهتان را بنویسید

دو × دو =