معماری
زایمان

آشنایی کامل با بارداری و زایمان

اصولا بارداری با تعییرات فراوانی همراه است. این تغییرات هم جسمی و هم روحی هستند اما در نظر داشته باشید که این تغییرات در تمام خانم ها یکسان نیست و معمولا شدت و ضعف دارد. به یاد داشته باشید که شاید یک یا چند نشانه زیر شامل حال فرد نشود. همیشه با وجود این علایم باید به باردار بودن فرد شک کرد، حتی اگر از روش ضد بارداری استفاده شود. در زیر به تعدای از علایم هشدار دهنده اولیه حاملگی اشاره می شود.

خستگی
خستگی بیش از اندازه و غیر قابل توجیه شایع ترین علامت زودرس بارداری است.

تهوع و استفراغ
تهوع و استفراغ نشانه های اول بارداری است. معمولا تهوع و استفراغ دوران بارداری ممکن است تا ۱۲ هفته اول بارداری ادامه داشته باشد، البته خوب است بدانید که تهوع و استفراغ صبحگاهی می تواند نشانه خوبی باشد چرا که نشان دهنده این است کهHCG(Human Chorionic Gonadotropin)  سطح بدن افزایش یافته است و بارداری در حال پیشرفت است.

 

تغییر حالات روحی
بسیار نرمال و طبیعی است که فرد تعادل احساسی نداشته باشد و خیلی زود تغییر حالت دهد. دلیل آن تغییر هورمون های بدن و تاثیر آن ها روی سیستم عصبی است. هر فردی واکنش متفاوتی به این موضوع دارد. برخی از زنان باردار دچار افزیش احساسات (خوب یا بد) می شوند و برخی دیگر افسرده یا مضطرب می شوند.

تکرر ادرار
تغییرات هورمونی ایجاد شده باعث می شوند تا جریان خون در ناحیه کلیه افزایش پیدا کند. این مساله باعث می شود تا مثانه خیلی سریع پر شود و فرد مجبور باشد خیلی زود به زود دستشویی برود. این نشانه از اوایل هفته ششم در سه ماهه نخست آغاز می شود. تکرر ادرار در طول بارداری ادامه خواهد داشت و بعد از ۳ ماهگی به تدریج بهبود می یابد.

 توقف عادت ماهانه
برای آن دسته از خانم هایی که قاعدگی مرتب دارند، توقف عادت ماهانه می تواند نشانه خوبی باشد. در این شرایط سریعا باید به پزشک مراجعه کرد و با انجام آزمایش های مختلف از صحت آن اطمینان حاصل شود.

لکه بینی و گرفتگی
چند روز پس از لقاح، نطفه خود را به دیواره پر خون رحم می چسباند که این اتفاق ۱۲ – ۶ روز پس از لقاح انجام شده و ایجاد خونریزی و گرفتگی خفیف در مادر می کند و بسیاری از مادران احساسی مشابه آغاز سیکل قاعدگی دارند.
علاوه بر خونریزی مادران ممکن است شاهد ترشحات سفید رنگ شیر مانند باشند که به دلیل ضخیم شدن دیواره واژن است. این ترشحات طبیعی بوده ولی اگر حالت بد بو پیدا کند باید به پزشک مراجعه کرده تا احتمال عفونت بررسی شود.

تغییرات پستان ها
پستان ها پس از ۱ یا ۲ هفته بعد از باردار شدن، به دلیل تغییرات هورمونی بزرگ تر، سفت تر و کمی دردناک می شود. بعضی اوقات رنگ نوک پستان ها تیره تر می شوند. البته دقت داشته باشید که درد سینه ها با عادت کردن بدن به میزان جدید هورمون های بارداری به مرور کاهش می یابد.

سردرد یا دندان درد
افزایش ناگهانی هورمون ها در بدن باعث بروز سردرد و گاهی دندان درد می شود و برای تخفیف درد تنها می توان از استامینوفن ساده در دوز کم استفاده کرد.

کمردرد
احساس درد در قسمت های پایینی کمر یکی از علائم حاملگی است ولی بعضی خانم ها از درد پشت در روزهای اولیه بعد از تخمک گذاری شکایت دارند.

ویار غذا یا تغییر ذائقه
احتمال کم میل شدن خانم باردار به ترشی و بستنی و چیزهای شیرین زیاد است و میل به بعضی غذاهای خاص هم بالا می رود.

نوسانات اخلاقی
نوسانات اخلاقی نشانه اولیه بارداری است که به دلیل تغییرات هورمونی رخ می دهد.

ترشحات واژن

شاید فرد احساس کند واژن  بیش از حد ترشح دارد که نشانه دیگری از بارداری است. هر فرد می داند مقدار طبیعی ترشحات خود چقدر است، بنابراین تغییر در مقدار، شدت و حتی رنگ آن می تواند نشانه ای از بارداری فرد باشد. اگر ترشحات رنگی غیر طبیعی و بوی بدی دارد، بهتر است با پزشک مشورت شود زیرا ممکن است علائم عفونت یا حتی بیماری مقاربتی باشد.

تستهای بارداری قابل اعتماد
بسیاری از خانمها به دنبال راهی قابل اعتماد برای اطمینان از باردار بودن خود هستند. آن ها میخواهند خیلی زودتر از آزمایشگاه  از نتیجه باخبر شوند و بدانند که به زودی مادر میشوند یا نه. از سوی دیگر در میان روشهای مختلفی که برای این کار وجود دارد، سردرگم هستند و نمیدانند روش درست کدام است.

 

روش خانگی برای تشخیص بارداری
تست تشخیص بارداری در منزل یا Baby Check، وجود یکی از هورمونهای نشانگر بارداری به نام گونادوتروپین جفتی انسان یا HCG را در ادرار نشان میدهد. نام بیبی چک نیز مانند بسیاری از نامهای تجاری دیگر، چون برای اولین بار در بازار موجود بود، روی این تستها گذاشته شد. هورمون HCG  که توسط سلولهای جفت تولید میشود، ابتدا هنگامی که تخمک بارورشده در رحم جای میگیرد (تقریبا شش روز پس از باردار شدن)، در جریان خون وارد میشود. سپس میزان این هورمون در طی هفتههای بعدی در بدن هر دو روز دو برابر میشود.
۱۴ روز پس از بارداری (یعنی تقریبا همان زمانی که انتظار میرود دوره ماهانه بعدی شروع شود) می توان از این تست استفاده کرد. در این تست، یک نشانگر کنترل وجود دارد که نشان میدهد آیا نتیجه تست معتبر است یا نه. اگر این نشانگر تغییر رنگ ندهد، بیانگر آن است که نتیجه تست معتبر نیست. شاید به علت فاسد شدن یا دلایلی از این قبیل باشد و ممکن است نتیجه بارداری به دست آمده از آن واقعا اشتباه باشد. اکثر تستها عنوان میکنند که نتیجه تست ظرف ۵ دقیقه مشخص میشود. هرچند ممکن است برای گرفتن نتیجه مثبت مجبور باشید تا ۱۰ دقیقه نیز صبر کنید.

دلایل منفی بودن تست خانگی
مهمترین دلیل که ممکن است تست خانگی منفی باشد این است که شما اصلا باردار نیستید. احتمال دیگر این است که تخمک گذاری دیرتر از موعدی که محاسبه کردید، اتفاق افتاده باشد و هنوز در اوایل بارداری به سر میبرید. در ۱۰ درصد موارد نتیجه تست منفی است زیرا هورمون آن کم است. چنانچه تست منفی بود اما همچنان عادت ماهانه اتفاق نیافتاد، ۳ روز بعد آن را تکرار کنید.

