معماری

اصول کار دربخش بیوشیمی

  • عنوان: اصول کار دربخش بیوشیمی
  • اقدامات وابسته: دانستن خطاهای تکنیکی و مواردی که باعث اختلال میشوند .
  • هدف : انجام تستهایی که دربخش بیوشیمی انجام میشوند که شامل FBS-Bun-Cratinin-Uricacid Cholestrol-Triglyserides-،Ck-CKMB CRPکمیLDH-SGOT-SGPT-Bill(T)Bill(D)-Calcum-Mg-Phosphorous-Albomin-TotalProtein-Amylase-Iron-Tibc-Ferritin-Na-K-Troponin-ProBNP-T3-T4-TSH-FT4-FT3-Digoxin-TotalPSA-FreePSA-HBSAg-HBSAb-HIV-HCV (هموسیستئین- APOA-APOB)-طرح HDL-LDL-HbA1Cپروتئین ادرار ۲۴ ساعته مایعات بدن و ارائه نتایج به بیماران بستری دربخشها و بیماران سرپایی.
  • صلاحیت وشایستگی : برای کار با دستگاههای بخش بیوشیمی حتماً باید پرسنل دوره های لاز م رادیده باشند و صلاحیت علمی و تجربی کافی را داشته باشند.
  • کاربرد : کاربرد تشخیص پزشکی دارد .
  • نمونه:

       ۱-۶- نمونه بیوشیمی که  بصورت لخته در لوله های ژلدار ریخته میشود .

        ۲-۶- نمونه بیوشیمی که به صورت لخته در لوله های شیشه ای ریخته میشود برای تستهای هورمون و TFT

        ۳-۶- نمونه CBC که خون به همراه EDTA می باشد برای Hb A1C

     ۷- تجهیزات و مواد لازم :

      ۱-۷- دو دستگاه اتو آنالایزر بکمن CX5وCX5 pro

      ۲-۷-دستگاه اتو آنالایزر RA1000

       ۳-۷- دستگاه اتوآنالایزر کوباس میرا

       ۴-۷- دو دستگاه مینی وایداس

       ۵-۷- یک دستگاه Vidas PC

       ۶-۷-۳ دستگاه اتو آنالایزر XD برای Na-K

       ۷-۷- یک دستگاه شیکر

       ۸-۷- یکدستگاه روتاتور

       ۹-۷- هشت دستگاه سانتریفوژ

     ۱۰-۷- کاپها ی مخصوص هر دستگاه

      ۱۱-۷- سمپلر تک شاخه ۱۰ لاندا ۵۰ لاندا ۱۰۰ لاندا -۲۰۰ لاندا -۵۰۰ لاندا -۱۰۰۰لاندا

      ۱۲-۷- سمپلر  هشت شاخه متغیر

      ۱۳-۷- سمپلر  تک شاخه متغیر

            ۱۴-۷- دستگاه الایزا

      ۱۵-۷- Washer الایزا

      ۱۶-۷- لوله ژلدار

       ۱۷-۷- لوله شیشه ای

۱۸-۷-اپلیکاتور

۱۹-۷- سه دستگاه کامپیوتر برای جوابدهی

۲۰-۷- سرم فیزیولوژی برای رقیق کردن سرمهایی که بالای رنج هستند.

۲۱-۷-پیپتور  برای سرم فیزیولوژی

۲۲-۷- ظرف آب مقطر

۲۳-۷- شیکر برای تستها ی الایزا

۲۴-۷- دستگاه آبساز

۲۵-۷- دستگاه Ph متر

۲۶-۷- کنداکتومتر رو میزی

۸-نکات ایمنی : استفاده از دستکش و عینک محافظ در حین انجام کار

۹- مستندات :

۱-۹- فرم درخواست کامپیوتر ی

۲-۹- Log book دستگاهها

۳-۹- فرم کنترل کیفی

۴-۹- فرم کالیبراسیون

۵-۹- پرینت مربوط دستگاهها

۶-۹- فرم سرویس هر دستگاه

۷-۹- فرم کشت آب مقطر

۸-۹- دفتر مخصوص و محلولهای مصرفی به همراه تاریخ ورود و خروج

 

۱۰- کنترل کیفی :

بصورت روزانه هر روز صبح به دستگاههای بکمن و RA1000 و کوباس میرا و XD کنترل داده میشود و در فرم مخصوص ثبت میگردد و برای دستگاههای Vidas هم هر تست ۱۴ روز یکبار باید کالیبر شود و کنترل داده شود . برای تستهای مربوط به الایزا نیز انتهای کار با کنترل چک خواهد شد که شرح آن در قسمت کنترل کیفی آمده است .

