معماری
خون

آموزش خون گیری (تصویری فیلم)

آموزش خون گیری و طریقه خون گیری در ازمایشگاه،نحوه خون گیری تصویری همراه با ویدئو خونگیری,روش صحیح خون گرفتن,یاد گرفتن خونگیری,خون دادن

نحوه خون گیری وریدی
قبل از هر چیز ایمنی شخص نمونه بردار از همه چیز مهمتر است اگر شخص خون دهنده بیماری هپاتیت و یا ایدز داشته باشد و قطره ای از خون به ملتحمه نمونه بردار بپاشد احتمال ابتلا هست پس زدن ماسک بلند طلقی که جلو چشمان ودهان را بگیرد هنگان نمونه برداری لازم است این مطلب در آزمایشگا ه ها رعایت نمیشود
نمونه برداری خون از کودکان انشالله در پست بعدی
نمونه برداری از بزرگسالان
۱-نمونه دهنده بایستی حتما دراز بکشد وتا حداقل ۳ دقیقه بعد از نمونه برداری از جای خود بلند نشود
۲-به سرعت شرح حال مختصری از بیمار گرفته شود در مورد بیماری کنونی و بیماری زمینه ای عفونی
۳-لزوما از رگ بازویی استفاده شود و از رگ های طنابی شکل استفاده نشود رگ های پشت دست و پا ها در اولویت بعدی است
۴-تور نیکت (گارو ) را بالای بازو سفت میکنیم با کلیپس مربوطه. گره نمیزنیم چون هنگام خون گیری باید باز شود اگر گره بزنیم دچار اشکال خواهیم شد
۵-سرنگ لازم که حجم لازم خون را برای ما تهیه کند برمیداریم وبرای همولیز نشدن خون از سر سوزن ۲۱ سوزن درشت استفاده میکنیم از پنبه الکل اگر استفاده کردیم (الکل ۵۰% )حتما بایستیم تا الکل مصرفی خشک بشود برای نمونه برداری های میکربی خیلی مهم است چند ضر به مختصر به محل رگ با سر انگشتان به آرامی میزنیم
۶-قسمت شیار دار سوزن به طرف ما باشد(قسمت مورب)
۷-با زاویه مناسب حدود ۱۵ درجه وارد رگ میشویم و اگر درست باشد قدری خون بداخل سورن
میاید اگر مجبور به آسپیره شدیم با فشار بسیار کم ومقدار کم خون این کار را بکنیم
۸-برای عدم احتباس خون در رگ وعدم افزایش پلاکت در نمونه بایستی تورنیکت را باز کنیم و از خون دارای جریان نمونه برداری کنیم
۹-خون گیری به آهستگی انجام شود چون باعث تر کیدن گلبول های قرمز میشود (همولیز)
۱۰-نمونه به دست آمده را به سرعت جهت مصارف گوناگون آزمایشی بایستی در ظرف مناسب به همراه افزودنی لازم قرا داد
۱۱-اخیرا سرنگ هایی در بازار هست که به محض ورود سرنگ در ورید با فشار منفی که دارد خودش به عقب رانده میشود و نیاز به فشا اضافی تیست
امیدوارم مفید فایده واقع شده باشد.
گام اول از هر اقدامی باید بیمار خود را دقیق شناسایی کنید تا به اشتباه از کسی دیگر خون نگیریم. در صورت وجود مشکل خاص در بیمار از فرد سوال کنیم یا در صورتی که پرونده آن را اختیار داریم اطلاعات را آن کسب کنیم. الزامات تهیه خون گیری را تا حد ممکن اجرا کنیم. برای نمونه اگر تستی نیازی به ناشتایی دارد باید مریض مدت زمان مشخصی را ناشتا باشد.

گام دوم که امروزه در کشور ما ایران اصلا رعایت نمی شود معرفی خود و تستی است که توسط ما انجام می شود. این حق بیمار است که اطلاعاتی در مورد تست و روش نمونه گیری بداند و ما وظیفه داریم هر سوالی در این زمینه که مربوط به نحوه نمونه گیری و همچنین روش خون گیری است را به بیمار توضیح دهیم. تجربه خودم ثابت کرده است که این روش برای کسب اعتماد مریض خیلی کمک کننده خواهد بود.

گام سوم رعایت بهداشت فردی توسط نمونه گیر است. همان طور که می دانید نمونه خون یکی از خطرناکترین نمونه های آزمایشگاهی است و باید همیشه آن را خطر بالقوه در نظر بگیریم. برای حفظ سلامتی خود و بیمار و همچنین دیگر کارنکان و مراجعه کنندگان وظیفه داریم بهداشت را رعایت کنیم. تا جایی که امکان دارد از دستکش یکبار مصرف استفاده کنید ولی همان طور که می دانید استفاده از این دستکش های در حین خون گیری شاید برای عده ای سخت باشد ولی استفاده از دستکش جز بایدها است.

گام چهارم، مشاهده تست های درخواستی مریض است. نسخه تست های بیمار را با دقت بخوانیم تا ظرف و لوله مورد نظر را برای انجام خونگیری قبلا اماده کنیم. همیشه نام بیمار، تاریخ تولد، بررسی مشخصات شناسنامه ای برای کسب هویت اصلی مریض را بررسی کنید تا بعدا به مشکلی برنخوریم. برچسب لوله ها و همچنین نام بیمار را بررسی کنید تا شاید اشتباهی رخ نداده باشد. در صورت نیاز از خود فرد برای کسب اطلاعات شخصی سوال کنیم. همان طور که دوستان آزمایشگاهی اطلاع دارند در کنترل کیفی بیشترین قسمتی که داری خطا و اشتباه است مرحله پیش-تجریه تحلیلی یا پره آنالیتیک است. مرحله ای که از درخواست تست توسط پزشک تا دادن نمونه به دستگاه طول می کشد. حدود ۶۰% کل خطاها در این بخش صورت می گیرد. به همین دلیل باید نسبت به این موضوع اطلاع کاملی داشته باشیم و همیشه مرحله نمونه گیری را با دقت تمام انجام دهیم .

گام پنجم، از سلامت لوله ها(از نظر ظاهر و یا تاریخ گذشته بودن) و همچنین محیط هایی که برای خون گیری استفاده می کنیم مطمئن شویم.

گام ششم، انتخاب سوزن مناسب برای نمونه گیری است. نیدل ها دارای اندازه های مختلفی هستند که بر اساس سن فرد، شرایط فیزیکی و مقدار خونی که باید گرفته شود متفاوت هستند برا این منظور به SOP آزمایشگاه خود در مورد خون گیری مراجعه کنید.

بعد این مراحل اولیه، با یافتن رگ مورد نظر کار خود را ادامه خواهیم داد.

گام اول، مریض باید در صندلی مخصوص خون گیری بنشیند.و دست ان در شرایط آناتومی و کاملا بی حرکت باشد. نکته بسیار مهم عدم خم شدن دست بیمار در ناحیه آرنج است(مثل شکل). در صورتی که مریض روی تحت خوابیده است برای راحتی کار بالشی را زیر دست آن قرار دهید.

خونگیری 1

گام دوم در یافتن رگ، انتخاب دستی است که باید از ان نمونه گیری شود. این کار را خودمان انجام می دهیم یا مریض انتخاب می کند. سپس حدود ۷٫۵ تا ۱۰ سانتی متر بالاتر از محل خونگیری توسط تورنیکت را می بندیم.

اموزش خونگیری2

گام سوم درخواست از مریض برای مشت کردن دست خود است.

نحوه خون گرفتن

گام چهارم، با انگشت اشاره خود رگ را می یابیم. برای افزایش اتساع رگ این کار را با انگشت اشاره خود انجام دهید.

تصویر خون گرفتن

گام پنجم، محل خون گیری را توسط الکل ضد عفونی کنید. به صورت دوار این کار را انجام دهید و در یک حرکت. یعنی اگر پنبه را ا روی پوست بلند کردید دوباره ان را روی پوست برای ضد عفونی استفاده نکنید.

خونگیری

گام ششم، اجاه بدهید تا الکل حدود سی ثانیه روی پوست خشک شود این کار باعث می شود که محل خون گیری موقع وارد شدن نیدل ااحساس سوزش نکند.

بعد از یافتن محل خون گیری و انتخاب رگ به مرحله نحوه انجام عملی خون گیری می رسیم. با ادامه مطلب همراه ما باشید .

گام اول، سرنگ و نیدل از نظر نقض ظاهری بررسی شود. سرنگ را به حالت اماده دربیاورید.

گام دوم، گرفتن بازو بیمار توسط انگشت شست و حدود ۲٫۵ تا ۵ سانتی متر پائین تر از محل خون گیری است. برای فیکس کردن و کشیدن پوست با انگشت شست مطمئن شوید که با سرعت پائینی این کار را انجام می دهید تا باعث رفلکس توسط بیمار نشود.

خون گیری صحیح

گام سوم، سوزن با ورید خط به خط شود. دقت کنید که سرنگ به صورت مورب باشد.

آموزش خونگیری

گام چهارم، سوزن را وارد رگ کنید. دقت کنید دست خودتون به سوزن برخورد نکند. برای فشار دادن هم از پلاستیک سرنگ استفاده کنید.

گام پنجم، بعد از اینکه مقدار کافی از خون وارد سرنگ شد تورنیکت را به سرعت باز کنید.

خون

گام ششم، چون در بیشتر آزمایشگاه ها از سرنگ ها خلاء استفاده نمی شود بنابراین بعد از خون گیری باید سوزن کنده شده و در سیف باکس قرار گیرد و بعد از آن خون را وارد لوله ها کنید و کاملا میکس کنید. برای مخلوط کردن ۵-۸ بار این کار را انجام دهید. به شدت کار میکس کردن را انجام ندهید. لوله های باقی مانده را هم توسط نمونه خون پر کنید تا درخواست تست کامل شود.

گام هفتم از مریض بخواهیم دست خود را باز کند و یک تکه گاز پانسمان را در محل سوراخ خون گیری قرار می دهیم. این کار را با فشار ملایمی انجام دهید تا خون گیری قطع شود.

خون گیری
پایان خون گیری و تمیز کردن محل خون گیری اخرین قدم ما خواهد بود .

گام اول، نکات امنیتی مربوط به سوزن را رعایت کنیم و آن را در safe box مربوط به اشیای تیز قرار دهیم. همان نکاتی که در بالا به آن ها اشاره کردیم.

 

گام دوم، قرار دادن گاز در محل نمونه گیری است. بعد از این کار مریض حداقل باید حدود ۱۵ دقیقه این گاز را در محل نمونه گیری نگه دارد.

گام سوم، نمونه ها را در صورت نیاز در سرما قرار دهید.

گام چهارم، محل خونگیری و همچنین وسائل را توسط مواد ضد میکروبی و ضد عفونی کننده تمیز کنید.

 

علل کبودی دست پس از خونگیری  و  راههای  جلوگیری:

عوامل زیر ممکن است باعث خونریزی جلدی و در نهایت کبودی دست بعد از خونگیری شود .

۱) بعد از خونگیری ماساژ محل نمونه باعث کبودی خواهد شد بنابراین پس از خونگیری ، به محل خونگیری با فشار ملایمی داده، از ماساژدادن خودداری شود .

۲) پس از خونگیری،  محل خونگیری چند دقیقه با فشار ملایم نگه داشته شود و در صورتی که سریع انگشت را از محل خونگیری بردارید امکان خونریزی زیر جلدی وکبودی وجود دارد.

۳) پوشیدن لباسهایی با آستین های تنگ ، بعد از خونگیری با فشاری که در بازو ایجاد می کند ممکن است باعث کبودی گردد.

۴) گاهی اوقات عدم وجود رگ مناسب یا شکنندگی عروق نیز باعث خون روی خواهد شد .

۵) در بعضی موارد عوامل خونگیری اعم از سر سوزن ، سرنگ یا خونگیر نیز می تواند مسئله فوق را ایجاد کند.

توجه : در هر صورت اگر پس ازخونگیری در محل خونگیری احساس درد و کبودی گردید مسئله خطرناکی نمی باشد و برای رفع آن بصورت زیر عمل کنید :

۱) تا چند ساعت پس از خونگیری کمپرس یخ مناسب است ( می توان تعدادی یخ را داخل پارچه ای قرار داده و هر چنددقیقه یکبار و در مجموع تا چند ساعت یخ را روی محل خونگیری قرار داد ) .

۲) پس از ۲۴  ساعت از خونگیری کمپرس آب گرم مؤثر خواهد بود .

۳) در صورت درد زیاد می توان ازیک عدد قرص استامینوفن ساده استفاده کرد .

۲- تهیه نمونه خون قبل از تزریق خون

• در زمان خونگیری چنانچه بیمار در حال دریافت مایعات تزریقی از یک دست است، به منظور اجتناب از ترکیب نمونه با مایعات تزریقی بهتر است از بازوی دیگر بیمار استفاده کرد و یا درصورت لزوم از پائین تر از محل تزریق، نمونه را تهیه نمود.

در صورتی که مجبور هستید از محل تزریق یا نمونه را از رگی که سرم در حال تزریق است تهیه کنید ۵ تا ۱۰ میلی لیتر خون دریافتی اولیه را دور ریخته و نمونه جدید را جهت انجام آزمایش جمع آوری کنید

• نمونه خون همولیز حتی الامکان باید با نمونه صحیح جایگزین شود.

• نمونه قبل از تزریق نباید بیش از سه روز قبل از تزریق جمع آوری شوند مگر مشخص باشد بیمار حامله نبوده و یا درخلال ۳ ماه قبل تزریق خون نداشته است.

• اگربیماردر ۱۰روز گذشته تزریق خون داشته است نمونه قبل از تزریق نباید بیش از یک روز قبل از تزریق جمع آوری شود.

• لازم به ذکر است برای غربالگری آنتی بادی و کراس مچ و تعیین گروه خون و Rh، می توان از نمونه های لخته و یالوله ای که دارای EDTA است، استفاده شود

• (از برچسب زدن قبلی لوله های چند بیمار (به عنوان مثال در ایستگاه پرستاری)و سپس اقدام به نمونه گیری از بیماران شدیدا پرهیز گردد.)

۳- مواردی که باید حتما روی برچسب قید گردند :

• نام، نام خانوادگی بیمار

• تاریخ تولد

• شماره پرونده

سایر موارد :

• تاریخ وساعت خونگیری

• نام یا نام مخفف فردی که نمونه*گیری کرده است.

• دو مورد آخر را می توان یا روی برگه در خواست آزمایش یا روی برچسب لوله یادرسیستم کامپیوتری قید گردند

دستورالعمل مراقبت قبل از تزریق خون

الف : بررسی نمایید قبل از هر تزریق موارد زیر مهیا بوده و سپس اقدام به تحویل گرفتن خون و فرآورده از بانک خون نمایید:

۱٫ انتخاب محل مناسب تزریق در بیمار-آماده بودن بیمارو پرستار جهت تزریق

۲٫ ست تزریق خون

۳٫ سر سوزن با سایز مناسب (در بالغین G 22-14) ومعمولا سایز G 20 -18 استفاده
می شود. دربچه ها(G24-22)

۴٫ موجود بودن داروهایی از قبیل آنتی هیستامین-اپی نفرین

۵٫ محلول سدیم کلراید تزریقی

۶٫ کپسول اکسیژن

۷٫ دستگاه ساکشن

۸٫ بررسی شود آیا طبق تجویز پزشک معالج بیمار قبل از تزریق نیاز به دریافت دارودارد یا خیر

نکته : حداکثر فاصله زمانی بین تحویل گرفتن کیسه خون کامل وگلبول قرمز از بانک خون تا تزریق ۳۰دقیقه می باشد.

ب- تحویل گرفتن خون و فرآورده توسط بخش

۱٫ نحوه ارزیابی خون و فرآورده خون

اگرکیسه خون یا فرآورده دارای هر یک از شرایط زیر باشد باید به بانک خون عودت داده شود.

هر گونه نشت از کیسه

رنگ غیر طبیعی(بنفش –ارغوانی … )

همولیز

وجود لخته

گذشتن از تاریخ انقضاء فرآورده

وجود کدورت

وجود گاز در کیسه (کیسه باد کرده)

برچسب ناسالم

• در صورت وجود هر کدام از موارد بالا پرستار باید از تحویل گرفتن خون و فرآورده* خودداری کند و با تکمیل قسمت مربوطه در فرم مشخصات خون ارسالی برای بیمار کیسه را عودت دهد.

۲٫ نوع فرآورده درخواستی

۳٫ گروه خون و Rh بیمار و کیسه خون

۴٫ شماره ویژه واحد اهدایی قید شده برروی کیسه خون با شماره اهدا قید شده در فرم تحویل خون

ج- تایید هویت بیمار:

قبل از تزریق از خود فرد، نام، نام*خانوادگی، و تاریخ تولد را پرسیده و مشخصات بیمار را با پرونده و فرم درخواست تکمیل شده خون مقایسه نمائید.

در صورت وجود مچ بند ، مطابقت مچ بند، با اطلاعات فرم درخواست خون وفرم مشخصات کیسه خون وفرآورده ارسالی از بانک خون

نکات ویژه ای که قبل از تزریق باید رعایت شوند

۱٫ هیچ نوع دارو نباید به کیسه فرآورده خون و یا ست تزریق خون اضافه گردد، چه قبل از تزریق و چه در زمان دریافت خون. محلول رینگر نیزبه دلیل داشتن کلسیم که می تواند با سیترات موجود در کیسه خون ایجاد لخته کند نباید داده شود.

محلول های دکستروز نیز باعث لیز گلبول های قرمز می شوند. چنانچه هرکلوئید یا کریستالوئیدی برای بیمار لازم باشد باید ازیک رگ (IV Line) جداگانه تزریق گردد (نرمال سالین تنها محلولی است که همراه با فرآورده خونی می*توان تجویز کرد).

۲٫ تمام فرآورده*های خون باید توسط یک ست تزریق خون که شامل فیلترها۲۶۰-۱۷۰ میکرونی استاندارد است تزریق شود و تنها یک ست تزریق خون به هر کیسه وصل گردد. پلاکت ها باید توسط ست مخصوص فرآورده*های پلاکتی تزریق شوند و در ابتدا لازم است ست با نرمال سالین شستشو شود.

از فیلترهای میکروست هم می*توان برای فیلتر کردن حجم*های کم کنسانتره*های پلاکتی، کرایو، انعقادی و لیوفیلیزه استفاده کرد. از فیلترهای کاهنده لکوسیت، جهت جلوگیری از واکنش*های تب زا و آلوایمیونیزه شدن علیه HLA استفاده می شود.

۱٫ دستور پزشک را به دقت کنترل کنید.

۲٫ قبل از آغاز تزریق خون علائم حیاتی بیمار را کنترل کنید.

۳٫ در مورد هر گونه واکنش قبلی نسبت به تزریق خون از بیمار سؤال کنید.

۴٫ فرم رضایتنامه تزریق خون توسط بیمار یا همراه امضاء شود.

۵٫ برگ درخواست خون را با برچسب کیسه خون مطابقت داده و نام بیمار ، شماره کیسه خون ، نوع گروه خونی و ارهاش و تاریخ انقضای خون را کنترل نمایید . کنترل مواردمذکور توسط مسئول آزمایشگاه ، پرستار مسئول بیمار و یک نفر پرستار دیگر صورت گرفته و لازم است فرم مخصوص تزریق خون توسط هر دو پرستار امضاء شود.

۶٫ خون را از نظر وجود لخته مشاهده کنید ، در صورت وجود لخته ، خون را به بانک خون بازگردانید.

۷٫ خون باید در یخچال در دمای کنترل شده ۴ درجه سانتی گراد نگهداری شده و حداکثر مدت مجاز نگهداری خون در دمای اتاق قبل از تزریق نیم ساعت می باشد. همچنین حداکثر ظرف مدت ۲ ساعت باید تزریق انجام شود.

۸٫ در صورت نیاز به گرم کردن خون از گرمکن مخصوص استفاده شود ، روشهایی چون استفاده از فن کوئل ، نگهداری در دست و … جایز نیست.

۹٫ دستهای خود را بشوئید و از دستکش یکبار مصرف استفاده کنید.

۱۰٫وسایل لازم را بر بالین بیمار ببرید)ست خون فیلتردار ، فرآورده های خونی ، رابط Y شکل ، سرم نرمال سالین تزریقی۹ /۰% و سرسوزن با آنژیوکت ۱۸ یا بالاتر و ……)
۸٫ توضیحات لازم را در مورد پروسیجر به بیمار بدهید.

۱۲٫علائم واکنش آلرژیک به خون (خارش ، کهیر ، گرگرفتگی ، تنگی نفس ، تهوع ، تب و … ) را به بیمار آموزش دهید ، تا در صورت بروز شما را مطلع کند.

۱۳٫تنها مایع وریدی مجاز جهت تزریق در حین ترانسفوزیون خون ، نرمال سالین ۹/۰% می باشد.

۱۴٫در صورت تزریق نرمال سالین همراه با خون بطور همزمان از یک ورید از رابط Y شکل استفاده کنید.

۱۵٫ست خون را هواگیری نموده به راه وریدی وصل کنید ، فیلتر محفظه قطره زن داخل خون قرار گیرد.

۱۶٫قطرات را تنظیم کنید . ۱۵دقیقه اول قطرات آهسته و ۱۰ الی ۱۵ قطره در دقیقه بوده در طول این مدت بیمار را کاملاً تحت نظر داشته باشید ، معمولاً اولین علائم حساسیت در این زمان اتفاق می افتد . در صورت بروز هرگونه واکنش ، جریان خون سریعا قطع شده و نرمال سالین تزریق شود.

۱۷٫در صورت عدم واکنش نسبت به خون ، سرعت تزریق را بتدریج افزایش دهید.

۱۸٫وضعیت بیمار را در طول ترانسفوزیون به دفعات کنترل نمایید.

۱۹٫ بعد از اتمام پروسیجر ، برچسب شماره کیسه خون را به برگه ثبت گزارشات پرستاری الصاق نمائید.

۲۰٫ بعد از اتمام خون ، مقداری سرم نرمال سالین۹/۰% تزریق و علائم حیاتی را کنترل نمائید.

۲۱٫ اطلاعات خود را در پرونده بیمار ثبت کنید (زمان شروع و اتمام ، مقدار و نوع فرآورده ، علائم حیاتی بیمار ، میزان سرم تزریقی و نکات مورد ارزشیابی از قبیل تغییرات علائم حیاتی ، وضعیت سلامت بیمار ، وجود واکنش های حساسیتی و مداخلات پزشکی و پرستاری در این خصوص)

تکرار مهمترین وظایف پرستاری

۱- تایید هویت بیمار:

الف- قبل از تهیه نمونه خون جهت انجام آزمایشات قبل از تزریق و کارت شناسایی
ب- قبل از تزریق خون وفرآورده

۲- بررسیهای موردنظر در خصوص فرآورده تحویل گرفته شده از بانک خون بیمارستان

۳- بررسی دقیق مشخصات روی برچسب کیسه خون

۴- نگهداری صحیح خون و فرآورده ها تا زمان تزریق

۵- گرم کردن خون در صورت دستور پزشک

کنترل دقیق و شناسایی بیمار قبل از شروع تزریق خون و تطبیق آن با مشخصات ثبت شده بر روی کیسه خون و فرم های درخواست خون

۶- تزریق صحیح خون

۷-آشنایی با عوارض واقدامات لازم در هنگام بروز عوارض ناشی از تزریق خون

پاسخ دهید