معماری
آمپول های جلوگیری کننده از بارداری

آمپول های جلوگیری کننده از بارداری (مزایا،خطرات و عوارض،نحوه استفاده)

آمپول های جلوگیری کننده از بارداری یکی از روش‌های هورمونی جلوگیری از بارداری می‌باشند که بعد از قرص‌های ترکیبی و شیردهی، در پیشگیری از حاملگی بسیار موثر هستند.

این آمپول‌ها در هر محدوده سنی برای زنان و حتی زنانی که سابقه حاملگی نیز ندارند، قابل استفاده می‌باشد.
آمپول های جلوگیری کننده از بارداری که فعلا در ایران مورد استفاده قرار می‌گیرند دو نوع هستند.
الف: آمپول‌های سه ماهه که دارای هورمون پروژسترون می‌باشند و DMPA یا مگسترون نامیده می‌شوند.
ب: آمپول‌های یک ماهه که ترکیبی از استروژن و پروژسترون می‌باشند و سیکلوفم نامیده می‌شوند.

امپولهای جلوگیری کننده از بارداری چیست؟

آمپول ۳ ماهه جلوگیری از بارداری: (مگسترون -DMPA)

امپول جلوگیری کننده از بارداری ۳ ماهه  چیست؟

یک روش تزریقی پیشگیری از بارداری است که طی دوره‌های سه ماهه تزریق می‌شود. ماده موثر این آمپول دپومدروکسی پروژسترون استات ۱۵۰ میلی لیتر بوده و میزان اثر بخشی آن ۹۹/۷ درصد می‌باشد.

مکانیسم عمل

۱- جلوگیری از تخمک‌گذاری

۲- افزایش موکوس دهانه رحم و تاخیر در رساندن اسپرم به داخل رحم

۳- تاثیر بر مخاط آندومتر (مخاط داخلی) رحم

 مزایای آمپول های جلوگیری کننده از بارداری سه ماهه از بارداری :

اثر بخشی بالا و سهولت استفاده آن
قابل استفاده در هر دوره سنی (به جز افراد زیر ۱۶ سال)
فواصل زمانی طولانی (دوره‌های سه ماهه)
قابل استفاده در دوران شیردهی و افزایش شیر مادر
مناسب برای افرادی که در استفاده روزانه از روش‌های جلوگیری از بارداری مشکل دارند (مانند کوچ نشین‌ها، افراد فراموش کار و عقب‌ماندگان ذهنی و …)
کاهش ابتلا به سرطان‌های آندومتر و تخمدان، بیماری‌های التهابی لگن (PID)، کم خونی، فیبروم رحمی، حاملگی خارج از رحم (EP)،

کاندیدیازیس واژن، دیسمنوره (در زمان قاعدگی)، متیل اشمرز و مشکلات قبل از قاعدگی(PMS)
افزایش ندادن عوارض استروژنی به دلیل نداشتن هورمون استروژن
عدم نیاز به قطع مصرف آمپول قبل از اعمال جراحی بزرگ
مناسب برای زنانی که مبتلا به دیابت یا ناراحتی تیروئید هستند.
تداخل نداشتن با تماس جنسی
مناسب برای بیماران تشنجی (در صورتی که کاربامازپین و فنی توئین مصرف نمی‌کنند)
در زنانی که شوهرانشان وازکتومی شده‌اند و در نوبت انتظار پاسخ آزمایش منفی اسپرم هستند.
در زنانی که سابقه سردرد میگرنی دارند، قابل استفاده می‌باشد (به شرط آن که منجر به افزایش سر درد شدید نشود)
در زنانی که سابقه حاملگی ندارند.

زمان شروع تزریق آمپول DMPA
در زمان قاعدگی: اولین تزریق از روز ۱ تا ۵ قاعدگی انجام می‌شود (این تزریق معمولا در مراکز بهداشتی درمانی صورت می‌گیرد) و بعد از اولین تزریق تا یک هفته استفاده از کاندوم ضرورت دارد.

نحوه تزریق :
در عضله سرین یا بازو تزریق میشود.
محل تزریق را ماساژ ندهید.

 

عوارض و معایب آمپول‌های سه ماهه جلوگیری از بارداری(مگسترون – DMPA)

الف-عوارض شایع
قطع قاعدگیها(آمنوره )– لکه بینی – خونریزی شدید – افزایش وزن

ب –عوارض غیر شایع
تغییر خلق و خوی (بی‌خوابی و افسردگی*)،حساسیت پستان‌ها،سر درد و سر گیجه،نفخ شکم،تاخیر در بازگشت باروری،کاهش میل جنسی،در موارد نادر بروز سرطان پستان
در موارد افسردگی شدید با مصرف دارو، بهتر است تزریق انجام نشود.

معایب :
تاخیر در بازگشت باروری (باروری ۶ ماه تا یک سال بعد از آخرین تزریق صورت می‌گیرد)

عدم پیشگیری از بیماری‌های مقاربتی از جمله HIV

احتمال افزایش شدید وزن (بهتر است در زنان بالای ۹۰ کیلو تزریق نشود)

آمنوره و اختلالات قاعدگی (که به صورت لکه بینی‌های مداوم و گاهی خونریزی‌های شدید ظاهر می‌شود)

لزوم تزریق در فاصله‌های سه ماهه و مراجعه به مراکز خاص درمانی جهت تزریق

 

موارد منع مصرف آمپول‌های سه ماهه پیشگیری از بارداری (مگسترون – DMPA):

۱- بارداری یا شک به احتمال آن
۲- سرطان پستان
۳- بیماری شدید قلبی
۴- خونریزی واژینال بدون علت مشخص
۵- سابقه سکته مغزی
۶- اختلالات شدید انعقادی
۷- ترومبوآمبولی یا سابقه آن
۸- بیماری دیابت کنترل نشده، دیابت با ضایعه عروقی یا ابتلا به دیابت با سابقه بیست ساله
۹- فشار خون کنترل نشده
۱۰- بیماری‌های شدید کبدی (آدنوم کبدی)
۱۱- حساسیت به هورمون‌های استروئیدی

مصرف آمپول DMPA در افراد زیر ۱۶ سال، به دلیل احتمال اثرات منفی بر رشد استخوانی توصیه نمی‌شود.

 موارد هشدار دهنده آمپول های جلوگیری کننده از بارداری

در صورت بروز هر یک از علایم زیر در هنگام استفاده از DMPA باید فوری به بیمارستان مراجعه کرد:

خونریزی شدید یا طولانی
سر درد شدید همراه با تاری دید و اختلالات بینایی (دیدن خطوط زیگزاکی، برق زدن چشم یا فلاشینگ و …)
زردی چشم و پوست
افزایش فشار خون
اختلال در تکلم و اختلال در حرکت
تاخیر در قاعدگی (در صورتی که سابقه قاعدگی منظم در هنگام استفاده از DMPA داشته است)

 

آمپول های جلوگیری کننده از بارداری یک ماهه (سیکلوفم)چیست؟

یک روش تزریقی و ترکیبی پیشگیری از بارداری است که شامل نیم میلی لیتر ماده موثره می‌باشد: (۲۵ میلی‌گرم دپومدروکسی پروژسترون استات و ۵ میلی‌گرم استرادیول سیپیونات) است.

طی دوره‌های یک ماهه (۳۰ روزه) تزریق می‌شود و میزان اثر بخشی آن ۹۹/۸ درصد است.

مکانیسم عمل

۱- جلوگیری از تخمک گذاری
۲- افزایش موکوس دهانه رحم و اختلال در انتقال اسپرم به داخل رحم
۳- تاثیر بر مخاط داخلی رحم

مزایای آمپول‌های یک ماهه پیشگیری از بارداری:

میزان اثر بخشی بالا و سهولت استفاده آن

برگشت سریع باروری پس از قطع روش

بهبود دیسمنوره شدید و کاهش خونریزی قاعدگی و مناسب برای افرادی که دچار کم خونی هستند.

بی‌تاثیر بودن روی میل جنسی

مناسب برای افرادی که در استفاده روزانه از وسایل پیشگیری مشکل دارند (افراد فراموشکار، کوچ نشین‌ها، عقب‌ماندگان ذهنی و …)

مناسب برای افرادی که سابقه حاملگی خارج از رحم دارند.

کم نشدن اثر بخشی آن در مواقع اسهال و استفراغ

قابل استفاده همزمان با آنتی بیوتیک‌ها (به جز ریفامپین و گریزوفولوین)

بر روی سیستم انعقادی تاثیر کمی دارد.

در افرادی که سابقه حاملگی ندارند، قابل استفاده است.

 

معایب آمپول های جلوگیری کننده از بارداری:

عدم پیشگیری از بیماری‌های مقاربتی مانند ایدز
غیر قابل استفاده در دوران شیردهی (بخصوص در ۶ ماهه اول پس از زایمان و زمان تغذیه انحصاری با شیر مادر)

عدم امکان قطع روش تا اتمام دوره آن

نیاز به تزریق ماهیانه و مراجعه به مرکز بهداشتی درمانی

اختلالات قاعدگی و گاهی لکه‌ بینی بخصوص در ماه‌های اول مصرف

 

زمان شروع تزریق  آمپول های جلوگیری کننده از بارداری یک ماهه (سیکلوفم):

در زمان قاعدگی :روز ۱ تا ۵ قاعدگی
پس از زایمان : در صورت عدم شیردهی مادر، ۳ هفته پس از زایمان
در صورت شیردهی : پس از پایان شش ماهگی کامل، مادر می‌تواند تزریق سیکلوفم را داشته باشد.
در ۵ روز اول پس از سقط
در صورتی که فرد IUD دارد : باید در روز ۱ تا ۵ قاعدگی از سیکلوفم استفاده کرده و سپس IUD را خارج نمود.
در صورتی که فرد قرص ترکیبی مصرف می‌کند: در فاصله ۷ روز پس از قطع قرص بهترین زمان تزریق آمپول یک ماهه است.
در صورتی که فردی از آمپول سه ماهه استفاده می‌کند و اگر مایل به تزریق آمپول یک ماهه باشد : پس از پایان مهلت آمپول سه ماهه تزریق آمپول یک ماهه صورت می‌گیرد.
در صورتی که فردی از قرص شیردهی استفاده می‌کند : پس از پایان شش ماهگی نوزاد در صورت کافی بودن شیر مادر تزریق آمپول یک ماهه انجام می‌گیرد.

نحوه تزریق :

– تزریق آمپول‌های یک ماهه هر ۳۰ روز یکبار می‌باشد و زمان تزریق بعدی ۳ روز زودتر یا ۳ روز دیرتر انجام می‌شود.

باید توجه شود زمان تزریق نباید بیشتر از ۳۳ روز باشد.

تزریق سیکلوفم در عضله سرین یا بازو صورت می‌گیرد.
محل تزریق را نباید ماساژ داد.

موارد منع مصرف آمپول‌های یک ماهه(سیکلوفم):

آمپول های جلوگیری کننده از بارداری یک ماهه (سیکلوفم)چیست؟

۱- بارداری یا احتمال (شک) به بارداری

۲- موارد مشکوک وجود سرطان پستان

۳- خونریزی‌های واژینال بدون علت مشخص

۴- کارسینوم (سرطان) آندومتر

۵- بیماری‌های فعال و مزمن کبدی (تومورهای خوش و بدخیم کبدی – سیروز کبدی – فیبروز کبدی – آدنوم کبدی – هپاتیت ویروسی – یرقان انسدادی)

۶- ترومبوفلبیت وریدهای عمقی، ترومبوآمبولی

۷- بیماری‌های دریچه‌ای قلب و عروق کرونر قلبی و سیانوتیک قلبی و آنژین قلبی ناپایدار

۸- بیماری‌های عروق مغزی و سابقه سکته مغزی

۹- دیابت کنترل نشده و توام با بیماری‌های عروقی

۱۰- فشار خون بالا(۱۰۰/۱۶۰ میلی‌متر جیوه و یا بالاتر)

۱۱- در مادران شیردهی که سن نوزادشان کمتر از شش ماه است.

۱۲- میگرن و سردرد شدید با علایم عصبی

۱۳- یک ماه قبل از عمل جراحی بزرگ و بعد از آن تا پایان مدت بی‌حرکت بودن بیمار

۱۴- خانم‌های سیگاری بالای۳۵ سال در صورتی که بیش از ۱۵ نخ سیگار در روز استفاده کنند.

۱۵- سابقه بیماری‌هایی نظیر پمفیگویید حاملگی – سندرم استیون جانسون – کره – پانکراتیت حاد

عوارض :

الف_عوارض شایع:

سردرد و سرگیجه – حساسیت پستان‌ها – افزایش وزن خفیف – آکنه – افزایش بروز افسردگی و اضطراب – کاهش HDL و کم شدن نسبت HDL به LDL

این عوارض طی ۲ یا ۳ ماه کاهش یافته یا از بین می‌رود.

ب_عوارض غیر شایع :

خونریزی نامرتب رحمی – آمنوره (توقف غیر طبیعی قاعدگی

موارد هشدار دهنده

در صورت بروز هر یک از علایم فورا فرد به بیمارستان ارجاع داده می‌شود.

۱- درد شدید در بالای شکم
۲- درد قفسه سینه یا تنگی نفس یا سرفه با خلط خونی
۳- تورم و درد شدید در یک پا
۴- اختلالات بینایی (تاری دید، دو بینی، نابینایی)
۵- سردرد شدید و ضربانی و بخصوص یک طرفه
۶- زردی چشم و پوست • توجه: – برگشت باروری معمولا ۲ تا ۳ ماه پس از آخرین تزریق صورت می‌گیرد. – در صورت مراجعه فرد

با تاخیر بیش از ۳۳ روز با اطمینان از عدم حاملگی فرد، تزریق صورت می‌گیرد.

 

مطالب مشابه:

راههای جلوگیری از بارداری

بارداری های ناخواسته و روش پیشگیری

پاسخ دهید