۱۱- روش اجرایی:

بخش بیوشیمی شامل ۹ نفر پرسنل میباشد که تقسیم کاری بین آنها به شرح ذیل میباشد .

۱-۱۱- در ابتدا نمونه ها  توسط ۲ نفری که در قسمت کامپیوتر میباشند ا ز نمونه گیرها تحویل گرفته میشود سپس در صورت داشتن درخواست و شرایط لازم برای پذیرش نمونه ، آنرا تست گیری میکنند دراین بخش بعلت تنوع زیادکار نمونه ها به دو صورت تست گیری میشوند بخشی از آنها توسط سیستم LIS و بخشی دیگر وارد دفتر میشود قسمتهایی که وارد دفتر میشوند شامل تستهای  تروپونین ، ProBNP-Iron-Tibc-Ferritin-Na-K‌ میباشد .

روش انجام بوسیله سیستم LIS به شرح زیر میباشد.

بعد از واردشدن به برنامه مدیریت بیماران وارد برنامه پاراکلینیک ۳ میشویم سپس قسمت General Biochemistry راباز میکنیم ــــــــ  Biochemistryــــــــــ  ساعت را تنظیم میکنیم ـــــــــ  قسمت درخواستهای وارد شده را تیک میکنیم و سپس دکمه F1 را فشار میدهیم که صفحه ای شامل تمام درخواستها تا ساعت مورد نظر ما باز میشود ، سپس نمونه ها رابه ترتیب به تعداد ۲۸ تایی تست میگیریم و جلوی درخواستشان تیک میزنیم سپس در قسمت تسک بار بالای صفحه قسمت گزارشگیری را باز میکنیم و عنوان ثبت لیست کاری را تیک می زنیم دو پیغام به ما میدهد که هر دو را با بلی تیک میکنیم  به همین ترتیب نمونه هایی که درخواست آنها مربوط به ساعت ۸ صبح  تا ۹:۵۹  دقیقه میباشند را تست میگیریم و برای هر کدام( از هر ۲۸ تا) یک لیست کاری پرینت میگیریم شماره نمونه هایی که تست Na-K دارند را جداگانه روی کاغذی مینویسیم  وروی نمونه ها با حروف اختصاری TوBشماره های نمونه هایی که تروپونین و BNP دارند را هم مشخص میکنیم و علاوه بر آن روی نمونه ها شماره مخصوص هر نمونه را هم وارد میکنیم

۲-۱۱- سپس نمونه ها توسط دو همکاری که در قسمت سانتریفوژ هستند ، سانتریفوژ شده و سرم هر نمونه را برای دستگاه مخصوص آن ریخته و Na-K و تروپونین و BNP ها را هم آنها انجام میدهند .

۳-۱۱- یکنفر مسئول دو دستگاه بکمن CX5proوCX5 میباشد که لیست کاری از همکاران قسمت کامپیوتر گرفته و برنامه آنرا به دستگاههای بکمن میدهد .

۴-۱۱- یکنفر هم مسئول دستگاه RA1000 و کوباس میرا میباشد و برنامه مربوط به دو دستگاه۱ داده و آنها را راه اندازی میکند.

۵-۱۱- دو نفر مسئول قسمت هورمون و ایمنولوژی میباشندکه از ساعت ۸ صبح نمونه هایی که از ساعت ۲ بعد از ظهر روز قبل تا ساعت ۵/۹ صبح همانروز می آید را از روی کامپیوتر تست گیری میکنند و نمونه های قسمتهای مختلف را جدا میکنند نمونه های تیروئید ،Digoxin ،PSA،HBS-HIV-HCV- سپس تستهای HBSAg-HIV-HCV‌ را به روش الایزا انجام میدهند و DigoxinوPSAوHBS Ab  را با دستگاه Vidas  و تستهای تیروئیدی راهم تحویل مسئول تیروئید میدهند ، تستهای Digoxin‌ روزهای زوج  PSA روزهای  فرد و HBSAb  هر ۱۵ روز یکبار انجام میشود . گاهی تستهای هموسیستئین ،APOAوAPOB نیز بصورت طرح انجام میشودکه آنهم هر ۱۵ روز یکبار انجام میشود.تست هموسیستئین با روش الایزا و APO با دستگاه بکمن انجام میشود.

 

۶-۱۱- یکنفر هم مسئول انجام تستهای تیروئید ی میباشد که نمونه های خود را از همکاران قسمت ایمونولوژی میگیرد و تستهای خود را انجام میدهد .در صورت مرخصی بودن هریک ازهمکاران کارها بصورت فشرده بین بقیه پرسنل تقسیم میشود. بعد از اتمام آزمایشات وآماده شدن تمام پاسخها نوبت به پاسخ دهی آزمایشات میباشد .

درقسمت LIS‌ که به محض آماده شدن هر ۲۸ جواب آنرا از بکمن یا RA1000 به کامپیوتر ارسال میکنیم و سپس مسئول کامپیوتر جوابها را تائیدنهایی میکند . در قسمتهای دیگر هم مسئول آن قسمت جوابهای مربوطه را به صورت دستی وارد کامپیوتر کرده و آنرا تا ئید نهایی میکند که درنهایت جوابها به بخش ارسال میشود.

درقسمت LIS‌ ابتدا مسئول کامپیوتر لیست مورد نظرخود را باز کرده و دکمه Play آنرا میزند سپس مسئول بکمن جوابها را به کامپیوتر Host میکند به این صورت که روی صفحه اصلی دکمه F4 را فشار میدهد سپس ۲Enterـــــ۱Enterــــــ   شماره سکتور های مورد نظرا وارد میکند  بعد Enter سپس  ۳Enterــــــ   و جوابها به سمت کامپیوتر Host شده و درجای مربوط خودشان از روی شماره می نشیند سپس جوابهای NaوK را بصورت دستی وارد لیست میکنند و صفحه مربوطه را ارسال مینمایند سپس در قسمت پاراکلینیک ۳ قسمت در حال انجام را مشخص کرده و دکمه F1 میزنند وقسمت بله پیغام را تیک میکنند و در  قسمت درحال پایان میتوانند جوابها را تائید کنند.

در دستگاه RA1000 چون این دستگاه حافظه برای ثبت جوابها ندارد باید صفحه LIS باز باشد وتمام جوابها که در صفحه نشست بعد جوابها را ارسال کنند .البته قبل از تائید تمام جوابها ،در ابتدا سوابق آنها چک میشود.

۱۲- محدودیت ها وعوامل مداخله گر:                                         

۱-۱۲- همولیز بودن نمونه ها

۲-۱۲- ایکتریک و لیپمیک بودن نمونه ها

۳-۱۲- کم بودن میزان نمونه گرفته شده از بیمار و کم بودن سرم آن

۴-۱۲- شکستن  نمونه در سانتریفوژ

۵-۱۲-اسید واش نبودن شیشه برا ی تست IRON

۶-۱۲-لخته بودن نمونه CBC برای تست Hb A1C

۷-۱۲- سیتراته بودن یا حاوی EDTA بودن نمونه هایی که از مراکز دیگر ارسال میشوند.

۱۳-تفسیر (علل تکرارو چگونگی  گزارش ):

۱-۱۳- درصورت همولیز بودن نمونه مراتب به نمونه گیر مربوطه و بخش اطلاع داده میشود و باید مجدداً نمونه گیری شود در ضمن درخواست آن بیمار نیز به قسمت درخواستها بر گردانده میشود جهت اطلاع بیشتر نمونه گیرها

۲-۱۳- درصورتیکه سرم بیماری لیپمیک و ایکتریک باشد در پائین برگه گزارش بیمار تایپ میشود.

۳-۱۳- در صورتیکه پاسخ بعضی از تستهای بیمار از حد نرمال بالاتر یا پائین تر باشد حتماً به بخش و نمونه گیر مربوطه اطلاع داده میشود که نمونه گیری جدید از  بیمار بشود ودر صورت صحت پاسخ زیر برگه گزارش تکرار مجدد آن با نمونه جدید تایپ میشود.

۴-۱۳- در صورتیکه پاسخ بیمار با سوابقش یکی نباشد به بخش و نمونه گیر مربوطه اطلاع داده میشود برای تکرا ر مجدد نمونه

۵-۱۳- درصورت شکستن نمونه در سانتریفوژ مراتب به بخش و نمونه گیر جهت تکرار اطلاع داده میشود.

پاسخ دهید