هندوانه ابوجهل (خواص و مضرات،روش مصرف)

طریقه مصرف هندوانه ابوجهل,خواص هندوانه ابوجهل برای دیابت,هندوانه ابوجهل برای لاغری,مضرات هندوانه ابوجهل,روغن هندوانه ابوجهل,هندوانه ابوجهل برای سینوزیت,عکس هندوانه ابوجهل,هندوانه کوهی

به فارسی “هندوانه ابوجهل” و “خربزه روباه” و در کتب طب سنتی با نامهای “حنظل” و “مراره الصحاری” و “علقم” نام برده می شود. به فرانسوی Coloquinte و به انگلیسی Bitter cucumber و Colocynth گفته می شود.

گیاهی است ازخانواده Cucurbitaceae، نام علمی آن Citrullus colocynthis(L.) و مترادف آن Cucumis colocynthis L. می باشد که از طرف گیاه شناسان مختلف نامگذاری شده است.

مشخصات
گیاهی است چند ساله، ساقه های آن گسترده روی زمین و یا پیچکدار و بالا رونده، برگهای آن متناوب بسیار بریده و دارای بریدگی های ثانوی و در نهایت کناره برگها نیز با دندانه پهن پوشیده شده از تار و به رنگ سفید پنبه ای است.

گلهای آن نر و ماده جداگانه روی یک پایه به رنگ زرد نارنجی قرار دارد. میوه آن مدور به رنگ زرد به بزرگی یک پرتقال، پوست آن نازک و سخت و مغز داخل آن سفید و شامل تخمهای متعدد سفید رنگ بیضی شکل است.

محل رویش
این گیاه در بوشهر، بلوچستان، جاده تفرش و در جزیره قشم می روید. اطراف و مغرب تهران و درمناطق بایر مرکزی نیز دیده شده است.

ترکیبات شیمیایی
از نظر ترکیبات شیمیایی در گیاه وجود یک ماده تلخ و گلیکوزید کولوسنتین و کولوسنتتین گزارش شده است. ریشه آن دارای مواد آلفا- الاترین، هنتریاکونتان و چند ساپونین می باشد. در تخمآن روغن ثابت (حدود 15 درصد ) و یک فیتوسترولین، دوهایدروکربن، یک ساپونین، آلکالوئید، گلی کوزید و تانن یافت می شود. در گوشت داخل میوه مواد آلفا، الاترین، هنتریا کونتان، یک فیتوسترول و مخلوطی از چند اسید چرب وجود دارد.

در گزارش بررسی های دیگر، از گوشت رسیده ی بدون پوست میوه ی آن روغن تلخی به نام سیت بیوتل جدا شده است. عصاره گوشت رسیده ی حنظل یا آب حنظل دارای آلفا الاترین،سیترولین و سیترولیک اسید می باشد. در گوشت تازه و در تخم حنظل وجود گلوکز و آلفا پینوسترول و مواد تلخ متبلور تایید شده است. از میوه نارس آن پی- هیدروکسی بنزیل متیل استر جدا شده است.

عصاره گوشت حنظل یا آب هندوانه ابوجهل آنتی بیوتیک مقتدری بر ضد برخی میکربها می باشد، از جمله بر ضد سالمونلا تایفوزا، کوراینه باکتریوم دیفتریا، اشری چیا کولی، استافیلوکوکوس اورئوس و در آخر سالمونلا شوتمولری (عامل ایجاد تب پاراتیفوئید) به ترتیب ضعیفتر و کمی موثر است و برای مبارزه با سالمونلا پاراتافی بسیار موثر می باشد.

خواص و کاربرد هندوانه ابوجهل

هندوانه ابوجهل بسیار تلخ و لعابدار است. میوه آن در طب سنتی به عنوان دارو مصرف می شود که در اواخر تابستان آن را چیده و خشک می کنند. طبق تجربه حکمای طب سنتی قدرت دارویی گوشت میوه آن اگر در پوست نگهداری شود تا 4 سال و اگر پوست آن را کنده و گوشت داخل آن را خشک کرده و نگهداری نمایند، تا دو سال است.

میوه آن از نظر طبیعت طبق نظر حکما، خیلی خیلی گرم و خشک است و از نظر خواص مسهل بسیار قوی بلغم است و جاذب اخلاط بلغمی از اعماق بدن و عامل اخراج آنها می باشد.

توصیه اطبا سنتی این است که چون در عین حال که مسهل قوی است، خراش دهنده شدید نیز می باشد، بنابراین حتی الامکان جز در موارد استثنایی که ناچار باشند معده و روده ها را بشدت تخلیه کنند از استعمال آن به عنوان مسهل خودداری شود. مثلاً فقط در مورد برخی استسقاهای سخت ممکن است تجویز و زیر نظر پزشک مصرف شود.

حنظل آثار بخصوصی در روده بزرگ و در رحم دارد، لذا در ردیف داروهای قاعده آور محسوب می شود. در مواردی که خوردن آن طبق نظر پزشک توصیه شود برای امراض زیر موثر است.

برای بیماری های سرد سر مانند سردرد و درد شقیقه و فلج و لقوه و صرع و فراموشی مفید است. اگر گوشت آن را در روغن زیتون بجوشانند برای باز کردن گرفتگی های دماغی نافع است.

مضمضه ی ریشه پخته آن که در سرکه پخته شده باشد، برای درد دندان مفید است و اگر داخل میوه آن را خالی کرده در آن سرکه بریزند و بجوشانند و آن را مضمضه نمایند، برای درد دندان و تقویت لثه و روغن آن برای دردهای سرد و ریختن قطره روغن آن در گوش برای طنین و صدا در گوش و مالیدن آن به دندان برای رفع درد دندان مفید است.

برای تهیه روغن آن مرسوم است که دو قسمت از آب آن را با یک قسمت روغن کنجد و یا روغن زیتون مخلوط می کنند و با آتش ملایم می جوشانند تا آب آن برود و روغن بماند ولی نسوزد مالیدن خاکستر میوه آن برای سیاه کردن چشم آبی موثر است.

اگر میوه آن به تنهایی و یا با ادویه مناسب دیگر به مقدار مجاز و طبق توصیه پزشک خورده شود، برای بیماری ها و ناراحتی های معده، روده ها، کبد، کلیه، مثانه، رحم، درد مفاصل، استسقا، جذام و جلوگیری از ریختن مو مفید است و اگر گوشت آن را در آب عسل بپزند و بخورند مسهل کیموس غلیظ است.

اگر میوه با پوست را در آب بجوشانند و آب حاصله را تنقیه نمایند، برای فلج، سیاتیک، درد سرین، پشت و کمر نافع است. شیاف آن مسهل قوی است و اگر شیاف درمهبل شود، جنین را سقط می کند. خوردن 54 گرم از روغن آن مسهل بلغم است و برای اخراج انواع کرم معده و روده مفید است.

اگر تازه آن یافت نشود 100 گرم از گوشت خشک آن را بجوشانند و با 500 گرم روغن کنجد یا زیتون بپزند تا آب تبخیر شود و روغن بماند. پخته ریشه آن برای استسقا، تحلیل خون منجمد و رفع سمیت جانور گزنده مفید است.

یکی از حکمای طب سنت نقل می کند که شخصی که دو سه نقطه بدن او را مار گزیده بوده است فوراً 8 گرم از ریشه پخته حنظل را خورد و صحت خود را بازیافت. ضماد برگ آن که با آب و نشاسته تهیه شود، برای قطع خونریزی و تحلیل ورمها نافع است و پاشیدن آب دم کرده آن در خانه ها برای گریزاندن حشرات و کشتن کک و جلوگیری از تولید مثل و ازدیاد آنها مفید است.

تخم حنظل مسهل و قی آور است و سرگیجه ایجاد می کند، ولی اگر آن را مکرر بشویند و در آب نمک بخیسانند تا تلخی آن از بین برود و آن را بکوبند و با شیر و خرما بجوشانند و بخورند آثار مفید دارد.

اگر حنظل را سوراخ کرده دانه های آن را بیرون آورند و روغن زنبق در داخل آن پر کنند و سوراخ آن را با قطعه ای از حنظل مسدود نمایند و آن را در داخل خمیر گذارده و بپزند تا چند جوش بخورد، خوردن آن و خضاب نمودن با آن برای سیاه کردن موی سر و جلوگیری از سفید شدن موی سر بسیار نافع است.

مقدار خوراک از گرد گوشت آن تا یک گرم است که در هوای سرد و فصل سرما می توان مصرف نمود. اشخاص گرم مزاج باید از خوردن حنظل پرهیز کنند، زیرابرای آنها مضر است، موجب دل پیچه می شود، عمل نمی کند و ناراحتی ، آشفتگی، سردرد، سرگیجه، ناراحتی معده و مقعده می آورد. ولی در سرد مزاجان دهانه عروق را باز می کند و خون صالح جریان می یابد.

در موقع خوردن حنظل توصیه این است که تنها خورده نشود و همیشه با صمغ عربی و یا کتیرا و یا نشاسته خورده شود و یا با جمع آنها مصرف شود. صمغ عربی عمل شدید آن را ضعیف و تعدیل می کند و کتیرا کمک به تاثیر متناسب آن می نماید. البته صمغ و کتیرا باید خیلی نرم ساییده شود که موجب دل پیچه و دل درد نگردد. جانشین حنظل برای مسهل،دانه کرچک است.

درهند: از میوه و دانه های آن به عنوان مسهل استفاده می شود و از ریشه آن نیز به عنوان مسهل و در موارد استسقا، یرقان،بیماری های مجاری ادرار و روماتیسم مصرف می شود.

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده