گزارش کار اندازه گیری اوره

گزارش کار آزمایشگاه بیوشیمی ۲ اوره,اندازه گیری اوره سرم,گزارش کار آزمایش اندازه گیری اوره خون,اندازه گیری اوره به روش دی استیل منوکسیم,اندازه گیری اسید اوریک خون

واکنشهای مختلفی که در داخل سلول انجام می‌گیرد به تشکیل ترکیبات زاید در سلول منتهی می‌شود. خروج این ترکیبات از سلول باعث تغییر ترکیب و خواص محیط اطراف سلول می‌شود. به تدریج آن را برای ادامه زندگی نامساعد می‌باشد. در اثر تخریب اسیدهای آمینه که طی آن گروه یا گروههای آمین اسید آمینه طبیعی بدن موجودات طی اکسایش برداشته می‌شوند و در صورتی که جهت سنتز ترکیبات نیتروژن‌دار جدید یا در سایر کنش و واکنشهای متابولیسمی یاخته به مصرف نرسند مجتمع شده و به شکل قابل ترشح درمی‌آیند.
اشکال دفع نیتروژن در موجودات زنده

در جانوران مختلف ، نیتروژن گروه آمینو به یکی از سه شکل اصلی زیر ترشح می‌شود. اکثر موجودات آبزی نیتروژن را به صورت آمونیاک (NH3) آزاد می‌سازنند. آمونیاک ترکیبی بسیار سمی است ولی به علت محلول بودن در آب سمیت آن برای موجود زنده کاهش می‌یابد. پرندگان و برخی از خزندگان نیتروژن را به صورت اسید اوریک ترشح می‌کنند. اسید اوریک سمی نیست ولی در آب نامحلول است و به همین دلیل به صورت جاودانه موجود دفع می‌شود. سایر موجودات ، نیتروژن را به صورت اوره به خارج ترشح می‌کنند اوره نسبت به NH3 سمیت کمتری دارد و در آب نیز حل می‌شود. خون مواد نیتروژن‌دار مثل اوره و اسید اوریک را می‌گیرد و در حین گردش در بدن همواره از کلیه‌ها می‌گذرد. در کلیه‌ها مواد نیتروژن‌دار زاید آب اضافی و مواد دفعی دیگر از خون گرفته شده و به خارج دفع می‌گردد. غلظت اوره در پلاسمای خون ۰٫۰۳ و مقدار آن را در ادرار ۲ درصد است.

چرخه اوره

در جانورانی به نام اورئوتلیک ، آمونیاک حاصل از ‌اسید آمینه (گروه آمین به علت داشتن ‘pk بالا در PH خون به صورت یون آمونیوم است)، در کبد بوسیله یک مکانیسم چرخه‌ای به اوره تبدیل می‌شود. ‌این چرخه نخستین بار توسط کهبس و همکارانش کشف و به نام چرخه اوره نامگذاری شد. سه ترکیب اصلی این چرخه اسید امینه‌ها هستند. این سه ترکیب عبارتند از: آرژنین که جزء اسیدهای آمینه اصلی سازنده پروتئینها است. اورنیتین و سیترولین دو اسید آمینه کمیاب‌اند و منحصرا در‌این چرخه وارد می‌شوند. آمونیاک حاصل از اسید آمینه در مجاورت ATP با CO2 ترکیب شده و ترکیبی به نام کربومویل فسفات می‌دهد.
CO2 + NH4+ + 2ATP + H2O → ۲ADP + Pi

مراحل چرخه اوره

مرحله اول

آغاز چرخه با اورنیتین است که در مجاورت کربومویل فسفات به سیترولین مبدل می‌شود. آنزیم اورنتین ترانس کربامیلاز واکنش را کاتالیز می‌کند. این مرحله در ماتریکس میتوکندری انجام می‌گیرد مراحل بعدی در سیتوسل صورت می‌گیرد.
سیترولین              اورنیتین ترانس کربامیلاز       کربومویل فسفات + اورنیتین

مرحله دوم

مرحله‌ای است که در طی آن سیترولین با مصرف انرژی با آسپارتات ترکیب شده و آرژینینو سوکسینات می‌دهد. آنزیم آرژینییو سوکسینات واکنش را کاتالیز می‌کند.

