معماری
بیماری در بارداری

بيماريهاي عفوني و ويروسي در بارداري،پیشگیری و درمان

بيماريهاي عفوني و ويروسي در بارداري،علائم بیماری و راههای پیشگیری و درمان

عفونت دستگاه ادراري

20-5 درصد از زنان باردار به عفونتهاي سيستم ادراري(UTIS = Urinary tract infection system ) مبتلا مي شوند.

تغييرات آناتوميکي سيستم ادراري حين بارداري ، زنان باردار را مستعد ابتلا به عفونت مي نمايد.

عوامل مستعد کننده به عفونت سيستم ادراري در زنان باردار

1- رشد جنين و فشار بر روي حالبها منجر به کاهش جريان خون مثانه و فراهم شدن شرايط استاز ادراري مي­گردد.

2- افزايش شيوع گلوکز اوري در بارداري شرايط مساعدي را براي رشد باکتريها فراهم مي آورد.

3- پروژسترون با شل نمودن عضلات مثابه موجب تأخير در تخليه و استاز ادراري مي­شود.

4- نزديکي مجاري ادراري به مقعد ( شيوع عفونت ناشي از اشیریشیا کلي )

طبقه بندي عفونت ادراري در بارداري

1- عفونت فاقد علامت

2- عفونت مثانه ( سيستيت)

3- عفونت کليه ( پيلونفريت)

عفونت فاقد علامت : منظور از عفونت فاقد علامت، تکثير مداوم و فعال باکتريها در داخل مجراي ادرار زنان، فاقد علامت آشکار است.

ميزان بروز: 2-7 درصد

تشخيص : u/c (کشت ادرار) ← در صورتي که نمونه ادراري که در شرايط تميز جمع آوري شده است حاوي بيش از 100000 ارگانيسم در هر ميلي ليتر باشد، براي عفونت جنبه تشخيصي خواهد داشت.

بیماری در بارداری

اهميت تشخيص و درمان :

اگر باکتريوري بدون علامت درمان نشود، حدود 25 درصد زنان آلوده بعداً در جريان حاملگي دچار عفونت علامت دار خواهند شد. و در صورت ريشه کن ساختن باکتريوري با داروهاي ضد ميکروبي از اکثر اين عفونتها جلوگيري مي­شود.

اثرات باکتويوري بدون علامت بر حاملگي

در برخي مطالعات اما نه همه، باکتريوري مخفي با زايمان پره ترم و وزن کم هنگام تولد در ارتباط بوده است.

به نظر مي رسد باکتريوري بدون علامت، بجز عفونتهاي بالقوه جدي ادراري، اثر چشمگیري بر پيامد حاملگي ندارد.

درمان: درمان ده روزه با نيتروفورانتوئين 100 mg در هنگام خواب

در موارد عود درمان 21 روزه با نيتروفورانتوئين 100mg در هنگام خواب

در موارد عود پابرجا: تجويز نيتروفورانتوئين به ميزان 100mg خوراکي در هنگام خواب در تمام مدت باقيمانده حاملگي

 

عفونت مثانه ( سيستيت)

در جريان حاملگي عفونت دستگاه دراري تحتاني ممکن است در غياب باکتريوري مخفي قبلي به وجود آيد.

علائم باليني :

-ديزوري

-احساس فوریت دفع ادرار

– تکرر ادرار

– پيوري

– باکتريوري

– هماچوري ميکروسکوپي و آگاه آشکار

سيستيت معمولاً بدون عارضه است.

درمان 100-50 ميلي گرم، نيتروفورانتوئين، چهار بار در روز و يا 100mg دو بار در روز بمدت 3 روز

عفونت کليه ( پيلونفريت)

– شايعترين عارضه طبي جدي حاملگي است.

– پيلونفريت علت اصلي شوک سپتيک در دوران حاملگي است.

– 12 درصد پذيرشهاي قبل از زايمان به علت سندرم سپسيس ناشي از پيلونفريت صورت گرفته اند.

– در نوزاداني که بصورت پره ترم بدنيا مي­آيند، اورو سپسيس ممکن است با افزايش ميزان بروز فلج مغزي ارتباط داشته باشد.

علائم باليني پيلونفريت در حاملگي

– در سه ماهه دوم حاملگي شايعتر است.

– در نيمي از موارد يکطرفه و در سمت راست و در موارد دو طرفه است.

– بسيار ناگهاني و با تب و لرز هاي تکان دهنده شروع مي شود.

– بي اشتهايي، تهوع، استفراغ، دهيدراتاسيون و تشديد آن

– حساسيت دردق در يک يا هر دو زاويه­ي دنده­اي – مهره­اي

– باکتريمي در 20 – 15% موارد (80-70 درصد اشرشياکولي، 5-3 درصد کلبسيلا پنومونيه، 5-3 درصد آنترو باکتر يا پروتئوس، 10 درصد موارد ارگانيسم­هاي گرم مثبت از جمله استرپتوگ گروه )

– افزايش cr پلاسما

– نارسايي تنفسي در اثر آسيب آلوئولي ناشي از آندوتوکسين

– ارم ريوي

– سندرم استرس تنفسي

– هموليز ناشي از آندوتوکسين

تدابير درماني در زنان حامله مبتلا به پيلونفريت حاد:

– بستري کردن دربيمارستان

– هيدراسيون داخل وريدي براي اطمينان از کافي بودن برون ده ادراري.

3- تجويز داروهاي ضد ميکروبي ( آمپي سيلين به اضافه جنتامايسين، سفازولين يا سفترياکسون و يا يکي از آنتي بيوتيک­ها ی داراي طیف گسترده )

4- درمان خوراکي به مدت کلي 10-7 روز پس از ترخيص انجام شود. ( ترخيص زماني انجام مي شود که بيماربمدت 24 ساعت فاقد تب باشد).

5- کشت ادرار و خون

6- اندازه گيري cr و سنجش الکتروليتها

7- کنترل علائم حياتي و برون ده ادراري بطور مرتب

8- استفاده از مايعات داخل وريدي براي تثبيت برون ده ادراري در حد مساوي يا بيش از 50 ميلي ليتر در ساعت

9- راديوگرافي قفسه سينه در صورت وجود تنگي ننفس يا تاکي پنه

10- تغيير داروهاي ضد ميکروبي به نوع خوراکي در صورت ازبين رفتن تب

11- کشت مجدد ادرار 2-1 هفته بعد از کامل شدن درمان ضد ميکروبي

مهمترين معيار هاي آموزشي

1- مصرف مايعات به ميزان زياد

2- رعايت بهداشت ناحيه­ي پرينه

3- دفع مکرر ادرار

4- شناسايي علائم عفونت سيستم ادراري

هپاتيت هاي ويروسي

حداقل پنج نوع مشخص از هپاتيت ويروسي به شرح ذيل وجود دارند

– هپاتيت A)   HAV)

– هپاتيت B)   HBV)

– هپاتيت C)   HCV)

– هپاتيت D)  HDV)

– هپاتيت E)  HEV)

تظاهرات باليني در هپاتيت عفوني

2-1- هفته قبل از بروز زردي: تهوع، استفراغ، سردرد، احساس کسالت، تب کم شدت در موارد هپاتيت A

عوارض و عواقب

ميزان کشندگي موردی هپاتيت حاد عفوني 1/0 درصد که گاهي تا 1 درصد افزايش مي­يابد.

مرگ و مير ناشي از نکروز برق آساي کبد است که در اواخر حاملگي ممکن است به کبد چرب شباهت داشته باشد.

سيروز، نارسايي کبد و وارسيهاي خون ريزي دهنده، يافته هاي موجود در هنگام بروز بيماري هستند.

درمان: اينترفرون براي مدت 6 ماه

اقدامات لازم :

– مدفوع، ترشحات لگن مخصوص ادرار و مدفوع و ساير وسايلي که با دستگاه گوارش در تماس هستند بايد پس از پوشيدن دستکش حمل و نقل شوند.

– به دست کردن دو جفت دستکش در جريان زايمان و اعمال جراحي

– انجام واکسيناسيون فعال و غير فعال

– هپاتيت  HAV

با روش مدفوعي- دهاني و معمولاً از طريق خوردن غذا يا آب آلوده انتقال پيدا مي کند.

دوره کمول : 4 هفته

تاثير هپاتيت A بر حاملگي

در کشورهاي توسعه يافته، تاثير چشمگيري بر پيامدهاي حاملگي ندارد.

در کشور هاي جهان سوم: مرگ و مير پري ناتال و مرگ و مير مادري، به طور چشم گيري افزايش يافته است.

– تراتوژن نيست

– ميزان انتقال به جنين قابل چشم پوشي

– زايمان پره ترم و کلستاز نوزادان در ابتلاي به هپاتيت A گزارش شده است.

درمان :

– رژيم غذايي متعادل

– کاهش فعاليت فيزيکي

– هپاتيت ويروسي HBV

از هپاتيت ويروسي A شايعتر و خطرات جدي تري را به دنبال دارد.

در بارداري منجر به زايمان زودرس مي گردد، ولي موجب ناهنجاري و مرگ جنين نمي شود.

انتقال مادري – جنيني روش اصلي انتقال اين عفونت است.

– عفونت ويروس از طريق جفت ناشايع است.

DNA ويروس بندرت در مايع آمنیون و يا خون بند ناف يافت مي شود.

– اکثر عفونتهاي نوزادان ناشي از انتقال « عمودي» در اثر تماس حول و حوش زايمان است.

( زايمان سزارين به کاهش اين خطر کمک نمي کند).

– اگر چه ويروس در شير مادر وجود دارد، ميزان بروز انتقال به کودک در اثر تغذيه با شير خشک کاهش پيدا نمي­کند.

پيشگيري از عفونت نوزادان:

با انجام اقدامات زير مي توان از عفونت نوزادان جلوگيري کرد:

– غربالگري پرناتال

– مصون سازي غير فعال و فعال در نوزادان متولد شده از مادران سرم مثبت

– واکسيناسيون فعال در دوران حاملگي زنان سرم – منفي

– تجويز گلوبولين ايميون هپاتيت B به نوزادان متولد شده از مادران سرم – مثبت بلافاصله بعد از تولد

– همزمان تجويز اولين نوبت سه دوزي واکسن هپاتيت B و تکرار واکسن به فواصل 1 و 6 ماه بعد و در يکسالگي HA sAg و HBS Ab اندازه گيري شود. در مادران پر خطر با سرم – منفي واکسن تکرار مي­شود.

درمان : جنبه حفاظتي و علامتي دارد.

– در صورت استفراغ و بي اشتهايي تغذيه از طريق وريد

– ختم حاملگي ضرورت ندارد

– رژيم غذايي پر کربوهيدرات، پر پروتئين، پر ويتامين همراه با مايعات فراوان

– در صورت تمام خانم باردار با فرد مبتلا به هپاتيت بايد به وي ايمونوگلوبين حداکثر در مدت 2 هفته پس از تماس تزريق شود.

– هپاتيت  (HDV)

– براي ابتلا شدن بايد حتماً ويروس هپاتيت B وجود داشته باشد.

– انتقال به نوزادان نا معمول است.

– هپاتيت  HCV

– از طريق خون و ترشحات انتقال مي يابد.

– عفونت هپاتيت c ، اثر نا مطلوب آشکاري بر حاملگي ندارد.

– درمان ضد ويروسي، در دوران حاملگي توصيه نمي شود.

– برخي مطالعات بين آلودگي زنان به HCV و به دنيا آوردن نوزادان کم وزني که در معرض خطر بالاي ونتیلاسیون هستند گزارش کرده­اند.

– هپاتيت E(HEV)

از طريق آب آلوده انتقال مي يابد. معمولاً بصورت روده اي ( خوراکي) و در اثر منابع آلوده آب منتقل مي شود.

