معماری

راهنمای ایمنی جهت انتقال نمونه های عفونی

انتقال نمونه های آلوده یا نمونه هایی که احتمال آلودگی آنها وجود دارد از یک آزمایشگاه به آزمایشگاه دیگر، از بخش های مختلف بیمارستان به آزمایشگاه بیمارستان یا آزمایشگاه خارج از بیمارستان و نیز از مطب پزشکان  به آزمایشگاه، باید تحت شرایط استاندارد صورت گیرد. این روند باید با استفاده از ظروف مناسب ، بسته بندی به روش استاندارد  با درج علائم وبرچسب های لازم روی بسته ،  رعایت اصول ایمنی جهت انتقال نمونه، و درنظرداشتن شرایط مناسب طی انتقال نمونه به نحوی که کیفیت و تمامیت نمونه حفظ شود ، صورت پذیرد.

حمل ونقل نمونه ها می تواند از راه هوا، دریا ، جاده و راه آهن طبق قوانین موجود در هر کشور ودستورالعمل مربوطه، با رعایت شرایط صحیح بسته بندی و انتقال انجام شود.

برای انتقال نمونه های عفونی از طرق مختلف، سازمان ملل متحد (United Nations) قوانین مشخصی تبیین نموده است.همچنین انجمن حمل ونقل   هوایی بین المللی (International Air Transport Association, IATA) در مورد چگونگی حمل ونقل مواد عفونی قوانین سخت گیرانه ای تدوین نموده که در بیشتر کشورها مورد استفاده قرار می گیرد.

سازمان جهانی بهداشت نیز کتابی تحت عنوان مقررات انتقال نمونه های عفونی منتشر نموده است.

 

راهنمای ذیل خلاصه ای از مراجع فوق و ویرایش پانزدهم  قوانین  سازمان ملل متحد بوده و در مورد شرایط استاندارد نقل وانتقال نمونه های عفونی یا بالقوه عفونی بحث می کند.طبق قوانین IATA =International Airline Transport Association اصولا مواد خطرناک به ۹ گروه تقسیم می شوند. این ۹ گروه بیشتر شامل مواد شیمیایی خطرناک می شوند، در این تقسیم بندی مواد عفونی درگروه ۶ قرار می گیرند. این گروه، مواد عفونی شناخته شده ویا موادی که ممکن است عفونی باشند، را دربر گرفته و شامل باکتری ها، ویروس ها، ریکتزیا، انگل ها، قارچ هاونیزعوامل دیگری مانندپریون ها می باشند. این مواد  در صورتی که به دلیل بسته بندی نامناسب به بیرون نشت کنند، می توانند در تماس فیزیکی با انسان ویا حیوان باعث ایجاد بیماری گردند.

مواد عفونی خود به دو گروه B A, تقسیم می شوند.

موادعفونی گروه A : موادی هستندکه می توانند باعث ناتوانی دائمی ویا بیماری های کشنده ویا تهدید کننده زندگی در انسان ویا حیوان سالم شوند و بسته به بیماری های بومی وشرایط هرمنطقه متفاوت می باشند.  به طور مثال نمونه کشت باکتری سل، بروسلا، وکشت انواع ویروس ها مانند هپاتیت B در این گروه قرار می گیرند. موادعفونی این گروه تحت عنوان UN 2814 United Nations Number=طبقه بندی شده اند.

آن دسته از مواد عفونی گروه Aکه فقط باعث بروز بیماری درحیوانات می شوند، تحت عنوان UN 2900  قرار می گیرند.

 

موادعفونی گروه :B موادعفونی که شرایط فوق را از نظر بیماری زایی دارا نمی باشند، جزء نمونه های بیولوژیکی گروهB و UN 3373 United Nations Number=طبقه بندی می شوند

 

بسته بندی نمونه ها

بسته بندی کلیه نمونه ها می بایست به روش استاندارد و با استفاده از سه محفظه صورت گیرد با توجه به نوع نمونه ای که منتقل می شود اطلاعات روی برچسب الصاق شده روی محفظه خارجی نمونه متفاوت است  نحوه بسته بندی نمونه های مختلف درشکل های پیوست آمده است.

 

روش بسته بندی:

جهت بسته بندی نمونه ها طبق شرایط استاندارد، باید از سه محفظه که واجد شرایط ذیل باشد، استفاده گردد :

نمونه ایتدا  باید داخل یک ظرف درپیچ دارکه غیرقابل نفوذ به مایعات و همچنین غیر قابل نشت بوده، قرار داده شود. بیشتر اوقات نمونه ها داخل لوله آزمایش حمل می شوند.

درصورتی که تعداد نمونه ها و بالطبع تعداد لوله ها زیاد باشد، برای جلوگیری از تماس بین آنها می توان مطابق اشکال پیوست و به ویژه شکل شماره ۵ لوله ها را توسط جداکننده های مقوایی ضخیم و یا جداکننده هایی ازجنس دیگر مانند اسفنج از یکدیگر جدا کرده و بسته بندی نمود .

در صورتی که نمونه مایع باشد، باید اطراف لوله ها به طور جداگانه ماده جاذب الرطوبه مانند تکه های ابر ویا ماده مشابه  گذاشت و سپس درمحفظه دوم قرارداد، در واقع این مواد جاذب بین محفظه اول ( لوله آزمایش) و محفظه دوم قرار می گیرند تا در صورت شکستن لوله ها یا آسیب محفظه اول، مواد  آلوده به محفظه بیرونی نشت ننماید. مقدار و حجم ماده جاذبی که بین محفظه اول و دوم  قرار می گیرد باید متناسب با حجم نمونه باشد طوری  که بتواند در صورت شکسته شدن یا آسیب به لوله ، کل حجم نمونه مایع را جذب نماید تا رطوبت به خارجی ترین محفظه نرسد.

پس از قراردادن محفظه اول در داخل محفظه دوم که مقاوم ، غیرقابل نشت وغیرقابل نفوذ به مایعات می باشد،  می بایست مشخصات نمونه روی آن درج گردد.

درمرحله بعد محفظه دوم داخل محفظه سوم که مقاوم به ضربه و شرایط محیطی نامساعد بوده، قرار داده می شود . در مورد نمونه هایی که نیاز به رعایت زنجیره سرد دارند محفظه سوم می تواند Cold  Box  باشد.

نمونه های عفونی گروه A (UN 2814, UN2900) مطابق شکل پیوست شماره ۱ و نمونه های عفونی گروهB (UN 3373 )مطابق شکل پیوست شماره ۲ بسته بندی می شوند.

  • علامت گذاری

کلیه بسته ها باید قبل از انتقال بطور مناسب علامت گذاری شده طوری که حاوی اطلاعات لازم در خصوص ماهیت نمونه ، خطرات آن و استانداردهای رعایت شده جهت بسته بندی ، باشد.

علائم روی بسته ها باید واضح درج شده و خوانا باشند وبه گونه ای قرار گیرند که کاملا قابل مشاهده بوده و توسط برچسب یا علامت دیگری پوشانده نشده باشد. روی محفظه خارجی (محفظه سوم )هر بسته باید اطلاعات زیر درج گردد:

  • نام و آدرس فرستنده یا ارسال کننده کالا
  • نام و آدرس حمل کننده کالا
  • شماره تلفن شخص مسئول تایید شرایط بسته بندی نمونه
  • نام و آدرس دریافت کننده (گیرنده) کالا
  • نوع نمونه
  • شماره UN
  • نام گذاری ویژه برای گروه های خطر shipping name ) Proper): برای انتقال نمونه هایی که درگروههای خطر مختلف قرار می گیرند نامگذاری ویژه ای وجود دارد که بر روی محفظه بیرونی نمونه درج می گردد مثلا برای انتقال موادعفونی گروه UN2814 باید عبارت

INFECTIOUS SUBSTANCE AFFECTING HUMANS بر روی محفظه بیرونی درج شود.

برای انتقال مواد آلوده در گروه UN 2900 باید عبارت  INFECTIOUS  SUBSTANCE  AFFECTING ANIMALS only بر روی بسته مربوطه درج گردد.(مطابق شکل پیوست شماره ۱)

برای انتقال نمونه های گروه UN3373 باید عبارت Clinical Specimens ویا Diagnostic Specimens برروی بسته مربوطه درج شود.

بطور مثال

 

UN 2814“INFECTIOUS SUBSTANCE AFFECTING HUMANS”

و یا

UN 2900“INFECTIOUS SUBSTANCE AFFECTING ANIMALS”

 

  •  برچسب دارای علامت خطر زیستی (مربوط به مواد عفونی) باید به صورت لوزی شکل  برروی محفظه بیرونی

الصاق شود به طوری که عبارت “”گروه ۶ ” در قسمت پایین آن درج شده باشد.(مطابق شکل ۳)

  • محدوده دمایی قابل قبول جهت انتقال و ذخیره سازی

در مواردی که از یخ خشک یا نیتروژن مایع استفاده می شود، نوع و مقدار آن باید مشخص شود.

شایع ترین مواد خنک کننده که جهت حفظ زنجیره سرد در هنگام انتقال استفاده می شوند یخ (Ice Pack)، یخ خشک و نیتروژن مایع می باشند. در این صورت لایه های اول و دوم باید در برابر درجه حرارت پایین مقاوم و نشت ناپذیر باشند . در هنگام انتخاب لایه خارجی باید به نوع ماده خنک کننده توجه گردد .

در صورتی که از یخ معمولی استفاده می گردد ، کافیست که لایه خارجی کاملا نشت ناپذیر باشد .

در صورت استفاده از یخ خشک لایه خارجی باید نشت ناپذیر بوده ولی قابلیت عبور گاز دی اکسید کربن را داشته باشد .

در مواردی که نیاز به استفاده از نیتروژن مایع می باشد، این لایه ها باید قابلیت تحمل درجه حرارت های بسیار پایین را داشته باشند.

  • برچسب Package Orientation در هنگام انتقال نمونه های مایع، بویژه با حجم بیشتر از ۵۰ میلی لیتر می بایست نصب گردد و نشان دهنده جهت رو به بالا برای حمل محفظه حاوی نمونه باشد.(مطابق شکل ۴)

 

 

  • حجم قابل انتقال

برای نمونه هایی که از راه زمینی جابجا می شوند محدودیتی برای حجم مواد تعیین نشده است. نمونه هایی که درگروه۲۸۱۴  UN قرار می گیرند و نمونه های با حجم بیش از ۵۰ میلی لیتر و یا ۵۰ گرم را نباید در هواپیمای مسافربری بارگیری نمود. حداکثر حجم نمونه هایی را که می توان با هواپیمای باربری انتقال داد ۴ لیترو یا ۴ کیلوگرم می باشد.

  • انتقال نمونه های عفونی به صورت شخصی و بوسیله افراد از طریق هوایی کاملاً غیر قانونی می باشد.
  • در صورت آسیب دیدن بسته بندی ویا نشت مواد باید فوراً به مسئولین مربوطه اطلاع داد.
  • در شرایطی مسئولیت ارسال کننده نمونه به پایان می رسد که نمونه عفونی تحت شرایط استاندارد منتقل شده وارسال کننده از دریافت آن توسط گیرنده مطمئن شود.

پاسخ دهید