زمان مناسب استفاده از تستها

درصورت استفاده از تستهای حساس، مولکول کامل HCG در پلاسمای زنان حامله ۸ تا ۹ روز بعد از تخمکگذاری قابل تشخیص است، بنابراین احتمالا این هورمون در زمان لانهگزینی، وارد جریان خون مادر میشود و میزان آن در خون، به سرعت افزایش یافته و تقریبا هر ۲ روز مقدار آن دوبرابر میشود و بیشترین مقدار آن در هفتههای ۸ تا ۱۰ حاملگی حاصل میشود. تفاوت چشمگیری در میزان محاسبه شده HCG سرم بین روشهای مختلف سنجش که تعداد آن ها به بیش از ۱۰۰ عدد میرسد، به چشم میخورد. حداکثر میزان HCG خون بین روزهای ۶۰  تا ۸۰ بعد از آخرین قاعدگی دیده میشود و تقریبا ۱۰۰هزار میلی یونیت در میلیلیتر است. تقریبا در هفتههای ۱۰ تا ۱۲ حاملگی میزان این هورمون کاهش پیدا میکند و حدود هفته ۱۶ به کمترین حد خود میرسد و در بقیه دوران حاملگی در همین حد پایین حفظ میشود.

روشهای مختلف

ادرار مادر حاوی همان انواع محصولات تجزیه HCG است که در خون یافت میشود. برای سنجش سرمی و ادراری  HCG، روشهای متنوعی در آزمایشگاهها وجود دارد که در هر یک از آن ها از ترکیبی از آنتی بادیها که اندکی متفاوت است استفاده میشود. یکی دیگر از روشهای رایج برای تشخیص و تعیین مقدار HCG، روشی است که حساسیت تشخیص آزمایشگاهی آن در حد یک میلی یونیت در میلی لیتر و نتیجه مثبت کاذب تست HCG بسیار نادر است. البته انواع خانگی تستهای حاملگی وجود دارد. در یک بررسی انجام شده، ۱۶ کیت خانگی مورد بررسی قرارگرفت و مشخص شد که فقط ۵ درصد آن ها دارای معیارهای لازم بود و میزان بالایی از نتایج منفی کاذب در این کیتهای خانگی وجود داشت و فقط ۱۵درصد حاملگیها را در زمان قاعدگی فراموش شده، میتوانستند شناسایی کنند. بنابراین در این تحقیق، کاربرد تستهای خانگی را تا حدودی زیر سؤال بردند و در مواردی که تشخیص حاملگی بسیار حساس است، به خصوص در بارداریهای خارج از رحم به دلیل موارد زیاد مثبت و منفی کاذب این تستهای خانگی، توصیه میشود از تستهای انجام شده روی خون مادر استفاده شود تا هرچه سریعتر اقدامات لازم صورت گیرد.

آزمایش خون، آزمایشی قابل اعتماد
روند تشخیص حاملگی معمولا زمانی آغاز میشود که فرد با علائم بارداری و احتمالا نتیجه مثبت تست ادراری خانگی مراجعه میکند که در این افراد از تست تاییدی HCG در خون استفاده میشود. تعدادی از نشانهها و علائم بالینی است که بر مراحل اولیه حاملگی دلالت دارند ولی هیچکدام جز آزمایش خون، علت قطعی بارداری نیست. HCG هورمونی است که به اصطلاح، هورمون حاملگی نامیده میشود و کشف آن در خون و ادرار مادر، پایه و اساس تستهای هورمونی حاملگی است. این هورمون تقریبا به طور انحصاری در جفت تولید میشود ولی به مقدار بسیار کم در بافتهای مردان و همچنین در زنان غیرحامله نیز تولید میشود. با وجود این، شناسایی HCG در خون یا ادرار، تقریبا همیشه نشانه حاملگی است.

غربالگری ناهنجاری جنین در دوران بارداری
برای هر خانم باردار احتمال داشتن فرزندی با نقایص مادرزادی وجود دارد. اگر چه این احتمال خیلی زیاد نیست، اما با انجام روش های غربالگری می توان تا حد زیادی به میزان واقعی این احتمال پی برد. انجام غربالگری و تشخیص ناهنجاری جنین هزینه بر است و نیازمند مراجعه به مرکز معتبر و افراد متبحر است.
با توجه به محدودیت زمان اخذ مجوز سقط قانونی و ضرورت آگاهی والدین برای انتخاب غربالگری ناهنجاری جنین، مشاوره با خانم باردار باید در اولین ملاقات بارداری (هفته ۶ تا ۱۰ بارداری) انجام گیرد.
نقایصی که در غربالگری ناهنجاری جنین کشف می شوند عبارتند از:
اختلالات کروموزومی  که شایع ترین آن ها سندرم داون (مونگولیسم) است.
اختلال نقص لوله عصبی و ناهنجاری های اصلی در جنین

سندرم داون (مونگولیسم)  یک اختلال کروموزومی مادرزادی است. کروموزوم شماره ۲۱ فرد دارای سندرم داون، به صورت ۳ تایی (تریزومی) است و به جای ۴۶ کروموزوم، ۴۷ کروموزوم دارد و شخصی که سندرم داون دارد، علاوه بر این که دارای چهره مشخص و متفاوتی است، دچار ناتوانی در یادگیری و مشکلات پزشکی نیز است.
سندرم داون ممکن است به صورت تصادفی در هر بارداری اتفاق بیفتد. حتی اگر سابقه فامیلی، خانوادگی و یا سابقه زایمان قبلی نوزاد مبتلا به سندرم داون وجود نداشته باشد، احتمال وقوع این عارضه در بارداری فعلی همچنان وجود دارد. شیوع سندرم داون در حدود ۱ به ۸۰۰ در کل بارداری ها است. با افزایش سن مادر، خطر وقوع سندرم داون افزایش می یابد، به گونه ای که:
در زنانی که در طیف سنی ۲۹-۲۰ سال هستند، وقوع سندرم داون ۱ در ۱۵۰۰ مورد بارداری است.
در زنانی که در طیف سنی ۳۹-۳۰ سال هستند، وقوع سندرم داون ۱ در ۹۰۰ مورد بارداری است.
در زنانی که در طیف سنی ۴۰ سال و بالاتر هستند، وقوع سندرم داون ۱ در ۱۰۰ مورد بارداری است.
به هر حال اکثر نوزادان مبتلا به سندرم داون از زنان جوان متولد می شوند به علت این که تعداد زایمان ها در این سنین بیشتر است.
نتایج غربالگری ناهنجاری جنین فقط میزان خطر را نشان می دهد. اگر نتیجه غربالگری نشان دهنده خطر پایین باشد، نیاز به انجام روش های تشخیصی تهاجمی نیست. زیرا احتمال وقوع سندرم داون کم است. چنانچه نتیجه غربالگری مثبت و نشان دهنده خطر بالا باشد، از آنجا که نتیجه مثبت به معنای ابتلا جنین به سندرم داون نیست، برای تشخیص قطعی جهت ختم بارداری، نیاز به انجام روش های تهاجمی CVS (Chorionic villus sampling) (نمونه برداری از جفت) و آمنیوسنتز (نمونه گیری از مایع آمنیوتیک) است. این روش ها ممکن است با عارضه همراه باشند که جدی ترین عارضه آن ها احتمال سقط در جنین سالم (به میزان۱ درصد) است. سندرم داون در دوران بارداری از طریق تست های غربالگری و تشخیصی قابل شناسایی است.