آنفلوآنزا

يک بيماري ويروسي از خانواده ويروسهاي ارتوميکسوويريده است که سه گونه A ، B و C دارد. از عفونتهاي تنفسي است که در زمستان بصورت اپيدمي اتفاق مي افتد و آنفلوآنزاي A از نوع B آن شديد تر است.

عارضه اصلي آن پنوموني است که مي تواند خطرناک باشد.

– زنان حامله آسيب پذيري بيشتري در برابر درگيري وخيم ريوي دارند.

– دوره کمول بيماري 2-3 روز است.

– علائم عفونت شامل تب، سرفه خشک، لرز، سردرد، دردهاي عضلاني و ترشحات بيني است.

درمان:

آمانتادين و ريمانتادين سالها براي درمان آنفلوآنزاي A مورد استفاده قرار مي گرفتند.

– داروهاي مزکور جهت مصرف در دوران بارداري در زمره داروهاي گروه C هستند و هنگامي بايد مصرف شوند که منافع بالقوه آنها بيشتر از خطرهاي آنها باشد.

– بيماري آنفلوآنزا خود بخود محدود شونده است و نياز به درمان ندارد.

– انتي بيوتيک معمولاً جهت پيشگيري يا درمان پنوموني استفاده مي شود.

– استراحت مايعات فراوان به خانم حامله توصيه مي شود.

آثار جنيني

شواهد قطعي در مورد ايجاد ناهنجاريهاي جنيني در اثر ويروس آنفلوآنزاي A وجود ندارد.

Lynberg و همکاران افزايش نقايص لوله عصبي را در نوزادان متولد شده از زناني که در اوايل حاملگي دچار آنفلوآنزا شده بودند، گزارش کردند، که احتمالاً مربوط به هيپرترمي در مراحل ابتدايي زندگي روياني بوده است.

پيشگيري

مراکز کنترل و پيشگيري از بيماريها (2007) توصيه مي کنند تمام زناني که در جريان فصل آنفلوآنزا حامله خواهند شد در سرتاسر فصل آنفلوآنزا و به طور بهينه در ماههاي مهر و آبان عليه آنفلوآنزا واکسینه شوند. بويژه در زنان دچار اختلالات مزمن مانند ديابت، بيماري قلبي، آسم و عفونت HIV .

توکسو پلاسموز ( Toxo Plasmosis)

يک عفونت پرتوزايي است که توسط يک انگل به نام توکسو پلاسما گوندي ايجاد مي شود. اين تک ياخته شايع از طريق خوردن گوشت خام يا نيم پز آلوده به کيستهاي بافتي و يا از طريق تماس با اووسيتهاي موجود در مدفوع آلوده گربه ( در زباله، خاک يا آب آلوده) منتقل مي شود.

آثار جنيني

ميزان بروز و شدت عفونت مادرزادي بستگي به سن حاملگي در زمان ابتلاي مادر به عفونت، متغير است.

خطر عفونت جنين از 6 درصد در هفته 13 حاملگي به 72 درصد در هفته 36 حاملگي مي­رسد.

تظاهرات باليني :

– اکثر عفونتهاي حاد در مادر و جنين بدون علامت هستند.

– علائم مادر: خستگي، درد عضلاني و گاهي راش ماکولوپا پولر، لنفادنوپاتي خلف گردن

– عفونت مادري : ميزان زايمان پره ترم قبل از هفته 37 را چهاربرابر افزايش مي­دهد.

– اکثر جنين هاي مبتلا در حالي به دنيا مي آيند که در معاينه روتين فاقد نشانه هاي آشکار توکسوپلاسموز هستند.

– نوزاداني که از نظر باليني دچار بيماري هستند. علائمي چون وزن کم هنگام تولد، هپاتواسپلنومگالي، يرقان و کم خوني نشان مي دهند.

– نوزادان آلوده و با نشانه­هاي باليني عفونت در معرض خطر عوارض طولاني مدت قرار دارند.

توکسو پلاسموز در صورتي که در طي هفته­هاي اول حاملگي ايجاد شود منجر به سقط جنين وچنانچه در طي هفته­هاي آخر حاملگي روي دهد نيمي از جنين ها را گرفتار کرده و ميزان مرگ و مير پري ناتال را افزايش مي­دهد.

تدابير درماني

با درمان زنان حامله، احتمالاً خطر عفونت مادرزادي کاهش مي يابد، اما کاملاً از بين نمي رود.

– اسپيرامايسين خطر عفونت مادرزادي را کاهش مي دهد اما سبب درمان عفونت جنيني نمي شود.

– در صورت تشخيص عفونت جنيني با بررسي پره ناتال، براي ريشه کن ساختن انگلها در جفت و جنين از پيري متامين، سولفاناميدها و اسيد فولينيک استفاده مي­شود.

پيشگيري

در حال حاضر واکسنی براي توکسوپلاسموز وجود ندارد. اما با رعايت نکات زير مي توان از بروز عفونت مادرزادي پيشگيري کرد:

1- پختن گوشت تا درجه حرارت مطمئن

2- شستن کامل ميوه­ها و سبزيها وکندن پوست ميوه­ها قبل از مصرف

3- تميز کردن سطوحي که حاوي گوشت خام، غذاهاي دريايي و سبزيها و ميوه­هاي شسته نشده است.

4- استفاده از دستکش در هنگام دست زدن به فضولات گربه

5- عدم نگهداري گربه ها در داخل خانه

سرخجه (Rubella)

در غياب حاملگي عفونت کم اهميتي به حساب مي آيد.

بروز عفونت در سه ماهه اول حاملگي مستقيماً سبب سقط و ناهنجاريهاي مادرزادي شديد مي­شود.

ويروس سرخجه از طريق ترشحات نازوفارنکس منتقل مي شود و ميزان انتقال به افراد مستعد 80 درصد است.

حداکثر ميزان بروز اين عفونت، در اواخر زمستان و اوايل بهار ديده مي­شود.

تظاهرات باليني:

– تب خفيف – راش ماکولوپاپولر ژنراليزه که از صورت آغاز مي شود و سپس به تنه و اندامها گسترش مي­يابد. – آرترالژي يا آرتريت  – کونژنکتيويت – لنفا دنوپاتي سر و گردن

سندرم سرخجه مادرزادي

سرخجه يکي از عوامل بسيار تراتوژن محسوب مي شود. عواقب عفونت جنيني درجريان ارگانوژنز از بيشترين وخامت برخوردار است. از جمله عوارض :

نقايص چشمي : کاتاراکت و گلوکوم مادرزادي

بيماري قلبي: PDA و تنگي شريان ريوي

ناشنوايي حسي – عصبي : شايعترين نقص واحد

نقايص دستگاه عصبي مرکزي : ميکروسفالي، وقفه تکاملي ، عقب ماندگي ذهني، مننگوآنسفاليت – رتينو پاتي پيگمنتري ( رنگدانه اي)

پورپوراي نوزادان

هپاتو اسپلنومگالي و زردي

تشخيص :

ويروس را مي توان در ادرار، نازوفارنکس و مايع csf جدا کرد.

اما معمولاً تشخيص با آناليز سرولوژيک صورت مي گيرد. آنتي بادي Igm اختصاصي را مي توان با استفاده از ايمونواسي آنزيمي 5-4 روز بعد از شروع بيماري باليني شناسايي کرد.

درمان و پيشگيري

درمان اختصاصي براي سرخجه وجود ندارد .

پيشگيري بر پايه واکسيناسيون استوار است .

از واکسيناسيون بر عليه سرخجه باید يک ماه قبل از بارداري و يا در طي حاملگي خودداري کرد.

در صورت ابتلاء مادر در سه ماهه اول بارداري به سرخجه، سقط جنين ضرورت مي يابد.

پاسخ دهید