دلیل چند قلو زائیدن

احتمال چند قلو زایی در هر بارداری چقدر است؟

اگر باردار هستید یا قصد بارداری دارید، شاید این سوال به ذهنتان برسد که چقدر احتمال دارد دوقلو باردار شوم؟ مزایا و معایب بارداری دوقلویی چقدر است و چه عواملی در بروز آن نقش دارند؟

با دکتر زهرا رضایی، متخصص بیماریهای زنان و زایمان و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران درمورد این موضوع گفت و گو کرده ایم.

چه مسائلی در افزایش احتمال دوقلوزایی نقش دارند؟

برخی داروهای درمان ناباروری مانند گونال- اف،كلومیفن و فولیستیم احتمال دوقلوزایی را بالا میبرند اما قد، سن و حتی سابقه خانوادگی خانم هم در این میان بی تاثیر نیست.از سوی دیگر، هیچ یک از عوامل ذكر شده به تنهایی نمیتوانند در این میان موثر باشند. زمانی كه چند علت با هم همراه میشوند،مثلا در خانمی قد بلند كه سابقه خانوادگی چندقلوزایی دارد، احتمال بارداری چندقلویی افزایش مییابد.

اجازه دهید تک تک به عواملی که اشاره کردید، بپردازیم. سن یک خانم چه تاثیری میتواند در این میان داشته باشد؟
دیده شده در زنان بالای 30 سال احتمال دوقلوزایی بیشتر است. دلیل این موضوع افزایش هورمون FSH یا همان هورمون تحریک كننده فولیکول است كه قبل از آزاد شدن تخمک، وظیفه تولید تخمکها را در تخمدان ها برعهده دارد.

با بالا رفتن سن زنان،سطح بالاتری از هورمون تحریک ننده فولیکول موردنیاز است زیرا تخمکها برای رشد در خانمهای بالای 30 سال در مقایسه با زنان جوان تر نیاز به تحریک بیشتری دارند.

شاید از این موضوع تعجب كنید زیرا افزایش هورمون تحریک كننده فولیکول با كاهش باروری در ارتباط است اما گاهی اوقات،فولیکولها نسبت به سطح بالاتر این هورمون واكنش نشان میدهند و دو یا چند تخمک آزاد میشوند،درنتیجه بارداری چندقلویی رخ میدهد.

اگر خانمی در خانواده خودش یا همسرش سابقه دوقلوزایی وجود دارد؛ یعنی بدون شک دوقلو باردار خواهد شد؟

نه، سابقه خانوادگی چندقلوزایی احتمال این موضوع را در شما افزایش نمی دهد. با این وجود، اگر در خانوادهای دوقلوهای غیرهمسان وجود داشته باشد،احتمال دوقلوزایی در شما هم هست.

اگر زن و شوهر در خانواده چنین سابقه ای داشته باشند، این احتمال به شدت افزایش مییابد. این سابقه نشان میدهد در خانواده شما احتمال آزاد شدن دو تخمک در هر چرخه عادت ماهانه وجود دارد و در خانواده مرد این موضوع حاكی از بالا بودن تعداد اسپرمها برای بارور كردن بیش از یک تخمک است.

وزن یک خانم هم در این میان موثر است؟

احتمال بارداری دوقلویی در زنانی كه چاق هستند و شاخص توده بدنیشان بالای 30 است به نسبت دیگر زنان افزایش مییابد.

واقعا؟ قبول این موضوع سخت است زیرا معمولا این خانمها در باردار شدن دچار مشکل اند!
بله اما واقعیت این است كه چربی اضافه استروژن بیشتری تولید میكند و سطوح بالاتر استروژن سبب تحریک بیش از حد تخمدانها شده و گاهی به جای یک تخمک در دوره تخمکگ ذاری دو یا چند تخمک آزاد میشود.

قد خانمها هم در این زمینه تاثیرگذار است؟

بله، زنانی كه در مقایسه با حد معمول جامعه بلندقدتر هستند بیشتر در معرض دوقلوزایی قرار دارند و دلیل این موضوع مشخص نیست. برخی آن را
مرتبط با تغذیه بهتر این زنان میدانند اما از نظر علمی این نظریه تایید نشده است.

تعداد زایمان ها چطور؟ احتمال چندقلوزایی را افزایش میدهد یا کاهش؟

در زنانی كه بارداری های متعددی را تجربه كرده اند،احتمال بارداری دوقلویی افزایش مییابد.

کدام نژادها بیشترین تعداد دوقلوها را دارند؟

طبق آمار، احتمال دوقلوزایی در زنان آمریکایی آفریقایی بیش از قفقازیهاست. زنان آسیایی نیز كمترین تعداد دوقلوها را دارند.

آیا در طول شیردهی هم ممکن است خانمی بارداری دوقلویی را تجربه کند؟

بله، احتمال بارداری دوقلویی در زنانی كه در دوران شیردهی باردار میشوند، بیشتر است. البته این موضوع هم صادق است كه شیردهی به ویژه در 6 ماه نخست بعد از زایمان میتواند از بارداری پیشگیری كند اما این پیشگیری صددرصد نیست و حتی احتمال بارداری چندقلویی وجود دارد.

طبق تحقیقات انجام شده احتمال دوقلوزایی در زنان شیرده 11/4 درصد و در زنان غیرشیرده تنها 1/1 درصد است.

تمامی درمان های ناباروری احتمال دوقلوزایی را افزایش میدهند؟

نه، از برخی داروها در این میان میتوان به كلومید،فمارا، گنادوتروپینها از جمله گونال-اف و فولیستیم،درمان به روش IUI در صورتی كه همزمان با داروها به كار گرفته شود و روش IVF اشاره كرد.

احتمال بارداری چندقلویی در پی مصرف كلومید و فمارا كمتر و بین 5 تا 12 درصد است. احتمال سه قلوزایی و بالاتر زیر 1 درصد است.

گنادوتروپینها؛ چه با درمان به روش IUI چه بدون آن بالاترین میزان احتمال بارداری دوقلویی را دارند. طبق برخی مطالعات 30 درصد از بارداریهای ایجادشده با گنادوتروپینها منجر به چندقلوزایی میشود.

در 5 درصد موارد احتمال سه قلوزایی یا بیشتر هم وجود دارد. برخلاف باور عموم مردم،درمان IVF سبب چندقلوزایی نمیشود.

از سوی دیگر، در درمانهای ناباروری احتمال چندقلوزایی به علت ناباروری هم بستگی دارد. در خانمی كه تخمدان و تخمکهای سالمی دارد، این احتمال بالاتر از خانمی است كه به دلیل مشکلات تخمدانی یا كیفیت پایین تخمک تحت درمان قرار گرفته است.

این موضوع حتی به مركز ناباروری هم ربط دارد.در مراكزی كه نظارت دقیقتر است، دوز داروها با توجه بیشتری تجویز میشود و پزشک با دقت بیشتری رویان را در رحم میكارد، این احتمال كاهش مییابد.

چرا چندقلوزایی یک عارضه درمانی محسوب میشود و برای خانمی که نمیتواند باردار شود و سنش هم بالا رفته، مزیت نیست؟
واقعیت این است كه چندقلویی میتواند سلامت مادر و جنین را به خطر بیندازد و هدف درمان، داشتن فرزندی سالم است.

احتمال داشتن دوقلوهای همسان چقدر است؟

در جمعیت عمومی از هر 250 تولد یکی دوقلوی همسان و احتمال آن حدود 0/45 درصد است. بر اساس تحقیقات انجام شده، درمان های ناباروری میتواند تا ٪95 درصد احتمال بارداری دوقلوهای همسان را افزایش دهد. دلیل این موضوع مشخص نیست اما به نظر میرسد مصرف گنادوتروپینها در این زمینه موثر باشد

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *