خرفه (طریقه مصرف،فواید و خواص)

خرفه و دیابت,مضرات خرفه,بذر خرفه,خواص خرفه در بارداری,ترشی خرفه,خواص عرق خرفه,غذا با خرفه,خواص خرفه برای پوست,خواص خرفه در طب سنتی,تاثیر خرفه بر جنین,گیاه خرفه در بارداری,دانه خرفه در بارداری

به فارسی ” تورک” و “خرفه” و درکتب طب سنتی با نام های ” بقلة الحسقاء” نامیده می شود. به فرانسوی آن را Pourpier و Pourpier Commun و به انگلیسی Purslane، Common Purslane گفته می شود.
گیاهی است از خانواده Portulacaceae نام علمی آن Portulaca oleracea .L می باشد.

گیاهی است یک ساله که وحشی آن خزنده با ساقه های خوابیده کمی قرمز و با برگ های دایره ای گوشتی که دور گل های کوچک زرد رنگ آن ظاهر می شوند نوع پرورشی آن با ساقه های ضخیم گوشتی سرخ رنگ قایم که بلندی آن 10تا 40 سانتی متر است برگ های آن گوشتی کلفت با کرک های کوتاه و تخم آن سیاه کوچک می باشد.

وحشی آن معمولا در مناطق معتدل دنیا همه جا و در نواحی سایه دار مرطوب در مزارع و موستانها و حاشیه دریاچه ها می روید.
در ایران معمولاً کاشته می شود، ولی به طور وحشی نیز در مناطق شمالی ایران در اطراف رشت،لاهیجان، اطراف تهران، تفرش، اراک و سایر نواحی می روید تکثیر آن از طریق کاشت بذر آن صورت می گیرد و بذر ان را مستقیماً درمزرعه اصلی در ماه های اردیبهشت تا تیر ماه می کارند خاک مزرعه باید غنی باشد و چون احتیاج به آب زیادی دارد و آبیاری آن باید مرتباً صورت گیرد.

ترکیبات شیمیایی
از نظرترکیبات شیمیایی در برگهای گوشتی خرفه که ضخیم و کلفت است علاوه بر مقدار زیادی آب (حدود 90 درصد)مواد لعابی لزج و pectin وکمی موادچرب وجود دارد. در گیاه تازه در حدود یک درصد و در گیاه خشک در حدود 70 درصد K2O می باشد که اثرمدر بودن را به گیاه خشک می بخشد.

در خرفه تانن و املاح فسفات و مقدار قابل ملاحظه ای منیزیم، آهن، آلومینیوم، منگنز، کلسیم، پتاسیم و سدیم و یوریا (Urea) یافت می شود.

خواص و کاربرد خرفه

خرفه از نظر طبیعت طبق نظر حکمای طب سنتی خیلی سردتر و دارای نیروی قابضه است و مدر می باشد و معتقدند که برگ و ساقه آن مسکن صفرا است و حرارت خون و کبد و معده را تسکین می دهد و برای التیام شدت تبهای گرم و صفراوی و تسکین عطش و کنترل ترشح ادرار در مورد بیماری دیابت و رفع سردردهای گرم مفید است.

خون روی از سینه و به طور کلی خونریزی از هر عضوی را قطع می کند و همچنین در مواردی که چرک از سینه آید قطع می کند و برای خرد کردن سنگ مثانه و ازدیاد ترشح بول مفید است، یعنی مدر است و برای سرفه و سوزش مجرای ادرار و مثانه و روده ها و بواسیر و نواسیر و همچنین تسکین حرارت رحم و سوزش و درد آن مفید است.

حیض را قطع می کند و برای باد سرخ نافع است تخم آن ضد کرم کدو می باشد و عصاره ساقه و برگ آن برای بیماری های کبد و بیماری های کمبود ویتامین C بسیار مفید است (البته کمتر از شاهی زیرا در خرفه تا حد 25 میلی گرم در 100 گرم برگ ویتامین C وجود دارد و به عنوان رژیم غذایی اشخاص مبتلا به اسکوروی تجویز می شود).

مقدار خوراک از آب برگ و ساقه آن 40 گرم که با 8 گرم نبات یا شکر مخلوط کرده و خورده می شود. اگر آن را پخته و با کمی پیاز و روغن سرخ نموده و بخورند برای قطع اسهال صفراوی و تقویت روده ها و تبهای گرم بسیار نافع است. به خصوص در فصل های گرم سال و برای اشخاص گرم مزاج. اگر برگ و ساقه سبز آن را مانند سالاد و با سرکه بخورند برای درد کلیه بسیار نافع است.

جویدن برگ آن به مقدار کم کندی دندان را رفع می کند ( که مثلاً از خوردن میوه ترش و یا علت دیگری ایجاد شده باشد) و زیاد جویدن آن کندی دندان ایجاد می نماید.
از عصاره آن برای التهاب های گرم چشم با مالیدن در محل ملتهب استفاده می شود. ضماد برگ ساقه آن با روغن گل سرخ برای تسکین سر دردهای گرم و سوختگی آتش و ورم های گرم نافع است و با آرد جو برای جرب و حکه و ورم بیضه ها و تخمک نافع است.

ضماد برگ و ساقه آن به تنهایی برای تسکین حرارت اعضا و سوختگی آتش مفیداست و اگر بر معده و کبد گذارند برای تسکین حرارت آنها مفید است و اگر باحناتهیه شود و بر کف دست و پا گذارده شود برای حرارت و پیسی های دست و پا در صورت تکرار مفید خواهد بود.

ضماد ریشه آن برای زگیل قوی تر از ضماد گیاه است. برگ و ساقه آن مقوی باه محرورین و اشخاص گرم مزاج است و در عین حال در مورد اشخاص سرد مزاج قوه باه را کم می کندو اشتها را کاهش می دهد و اسراف در خوردن آن نور چشم را نقصان می دهد، این قبیل افراد سرد مزاج اگر بخواهند بخورند باید با نعناع و کرفس و مصطکی باشد.

مقدار خوراک از آب آن تا 100 گرم است و خاصیت تخم خرفه مانند آب خرفه است و گرد برگ و ساقه خشک آن برای زخم های دهان اطفال و زخم های نظایر آن نافع است و گرد آن برای طحال و معده اشخاص سرد مزاج مضر است.

اگر 20 گرم برگ خشک آن را نرم کوبیده با شکر و جلپ بخورند برای تب ها و سرفه های گرم بسیار نافع است، مقدار خوراک گرد آن تا 20 گرم است. مشابه آن در اکثر موارد فوق اسفرزه است.

در مورد خواص خرفه در مدارک فنی منتشره در مغرب زمین چنین آمده است:

خرفه در چین و هندو چین مصارف دارویی وسیعی دارد. از خرفه به عنوان خنک کننده ،نرم کننده ، جبران کننده کمی ویتامین C و نیرو بخش، التیام دهنده زخم و محلل ورم استفاده می شود.

در مدارک زیادی خرفه به عنوان مدر معرفی شده است، ولی بررسی های دقیق تر حکما نشان می دهد که:

1: در مورد اشخاص سالم و اشخاصی که کلیه نرمال دارند، اثر مدر دارد.

2: در مورد اشخاص با کلیه های ناراحت نیز در مواردی تا حدودی مدر است از جمله در مورد نفری تیس (Nephritis) یا (ورم کلیه) و پی ی لی تیس(pyelitis) (ورم کالیس کلیه) تا حدودی مدر است.

در ده مدرک از مدارک طب سنتی معتبر آمده است که مصرف خرفه برای معالجه اسهال خونی نافع است.

چی یومعتقد است که خرفه برای سه نوع اسهال خونی که در اثر باکتری ایجاد شده مفید است ولی در مورداسهال خونی آمیبی یا اموبیک دیسانتری بی اثر است. (لیو) معتقد است که مصرف جوشانده خرفه که کاملاً خوب پخته شده و آب آن گرفته شده باشد برای معالجه اسهال خونی باسیلی یا باسیلری دیسانتری بدون هیچ عوارض جانبی مفید است.

خواص دیگر استعمال داخلی خرفه: برای اسهال مفید است و برای سوزاک و ترشحات سفید مهبل نافع می باشد. به عنوان ضد کرم برای معالجه او کسیوریس(Oxyuris) یا کرم های سفید مفید می باشد. مسهل ملایم است. برای بچه ها مسهل است. تصفیه کننده خون است، تب بر است و ضد سم می باشد.

در استعمال خارجی شیره گیاه یا له شده گیاه برای تحلیل ورم و تومور و التیام زخمهای شدید سوختگی، بواسیر ، بیماریهای پوستی (نظیر خارش- جرب) تحلیل آبسه ، گزیدگی نیش حشرات ،عقربگزیدگی و مار گزیدگی مفید است.

در موارد نیش حشرات و جانواران مصرف داخلی آنهم موثر است ولی البته در مورد زنان حامله نباید مصرف شود. در شبه جزیره مالایا از عصاره گیاه به عنوان مایعی برای شست و شوی چشم استفاده می شود.

دراندونزی از گیاه برای ناراحتی سینه استفاده می شود. در فیلیپین از برگ ها و سر شاخه های آن به عنوان ضد خونریزی و برای قطع خون ریزی استفاده می شود. گیاه خرفه نوعی حشره کش نیز می باشد.

تحقیقات جدید دانشمندان نشان داده است که در خرفه ماده شیمیایی بسیار جالب به نام اسید چرب اومگا-3 وجود دارد. این همان چربی معروف است که در روغن ماهی یافت می شود و عامل موثری برای کاهش کلسترول و فشار خون است و از این نظر که این گیاه را در ردیف گیاهان ارزشمند ضد سرطان و ضد فشار خون قرار می دهد و به علاوه دارای مقدار قابل ملاحظه ای ویتامین C می باشد که آن هم از ضد اکسیدکننده ها است و ضد عوامل سرطان زا می باشد.

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده