معماری

دستورالعمل ایمنی کار در آزمایشگاه

آشنائی کلیه پرسنل با خطرات کار و نحوه مواجهه با آنها در آزمایشگاه
۴-کاربرد:
۱-۴-آشنائی با نحوه برخورد با مواد مضر جهت ایمن ماندن از عوارض احتمالی آنها
۵-صلاحیت و شایستگی:
۱-۵- کلیه افراد شاغل در آزمایشگاه ملزم به شناخت و رعایت اصول ایمنی هستند
۶- تجهیزات و مواد لازم و آماده سازی های مورد نیاز:
۱-۶- عینک محافظ
۲-۶-دستکش پلاستیکی یکبار مصرف
۳-۶- دستکش لاتکس
۴-۶- ماسکهای کاغذی و پارچه ای
۵-۶- روپوش سفید بیمارستانی
۶-۶- پوشیدن جوراب و کفش
۷-۶- استفاده از پوآر جهت پیپت کردن محلولها
۸-۶- وجود دوش اضطراری
۹-۶- چشم شوی اضطراری
۱۰-۶- وجود کپسولهای اطفاء حریق در سالن آزمایشگاه
۱۱-۶- مواد ضد عفونی کننده جهت شستشوی دستها
۱۲-۶- صابون مایع استاندارد
۱۳-۶- دستگاه اتوکلاو و فور
۱۴-۶- وجود Safety Box   برای دور ریز سرسوزن آلوده و مواد برنده آزمایشگاهی مانند لام پیپت
۱۵-۶- واکسیناسیون ا فــرا د
۱۶-۶- استفاده از هودهای بیولوژیکی کلاس II در بخش میکروب شناسی

۷- نــکات ایمنــی:
۱-۷- استفاده از دستکش و  ماسک و عینک در هنگام کار
۲-۷- پانسمان زخم های باز روی دست قبل از شروع به کارو پوشیدن دستکش
۸- مستندات:
۱-۸- بررسی انجام کشت میکروبی از مایع صابون مورد استفاده در آزمایشگاه
۲-۸- بررسی و چک کردن محلولهای ضد عفونی کننده دست در آزمایشگاه
۹- روش اجــرائــی :
۱-۹- تمام کارکنان آزمایشگاه در محیط انجام کار فنی باید روپوش سفید به تن داشته باشند.
۲-۹- باید وسایل حفاظت فردی اولیه مانند دستکش لاتکس- ماسک ووسایل کمکی جهت برداشت مایعات توسط پیپت ، در آزمایشگاه در دسترس بوده و مورد استفاده قرار گیرد.
۳-۹- سایر وسایل حفا ظت فردی مانند عینک ایمنی، حفاظ صورت ، گان و تجهیزاتی مانند دوش اضطراری در آزمایشگاه بوده و باید مورد استفاده قرار گیرد.
۴-۹- جهت شستشوی مناسب دست ابتدا با مایع ضد غفونی کننده مناسب(دکونکس) کف دو دست را به هم مالیده و سپس پشت دستها را به هم می سائیم  و آبکشی می نمائیم، پس از این کار، استفاده از صابون مایع دستمان را کاملاٌ می شوئیم.
۵-۹- کارکنان مسئول شستشو هنگام کار باید از دستکش ضخیم، پیش بندو ماسک استفاده نموده و هنگام برس زدن لوله ها حتماٌ از عینک ایمنی استفاده نمایند.
۶-۹- پس از استفاده از سرنگ و  سایر لوازم مصرفی آزمایشگاه ، آنها را درون Safety Box   قرار می دهیم تا از ا شاعه آلودگی و احتمال آسیب رسانی به همکاران واحد خدمات جلوگیری بعمل آید.
۷-۹- دفع پسماندهای آزمایشگاهی:
۱-۷-۹- پسماندهای آزمایشگاهی شامل اقلام زیر می باشد: الف) پسماندهای عادی و غیر غفونی ب) پسماند های عفونی مانند سرم و سایر مایعات آلوده بدن، کشت های میکروبی و غیره ج) پسماند های تیز و برنده مانند سر سوزن ، تیغ اسکالپل ، شیشه های شکسته ، سر سمپلر و غیره  د)  پسماند های شیمیائی شامل انواع محلول و معرفهای آزمایشگاهی  ط) پسماند های آسیب شناسی تشریحی و بافت شناسی  ظ) پسماند های پرتو زا
۲-۷-۹- باید پسماندهای عادی و غیر آلوده را در محل تولید از پسماند های آزمایشگاهی جدا سازی نمود، دفع پسماند های عادی و غیر آلوده مانند پسماندهای خانگی انجام می  شود.

۳-۷-۹- وسایلی که پس از سترون سازی دوباره وارد چرخه کاری می گردند باید در کیسه های مخصوص اتوکلاو وجدا از وسایلی که پس از سترون سازی دفع می گردند قرار داده شوند.
۴-۷-۹- تمام پسماند های عفونی آزمایشگاهی باید ابتدا اتو کلاو شده و سپس  به طریقه بهداشتی تحویل واحد خدمات برای دفع گردند.
۵-۷-۹- دستگاههای فور و اتوکلاو باید عملکرد مطلوب داشته باشند جهت بررسی صحت عملکرد اتوکلاو از اندیکاتورهای شیمیائی و بیولوژیک استفاده شده و مستندات کنترل کیفی مربوطه ثبت می گردد.
۶-۷-۹- پسماند های تیز وبرنده مانند سر سوزن، وسایل شیشه ای ، تیغ اسکالپل، نوک سمپلر و ۰۰۰۰ در ظـــرو ف ایــمن
(Safety Box) قرار گرفته و زمانی که سه چهارم محفظه پر شد اتو کلاو و به طریقه بهداشتی دفع می گردد.
۷-۷-۹- در موقع جمع آوری ، حمل و نقل و دفع پسماند ها باید از وسایل و پوشش های حفاظتی لازم استفاده شود.
۸-۷-۹- تمامی مراحل جمع آوری و حمل و نقل کیسه های  پسماندها باید با دست انجام پذیرد ، زیرا استفاده از وسایل مکانیکی سبب پاره شدن کیسه ها و ترشح پاشیدن مواد آلوده می گردد. سطل های محتوی کیسه های پسماندها برای اجتناب از واژگونی باید توسط گاری چرخدار جابجا شوند.
۹-۷-۹- جمع آوری و دفع پسماندها باید طبق برنامه زمانبندی مشخص و متناسب با میزان تولید پسماند بوده و به طور میانگین ۳ بار در روز انجام شود(  ۶PM-12MD-7AM  )
۸-۹- ضد عفونی در موارد ریختن و یا شکستن ظروف محتوی مواد آلوده.

۱-۸-۹- نفس خود را تا زمان خروج از محل نگه دارید.
۲-۸-۹- لباس ها پوششهای حفاظتی را بپوشید
۳—۸-۹- مدتی صبر کنید تا آئروسل ها ته نشست حاصل کنند (حداقل ۱۵ دقیقه) مورد فوق درباره سانتریفیوژ کردن نمونه ها نیز مصداق دارد.
۴-۸-۹- محل را با حوله کاغذی و یا تنزیب بپوشانید.
۵-۸-۹- محلول ضد عفونی کننده مناسب را به آرامی در محل ریخته و ۵دقیقه صبر می کنیم سپس با استفاده از پنس ویا فور سپس پارچه و قطعات شیشه را در داخل Safety Box)) قرار دهید.
۶-۸-۹- سپس محل را تمیز کرده و در صورت لزوم مجدداٌ با ماده ضد عفونی کننده محل فوق را تکرار کنید.
۹-۹- نحوه ضد عفونی نمودن کف ، سطوح و وسایل.

۱-۹-۹- می توان از محلول سفید کننده خانگی با رقت۵۰/۱  برای کف آزمایشگاه استفاده کرد به شرط اینکه دارای کلر فعال ۵% باشد

۲-۹-۹- جهت ضد عفونی نمودن سطوح می توان از رقت ۱۰/۱ محلول سفید کننده خانگی به شرط دارا بودن کلرفعال ۵% استفاده نمود.
۳-۹-۹- جهت ضد عفونی وسایل قبل از سرویس یا تعمیر آنها در داخل آزمایشگاه ویا قبل از ارسال آنها به خارج آزمایشگاه می توان از الکل ۷۰%  ویا محلولهای تجارتی استفاده نمود.
۱۰-۹- شســتشــوی لــوازم شــیشــه ای:
۱-۱۰-۹- بلافاصله پس از استفاده از وسایل شیشه ای ، آنها را با آب لوله کشی معمولی آبکشی می نمائیم. بدیهی است که باید همیشه در ابتدا وسایل آلوده را قبل از شستشو ضد عفونی نمود.
۲-۱۰-۹- – ترکیبات قلیائی موجود در سطح وسایل شیشه ای آغشته به سود، باید ابتدا در محلول اسید کلریدریک ۵% خنثی شده و سپس آبکشی شوند(با آب مقطر)
۳-۱۰-۹- وسایل شیشه ای و نو برای اولین بار مورد استفاده قرار می گیرند، باید با شویندها شستشو داده شده و سپس با آب لوله کشی آبکشی شوند.
۴-۱۰-۹- جهت خنثی نمودن ترکیب قلیایی روی لوازم شیشه ای نو باید آنها را در اسید کلریدریک ۱% به مدت چندین ساعت قرار قرار داد و سپس  آنها را کاملاٌ با آب مقطر آبکشی نموده و جهت خشک شدن در فور قرار می دهیم.
۱۱-۹- شستشوی وسایل شیشه ای با شوینده ها:
۱-۱۱-۹- قرار دادن وسایل در آب سرد لوله کشی=== قرار دادن در محلول شوینده و برس کشی کامل==شستشو
۲-۱۱-۹- جهت خشک شدن آنها را داخل فور قرار می دهیم.
۱۲-۹- شسـتشـوی پـیپـت ها:
۱-۱۲-۹- پیپت ها را بمدت یک شب در محلول تمیز کننده قرار دهید، سپس آنها را کاملاٌ آبکشی نمائید.
۲-۱۲-۹- جهت تمیز کردن پیپت های آلوده به خون و مایعات بدن آنهارا درون محلول غلیظ هیدروکسید سدیم قرار دهید.
۳-۱۲-۹- پیپت هائی که جهت تهیه رنگ مورد استفاده قرار می گیرند  باید بلافاصله با اسید کلریدریک شسته شوند.
۴-۱۲-۹- جهت ضد عفونی پیپتها ی آلوده از محلول هیپوکلریت سدیم به میزان ۵ گرم در لیتر و یا نیم گرم در صد ویا هر گونه محلول سفید کننده خانگی که به نسبت ۱۰/۱ با اب معمولی رقیق شده باشد استفاده می کنم.
۱۳-۹-شستشوی  پلیت ها و لوله های حاوی محیط های کشت آلوده:

۱-۱۳-۹- این وسایل را باید ابتدا اتوکلاو  نموده و سپس باقی مانده مواد موجود در آنها را کاملاٌ شسته و بقیه مراحل شستشو را مانند روشهای ذکر شده انجام داد.

۱۴-۹- روش ضد عفونی و استریل وسایل شیشه ای:

۱-۱۴-۹- تمامی وسایل آلوده را حداقل به مدت ۳۰ دقیقه در محلول سفید کننده خانگی (حاوی کلر) با رقت ۱۰/۱ تهیه شده با آب معمولی قرار داده و سپس طبق دستورالعمل شستشو،شسته و جهت اطمینان خاطر در فور با درجه حرارت ۱۸۰-۱۶۰ درجه سانتیگراد بمدت ۲-۴ ساعت قرار می دهیم تا استریل گردند.
۱۵-۹- اسید واش کردن وسایل:
۱-۱۵-۹- اسید کلریدریک ۱۲ نرمال را به نسبت ۳/۱ رقیق نموده و وسایل را یک روز در محلول فوق قرار می دهیم سپس ۳ مرتبه با آب مقطر آب کشی کرده و در فور ‍‍ ‍‍‍‍‍C180-160 درجه خشک می کنیم.
۱۰- محدودیتها عوامل مداخله گر:
۱-۱۰- عدم تهیه رقت مناسب محلولهای ضد عفونی کننده
۲-۱۰- عدم رعایت زمان انکوباسیون در محلولهای ضد عفونی کننده و اتوکلاو
۳-۱۰- عدم شستشوی مناسب و آبکشی صحیح وسایل
۱۱-تفسیر(علل تکرار)
۱-۱۱- کثیف بودن محلولهای شستشو
۲-۱۱- آلودگی میکروبی محلولهای صابون مایع
۳-۱۱- ایجاد حساسیت های پوستی در افرادی که مایعات شستشو کار می کنند.

پاسخ دهید