ADP+H +آرژینینو سوکسینات           آرژینینو سوکسینات سنتتاز         آسپارتات + سیترولین

مرحله سوم

مرحله تبدیل آرژینینو سوکسینات به آرژنین تحت اثر آنزیم لیاز است طی‌این واکنش فومارات – که یکی از واسطه‌های چرخه کربس است نیز حاصل می‌شود.

فومارات + آرژنین                             لیاز                           آرژنینو سوکسینات

مرحله چهارم

در ‌این مرحله تحت اثر آنزیم آرژیناز ، فرآورده آغازگر چرخه اوره یعنی اورنیتین و اوره ساخته می‌شود.

اوره + اورنیتین               آرژیناز                   H2O + آرژنیتین

نقصهای ژنتیکی چرخه اوره میتوانند زندگی فراد را به خطر اندازند

افراد مبتلا به نقصهای ژنتیکی در هر کدام از آنزیمهای شرکت کننده در تولید اوره ، نمی‌توانند غذاهای غنی از پروتئین را تحمل کنند. اسیدهای آمینه‌ای که بیش از توان مورد نیاز روزانه برای سنتز پروتئین خورده می‌شوند، در کبد دآمینه شده و تولید آمونیاکی می‌کنند که نمی‌تواند به اوره تبدیل و در گردش خون منتقل گردد. آمونیاک شدیدا سمی است. درمانهای متعدی برای مبتلایان به نقص در چرخه اوره صورت می‌پذیرد. تجویز دقیق اسیدهای آروماتیک بنزوات یا فنیل استات در رژیم غذایی می‌تواند به کاهش مقادیر آمونیاک خون کمک کند.

سندرم اورمی

دیالیز در مبتلایان به نارسایی حاد کلیه وقتی سطح نیتروژن ، اوره سرم (SUN) آنها به ۱۰۰ – ۷۰ میلیگرم در دسی‌لیتر می‌رسد. یا هنگامی که کلیرانس کراتینین آنها به کمتر از ۲۰ – ۱۵ میلی‌لیتر در دقیقه کاهش می‌یابد، شروع می‌شود. به مجموعه نشانه‌ها و علایمی که به علت آثار سمی افزایش مواد نیتروژنی و دیگر مواد زاید در خون ایجاد می‌شود، سندرم اورمی گویند. وضعیت عقلانی و روانی این بیماران تغییر می‌کند و عاقبت دچار گیجی شده و نهایتا به اغما می‌روند.

بررسی سطح آمونیاک خون

آمونیاک ترکیب شیمیایی تولید شده توسط باکتریهای ساکن روده و همچنین به عنوان یک متابولیت در مسیر سنتز پروتئینها در بدن ایجاد میشود که جزء ترکیبات سمی برای بدن محسوب میشود . بنابراین این ترکیب به کبد انتقال داده شده و به ۲ فرم غیر سمی تبدیل میشود. یکی از این ترکیبات اوره بوده که توسط خون از محل تولید یعنی کبد به کلیه حمل شده واز طریق ادرار از بدن دفع میشود و ترکیب دیگر گلوتامین میباشد که از ترکیب اسید گلوتامیک با آمونیاک در کبد تولید شده و بعد از انتقال به کلیه توسط آنزیم گلوتامیناز کلیوی به آمونیوم قابل دفع از طریق ادرار و گلوتامین تبدیل میشود. اشکال در مکانیسم های دفع آمونیاک از بدن با عث تجمع این ماده سمی برای بدن در خون و سپس ورود آن به مغز و تجمع در مغز میشود که این باعث ایجاد علائمی مانند  خواب آلودگی، گیجی، خستگی زیاد، تشنج، مشکلات تنفسی و استفراغ و در نهایت کما و مرگ میشود. در واقع میتوان گفت که افزایش آمونیاک باعث ایجاد حالتی تحت عنوان Hepatic Encephalopathy میشود.

 

افزایش میزان آمونیاک خون

به دلایل مختلفی اتفاق میافتد از جمله میتوان به موارد زیر اشاره نمود:

۱- نوعی نقص نادر در سیکل اوره: در این نقص مادرزادی یکی از آنزیمهای مورد نیاز در مسیر ساخت اوره وجود ندارد و بنابراین تبدیل آمونیاک به اوره دچار اختلال شده که این امر باعث تجمع این ماده سمی در خون میشود زیرا در واقع میتوان گفت که اصلی ترین راه دفع آمونیاک از بدن مختل شده است.

۲- بیماری های کبدی: یکی دیگر از مواردیکه باعث افزایش میزان آمونیاک خون میشود ناتوانی کبد در دفع آمونیاک میباشد. معمولا در بیماران با بیماری مزمن کبدی و در پی اتفاق حالاتی مانند خونریزی دستگاه گوارش و یا به هم ریختن تعادل سدیم و سایر الکترولیتهای خون افزایش ناگهانی در میزان آمونیاک خون دیده میشود.

۳-کاهش جریان خون به سمت کبد.

۴-سندرم ری: این سندرم به دنبال عفونتهای ویروسی در بچه هایی که به ویژه آسپرین مصرف کرده اند اتفاق میافتد و اثرات خود را روی خون، مغز و کبد بارز میکند و بنابراین به دلیل تحت تاثیر قرار گرفتن کبد مشکلات مختلفی مانند افزایش آمونیاک ایجاد میکند.

۵- نارسایی کلیوی: در این حالت کلیه توانایی لازم را در دفع اوره نداشته و در نتیجه باعث افزایش میزان آمونیاک خون میشود.

تست اندازه گیری میزان آمونیاک در گروهای مختلف در پی بروز علائمی خاص و همچنین با هدفی خاص اندازه گیری میشود. این تست در نوزادانی که به فاصله چند روز بعد از تولد دچار حالاتی مانند بیقراری، استفراغ، تشنج و خستگی مفرط باشند در خواست میشود. در اطفال این تست در صورت بروز علائم فوق به دنبال عفونتهای ویروسی مانند آنفولانزا و سرما خوردگی و به ویژه به دنبال مصرف آسپرین برای بررسی سندرم ری و در بزرگسالان در پی بروز علائمی مانند تغییرات ذهنی، خواب آلودگی مفرط، فراموشی و زوال عقلی و  کما در خواست میشود. همچنین این تست در بیماران کبدی به همراه سایر تستهای بررسی عملکرد کبد برای بررسی وضعیت بیمار و در بیماران کلیوی به همراه تستهای عملکردی کلیه و اندازه گیری الکترولیتها برای بررسی وضعیت بیمار و روند درمان درخواست میشود. در واقع افزایش میزان آمونیاک خون میتواند مطرح کننده یک مشکل در بدن و نقص در دفع آمونیاک باشد و لی به تنهایی علت را مشخص نمیکند. در نوزادان معمولا افزایش خفیف آمونیاک طبیعی است ولی افزایش پاتولوژیک آن اغلب به دنبال نقص آنزیمی مسیر سنتز اوره و یا آنمی های همولیتیک اتفاق میافتد افزایش آمونیاک به دنبال کاهش قند خون در بچه ها معمولا احتمال بروز سندرم ری را مطرح میسازد. همچنین پایین بودن سطح آمونیاک خون احتمال بروز انسفالوپاتی کبدی را ۱۰۰٪ رد نمیکند زیرا ممکن است آمونیاک در مغز تجمع یافته و بنابراین میزان مغزی آن بالاتر میزان آن در خون میباشد.

افزایش میزان آمونیاک همچنین در موارد زیر دیده میشود:

۱)خونریزی دستگاه گوارش و آنمی همولیتیک      ۲)تمرینات عضلانی سنگین: عضلات هنگام فعالیت آمونیاک تولید کرده و هنگام استراحت آن را جذب میکنند.

۳) خونگیری با استفاده از تورنیکت اگر تورنیکت به مدت طولانی بسته شود.

۴) سیگار کشیدن.

۵)استفاه از داروهایی مانند الکل باربیتورات، داروهای مدر.

کاهش آمونیاک

نیز به دنبال مصرف آنتی بیوتیکهایی مانند نئومایسین و افزایش فشار خون دیده میشود. نمونه مورد استفاده اغلب نمونه خون سیاهرگی بوده که برروی ضدانعقاد EDTA گرفته شده و سریعا روی یخ و به دور از هرگونه همولیز باید به آزمایشگاه منتقل شود. بهتر است این تست ظرف مدت ۲۰ دقیقه انجام شود. در غیر اینصورت پلاسما را در۲۰ – درجه سانتیگرادبه مدت چند ساعت میتوان نگهداری نمود.

کاتابولیسم پروتئین در کبد باعث سنتز اوره می شود و یا به عبارتی دیگر اوره در کبد از آمونیاک و CO2 ساخته می شود. اوره تولید شده از طریق گلومرول های کلیه گرفته شده، سپس می تواند از طریق رگ های خونی جذب شده و به خون برگرد و یا به ادرار منتقل شود. بیش از ۹۰% اوره توسط کلیه ها از بدن دفع می شوند و بقیه از طریق روده و پوست دفع می گردند. اوره به سهولت در تمام مایعات بدن منتشر می گردد و به همین جهت غلظت آن در پلاسما و سلول برابر می باشد. میزان اوره خون به تغذیه بستگی دارد و چنانچه غذای شخصی سرشار از پروتئین باشد اوره خون افزایش و برعکس در حالاتی که پروتئین در غذای مصرفی کم باشد، کاهش می یابد.

مقدار طبیعی اوره خون بین ۱۷ تا ۴۳ میلی گرم درصد میلی لیتر سرم می باشد. این مقدار تحت تاثیر بیماری های مختلف تغییر می کند. در مصرف بیش از اندازه آب، بیماری های کبدی، گرسنگی و حاملگی، اوره خون پایین می آید، در حالتی که در بیماریهای کلیوی اوره خون بالا خواهد رفت.

 افزایش مقدار اوره خون

افزایش مقدار اوره خون، (Uremia) نامیده شده و علل آن را می توان چنین دسته بندی کرد:

۱ـ ازدیاد اوره خون به علت تولید بیش از اندازه که به علت مصرف غذاهای سرشار از پروتئین و یا انهدام بیش از حد پروتئین های بدن که در عفونت ها و تب بوجود می آید.

۲ـ اختلال در دفع اوره: الف: امکان دارد که به علت اختلال قبل از فیلتراسیون کلیوی باشد، مثل اسهال و استفراغ های شدید که منجر به دهیدراتاسیون بدنی می گردد و با کاهش حجم پلاسما مواجه می شود و یا در اغمای دیابتی و در بیماری آدیسون (کم کاری غدد فوق کلیوی).

ب: اختلال کلیوی: بدیهی است در بیماری های کلیوی فیلتراسیون گلومرولی مختل شده و در نتیجه اوره خون افزایش می یابد.

ج: اورمی به علت اختلالات پس از فیلتراسیون: هرگاه دفع ادرار به علتی مختل گردد، ادرار در مجاری جمع شده و در نتیجه سبب کاهش فیلتراسیون کلیوی می گردد. بزرگ شدن پروستات و سنگ های مجاری ادرار را می توان شایع ترین بیماری دانست که اوره خون را بالا می برند.

به طور کلی در بیماریهای کلیوی و خرابی نسج کلیه، بالا رفتن اوره خون توام با افزایش کراتینین خون می باشد. اگر مقدار اوره خون به بیش از اندازه برسد، بیمار به کُمای اورمیک فرو می رود که با داروهای ادرارآور می توان مقدار اوره خون را کاهش داد.

ـــ افرادی که دارای اوره بالا (uremia )هستند از مصرف گوشت قرمز منع می شوند چون بیشترین عامل بالا رفتن اوره در خون مصرف زیاد گوشت قرمز به علت بالا بودن ماده ای به اسم پورین است و باید این افراد از موادی استفاده کنند که میزان پورین کمتری دارد مثل غلات و لبنیات و میوه و… هم چنین کشیدن سیگار و مصرف الکل اوره خون را افزایش می دهد..

وسایل آزمایش

۱)سه عدد لوله        ۲) میکرو پیپت

 

۳) پیپت۲ سی سی    ۵)دستگاه اسپکتروفتومتری

۶)دستگاه بن ماری

 

 

۷) محلول های استاندارد ، نمونه(۲)، RGTA1، RGTB2،Alkalin reagent

اساس و روش آزمایش

(یون آمونیوم)H2o   +   Co2         اوره آز              اوره  (۱

(آبی متمایل به سبز) ایندوفنل                                  کروموژن +  آمونیوم     (۲

روش کار و محاسبات و نتایج :

سه لوله برداشته و آنها را نام گذاری می کنیم. در لوله تست ۱۰ میکرو لیتر از نمونه(۲) می ریزم و ….

ادامه در فایل word زیر:قیمت ۱۰۰۰ تومان

RIAL 10,000 – خرید

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده