معماری
قرص ضد بارداری

نحوه خوردن،مقدار مصرف،مزایا و خطرات قرص ضد بارداری (HD،LD)

قرص ضد بارداری اورژانسی,انواع قرص ضد بارداری,قرص ضد بارداری ال دی,قرص ضد بارداری یاسمین,قرص ضد بارداری اورژانسی لونژیل,طریقه مصرف قرص ضد بارداری,انواع قرص ضد بارداری خارجی,قرص ضد بارداری دیان

مزایای مصرف  قرص های پیشگیری از بارداری «ال .دی» و «اچ . دی »

-کاهش میزان بیماریهای التهابی لگن

-کاهش میزان کیست خوش خیم و سرطان تخمدان

-کاهش میزان غدد خوش خیم پستان

-کاهش میزان خونریزی قاعدگی و در نتیجه جلوگیری از کم‌خونی و رفع قاعدگی دردناک

-پیشگیری از حاملگی خارج از رحم

طریقه مصرف قرص های پیشگیری از بارداری

هر بسته حاوی ۲۱ قرص می باشد. اولین قرص را از روز پنجم قاعدگی آغاز نمایید. در صورت اتمام خونریزی و یا ادامه خونریزی، در هر دو حال روزانه یک قرص مصرف کنید، تا بسته قرص تمام شود. بهتر است قرص را پس از شام و پیش از خواب میل نمایید تا عوارض گوارشی ایجاد نکند.پس از اتمام بسته قرص، هفت روز کامل قرص نخورید و در روز هشتم بسته بعدی را بدون توجه به روز شروع قاعدگی آغاز نمایید. چنانچه تا هفت روز قاعدگی رخ نداد،  به مرکز بهداشتی – درمانی یا پزشک مراجعه کنید.

در صورت فراموش کردن مصرف قرص ضد بارداری

چنانچه یک شب مصرف قرص ضد بارداری را فراموش کردید، تا نوبت مصرف قرص بعدی به محض یاد آوردن، یک قرص میل کنید.چنانچه دو شب پشت سر هم مصرف قرص را فراموش کردید، در دو شب بعدی، هر شب به جای یک قرص دو قرص میل کنید و تا آخر بسته مجدداً هر شب یک قرص مصرف نمایید و علاوه بر آن، همزمان از روش پیشگیری دیگری مثل کاندوم استفاده کنید.
چنانچه سه شب یا بیشتر مصرف قرص پیشگیری از بارداری را فراموش کردید، از مصرف بقیه قرص ها خودداری نموده، تا شروع قاعدگی از روش دیگری استفاده کنید. سپس از روز پنجم قاعدگی بسته جدید را آغاز کنید.

نکات مهم :

-اثر قرص پیشگیری از بارداری یک هفته پس از شروع اولین بسته قرص ظاهر می شود.  در صورت انجام نزدیکی در این فاصله، باید علاوه بر مصرف قرص از روش دیگری، مثل کاندوم، استفاده کرد.
– قرص ها ی ضد بارداری را بصورت نا پیوسته، مثلاً یکماه در میان یا دو ماه در میان مصرف نکنید .

در موارد زیر همزمان با مصرف قرص احتمال حاملگی وجود دارد :

-ابتلا به اسهال و استفراغ شدید.

-مصرف داروهای ضد سل و یا ضد تشنج.

-مصرف آنتی بیوتیکهایی،‌مثل آمپی سیلین و تتراساسکلین.

در هر یک از موارد فوق همزمان با مصرف قرص باید از یک روش پیشگیری دیگر، مثل کاندوم، استفاده کرد.

قرص های پیشگیری از بارداری برای چه افرادی مناسب تر است ؟

-خانم هایی که خواهان یک روش مطمئن قابل برگشت پیشگیری از بارداری هستند .

-خانم هایی که قاعدگی منظم و دردناک دارند .

-خانم هایی که در سال های اول ازدواج به سر می برند .

موارد منع مصرف قرص های پیشگیری از بارداری

* حاملگی یا احتمال آن

* سرطان پستان

* خونریزی های نا شناخته رحمی

* بیماریهای قلبی – عروقی

* اختلالات خونی

* افزایش چربیهای خون

* بیماری های کبدی و کیسه صفرا

* فشار خون

* سردرد های میگرنی

* بیماریهای قند

* صرع

* افسردگی شدید

* خانم های سیگاری چاق بالای۳۵ سال سن که بیش از پنج نخ سیگار در روز مصرف می کنند، بهتر است از روش دیگری استفاده کنند.

نکات مهم در مصرف قرص ضد بارداری:

وجود لکه بینی همزمان با مصرف مرتب قرص، به مدت ۲ تا ۳ ماه اهمیتی ندارد. در صورت تداوم بیشتر باید به پزشک مراجعه کرد.
علائمی مانند تهوع، استفراغ و سردرد همراه با مصرف قرص به تدریج پس از ۲ تا ۳ ماه برطرف می شود. برای پیشگیری از این عارضه بهتر است قرصها را پس از شام و قبل ازخواب مصرف کرد.( در صورت تداوم علائم تهوع و استفراغ می توان همراه با قرصهای پیشگیری، از قرصهای  ویتامین ( ب – B6 ) به مدت محدود استفاده کرد.)

در مدتی که قرص مصرف می شود، حجم خون قاعدگی به نسبت قبل از مصرف، کاهش می یابد که در صورت کم شدن بیش از حد و لکه بینی یک در میان و یا قطع کامل، باید به پزشک مراجعه کرد.
برای مصرف قرص  LD محدودیت سنی وجود ندارد و می توان آن را تا سن ۴۵ سالگی و حتی بیشتر تحت نظارت و کنترل ادامه داد. لیکن در مواردی نظیر فشار خون کنترل نشده و مصرف سیگار و غیره توصیه می شود که مصرف قرص به سن کمتر از ۳۵ سال محدود گردد و در سنین بالاتر افراد باید پس از مشاوره از روشهای دیگری استفاده کنند.

قرص های ضد بارداری تری فازیک (سه مرحله ای )

یکی از روشهای موثر و قابل برگشت پیشگیری از بارداری، مصرف قرص های خوراکی تری‌فازیک می باشد. این قرص ها به دلیل داشتن مقادیر متفاوتی هورمون دارای سه رنگ متفاوت می باشند و بایستی از نقطه شروع به طور مرتب مصرف گردند.

مزایای قرص های تری فازیک :

-جلوگیری از حاملگی خارج از رحم

-کاهش کیست خوش خیم تخمدان

-کاهش میزان سرطان تخم دان

-کاهش میزان غدد خوش خیم پستان

-کاهش خونریزی قاعدگی

-جلوگیری از کم خونی

– رفع قاعدگی درد ناک

-کاهش میزان بیماریهای التهابی لگن

طریقه مصرف قرص های تری فازیک:

بسته های قرص تری فازیک دارای ۲۱ عدد قرص می باشد. باید مصرف این قرص ها را تحت نظر ماما یا پزشک شروع نمود و از مصرف خود سرانهء آنها پرهیز نمود. اولین قرص را از اولین روز قاعدگی آغاز کنید و روزانه یک قرص تا ۲۱ روز میل نمایید. پس از پایان بسته قرص، هفت روز کامل قرص نخورید. در روز هشتم، بسته بعدی قرص را بدون توجه به روز شروع قاعدگی آغاز نمایید و چنانچه تا هفت روز خونریزی قاعدگی رخ نداد، به مرکز بهداشتی یا پزشک مراجعه نمایید.

در صورت فراموش کردن مصرف قرص ضد بارداری:

چنانچه پیش از۱۲ ساعت از زمان همیشگی، خوردن قرص را به یاد آورید، بلافاصله یک قرص مصرف کنید.
چنانچه بعد از ‍۱۲ساعت به یاد آوردید که یک قرص ضد بارداری یا بیشتر را فراموش کرده اید، مصرف بقیه قرص ها را ادامه داده و قرص های فراموش شده رامصرف نکنید . در عوض به منظور پیشگری از بارداری نا خواسته حتماً به طور همزمان با مصرف بقیه قرص ها از روش دیگری، مثل کاندوم، استفاده کنید.

نکات مهم :

-اثر این قرص ها در پیشگیری از حاملگی یک هفته پس از شروع اولین بسته قرص ظاهر می شود و چنانچه در این فاصله نزدیکی صورت گیرد، علاوه بر مصرف قرص از یک روش پیش گیری دیگر، مثل کاندوم، استفاده کنید.

– قرص ها ی ضد بارداری را به صورت نا پیوسته – مثلاً، یک ماه در میان یا دو ماه در میان مصرف نکنید.

توجه کنید که در موارد زیر احتمال حاملگی همزمان با مصرف قرص ها افزایش می یابد و بایستی از روش دیگری همزمان با مصرف قرص ها استفاده کرد :

-مصرف نا مرتب قرص ها

-ابتلا به اسهال و استفراغ شدید

-مصرف آنتی بیو تیک ها – مثل آمپی سلین، تتراسایکلین

-مصرف داروهای ضد سل و ضد تشنج

قرص های تک هورمونی ( دوران شیر دهی )

یکی از روشهای مناسب جهت پیشگیری از بارداری در مادران شیرده قرص های لاینسترنول می باشد، که ترجیحاً بهتر است در شش ماه اول پس از زایمان مصرف شوند، به این شرط که شیر خوار به جز شیر مادر از هیچ نوع نوشیدنی یا غذای دیگری (حتی آب ) استفاده نکند. باید دانست که مصرف قرص شیردهی (لاینسترنول ) ترشح شیر را کاهش نمی دهد.

طریقه مصرف :

هر بسته قرص شیر دهی حاوی ۲۸ عدد قرص می باشد که شروع آن از ۴۵ روز پس از زایمان یا نخستین روز قاعدگی است. چنانچه بیش از ۴۲  روز از زایمان گذشته، ولی قاعدگی شروع نشده باشد، باید از حامله نبودن مادر اطمینان حاصل کرد.

روزانه در ساعت معین (مثلاً، ساعت ۱۰ صبح ) یک قرص میل نمایید. پس از پایان یک بسته، بلافاصله در روز بعد مصرف اولین قرص از بسته جدید را آغاز کنید. در طول مدت مصرف قرص ها ممکن است قاعدگی قطع شده یا لکه بینی وجود داشته باشد، که بایستی بدون توجه به این حالت، قرص ها را همچنان در ساعتی معین میل نمود. در صورت شروع خونریزی قاعدگی نیز باید مصرف قرص ها را ادامه داد.

در صورت فراموش کردن مصرف قرص:

چنانچه کمتر از سه ساعت از زمان همیشگی مصرف قرص گذشته باشد، در همان لحظه به خاطر آوردن، قرص فراموش شده را مصرف کرده و سپس قرص های بعدی را در همان زمان همیشگی میل نمایید.
چنانچه بیش از سه ساعت از زمان همیشگی مصرف قرص گذشته باشد، در همان لحظه به خاطر آوردن، قرص فراموش شده را مصرف کرده و سپس قرص های بعدی را در همان زمان همیشگی میل نمایید. به علاوه، دو روز نزدیکی نداشته باشید و یا جهت اطمینان در این دو روز از کاندوم استفاده کنید.

نکات مهم:

در موارد زیر همزمان با مصرف قرص شیردهی احتمال حاملگی وجود دارد :

-ابتلا به اسهال و استفراغ

-مصرف آنتی بیوتیکها

-مصرف داروهای ضد تشنج

-مصرف مسکن ها

در هر یک از موارد فوق،هممزمان با مصرف قرص های شیردهی باید از یک روش پیشگیری دیگر، مثل کاندوم، استفاده کرد .

موارد منع مصرف قرص های دوران شیردهی :

– حاملگی

-بیماری شدید کبدی یا سابقه بیماری کبدی ( در صورتی که نتایج آزمایشات کبدی به وضعیت طبیعی برنگشته باشد . )

-سرطان پستان و کلیه سرطانهای وابسته به هورمون

-خونریزی رحمی با علت ناشناخته

-سابقه حاملگی خارج از رحم

 

مصرف قرص‌های ضد‌بارداری خوراکی، روشی قابل‌اعتماد برای پیشگیری‌از بارداری محسوب می‌شوند، به‌طوری‌که درصد شکست این روش به‌صورت تئوریکال تنها ۱/۰درصد است. اما به‌دلیل خطا در نحوه‌ی مصرف و احتمال فراموشی مصرف به‌موقع دارو، درصد واقعی شکست ۸درصد برآورد می‌شود.

این داروها، حاوی هورمون‌های زنانه‌ی سنتتیک می‌باشند که می‌توانند به‌صورت ترکیبی از استروژن و پروژستین‌(COC) یا پروژستین به‌تنهایی باشند؛ که البته نوع ترکیبی این قرص‌ها بیشتر مورد‌استفاده قرار‌می‌گیرد. اثرات ضدبارداری این داروها، هم توسط قسمت استروژنی و هم توسط قسمت پروژستینی اعمال ‌می‌گردد. استروژن با اثر فیدبک منفی، مانع‌از ترشح هورمون ‌FSH و سرکوب بلوغ فولیکول‌ها می‌گردد. علاوه‌براین، اثر فیدبک منفی ناشی‌از قسمت استروژنی و پروژستینی، باعث مهار ایجاد پیک LH در میانه‌ی سیکل و ممانعت از بروز تخمک‌گذاری می‌شود که مهمترین مکانیسم پیشگیری‌از بارداری این داروها محسوب می‌شود. نتایج تحقیقات بیانگر این امر می‌باشند که درمواردی‌که مصرف داروهای COC از روز پنجم آغاز شود، میزان بلوغ فولیکول‌ها بیشتر از حالتی است که مصرف دارو از روز اول خونروی آغاز‌گردد، اما درنهایت هر‌دو روش باعث مهار تخمک‌گذاری می‌شوند. این موضوع بیانگر اهمیت مهار بروز پیک LH در میانه‌ی سیکل در جلوگیری‌از وقوع بارداری می‌باشد. سایر اثرات قسمت پروژستینی، اختلال در حرکات پریستاتیک لوله‌ی فالوپ و تأثیر بر موکوزسرویکس است که  به ترتیب باعث اختلال در حرکات تخمک و اسپرم می‌گردد. همچنین این ترکیبات با نامناسب‌کردن وضعیت اندومتر، از لانه‌گزینی جلوگیری می‌کنند.

تقریباً تمامی داروهای ضدبارداری ترکیبی، حاوی استروژن سنتتیک‌اتینیل استرادیول(EE) می‌باشند. دوز EE  در ترکیبات با  دوز بسیار پایین از ۱۰µgتا۲۵، در فرمولاسیون‌های با دوز پایین از ۳۰µg‌ تا۳۵ و در فرمولاسیونهای با دوز بالا از ۵۰µg‌ به بالا متغیر است. انواعی که حاوی دوز بسیار پایین‌از EE می‌باشند، از لحاظ تئوری می‌توانند با خونروی داخل سیکلی بیشتری همراه باشند اما در بررسی‌های بالینی این موضوع به‌صورت‌قطعی اثبات نشده‌است. این داروها بهترین گزینه‌ی درمانی در زنان پیش‌یائسه با وزن کم هستند که نیازمند روش جلوگیری بوده و در‌عین‌حال به‌دلیل دوز پایین از‌EE، در‌معرض خطرات ترومبوآمبولیک قرار نمی‌گیرند. ضمن اینکه با‌توجه به محتوای استروژنی، می‌توانند در بهبود نشانه‌های وازوموتور گُرگرفتگی مؤثر واقع شوند. در زنان پیش‌یائسه که وزن بالایی دارند، به‌طورکل استفاده‌از داروهای ضدبارداری ترکیبی توصیه‌نمی‌شود زیرا ریسک ترومبوز در‌این جمعیت بالاتر است.

پروژستین‌ها براساس زمان سنتز به ۴ نسل مختلف طبقه‌بندی می‌شوند.

تفاوت پروژستین‌ها در قدرت پروژسترونی و میزان متابولیسم‌ آنها به ترکیبات استروژنی می‌باشد. پروژستین‌ها دارای هر‌دو اثر استروژنی و آنتی‌استروژنی هستند و به‌دلیل قرابت ساختاری با تستوسترون، تا‌حدودی دارای خاصیت آندروژنیک نیز می‌باشند و برخی عوارض ناشی‌از مصرف COC‌ها، مانند کاهش در HDL-C، به‌همین خاصیت نسبت‌داده می‌شود. پروژستین‌هایی که فاقد اثرات آندروژنیک هستند، شامل دزوژسترل (در فرمولاسیون دزوسپتیو)، نورژستیمات و ژستودن می باشند. از‌نظر خواص آندورژنیک، Drospirenone یک‌مورد ویژه محسوب‌می‌شود زیرا این پروژستین خاصیت آنتی‌آندورژنیک و آنتی‌مینرالوکورتیکوئیدی دارد. Drospireonone از لحاظ ساختاری تشابه زیادی به اسپیرونولاکتون (دیورتیک نگهدارنده پتاسیم) دارند و می‌توانند باعث افزایش سطح پتاسیم خون گردند. بنابراین استفاده از COC‌های حاوی این پروژستین در زنانی‌که سایر داروهای افزایش‌دهنده‌ی سطح پتاسیم را مصرف‌می‌کنند (مانند مصرف مداوم یا دوز بالای NSAIDs،ACEIs،‌ARBs، هپارین، دیورتیک‌های نگهدارنده پتاسیم و آنتاگونیست‌های آلدوسترون)‌، باید با احتیاط فراوان صورت‌گیرد. همچنین در زنانی‌که به‌دلیل بیماری زمینه‌ای، خود در‌معرض هایپرکالمی هستند (مانند نارسایی کلیه، کبد و آدرنال) فرمولاسیون‌های حاوی دروسپیرنون نباید استفاده شوند ولی مصرف سایر پروژستین‌ها بلامانع است. مصرف COC‌های حاوی دوزهای پایین‌تر پروژستین در خانم‌هایی ارجحیت دارد که از عوارض افزایش پروژسترون در بدن (مانند افزایش وزن، آکنه و افزایش اشتها) شکایت دارند یا در ریسک بیماری‌های قلبی‌عروقی و اختلالات متابولیکی قرار‌دارند. داروهای ضدبارداری حاوی پروژستین تنها که اصطلاحاً به آنها مینی پیل نیز گفته‌می‌شود، نسبت به داروهای ضدبارداری ترکیبی با خونروی درون سیکلی بیشتری همراه هستند و جز در زنان شیرده، به‌ندرت استفاده می‌شوند.

دسته‌بندی‌های متعددی برای داروهای ضدبارداری ترکیبی خوراکی وجود دارند. این داروها می‌توانند بر‌اساس ثبات دوز اجزای هورمونی، مونوفازیک یا مولتی‌فازیک باشند. در انواع مونوفازیک دوز استروژن و پروژستین در تمامی قرص‌های یک بسته ثابت می‌باشد. این در‌حالی‌است که دوز استروژن و پروژستین در انواع مولتی‌فازیک متغیر است. در فرمولاسیون‌های بای فازیک، در نیمه‌ی اول سیکل دوز ثابتی از استروژن و پروژستین و در نیمه‌ی‌دوم سیکل دوز متفاوتی وجود دارد و هفته‌ی آخر، هفته‌ی بدون‌هورمون می‌باشد. در فرمولاسیون‌های تری‌فازیک،  برای هر هفته‌ در دوره‌ی ۲۱‌روزه، یک دوز خاص از استروژن و پروژستین در‌نظر گرفته شده‌است. البته هیچ پژوهشی ارجحیت انواع مولتی‌فازیک به انواع مونوفازیک را تأیید نمی‌کند. ضمن اینکه استفاده از فرآورده‌های مولتی فازیک به‌دلیل تعدد رنگ، با درصد خطای بیشتری همراه است و در‌صورت فراموشی مصرف یک قرص، راهکارهای پیچیده‌تری می‌طلبد.

به‌منظور کاهش خطای بیمار در زمان‌بندی استفاده از قرص‌های ضدبارداری خوراکی، برخی شرکت‌های سازنده، قرص‌های پلاسبو که فاقد هورمون هستند را در بلیستر دارویی می‌گنجانند. به‌این‌ترتیب طبقه‌بندی دیگر قرص‌های ضدبارداری ترکیبی خوراکی بر‌اساس تعداد قرص‌های حاوی هورمون، شامل ۲‌نوع ۲۱عددی و ۲۴‌عددی می‌باشد. در انواع ۲۱‌عددی حاوی پلاسبو، بیمار ۲۱قرص حاوی هورمون و ۷‌روز قرص‌های فاقد هورمون را به‌ترتیب مصرف‌کرده و سپس بسته‌بعدی را شروع‌می‌کند  اما در انواعی که فاقد پلاسبو هستند (مانند‌Yasmin، سیپروترون کامپاند، دزوسپتیو، تری‌فازیک، LD و‌HD) این فاصله ۷‌روزه باید توسط مصرف‌کننده اعمال شود. در انواع ۲۴‌عددی، مانند YAZ، ۲۴‌قرص صورتی رنگ حاوی هورمون مصرف شده و سپس ۴‌روز بعدی ۴‌قرص سفیدرنگ پلاسبو مصرف‌می‌شود و بسته‌ی بعدی شروع‌می‌شود. البته هیچ الزامی به مصرف قرص‌های پلاسبو نمی‌باشد و مصرف این قرص‌ها فقط به‌منظور کاهش احتمال فراموشی روز دقیق شروع بسته‌‌ی بعدی توصیه‌می‌شود. متد فاصله‌ی ۷‌روزه بدون هورمون (رژیم‌های۷/۲۱)‌، تا سال‌ها متدی پذیرفته شده بود، اما طبق تئوری، دوره‌ی کوتاه‌تر ۴‌روزه (رژیم‌های‌۴/۲۴)‌، نه‌تنها برای القای خونروی مجدد کافی است، بلکه به‌دلیل کاهش رشد فولیکول‌های تخمدانی، در سرکوب تخمک‌گذاری مؤثرتر  نیز می‌باشد؛ هرچند این قضیه هنوز در کارآزمایی‌های بالینی به‌طور‌دقیق به اثبات نرسیده‌است. ضمن اینکه در متد ۴‌روزه‌ی بدون هورمون، میزان خونروی ماهیانه کاهش‌یافته و عوارض ناشی‌از عدم دریافت هورمون (مانند سردرد و تغییرات خلقی) کمتر می‌باشد.

قرص‌های۲۱‌عددی ۳‌فازه با دوز استروژن کم، در ۳‌رنگ نارنجی، زرد و سفید‌رنگ در بلیستر دیده می‌شود. ابتدا باید ۶ قرص نارنجی سپس ۵ قرص زرد رنگ و در نهایت ۱۰‌قرص سفیدرنگ به‌ترتیب استفاده شوند.

بلیستر آن حاوی ۲۵‌قرص می‌باشد. ۲۴‌قرص اول آن که حاوی هورمون می‌باشد، صورتی رنگ بوده و ۴‌قرص سفیدرنگ پلاسبو است. در هر‌پک این قرص‌ها یک لیبل مندرج با روزهای هفته وجود دارد که جهت کاهش خطای بیمار در روزهای مصرف قرص، طبق اولین روز مورد استفاده روی بلیستر قرص چسبانده می‌شود.