معماری
ویروس اپشتن بار

تشخیص آزمایشگاهی ویروس اپشتن بار

ویروس اپشتن بار (ویروس (EB هر پس ویروسی است که در همه جا وجود دارد. این ویروس عامل بیماری مونونوکلوز عفونی حاد، لنفوم بورکیت، سرطان بینی و گلو و اختلالات لنفوپرولیفراتیو در افراد مبتلا به نارسایی ایمنی می­باشد.
خصوصیات ویروس

ژنوم DNA ویروس EB حاوی حدود Kbp172 بوده و محتویات گوانین و سیتوزین آن حدود ۵۹ درصد است و حدود صد ژن دارد. دو تیپ ویروس (EBV-2 و EBV-1) بر پایه تفاوت ژن های آنتی ژن های هسته ای نهفتگی (EBERs و EBNAS) دسته بندی می­شوند.

عفونت اولیه

ویروس EB معمولاً به وسیله بزاق آلوده منتقل می­شود و عفونت را در دهان و گلو آغاز می­کند. تکثیر ویروس در سلول های اپی تلیال حلق و غدد بزاقی (یا لنفوسیت های B سطحی) رخ می­دهد. برخی از افراد، مقدار کمی از ویروس را هفته ها یا ماه ها بعد از آلودگی به محیط اطراف پخش می­­کنند. سلول های B آلوده عفونت را از اوروفارنکس به کل بدن منتقل می­­کنند. در افراد طبیعی، اکثر سلول های آلوده با ویروس از بین می­­روند، فقط تعداد کمی از لنفوسیت های آلوده در سراسر زندگی در میزبان باقی می­­مانند. عفونت اولیه در کودکان معمولاً تحت بالینی است ولی در بالغین جوان، معمولاً مونونوکلئوز عفونی ایجاد می­­شود.

بیماری مونونوکلئوز در واقع ترنسفورماسیون پلی کلونال سلول های B است. سلول های B آلوده به EBV ایمونوگلوبولین سنتز می­­کنند. وجود اتوآنتی بادی ها، نشان دهنده بیماری است. آنتی بادی هتروفیل که با آنتی بادی کلاسیک است، واکنش می­­کند.

فعالیت مجدد ویرس های نهفته

EBV به عنوان عاملی برای لنفوم بورکیت، کارسینوم نازوفارنکس، بیماری هوچکین و برخی لنفوماهای دیگر شناخته شده است.

یافته های بالینی

اکثر عفونت های اولیه در کودکان بدون علائم بالینی هستند، در کودکان و نوجوانان سندرم کلاسیک مونونوکلئوز عفونی در عفونت اولیه مشاهده می­­شود. EBV همراه با سرطان های گوناگون گزارش شده است.

الف) مونونوکلئوز عفونی

بعد از دوره کمون که حدود ۳۰ تا ۵۰ روز است علائم بیماری به صورت سردرد، بی قراری، خستگی و گلودرد بروز می­­کند. بزرگ شدن غدد لنفاوی و طحال از مشخصات این بیماری است برخی از بیماران دچار التهاب کبد می­شوند.

این بیماری حدود ۲ تا ۴ هفته طول می­­کشد و سپس خود به خود بهبود می­­یابد. در هنگام بیماری افزایشی در تعداد گلبول های سفید خون در خصوص لنفوسیت های مشاهده می­­شود تعداد زیادی از این لنفوسیت ها، بزرگ بوده و لنفوسیت های T اتیپیک نام دارد.

در برخی از افراد، تب با شدت کم و بی قراری به مدت چندین هفته یا ماه ها بعد از بیماری حاد ادامه دارد. عوارض این بیماری در افراد طبیعی نادر است.

ب) لکوپلاکی مویی در مخاط دهان

این ضایعه، رشدی مانند زگیل دارد که در روی زبان برخی از بیماران آلوده با HIV و بیماران گیرنده پیوند ظاهر می­­شود. در این ضایعه، ویروس EB به طور موضعی در سلول های اپی تلیال تکثیر می­یابد.

ج) لنفوم بورکیت

EBV با ایجاد لنفوم بورکیت (تومورفک در کودکان آفریقایی و بالغان جوان) همراه است بیشتر تومورهای آفریقایی (بیش از۹۰ درصد) دارای DNAی ویروس EB هستند و آنتی ژن ۱-EBNA را بیان می­کنند در سایر نقاط جهان، تنها ۲۰ درصد لنفوم بورکیت دارای DNAی ویروس EB هستند. حدس زده می­شود که ممکن است EBV در مرحله اول لنفوم بورکیت توسط نامیرا کردن B سل نقش داشته باشد. یک فاکتور شناخته شده باعث در نهایت، جابجایی کروموزومی بارزی وجود دارد که در ژن های ایمونوگلوبولین اتفاق می­­افتد و باعث به هم خوردن تنظیم بیان پروتوانکوژن C-MYC می­­شود.

د) کارسینوم نازوفارنکس

این بیماری سرطان سلول های اپی تلیال در مردان چینی است. DNAی ویروس EB در سلول های سرطانی نازوفارنکس یافت می­­شود و بیماران دارای مقادیر زیادی آنتی بادی صد ویروس EB هستند.EBNA1  و  LMP1بیان می­­شوند. به نظر می­­رسد عوامل ژنتیکی و محیطی در ایجاد کارسینوم نازوفارنکس دخیل باشند.

ه) بیماری لنفوپرولیفرواتیو در افراد مبتلا به نارسایی ایمنی:

بیماران نقص ایمنی در معرض ابتلا به بیماری لنفوپرولیفراتیو حاصل از ویروسEB  قرار دارند و گاهی این بیماری در آن ها کشنده است. ۱ تا ۱۰ درصد بیماران دریافت کننده پیوند، دچار اختلالات لنفوپرولیفراتیو حاصل از ویروس EB می­­شوند که اغلب هنگام بروز عفونت اولیه رخ می­­دهد. این ها ممکن است اغلب هنگام بروز عفونت اولیه رخ می­­دهد. این ها ممکن است پرولیفراسیون پلی کلونال B سل باشند که ناهنجاری کروموزومی شبیه لنفوم بروکیت را نشان نمی­­دهد، لنفوماهای مهاجم مونوکلونال B سل نیز ممکن است ایجاد شوند.

بیماران ایدزی مستعد لنفوماهای وابسته به EBV و لوکوپلاکی مویی شکل دهانی-زبانی هستند. در واقع تمامی لنفوماهای غیرهوچکینی سیستم اعصاب مرکزی، وابسته به EBV هستند، در حالی که ۵۰ درصد لنفوماهای سیستمیکEBV  مثبت هستند. به علاوه به نظر می­رسد در ۵۰ درصد از موارد EBV همراه با بیماری هوچکین کلاسیک ارتباط داشته باشد و ژنوم EBV در سلول های بدخیم و یداستنبرگ یافت شود.

تست های سرولوژی برای ردیابی آنتی بادی علیه، آنتی ژن های ویروسی، بیش از آنتی بادی هتروفیل قابل اعتماد است و برای اثبات تشخیص منونوکلئوز EBV به کار گرفته می­­شود وجود عفونت EBV را می­توان با یافتن یکی از موارد زیر اثبات کرد:

۱ ـ آنتی بادی IgM در برابر VCA

۲ ـ وجود آنتی بادی VCA و فقدان آنتی بادی EBNA

۳ ـ افزایش آنتی بادی ها در برابر VCA و آنتی ژن اولیه یافتن آنتی بادی های VCA و EBNA نشان دهنده آن است که فرد قبلاً عفونت داشته است. تولید آنتی بادی در برابر EBNA موجب تخریب سلول های آلوده می­­شود و این امر معمولاً نشانگر کنترل بیماری فعال توسط سلول T می­­باشد.

هیچگونه واکسنی در رابطه با ویروس EB وجود ندارد.

اسیکلوویر در طی دوره تجویز، انتشار ویروس EB را از دهان و گلو کاهش می­­دهد، اما بر روی سلول های B نامیرا آلوده با ویروس EB موثر نمی­­باشد. آسیکلوویر هیچ گونه تاثیری بر روی علائم بیماری مونونوکلئوز ندارد و معلوم نیست که در درمان لنفوم ناشی از ویروس EB در بیماران مبتلا به نارسایی ایمنی مفید باشد.

انتقال انتخابی از سلول های T واکنش دهنده با ویروس EB، در درمان بیماری لنفوپرولیفراتیو ناشی از ویروس EB، امیداوار کننده نشان داده شده است.

پاسخ دهید