آزمایشات غربالگری

آزمایشات غربالگری شانس یا احتمال این که جنین یکی از چند بیماری مشخص را داشته باشد را نشان
می دهد. در واقع این آزمایش به طور یقین نمی تواند مشخص کند. آیا نوزاد مشکل دارد یا نه بلکه احتمال خطر را مشخص می کند. اگر نتیجه تست مثبت باشد، این بدین معنی است که احتمال وجود نقص بالاتر از دیگران است. به همین خاطر پزشک ممکن است برای خانم باردار آزمایشات تشخیصی انجام دهد تا از بابت سالم بودن جنین مطمئن شود.
اگر نتیجه تست غربالگری منفی شود، این بدین معنی است که احتمال وجود نقص در جنین آنقدر پایین است که احتیاج به پیگیری ندارد. ولیکن تضمینی وجود ندارد که نوزاد طبیعی باشد.
مزیت آزمایشات غربالگری این است که هیچ گونه خطر سقط را به همراه ندارد و صدمه ای به جنین
نمی رساند.

 غربالگری ناهنجاری جنین در سه ماهه اول بارداری
غربالگری سه ماهه اول بارداری یک تست ترکیبی شامل آزمایش خون مادر و سونوگرافی NT (Nuchal Translucency) است. زمان انجام غربالگری سه ماهه اول، شروع هفته ۱۱ تا پایان هفته ۱۳ بارداری است. این روش از یک آزمایش خون (که طی آن دو ماده PAPP-A و free Hcg در خون مادر
اندازه گیری می شود) و یک سونوگرافی تشکیل شده است.
در سونوگرافی NT، تجمع مایع پشت گردن جنین اندازه گیری می شود. در واقع افزایش در این قسمت ممکن است علامتی برای بروز سندرم داون و یا تریزومی ۱۸ باشد.
مجموع نتایج سونوگرافیNT، آزمایش خون مادر و سن مادر با یکدیگر تفسیر شده و یک ریسک عددی به دست می آید که بر اساس آن می توان تصمیم گرفت که قدم بعدی چیست.
بر اساس نتایج غربالگری سه ماهه اول، خانم های باردار به سه دسته خطر بالا، خطر متوسط و خطر پایین تقسیم می شوند. آن هایی که خطر پایین دارند، احتیاجی نیست که تست غربالگری یا تشخیصی دیگری در موردشان اجرا شود و فقط زنانی که دارای خطر متوسط باشند، کاندید انجام آزمایشات غربالگری مرحله دوم هستند. زنان با خطر بالا برای انجام تست های تشخیصی CVS و یاآمنیوسنتز فرستاده می شوند.

 

تفسیر جواب غربالگری مرحله اول
پس از این که جواب غربالگری مرحله اول را دریافت  کردید، با توجه به نتیجه، در یکی از گروه های زیر قرار می گیرید:
پرخطر (اسکرین مثبت / غربالگری مثبت/ High Risk)
اگر عدد ریسک شما ۱:۵۰ و بالاتر باشد (مثلا مخرج کوچک تر شود. مثل۱:۴۲) در گروه پرخطر هستید و باید آزمایش های اختصاصی تر برای تشخیص قطعی انجام دهید.
ریسک متوسط
اگر نتیجه ی غربالگری عددی بین ۱:۵۰ و ۱:۲۰۰ باشد، در گروه خطر متوسط قرار دارید. برای این گروه، باید ۱۵-۱۶ هفته صبر کرد تا تست ترکیبی (سکوئنشنال) را انجام دهند .
کم خطر (اسکرین منفی /غربالگری منفی/ Low Risk)
اگر نتیجه نهایی ریسک کمتر از ۱:۲۰۰ را نشان دهد  (مثلا  ۱:۲۵۰۰)، نیازی به کار خاصی نیست. این مادر فقط جهت بررسی نقایص لوله عصبی (مغز و نخاع)، در هفته های ۱۵-۱۶ به آزمایشگاه ارجاع داده می شود تا میزان آلفافیتوپروتیین محاسبه شود.
غربالگری ناهنجاری جنین در سه ماهه دوم بارداری
غربالگری سه ماهه دوم بارداری شامل آزمایش خون مادر است. در این غربالگری  که کوآد مارکر نامیده می شود برای غربالگری سندرم داون، تریزومی ۱۸ و نقص لوله عصبی(ONTD) انجام می شود.
این تست در هفته ۱۵ تا ۱۷ بارداری انجام می شود. اگر نتایج نشان دهنده خطر پایین باشد، احتمال وقوع ناهنجاری های مورد بررسی کم است. زنان با خطر بالا برای انجام تست های تشخیصی CVS/آمنیوسنتز فرستاده می شوند.
غربالگری سایر ناهنجاری ها
آزمایش آلفافیتوپروتئین (AFP) برای غربالگری نقص لوله عصبی جنین (ONTD) و سونوگرافی در هفته ۱۶ تا ۱۸ بارداری برای غربالگری ناهنجاری های اصلی انجام می شود.

  آزمایشات تشخیصی
این تست ها می توانند وجود نقص جنین را به طور یقین نشان دهند و در واقع تست های تشخیصی، نتیجه آزمایشات غربالگری را رد و یا تأیید می کنند. استفاده از آزمایشات تشخیصی از قبیل آمنیوسنتز خطر سقط جنین را به همراه دارد به همین دلیل این گونه روش های تهاجمی با وجود دقیق بودنشان به همه زنان باردار پیشنهاد نمی شود. آزمایشات تشخیصی موقعی پیشنهاد می شود که خطر بالای سندرم داون در تست غربالگری گزارش شود.
اگر نتایج غربالگری سه ماهه اول یا دوم نشان دهنده خطر بالا باشد آزمایشات تشخیصی زیر انجام می شود.
نمونه برداری از جفت (CVS): در این روش مقادیر کم سلول های جنین از روی جفت به وسیله ابزار مخصوصی از راه دهانه رحم گرفته می شود. این کار گاهی با استفاده از سرنگ و از طریق دیواره شکم و مراقبت با استفاده از سونوگرافی انجام پذیرفته سپس بر روی سلول های به دست آمده آزمایش صورت می گیرد. این تست در سه ماهه اول قابل انجام است.
آمنیوسنتز: در این تست مقدار کمی از مایع آمنیوتیک که حاوی تعداد سلول جنینی است، به وسیله سرنگ و با مراقبت از طریق سونوگرافی گرفته می شود. این تست در هفته های ۱۶ تا ۲۰ بارداری انجام می شود.

آزمایش غربالگری بیماری های متابولیک مادرزادی  ((TMS)Tandem Mass Spectrometry)
این آزمایش برای شناسایی نوزادان یا کودکان مبتلا به بیماری های متابولیک مادرزادی است. بیماری های متابولیک باعث اختلال در واکنش های سوخت و ساز بدن می شود. کودکان مبتلا به این بیماری های مادرزادی، در معرض عوارض جدی و خطرناک این بیماری ها قرار دارند.

ضرورت انجام آزمایش
این آزمایش غربالگری، برای تشخیص نوزادان یا کودکان مبتلا به اختلالات متابولیک بسیار مفید است. این بیماری ها شامل بیماری های ژنتیکی می شوند که می توانند بسیار خطرناک باشند. بسیاری از این بیماری ها، در صورت تشخیص زود هنگام، قابل درمان بوده و می توان از بروز علایم شدید و خطرناک این بیماری ها جلوگیری کرد. در صورت تاخیر در تشخیص و درمان، این بیماری ها می توانند مشکلات ذهنی و جسمی همچون عدم توانایی حرکتی، عقب ماندگی ذهنی، سوء تغذیه، عدم توانایی تکلم و. .. را به دنبال داشته باشند.

 نحوه انجام آزمایش
جهت انجام این آزمایش، چند قطره خون (از پاشنه پا یا از رگ) چند روز بعد از تولد (حداقل ۲۴ تا ۴۸  ساعت) و تغذیه با شیر مادر بر روی فیلترهای خاص گرفته می شود و با همین چند قطره خون می توان حدود۲۰ تا ۳۰ نوع از بیماری های متابولیک را تشخیص داد.
دراغلب کودکان مبتلا به بیماری های متابولیک مادرزادی، نقص ژنتیکی در یک آنزیم دیده می شود. به زبان ساده، آنزیم ها مولکول هایی از بدن هستند که مواد را از شکلی به شکل دیگر جهت تامین مواد مورد نیاز، تبدیل می کنند.
تحقیقات متعددی مشخص کرده اند که پیشگیری از این بیماری ها به مراتب از درمان آن ها کم هزینه تر است. بنابراین در حال حاضر در بسیاری از ایالت های آمریکا و کشورهای اروپایی انجام این تست غربالگری بر روی نوزادان اجباری است.
اکثر کودکانی که با این اختلالات متولد می شوند در ابتدای تولد، ظاهری کاملا سالم دارند و انجام این آزمایش به پزشک کمک می کند تا این اختلالات را قبل از تبدیل شدن به بیماری تشخیص دهد.

 بهترین زمان انجام آزمایش
بهترین زمان انجام این آزمایش، اولین روزهای پس از تولد و پس از شیر دادن (۴۸ تا ۷۲ ساعت بعد از تولد) است تا بتوان از بروز علائم جدی و جبران ناپذیر آن جلوگیری کرد.
درمان
درمان ممکن است شامل دارو های خاص یا یک رژیم غذایی باشد که می تواند نجات بخش نوزاد باشد. تحقیقات نشان می دهد حدود ۵% از موارد مرگ ناگهانی نوزادان به علت بیماری های متابولیک است که تشخیص داده نشده اند.
بسیاری از خانواده هایی که نوزادان خود را به خاطر ابتلا به بیماری های متابولیک از دست می دهند یا نوزادشان دچار مشکلات و ناتوانی های ذهنی و جسمی می شود، وقتی متوجه می شوند با آزمایش غربالگری بیماری های متابولیک می توانستند از بروز این مشکلات جلوگیری کنند، بسیار پشیمان می شوند.

آزمایشهای دوران بارداری
در طول بارداری، به عنوان بخشی از مراقبتهای دوران بارداری، فرد باید آزمایشهایی را انجام دهد که به بررسی رشد و تکامل جنین و سلامت زایمان کمک میکند. آزمایشها که ممکن است مادر در دوران بارداری انتظار آن را داشته باشد در ادامه مورد بررسی قرار می گیرد.
آزمایشهای معمول در اولین دیدار با پزشک ، اندازه گیری وزن و طول رحم برای تخمین میزان رشد جنین است.
فشارخون مادر نیز برای غربالگری و تشخیص فشارخون حاملگی، اندازهگیری میشود. نمونه ادرار از نظر سطح قند، پروتئین و وجود باکتری در آن بررسی میشود.
قند در ادرار زن حامله، علامت دیابت حاملگی است. پروتئین بالای ادرار میتواند نشانگر عفونت مجاری ادراری، بیماری کلیوی یا فشارخون بالا باشد.
سه ماهه اول
در این سه ماه برای بررسی عوامل خطرزای حاملگی، باید مجموعه کاملی از سابقه پزشکی فرد باردار تهیه شود. بنابراین لازم است راجع به مصرف داروها و بیماریهای خود به پزشک اطلاع داده شود. آزمایشهایی که در این دوره سه ماهه برای بررسی سلامت مادر و کودک انجام میشود، عبارتند از:
آزمایش خون
جهت بررسی وجود بیماری سیفلیس، ایمنی نسبت به هپاتیت و سرخجه، تعیین گروه خونی وRH انجام میشود. اگر مادر RH منفی است و جنین RH مثبت است، ممکن است بدن مادر به آن واکنش نشان دهد. این اتفاق نسبتا شایع است و معمولا بدون مشکل اساسی درمان میشود. در شرایط نادری ممکن است کمخونی ایجاد شود.
سونوگرافی جنین
حتی در هفته پنجم حاملگی میتوان سونوگرافی جنین را انجام داد. در این بررسی، تصویری از جنین در حال رشد، به دست میآید. سونوگرافی از راه مهبل میتواند حاملگیهای خارجی رحمی را (وقتی جنین در جایی غیر از رحم رشد کند) نیز مشخص کند.
نمونه برداری از کوریون
در این آزمایش تعدادی از سلولهای جفت بین هفته هشتم و بیستم جنینی برداشته میشوند و از نظر اختلالات ژنتیکی مختلف از جمله نشانگان داون بررسی میشوند. این آزمایش بطور معمول انجام نمیگیرد بلکه فقط زمانی که سابقه بیماریهای ژنتیکی وجود داشته باشد، انجام میشود.
تست ایدز  ((HIV)Human Immunodeficiency Virus)
از آنجایی که ایدز یکی از بیماریهایی است که از مادر به جنین منتقل میشود، برای جلوگیری از انتشار این بیماری، آزمایش آلودگی به ویروس ایدز یعنی HIV انجام میگیرد.
سه ماهه دوم
بین هفته سیزدهم تا بیستوهفتم حاملگی مادر باید از پزشک خود انتظار انجام آزمایشهای زیر را داشته باشد.
بررسی الکتریکی قلب جنین
در آغاز هفته بیستم حاملگی، پزشک میتواند به ضربان قلب جنین با گوشیهای خاصی گوش دهد و سلامت کلی جنین را از این طریق بررسی کند. علاوه بر این، ممکن است سونوگرافی جنین برای بررسی پیشرفت رشد جنین نیز انجام گیرد.
تست تحمل گلوکز (Glucose Tolerance Test (GTT) )
پزشک به فرد شربت قندی میدهد تا بنوشید و سپس قند خون را در فواصل منظم اندازه میگیرد. این آزمایش نشان میدهد که بدن با چه سرعتی متابولیسم (سوخت و ساز) قند را انجام میدهد. هر بیقاعدگی در این رویه میتواند نشانگر دیابت حاملگی باشد.
غربالگری سرم خون مادر
این آزمایش برای کشف نقایص جنین انجام میگیرد که در بخش مربوط به غربالگری جنین به آن پرداخته شد.
بااین وجود بررسیهای دیگری برای اطمینان از سلامت کلی جنین و زایمان صورت میگیرداز جمله:
استرپتوکک گروه ب
این تست خون نشان میدهد که آیا با این نوع میکروب (که میتواند بیماری شدیدی در نوزاد ایجاد کند) بیماری عفونی ایجاد شده است؟ اگر باکتری دیده شود، آنتیبیوتیک برای حفظ کودک در زمان زایمان تجویز میشود .
هپاتیت ب
اگر جواب آزمایش شما برای ابتلا به هپاتیت ب مثبت باشد، کمی بعد از تولد،کودک واکسنی در مقابل این بیماری دریافت میکند.
افاسمان (کشیدگی) گردن رحم
نزدیک زمان زایمان هم پزشک باید معایناتی انجام دهد. به دنبال این بررسی پزشک متوجه میشود که جنین به چه مقدار در لگن پائین آمده است و گردن رحم تا چه اندازه شروع به کشیده شدن کرده است. این اندازهگیریها به تخمین پیشرفت زایمان کمک میکند. ممکن است حتی بررسی جنین نیز لازم باشد.
تست بدون استرس
یکی از شاخصهای مهم دیگر سلامت جنین علاوه بر ضربان قلب، حرکات جنین است، که در صورت کاهش آن آزمایشهای خاصی چون بیوفیزیکال و تست بدون استرس انجام میگیرد. این تست ها در ادامه تحقیق به طور مفصل شرح داده خواهد شد.
آمنیوسنتز
در نهایت اگر کودک به هر دلیل نیاز به زایمان زودرس داشته باشد، آمنیوسنتز برای بررسی اینکه آیا رشد ریه جنین به حد کافی هست یا خیر، انجام میگیرد.

