علائم و درمان سینوزیت

سینوزیت چیست و چگونه پیشگیری یا آن را درمان کنیم؟

سینوزیت به التهاب غشاهای داخلی پوشاننده سینوس ها گفته میشود.سینوس ها حفرههایی استخوانی (4 بخش) در استخوان صورت هستند. هر سینوس از طریق دریچه های کوچکی با حفره های بینی ارتباط دارد که از این طریق،ترشحات سینوس ها به طور طبیعی از بینی خارج میشود.

التهاب غشای سینوس ها که «رینوسینوزیت» گفته میشود، معمولا ناشی از عفونت ویروسی یا باکتریایی است. زمانی که ویروس یا باکتری در سینوسها تکثیر پیدا میکند،غشای مخاطی تحریک و متورم میشود و زمینه ساز انسداد مجرای خروجی سینوسها خواهد بود.درنتیجه، ترشحات مثل همیشه از بینی خارج نمیشود و به راحتی زمینه رشد و تکثیر میکروبها ایجاد میشود.

درد و احساس فشار به صورت، مهمترین عارضه ای است که مبتلایان به سینوزیت از آن رنج میبرند و در اثر تجمع ترشحات داخل سینوسها ظاهر میشود.

سردرد ناشی از سینوزیت نیز شبیه گرفتگی و احتقان بینی بسیار شایع است.

سینوزیت بیماری رایجی است اما به سختی میتوان شیوع آن را بررسی کرد. با این حال براساس برخی مطالعات 10 تا 15 درصد کودکان و بزرگسالان به این بیماری مبتلا هستند. البته در مناطقی که آلودگی هوا وجود دارد و هوای خشکی در بیشتر زمانهای سال احساس میشود مانند تهران و سایر مناطق کشور شیوع بالاتری دارد.

تشخیص ابتلا به سینوزیت حاد

ابتلا به سینوزیت حاد بیش از 4 هفته طول نمیکشد. از طرفی، بیشتر از 3 بار در سال ظاهر نمیشود. در بیشتر موارد، سینوزیت حاد در پی عفونت ویروسی مجاری تنفس فوقانی و غالبا سرماخوردگی اتفاق میافتد.

به نظر میرسد 0/5 تا 2 درصد افراد سرماخورده مبتلا به سینوزیت حاد نیز خواهند شد. از دیگر علل زمینه ساز سینوزیت حاد میتوان به عفونت باکتریایی یا قارچی، حساسیت، آبسه دندانی که به سینوسها رسیده باشد، آلودگی هوا، پولیپ بینی ایجاد توده های خوش خیم کرد.

سینوزیت مزمن

سینوزیت زمانی مزمن میشود که بیش از 12 هفته طول بکشد.اگر سینوزیت حاد درمان نشود یا روشهای معمول موثر نباشد، احتمال پیشرفت بیماری به سمت سینوزیت مزمن وجود خواهد داشت.به طور کلی، مزمن شدن سینوزیت پس از چند دوره سینوزیت حاد اتفاق میافتد اما ممکن است سینوزیت حاد خیلی سریع به سینوزیت مزمن تبدیل شود.

در بیشتر موارد، سینوزیت مزمن ناشی از انواع حساسیتها مانند حساسیت به حیوانات داخلی، گرد و غبار،قارچها و دیگر عوامل زمینه ساز التهاب دیواره بینی و سینوس هاست. همچنین 50 تا 80 درصد افراد مبتلا به سینوزیت مزمن سابقه حساسیت یا رینیت آلرژیک را دارند.

علائم بیماری

درد ناحیه صورت (بالای ابروها، بینیف گونه ها، اطراف و زیر چشم)

احساس دردناک فشار در ناحیه سینوسها یا یک قسمت از صورت

احتقان بینی

ترشحات چرکی بینی در موارد عفونت باکتریایی. اگر ترشحات چرکی نباشد معمولا ناشی از عفونت ویروسی است و نیازی به مصرف آنتی بیوتیک نخواهد بود.

تب خفیف و احساس بیحالی عمومی

کاهش قدرت بویایی

البته در بعضی موارد ممکن است سینوزیت با بوی بد دهان، سردرد، درد دندان یا فک بالا و سرفه های خلط دار نیز همراه باشد.شایان ذکر است دردهای ناشی از سینوزیت با خم کردن سر به سمت پایین تشدید میشود.

همچنین علائم سینوزیت مزمن مشابه سینوزیت حاد است اما در سینوزیت مزمن طولانی تر و بدون تب خواهد بود.

عوارض احتمالی

در مواردی نادر، عفونت سینوسهای درمان نشده میتواند به سمت چشم ها و مغز نیز برود، درنتیجه زمینه ساز مشکلاتی مثل مننژیت، آبسه مغزی یا اپیدورال، انسداد عروق چشم و عفونت استخوان پیشانی شود.

علاوه بر این، سینوزیت درمان نشده یا مزمن خطر تشدید اختلالات تنفسی مانند آسم را نیز در مبتلایان و به خصوص کودکان در پی دارد.

افراد مستعد ابتلا به بیماری

کودکان به طور متوسط 6 تا 8 بار در سال دچار سرماخوردگی میشوند و زمینه ابتلا به سینوزیت 0/5 تا 5 درصد افزایش مییابد.

افرادی که سابقه ابتلا به سینوزیت داشته اند، پس از سرماخوردگی یا دیگر بیماریهای تنفسی بیشتر در معرض ابتلا خواهند بود.

مبتلایان به حساسیتهای تنفسی

بیماران مبتلا به آسم

افرادی که به طور مادرزادی دچار ناهنجاریهای زمینه ساز انسداد بینی یا سینوسها هستند.

مبتلایان به پولیپ بینی و آبسه دندان

افرادی که به دلیل بیماریهای دیگر دچار ضعف سیستم ایمنی هستند.

مبتلایان به بیماری فیبروز کیستیک (سیاف) البته ابتلا بهعفونتهای مجاری تنفسی فوقانی، زندگی در محیط های مرطوب یا آلوده و سیگار کشیدن یا مواجهه با دود سیگار و دیگر آلاینده های شیمیایی نیز از جمله علل مهم زمینه ساز سینوزیت محسوب میشود.

پیشگیری از بروز و تشدید سینوزیت سینوزیت که عموما دوره طولانی تری از سرماخوردگی دارد، با دردهای شدید و عوارض کم و بیش جدی همراه است اما توجه به برخی اصول به خصوص در مورد افراد با زمینه بالاتر خطر میتواند تا حد چشمگیری از بروز سینوزیت و کاهش علائم موثر باشد.

پیشگیری از سرماخوردگی

از آنجا که سرماخوردگی مهمترین عامل ابتلا به سینوزیت است، پیشگیری از این بیماری شایع فصل سرما بهترین روش برای کاهش زمینه بروز سینوزیت خواهد بود.

در رابطه با سرماخوردگی، باید توجه داشت رعایت بهداشت فردی و شستشوی مرتب دستها،تقویت قوای بدن به کمک تمرینات ورزشی و تغذیه درست، اجتناب از تماس با وسایل فرد بیمار، خواب کافی و عدم استعمال دخانیات مهمترین راهکارهای پیشگیرانه خواهد بود.

شستشوی روزانه مجاری بینی

در برخی موارد به رغم رعایت اصول پیشگیری از سرماخوردگی، بیماری ظاهر میشود. در این صورت برای پیشگیری از وخامت سینوزیت،باید روزانه مجاری بینی را به کمک سرمهای بهداشتی یا اسپریهای مخصوص بینی تمیز کرد.

البته اگر این توصیه هر روز صبح و شب طی فصول سرد انجام شود، بسیار موثر خواهد بود. در صورتی که سرم در دسترس نباشد، میتوان 2 قاشق چایخوری نمک را در 240 میلیلیتر آب جوش حل کرده و پس از سرد شدن، استفاده کرد.

از طرفی،مصرف داروهایی برای جلوگیری از آبریزش بینی و رفع احتقان بینی توصیه نمیشود زیرا مانع خروج ترشحات سینوس ها و نفوذ میکروب ها به مخاطها میشود که زمینه ساز عفونت خواهد بود.

حفظ رطوبت محیط و نوشیدن مایعات:

نوشیدن آب کافی حدود 8 لیوان در روز به روان شدن ترشحات بینی و خروج از مجاری بینی کمک میکند. همچنین برای کاهش عوارض هوای سرد و خشک توصیه میشود رطوبت محل زندگی در حد 40 تا 50 درصد به خصوص برای اتاق خواب به کمک دستگاه بخور یا حداقل گذاشتن یک ظرف آب روی شوفاژ یا بخاری حفظ شود.

البته میزان رطوبت نباید از این حد بیشتر باشد زیرا زمینه رشد و تکثیر عوامل حساسیت زا تشدید میشود. به خاطر داشته باشید از فروبردن سر زیر آب هنگام شنا باید خودداری کرد.

درمان

درمواردی که سینوزیت حاد بهبود نمییابد،استفاده از آنتیبیوتیک تحت نظر پزشک به مدت 10 تا 14 روز لازم است. همراه با آن شستشوی بینی با ضد التهاب های داخل بینی توصیه میشود.

اگر مشکل سینوزیت مزمن باشد درمان حداقل 3 تا 6 هفته ای آنتی بیوتیک و اسپری کورتیکواستروئید داخل بینی ضروری خواهد شد. در انتهای درمان برای بررسی پاسخ سیتی اسکن انجام میشود. میزان پاسخ حدود 60 درصد است.

برای افرادی که پاسخ مناسب به درمان دارویی نمی دهند، روش درمان نوین جراحی اندوسکوپی سینوس است. در این روش بدون هیچگونه برش روی صورت دهانه سینوس ها باز میشود و ترشحات عفونی تخلیه میشود. میزان موفقیت این درمان ۹0درصد است.

طب سوزنی در بهبود سینوزیت

سینوزیت به التهاب حفره های سینوسی گفته میشود که ممکن است در اثر حساسیت،تحریک کننده شیمیایی، افراط در استفاده از اسپری های بینی، سرماخوردگی و عفونتهای ویروسی یا باکتریایی ایجاد شود.

علائم سینوزیت در افراد مختلف متفاوت است و با شدت کم و بیش جدی بروز میکند. احتقان بینی، سردرد، مشکل در تنفس از طریق بینی، تب و عفونت ترشحات بینی از علائم سینوزیت است.

حتی ابتلا به سینوزیت میتواند با علائم ثانویه ای مثل کاهش سطح انرژی و اختلال خواب همراه باشد.علاوه بر روشهای مرسوم درمان سینوزیت مثل استفاده از داروهای استنشاقی بینی و آنتی بیوتیکها،«طب سوزنی» به عنوان یکی از روشهای موثر در بهبود علائم سینوزیت مزمن و حاد مطرح است.

در واقع، طب سوزنی اثر ضد درد و ضدالتهاب بر بدن دارد و به کاهش التهاب در حفرههای سینوس و کاهش سطح درد کمک میکند. طب سوزنی همچنین در حرکت مایعات در بدن تاثیر دارد و به همین دلیل در بهبود احتقان بینی و دفع ترشحات موثر خواهد بود.

شستشوی بینی حداقل روزی 3 بار به خصوص زمان بیدار شدن و خوابیدن، هنگامی که فرد به خانه میرسد یا بعد فعالیت بسیار کمک کننده است.

استفاده از بخور بابونه نیز توصیه میشود که هر بار دوره 2 هفته ای،بخور را کاملا درون حفره های بینی بکشد.

پرهیز از در معرض قرار گرفتن هوای سرد به صوص وقتی سر خیس است،ضروری خواهد بود.در کل بیرون رفتن از خانه بعد حمام از خانه توصیه نمیشود.

هر روز یک لیوان آب لیمو شیرین میل شود.استفاده از دود عنبرنسا بین مردم رایج است اما عنبرنسا خصوصیات خاص خود را دارد و در عموم افراد و در همه شرایط توصیه نمیشود.اگر هم توصیه شود،2 تا 3 بار است و نه بیشتر؛ باید به عوارض این ماده دقت داشت.

منبع

همینطور درباره راهکارهای طبیعی درمان و کاهش علامت سینوزیت نیز بخوانید

 

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *