معماری

کنترل کیفی اتوکلاو

اگر چه اتو كلاو بهترين وسيله براي استريليزاسيون است، ولي طولاني شدن مرحله گرمايي، سبب كاهش كيفيت مواد مغذي در محيط‌هاي كشت كمپلكس محتوي قند، مواد معدني و فلزي مي‌شود و در نتيجه به محيط‌هاي كشت زيان وارد مي‌كند، بنابراين در چرخه‌ي استريليزاسيون بايد از زمان كوتاهتر و دماي بالاتر استفاده كنيم تا علاوه بر آنكه آسيب كمتري به محيط كشت وارد شود، براي ارگانيسم كشنده‌تر باشد.

– انواع استريليزاسيون

  • استريليزاسيون محيط‌هاي كشت و محلول‌ها
  • استريليزاسيون مواد مصرفي آلوده
  • استريليزاسيون مواد خشك بسته بندي شده

نکات کاربردی:

  • بهتر است از لوله و ارلن با در پيچ‌دار شل که بيشتر از آن پرنشده است استفاده کنید.
  • جهت برقراری جریان مناسب سفارش می‌شود که از قرار دادن اشيا بر روي يكديگر بپرهيزيد و بايد فاصله اشيا از يكديگر و از ديواره‌هاي اتوكلاو حداقل 5 سانتيمتر باشد.
  • چرخه‌ي استريليزاسيون بايد متناسب با زمان نفوذ گرما در نظر گرفته شود، براي مثال محتويات يك ظرف يك ليتري محيط كشت بايد طي 15 دقيقه از زمان رسيدن محفظه به دمايc ˚121، به اين دما برسد.

 

  • استريليزاسيون مواد مصرفي آلوده
  • مواد مصرفي آلوده را جدا نموده و در كيسه‌هاي قابل اتوكلاو قرار دهيد و بر روي آنها برچسب خطر بیولوژیک (Biohazard) نصب كنيد.
  • براي اطمينان از نفوذ بخار به همه قسمت‌هاي كيسه، يا گره آن را شل كنيد يا قبل از محكم كردن گره، يك پيمانه (0.3 ليتر) آب به آن اضافه كنيد.
  • براي جلوگيري از مسدود شدن آبگذر اتاقك اتوكلاو توسط آگار مذاب، كيسه‌ها را داخل سطل فلزی قرار دهيد.
  • زمان لازم براي استريليزاسيون زباله، 60-30 دقيقه در 121 درجه سانتيگراد يا 30-15 دقيقه در 134 درجه سانتيگراد مي‌باشد.
  • استريليزاسيون مواد خشك بسته بندي شده از قبیل سوآب و لوله آزمایش:
  • بسته‌ها را طوري در اتوكلاو قرار دهيد كه حداكثر چرخش بخار در بين آنها ايجاد شود وبا ديواره‌هاي اتوكلاو نيز تماسي نداشته باشند.
  • کنترل اتوکلاو با تست شيميايي:
  • نوار كاغذي TST Tempreture ,Steam ,Time)): این نوار در هر سری کاری سه عامل زمان، بخار و دما را كنترل مي‌كند و از زرد به بنفش تغيير رنگ مي‌دهد.
  • کنترل اتوکلاو با تست بيولوژيك:

استفاده از ويال حاوي اسپور باسيلوس استئاروترموفيلوس ATCC 79 53 بطور هفتگي سفارش مي‌شود، زیرا اسپورهای این باکتری به عنوان مقاوم‌ترین اسپورها به حرارت در اتوکلاو با درجه حرارت 121 درجه سانتیگراد به مدت 5 دقیقه از بین می‌روند. پس از پایان استریلیزاسیون، ویال را خارج کرده و با فشار به جداره آن محوطه درونی حاوی اسپور را می‌شکنند تا اسپورها در محیط کشت آزاد شوند؛ سپس این محیط را در حرارت 55 درجه سانتیگراد قرار داده و در مدت یک هفته از نظر تغییر رنگ اندیکاتور موجود محیط کشت را کنترل می‌کنند. در صورتی که تغییر رنگ مشاهده نشد یعنی اسپورها در اثر استریلیزاسیون مرده‌اند و استریلیزاسیون کامل صورت گرفته است در صورت تغییر رنگ اندیکاتور محیط کشت یعنی اسپورها زنده مانده‌اند.

  • راهبردهای ايمني هنگام کار با اتوکلاو:
  • از دستكش مقاوم به حرارت و محافظ چشم استفاده كنيد.
  • بعد از اتمام کار وقتي فشار اتاقك اتوكلاو به صفر رسيد درب آنرا باز كنيد. منتظر بمانيد تا ظروف كمي خنك شوند، سپس آنها را حمل كنيد.
  • هرگز در هنگام روشن بودن دستگاه اقدام به بارگذاري يا خارج نمودن وسايل و مواد ننماييد.
  • هرگز در هنگام روشن بودن دستگاه و اتصال الکتریکی آن به پريز، اقدام به تميز نمودن آن نكنيد.
  • هرگز پيچ‌هاي محكم كننده‌ي درب را در هنگام كار دستگاه شل و سفت نكنيد.