تست NST پیش بینی کننده وضعیت سلامت جنین
آزمایش NST(Non stress Test) یکی از آزمایش های معمول بارداری در سه ماهه سوم است. تست بدون استرس یک آزمایش ایمن است و نمی تواند باعث آسیبی به جنین شود. حتی اگر چند NST هم انجام داده شود نیز آسیبی به مادر  و فرزند او نمی رسد. این آزمایش با دستگاه کاردیواکوگرافی انجام می شود، ماشینی که تپش قلب جنین را تفسیر می کند. در این تست، با استفاده از تکنیک داپلر، همزمان با احساس حرکات جنین توسط مادر، تسریع تعداد ضربان قلب جنین مشخص می شود. این تست به منظور ارزیابی وضعیت سلامتی جنین انجام می شود و در برگیرنده استفاده از یک مانیتور خارجی جهت مشاهده حرکات و تحریکات قلب جنین همراه با حرکات جنین است. این آزمایش از هفته بیست و چهارم بارداری انجام می شود، اما آزمایشی در سه ماهه سوم بارداری است.
این آزمایش تغییرات ضرب آهنگ قلب جنین را بررسی می کند. این آزمایش تغییر حالت جنین از حالت استراحت به فعال را زیر نظر می گیرد یا اگر مادر در مراحل زایمان است، چگونگی واکنش فرزند هنگام انقباض ها را شناسایی می کند. این آزمایش تضمین می دهد که فرزند سالم است و اکسیژن کافی دریافت می کند. اگر پزشکNST دیگری را توصیه کرد، جای نگرانی نیست. نتیجه غیرمعمول اولین آزمایش به این معنا نیست که فرزند ضرورتا با مشکلی روبرو است. امکان دارد او خواب باشد و هنگام آزمایش تکان نخورد.
هدف از این آزمون فراهم آوردن اطلاعاتی درباره اکسیژن رسانی به جنین است که از طریق بررسی تپش قلب و چگونگی واکنش آن به حرکاتش انجام می شود.

کاربرد تست بدون استرس
اگر حرکت جنین به ظاهر کمتر از معمول باشد، پزشک این آزمایش را توصیه می کند. همه این موارد به وضعیت مادر و جنین بستگی دارد و ممکن است اجرای هفتگی یا دوبار در هفته آن ضروری باشد. وقتی جنین فعال است، تپش قلب او کاهش می یابد (این وضعیت در اواخر دوران بارداری رخ می دهد). زنانی که برای این آزمون در نظر گرفته می شوند، اغلب مادرانی با بارداری های پرخطر هستند.
دلایل احتمالی اجرای این آزمون عبارتنداز:
۱-کاهش حرکات جنین ۲- سابقه از دست رفتن بارداری
۳- بارداری چند قلو همراه با پیچیدگی ها ۴- عملکرد غیر عادی جفت ۵- بیماری های مادر(دیابت، فشارخون بالا، لوپوس، بیماری تیروئید، و بیماری قلب) ۶- بارداری های از موعد گذشته (دو هفته از موعد زایمان گذشته باشد) ۷- مشکلات احتمالی با رشد جنین ۸- مایع آمنیوتیک بسیار زیاد یا کم ۹- پره اکلامپسی(مسمومیت دوران بارداری).
اگر این آزمون نشان دهد که اوضاع طبیعی و فرزندتان سالم است، پس علتی برای القای زایمان وجود ندارد.

نحوه اجرای NST
برای این آزمون آماده سازی های خاصی وجود ندارد. این آزمون در مطب پزشک اجرا می شود و۲۰ دقیقه زمان می برد. اگر بچه خوابیده باشد، لازم است که بیدار شود (با نوشیدن آبمیوه یا حرکت کردن). مادر در وضعیت نیمه نشسته و خوابیده به طرف چپ قرار می گیرد سپس مبدل اولتراسونیک پس از آغشته شدن به ژل مخصوص توسط کمربند در قسمتی که ضربان قلب به صورت واضح شنیده می شود، قرار می گیرد. فشارخون مادر قبل از شروع تست و سپس هر۱۰ دقیقه چک می شود چنانچه افت و یا افزایش ناگهانی فشار خون مشاهده شود وضعیت اصلاح شده و مجددا تست انجام می شود. این تست در هر زمانی بعد از ۲۶ تا ۲۸ هفتگی بارداری توصیه می شود.
از مادر خواسته می شود که هر زمان فرزند او حرکت کرد، دکمه ای را فشار دهد. این عمل به پزشک اجازه می دهد تا هر زمان بچه حرکت کرد، تغییر احتمالی تپش قلب او را ببینید. نتایج آزمون در همان زمان بررسی می شود.

پراکلامپسی (مسمومیت بارداری)
در حالت طبیعی در فرد بارداری که در سه ماهه دوم حاملگی قرار دارد، فشارخون کمیکمتر از حد طبیعی است و به تدریج در باقیمانده دوران بارداری، به حالت طبیعی باز می رسد. با این وجود، در ۱۰% زنان باردار بعد از هفته بیستم بارداری، فشار خون شروع به افزایش میکند. این افزایش فشار خون در اثر بارداری ایجاد میشود که به آن پراکلامپسی (مسمومیت بارداری) گفته میشود.
در موارد نادری این اتفاق در نخستین روزهای پس از تولد نوزاد رخ میدهد. ممکن است علت این فشار بالا، بارداری باشد که در این صورت گذرا خواهد بود و یا اینکه فرد قبلا فشار بالا داشته و از آن مطلع نبوده است و در این صورت در دوران پس از بارداری نیز فشار خون فرد بالا خواهد بود. بالا بودن فشار خون به صورت مزمن، احتمال ابتلا به پراکلامپسی را افزایش میدهد. ۲۵% زنانی که مبتلا به فشار خون مزمن بودهاند، طی حاملگی دچار پراکلامپسی میشوند. در حالی که تنها ۵% زنان ممکن است به پراکلامپسی مبتلا شوند. به همین دلیل اگر برای اولین بار فشار خون در دوران بارداری بالا باشد پزشک نمیتواند پیش بینی کند که آیا فشار خون در همین حدود باقی میماند، افزایش پیدا میکند یا به سمت پراکلامپسی پیش میرود. اگر فرد مبتلا به پراکلامپسی شود، تست ادراری افزایش سطوح پروتئین را نشان میدهد و تورم در پاها و دست ها رخ میدهد. این علامت نشان میدهد که کلیههای فرد تحت تاثیر فشار خون بالا قرار گرفتهاند. پراکلامپسی بر روی کبد، خون، کلیهها، مغز و جفت تاثیر میگذارد. پراکلامپسی ممکن است خفیف یا شدید باشد. ممکن است سریعا و یا به تدریج پیشرفت کند. در مواردی مادر و جنین هر دو در معرض خطر جدی است.
فشارخون ۱۴ روی ۹ از علایم مسمومیت بارداری خفیف است. اگر فشار خون زن باردار حدود ۱۴ روی ۹ باشد و یا نسبت به حالت همیشگی شخصی فشار خون وی، ۳ عدد بالاتر رود برای مثال همیشه فشار روی ۱۱ بوده اما به یکباره در دوران بارداری فشار روی ۱۴ رفته باشد، در صورتی که این علامت با ورم و وجود پروتئین در ادرار همراه باشد، شروع مسمومیت بارداری خفیف را نشان میدهد. مسمومیت شدید، فشار انقباضی بالای ۱۵ و یا فشار خون انبساطی پایین ۱۱ است. نوع خفیف مسمومیت بارداری برای جنین خطرناک نیست اما نوع شدید آن با تاثیر بر روی عروق جفت میتواند جنین را دچار مشکل کرده و یا رشد آن را با اختلال رو به رو کند.
مسمومیت بارداری مشکل شایعی نبوده و زمینه ایجاد آن به عواملی مانند سن مادر (سن خیلی پایین یا خیلی بالا)، چاقی مادر و یا ایجاد اضافه وزن زیاد در ایام بارداری و زمینه فشار خون در مادر بستگی دارد.
مسمومیت بارداری در مرحله خفیف با رژیمهای غذایی و آزمایشهای پیوسته قابل درمان است و تنها باید نمک را در رژیم بارداری محدود کرده و کربوهیدرات و سایر مواد چاق کننده را کم کنند.

تعریف اکلامپسی

 اکلامپسی آخرین و شدیدترین مرحلهی پراکلامپسی است و زمانی روی میدهد که پراکلامپسی درمان نشده باقی بماند. در اکلامپسی علاوه بر علائم پراکلامپسی، تشنج نیز روی میدهد. ممکن است حتی منجر به کما و مرگ مادر و جنین شود.

علت ایجاد اکلامپسی و پراکلامپسی
علت دقیق ایجاد اکلامپسی و پراکلامپسی هنوز مشخص نشده است. اگرچه برخی محققان تغذیه بد، چربی زیاد در بدن و نارسایی در جریان خون رحم را ذکر میکنند.

افراد در معرض خطر ابتلا به پراکلامپسی
پراکلامپسی در اولین بارداری، در زنان با سن بسیار کم و نیز در زنان بالای ۴۰ سال بیشتر دیده میشود.  سایر عوامل مستعد کننده شامل این موارد هستند:
سابقه فشار خون بالا پیش از بارداری، سابقه پراکلامپسی در مادر یا خواهران، چاقی پیش از بارداری، بارداری دو یا چند قلو، سابقه دیابت، بیماری کلیوی، لوپوس و روماتیسم مفصلی.

علائم پراکلامپسی
بالا بودن فشار خون، تورم پاها، ران ها و دست ها، وجود پروتئین در ادرار، افزایش سریع وزن در اثر افزایش مایع در بدن، درد شکمی، سردرد شدید و یا سر گیجه، کاهش میزان ادرار یا قطع شدن ادرار، وجود خون در ادرار، تهوع و استفراغ مفرط.
برخی موارد تورم اندام ها طی حاملگی طبیعی است. اما اگر تورم با استراحت برطرف نشود و یا همراه با علائم گفتهشده نیز باشد باید بلافاصله با پزشک خود مشورت کنید.

دیابت بارداری
دیابت بارداری همانند سایر انواع دیابت اختلالی است که نحوه مصرف قند توسط بدن را مختل می سازد. دیابت بارداری شکلی از دیابت است که برخی زنان را طی بارداری مبتلا می کند. دلیل ایجاد این اختلال این است که بارداری نیاز بدن به انسولین را افزایش می دهد، در حالی که بدن همیشه نمی تواند به مقدار کافی انسولین تولید کند.

تاثیر دیابت بارداری بر مادر و فرزندش
این اختلال می تواند منجر به بزرگ شدن جنین (بیش از ۴ کیلوگرم) شود، که این خود مشکل ساز است زیرا یک جنین بزرگ ممکن است هنگام زایمان دچار آسیب شود، هم چنین یک جنین بزرگ ممکن است هنگام زایمان به مادر خود نیز آسیب وارد کند. گاهی اندازه جنین مناسب نبوده و مادر باید تحت عمل سزارین (جراحی به منظور خروج جنین) قرار گیرد. دیابت بارداری هم چنین احتمال بروز پراکلامپسی که یک بیماری تهدید کننده ی حیات است را افزایش می دهد
پیش بینی این که کدام یک از زنان دچار دیابت بارداری خواهند شد امری مشکل است اما برخی زنان نسبت به سایرین در معرض خطر بیشتر ابتلا به دیابت بارداری هستند. شانس ابتلای فرد به دیابت بارداری بیشتر خواهد بود اگر یکی از شرایط زیر را داشته باشد:
سابقه قبلی دیابت بارداری، دچار اضافه وزن هستید(BMI>27)، در خانواده فرد دیابتی وجود داشته باشد، زایمان نوزاد بالای
۴ کیلوگرم، بارداران دارای پیشینه مرده زایی، سقط مکرر و نوزادان دچار نقص عضو، سن بالاتر از ۲۵ سال. سابقه فشار خون بالا.

بررسی دیابت بارداری
تمام زنان باردار باید برای دیابت بارداری بررسی شوند. تمام زنان باردار باید در حوالی ماه های ۶ یا ۷ (مطابق با هفته های ۲۴ تا ۲۸ حاملگی) بررسی شوند، اما زنان با خطر بالاتر برای ابتلا به دیابت بارداری باید زودتر از این زمان مورد ارزیابی قرار گیرند(در اولین ویزیت). آزمایش تحمل گلوکز توسط پزشک درخواست می شود. بدین ترتیب مشخص می شود قند خون فرد به دنبال مصرف یک ماده شیرین چقدر دچار افزایش می شود.

درمان دیابت بارداری
به منظور درمان دیابت بارداری، فرد باید قند خون را مرتب اندازه گیری کند و این کاری است که فرد می توانید به آسانی یاد بگیرد. اغلب زنان سطح قند خون خود را می توانند با تغییر رژیم غذایی خود کنترل کنند. برخی از زنان به انسولین یا سایر درمان های دیابت نیاز خواهند داشت.

فواصل مراجعه به پزشک
زنان دچار دیابت بارداری نسبت به سایر زنان باردار نیاز به دفعات مراجعات بیشتری دارند. این که در چه فواصلی مراجعه شود به وضعیت فرد در هر مراجعه و مصرف انسولین توسط او بستگی دارد. طی این مراجعات، پزشک  موارد زیر را انجام خواهد داد:
وضعیت جنین را بررسی می کنند، در مورد رژیم غذایی سوال می کند، از کنترل بودن قند خون اطمینان حاصل می کند، مقدار انسولین را تنظیم می کند (چنانچه انسولین مصرف شود).

کنترل دیابت و ورزش
نیاز نیست برای درمان دیابت بارداری ورزش خاصی انجام شود اما داشتن فعالیت کمک می کند که قند خون کنترل شود.

دیابت و زایمان طبیعی
چنانچه سطح قند خون نزدیک به حد طبیعی باشد، احتمال این که فرد یک زایمان طبیعی داشته باشد بالا خواهد بود. هنگام زایمان، پزشک یا پرستار به چک قند خون ادامه خواهد داد تا از بالا نرفتن آن اطمینان حاصل کند.

دیابت پس از زایمان
دیابت احتمالا پس از زایمان برطرف خواهد شد و قند خون احتمالا به سطح طبیعی باز خواهد گشت. چنانچه فرد انسولین مصرف می کرد، به احتمال زیاد دیگر نیازی به آن نخواهد داشت، با این حال پزشک یا پرستار باید قند خون را چک کند تا از طبیعی بودن آن اطمینان حاصل کند. زنانی که دیابت بارداری را تجربه می کنند، بعد ها در معرض خطر بسیار بالاتری برای ابتلا به دیابت «معمول» قرار دارند. فرد باید تا آخر عمر هر چند سال یکبار از نظر دیابت بررسی شود.

سونوگرافی جنین، انواع و دلایل انجام آن

انجام سونوگرافی در طی دوران  بارداری  به عنوان روشی برای بررسی سلامت جنین (تعیین جنسیت جنین، تشخیص مشکلات کروموزومی
و … ) مورد استفاده قرار می گیرد. در حالی که جنین داخل رحم مادر است، پزشک متخصص با استفاده از دستگاه سونوگرافی، تصویری از جنین بر روی صفحه مانیتور نشان می دهد.
فرد می تواند با رعایت موارد زیر، انجام سونوگرافی را برای خود راحت تر کند:
سعی شود قبل از انجام سونوگرافی، مایعات زیادی مصرف شود. یک ساعت و نیم قبل از انجام سونوگرافی، دو تا سه لیوان آب و مایعات نوشیده شود. این کار سبب می شود تا مثانه خانم باردار پر شود و جنین به آسانی در رحم مادر نشان داده شود.
توصیه می شود یک ساعت و نیم قبل از انجام سونوگرافی، مواد شیرین (مثل آب میوه شیرین) استفاده شود، زیرا با آزاد شدن قند در جریان خون جنین، جنب و جوش او بیشتر می شود و تشخیص جنسیت جنین برای پزشک راحت تر می شود.
پزشکان تنها مصرف مقدار مشخصی میان وعده و یا نوشیدنی شیرین را برای جنبوجوش جنین توصیه می کنند. در صورتی که مادر قند زیادی در دوران بارداری مصرف کند مضر خواهد بود.

جدول انواع سونوگرافی در دوران حاملگی
سن حاملگی: ۵-۷ هفتگی
نوع سونوگرافی: سونوگرافی پایه
زمان انجام: اوایل حاملگی
عناصر قابل رویت: دیدن محل کیسه حاملگی و همچنین بررسی قلب جنین و تخمین روز زایمان
مهم ترین ویژگی: دقیق ترین سونوگرافی برای تخمین روز زایمان
نقطه ضعف: ندارد
سن حاملگی: ۱۱-۱۶ هفتگی
نوع سونوگرافی: سونوگرافی استخوان بینی NT
زمان انجام: سه ماهه دوم
عناصر قابل رویت: این نوع سونوگرافی جهت بررسی بیماری های ژنتیک شایع مثل مونگولیسم و یا تریزومی است.
مهم ترین ویژگی: رد ۴۵ بیماری ژنتیکی
نقطه ضعف: بیماری های غیر ژنتیکی مثل بیماری های قلبی و یا لب شکری و یا بیماری هایی که در ماه های بالا تظاهر پیدا می کنند مثل اشکالات روده ای با این سونوگرافی دیده نمی شوند. .تقریبا ۱۵% بیماری ها با این روش دیده می شوند.

سن حاملگی: ۱۸-۲۹ هفتگی
نوع سونوگرافی: سونوگرافی چهار بعدی ویا سونوگرافی تفضیلی
زمان انجام: از چهار ماهگی به بعد
عناصر قابل رویت: در این نوع سونوگرافی ترکیبی از سونوگرافی دو بعدی برای دیدن قسمت های داخل بدن جنین مثل کلیه ها و مغز و چشم و انگشتان و غیره به همراه سونوگرافی رنگی برای بررسی قلب و بیماری های قلبی و خونرسانی جفت و بند ناف و سونوگرافی چهاربعدی جهت دیده نمای جنین از بیرون و بررسی مفاصل و لب شکری و تطبیق قسمت های مختلف به هم به عنوان مثال محل قرار گرفتن گوش و یا اندازه چانه و بینی.
مهم ترین ویژگی: کامل ترین نوع سونوگرافی بوده و علاوه بر بسیاری بیماری های ژنتیک بیماری های اکتسابی فراوانی را رد می کند. در این روش اگر در زمان صحیح و با روش علمی انجام شود نزدیک به نهصد بیماری را می توان رد کرد. سرعت پردازش و کیفیت تصویر و مهارت پزشک مهمترین عامل  در کیفیت این نوع سونوگرافی است.
نقطه ضعف: برای کارایی بهتر این روش بایستی مایع دور جنین در حد ایده ال باشد در مواردی که مایع دور جنین بسیار کم است وضوح تصویر بدتر می شود.

سن حاملگی: ۱۶- ۴۰ هفتگی
نوع سونوگرافی: سونوگرافی کالر داپلر
زمان انجام: سه ماهه اول و دوم و سوم
عناصر قابل رویت: بررسی خون رسانی جفت و بند ناف و همچنین بررسی بیماری های عروقی داخل شکم جنین و همچنین بررسی اکوکاردیوگرافیک از قلب جنین و بررسی و پیش بینی افزایش فشار خون مادر و مسمومیت های حاملگی در حاملگی های پرخطر مثل دیابت و یا لوپوس و یا بیمارانی که سابقه سقط دارند.
مهم ترین ویژگی: بررسی خون رسانی از مادر به جنین و نحوه پخش خون در داخل بدن جنین.
نقطه ضعف: ندارد

سونوگرافی داپلر رنگی و بیوفیزیکال پروفایل
این سونوگرافی در سه ماهه سوم (از ۲۹هفته به بعد) برای کسانی انجام می شود که یا حرکات جنین آن ها کاهش بارز دارد و یا دیابت حاملگی و یا افزایش فشار خون و یا حاملگی پرخطر و یا کاهش رشد جنین و کاهش میزان مایع دور جنین و یا سابقه سقط در آن ها دیده می شود. هدف از این نوع سونوگرافی بررسی میزان اکسیژن رسانی و خون رسانی به جنین و همچنین بررسی نوع انقباضات رحمی و ایجاد رابطه و ایجاد سیستم امتیاز دهی بین عوامل دخیل  سلامت جنین بوده و از مرگ جنین در ماه های آخر جلوگیری بارز می کند. تفسیر منحنی های تغییر ضربان قلب جنین و رابطه آن ها با انقباضات رحمی و نوع انقباضات رحمی و همچنین میزان مایع دور جنین و حرکات تنفسی جنین مجموعا تبدیل به سیستمی برای نمره دهی به سلامت جنین هستند که بهترین عدد ۱۰ و بدترین عدد ۲ است. از داپلر نیز برای بررسی میزان و کیفیت خون رسانی از جفت به جنین استفاده می شود. به عنوان مثال در جنین هایی که تاخیر رشد دارند ممکن است که خون رسانی به درستی انجام نشود و یا در بعضی از بیماری های مادر مثل بیماری های روماتیسمی و یا افزایش فشار خون در حاملگی و یا گره خوردن بند ناف خون رسانی به بند ناف مختل می شود. از داپلر تغییر روزانه جریان خون در بند ناف  و بررسی قلب جنین و عروق داخل بدن جنین و عروق مغز جنین و درجه بندی نارسایی و یا پاتولوژی و همچنین ضایعات ماکروسکوپیک جفت استفاده کرد. مثلا با بررسی یک رگ در داخل کبد به نام Ductus Venosus می توان وضعیت همودینامیک جنین را بررسی کرد.
از داپلر کلیه های مادر می توان راجع به فشار خون حاملگی استفاده کرد. همچنین با اندازه گیری قطر بند ناف در سه ماهه اول می توان راجع به احتمال سقط جنین و یا تشکیل  فشار خون حاملگی ایده به دست آورد.  لازم به ذکر است که روش داپلر رنگی نیز میزان خون رسانی به اندام های حیاتی و مغز جنین را کنترل می کند یعنی اگر اکسیژن کافی به مغز نرسد جنین دچار کاهش حرکات می شود.
دربیماران با کاهش حرکات جنینی،  از روش بیوفیزیکال پروفایل و داپلر رنگی موارد زیر را کنترل می کنند:
تعداد حرکات عمده (ماژور) جنین در طول مدت زمان سونوگرافی
تعداد و نوع حرکات مینور جنین در طول زمان سونوگرافی
مدت زمان حرکت تنفسی مداوم
تغییرات ضربان قلب
تعداد ضربان قلب در مدت زمان مشخص و قیاس آن با حالت نرمال و افزایش و کاهش ضربان قلب با حرکات جنین و تطابق آن با انقباضات رحمی
اندازه گیری ایندکس مایع آمنیوتیک
سونوگرافی افراد در گروه ریسک بیماری های سیستم عصبی
در بیمارانی که در گروه ریسک بیماری های عصبی اند موارد زیر باید کنترل شوند:
مغز جنین
سیستم کانال نخاعی و ستون فقرات
در این قسمت سالم بودن ستون فقرات و همچنین نخاع و همچنین محل شروع و تمام شدن نخاع و لایه های روی نخاع تا پوست بررسی می شود.
سایر مواردی که سبب بالا رفتن آلفا فتو پروتئین در آزمایش خون می شوند. به جز نقص سیستم عصبی که برخی مربوط به مادر و برخی مربوط به جنین هستند. به عنوان مثال برخی از بیماری های قلبی جنین آزمایش خون غربالگری بیماری های سیستم عصبی را بطور کاذب مثبت نشان می دهند در حالی که سیستم عصبی نرمال است. لذا در سونوگرافی علاوه بر سیستم عصبی تمامی قسمت دیگر جنین و بعضی از قسمت های مادر مثل کبد نیز باید کنترل شوند.

 انواع زایمان و مقایسه زایمان ها
زایمان امری است طبیعی ومعمولا با همکاری مادر و فرد انجام دهنده زایمان به راحتی انجام می شود. چنانچه در حین زایمان مراقبت های لازم انجام نگیرد،گاه برای مادر ونوزاد عوارض خطرناکی به دنبال دارد.
تقریبا پس از هفته ۳۷ حاملگی، جنین آمادگی تولد دارد. در هنگام زایمان طبیعی، انقباضات رحم منجر به خروج جنین می شود ولی گاهی عوامل متعددی وجوددارد که پزشک تصمیم می گیرد زایمان را به طریق سزارین انجام دهد. عواملی مثل تنگ بودن لگن مادر، چندقلوئی، درشت بودن جنین، خروج جنین با ته یا پا، ابتلاء مادر به برخی بیماری های خاص وسایر موارد. البته تنها درصد معدودی از زایمان ها منجر به سزارین می شود و اکثر خانم ها می توانند بطور طبیعی زایمان کنند.
زایمان طبیعی نسبت به سزارین مزایای زیادی به شرح زیر دارد:
از نظر پزشکی سزارین یک عمل جراحی بزرگ محسوب می شود و مانند سایر اعمال جراحی نیاز به بیهوشی دارد، خطر ابتلاء به خونریزی، عفونت، احتمال نیاز به انتقال خون و خطرات ناشی از بیهوشی در مادران سزارین شده بیشتر از مادرانی است که زایمان طبیعی کرده اند.
مدت بستری شدن مادر بعد اززایمان طبیعی خیلی کمتراز سزارین است.
مادرانی که زایمان طبیعی می کنند در امر شیردهی و دادن آغوز به نوزاد موفق تر هستند. زیرا مادر بلافاصله بعداز زایمان نوزاد خود را درآغوش گرفته و او را شیر می دهد و از همان ابتدای تولد رابطه عاطفی بین مادر ونوزاد برقرار می شود. در حالی که در زنانی که سزارین می شوند، نوزاد تا چندین ساعت از مادرش دور می ماند.
زایمان طبیعی از نظر اقتصادی به نفع  خانواده وجامعه است.
درزایمان طبیعی، خانم ها تناسب اندام خودرا با انجام ورزش های مناسب سریع تر از مادران سزارین شده به دست می آورند.

بیهوشی یا بی حسی جهت زایمان سزارین
به طور کلی هر یک از این روش ها مزایا و معایب خاص خود را دارند برای مثال بیهوشی عمومی در درصد کمی از مواد می تواند با عارضه تهوع و استفراغ همراه باشد، بنابراین بیمار باید تا چندین ساعت بعد تحت نظر و کنترل قرار گیرد اما برای مثال اگر طی عمل عارضه ای مثل خونریزی و … رخ دهد کنترل آن در بیهوشی عمومی آسان تر است.
روش زایمان با بی حسی نخاعی یا اسپاینال این گونه است که بیمار نسبت به محیط، زمان و مکان آگاه است بعد از عمل زودتر راه می افتد و احتمال وقوع بعضی عوارض پس از عمل کمتر است بنابراین برای استفاده از هر یک از این روش ها معیارهای انتخابی خاصی وجود دارد و نمی توان گفت یک روش بر دیگری برتری دارد.  لازم به ذکر است که استفاده از بی حسی نخاعی در سزارین در ارتقای سلامت نوزاد موثر است.
داروهایی که به منظور بیهوشی استفاده میشود بر قلب و عروق تاثیرگذارند یعنی تضعیف کننده سیستم قلب و عروق هستند و اگر در بیماری که سکته قلبی کرده این احتیاط صورت نگیرد این مشکل چند برابر خواهد شد.
نتایج یک  پژوهش نشان می دهد آپگار دقیقه اول نوزادان که مادران آن ها تحت بی حسی نخاعی قرار گرفته بودند بیشتر از نوزادانی بود که مادران آنها بیهوشی عمومی داشتند.
بیهوشی عمومی و بی حسی نخاعی از روش های ایجاد بی دردی در زایمان سزارین هستند؛ اما از آن جا که تقریبا تمام داروهای بیهوشی اثر تضعیف کنندگی بر روی دستگاه عصبی مرکزی دارند و به علت خواص فارماکولوژیک خود از جفت عبور می کنند می توانند موجب افسردگی نوزاد شوند.
آپگار، روش ساده و موثری است برای ارزیابی سلامت نوزاد و اینکه آیا نوزاد نیاز به تمهیدات درمانی سریع دارد یا خیر. این ارزیابی شامل بررسی ضربان قلب، تنفس، سفتی عضلات، رفلکس های نوزادی و رنگ پوست نوزاد در اولین و پنجمین دقیقه پس از تولد است.
محققانی که برای جمع آوری اطلاعات طرحی در قالب مزایا و معایب زایمان با بی حسی و بیهوشی تحقیق می کردند دریافتند که آپگار دقیقه اول در نوزادان متولد شده به روش بی حسی نخاعی بالاتر از نوزادانی است که مادرانشان بیهوشی عمومی دریافت کرده بودند و به این جهت استفاده از این روش را توصیه می کنند.
نتایج مطالعات نشان می دهد که در روش بی حسی نخاعی داروی کمتری هم به مادر و هم به جنین می رسد. طبق نتایج حاصله از این تحقیقات استفاده از روش بی حسی نخاعی علاوه بر کاسته شدن عوارض حین عمل برای مادر، موارد مطلوبی مانند کاهش آمبولی ریوی، فاصله زمانی کوتاه تا شیر دهی، کاهش خونریزی پس از عمل را نیز در پی دارد.  بیحسی نخاعی برای زنانی که به روش سزارین زایمان میکنند مناسبتر است و خطر فلج شدن و مشکلات بعدی را به همراه نخواهد داشت.
بیحسی نخاعی برای بیمارانی به کار برده میشود که به اعمال جراحی داخل شکم، اعمال جراحی رحم، کیسه صفرا، سزارین و اعمال جراحی پاها و اندام تحتانی نیازمند هستند.
بیماران بر حسب بیماری زمینهای که دارند انتخاب میشوند و سپس بسته به مدت زمان و نوع عمل نحوه بیهوشی مشخص میشود. در روش اسپاینال یا زایمان با بی حسی، ریسک وارد شدن ترشحات معده به ریه وجود ندارد.

پاسخ دهید