استرپتوکیناز (فواید،روش مصرف،خطرات و دوز دارو)

استرپتوکیناز در درمان ترومبوز وریدهای عمقی، آمبولی ریوی، ترومبوآمبولی حاد شریانی، شانت‌های شریانی- وریدی حاوی لخته و انفارکتوس حاد قلبی مصرف می‌شود.

استرپتوکیناز (Streptokinase)

طبقه بندی درمانی: آنزیم ترومبولیتی
موارد مصرف:  باز کردن کانول های مسدود شده شریانی ریوی
مواردعدم  مصرف :  خونریزی داخلی فعال، بیماری ریوی مزمن ، آمبولی مغزی اخیر
تداخلات دارویی : ضد انعقادها، داروهایی مانند آسپیرین، دی پیریدامول

اشکال دارویی استرپتوکیناز
Injection, powder:750000  IU
Injection, powder,Lyophilized: 250000IU
روش تجویزی :  وریدی

توصیه ها و اقدامات پرستاری استرپتوکیناز

از خونگیری شریانی و وریدی ، کنترل درجه حرارت از طریق رکتوم  اجتناب ورزید.
به محض اینکه تشخیص لخته مسجل شد استفاده از دارو شروع شود نباید اجازه داد با گذشت ۱ هفته لخته قدیمی گردد.
طی دوره درمان لازم است بیمار استراحت مطلق باشد.
محل آنژیوکت را ۳۰ ثانیه فشار دهید تا از هموستاز اطمینان حاصل نمایید در صورت لزوم پانسمان فشاری به کار برید.

شکل و نحوه آماده کردن استرپتو کیناز

استرپتوکیناز به صورت ویال و پودر خشک می باشد که هر ویال حاوی ۷۵۰۰۰۰ واحد ماده موثر می باشد.
هر کدام از ویال ها را با ۳ الی ۵ سی سی آب مقطر حل کرده سپس در ۱۰۰ سی سی میکروست حاوی N/S یا D/W 5 % رقیق  می نماییم . در ترومبولیتیک تراپی در بیمار مبتلا به MI حاد معمولا از ۲ ویال که مجموعا حاوی ۱۵۰۰۰۰۰ واحد ماده موثر می باشد استفاده می کنیم .

نکته پرستاری
در حل کردن این  از هم زدن شدید ویال استرپتوکینازجهت حل شدن زودتر و  سریعتر جلوگیری شود . اگر ویال بدون حرکت در یک نقطه ثابت قرار بگیرد در عرض ۳۰ ثانیه دارو کاملا حل می شود از سوزن درشت استفاده شود .
نکات قبل از شروع تزریق
بیمار دو رگ مناسب و باز داشته باشد .
گروه خون و کراس مچ و PTT کنترل شود .
دو ECG به فاصله نیم ساعت که موید MI باشد اخذ گردد .
قبل از تزریق داروی TNG شروع شده باشد ، به افزایش فشار خون ، درد قفسه سینه و تعداد ضربان قلب توجه شود ، در صورت افزایش ضربان قلب بالای ۱۱۰ دوز دارو کم شود .

مطلب مشابه:تشخیص آمبولی ریوی

فارماکوکینتیک استرپتوکیناز

متابولیسم این دارو کبدی است و هیچگونه متابولیتی برای آن مشخص نشده است. نیمه عمر استرپتوکیناز پس از تزریق وریدی ۵/۱ میلیون واحد بیش از یک ساعت است. نیمه عمر کمپلکس‌های فعال کننده ۲۳ دقیقه است. زمان لازم برای رسیدن به اوج اثر برقراری مجدد پرفوزیون عضله قلب، ۲۰ دقیقه تا ۲ ساعت ( متوسط ۴۵ دقیقه) پس از شروع درمان وریدی است. اثر استرپتوکیناز چند ساعت پس از قطع درمان، زمان ترومبین معمولاً به کمتر از دو برابر میزان طبیعی خود می‌رسد. با وجود این، زمان پروترومبین بندرت ممکن است برای مدت ۲۴-۱۲ ساعت پس از توقف درمان همچنان طولانی باشد.

موارد منع مصرف استرپتوکیناز

استرپتوکیناز در موارد زیر نباید مصرف شود:
آنوریسم شکافنده یا موارد مشکوک به آن، خونریزی فعال، تومور مغزی، صدمات عروق مغزی یا سابقه آن، جراحی اعصاب درون جمجمه‌ای یا داخل نخاعی طی دو ماه قبل از شروع درمان، جراحی اخیر قفسه سینه، ضربه اخیر به سیستم اعصاب مرکزی، زیادی شدید و غیر قابل کنترل فشار خون و واکنش‌های آلرژیک شدید واژن، التهاب حاد لوزالمعده و عیب شدید کار کبد.

هشدارهای مصرف استرپتوکیناز

۱- این دارو در موارد زیر باید با احتیاط مصرف شود:
وجود هر گونه نقص انعقاد خون اولیه یا ثانویه ، زایمان طی ده روز قبل از شروع درمان، آندوکاردیت باکتریایی تحت حاد، خونریزی شدید مجرای گوارش طی ۱۰ روز قبل از شروع درمان، جراحی اعصاب طی ۲ ماه قبل از شروع درمان، بیوپسی اعضاء طی ۱۰ روز قبل از شروع درمان، سوراخ شدن عروق خونی طی ۱۰ روز قبل از شروع درمان، هر گونه جراحی بزرگ غیر از جراحی اعصاب یا قفسه سینه طی ۱۰ روز قبل از شروع درمان و ضربه شدید و اخیر، تنگی دریچه میترال همراه با فیبریلاسیون دهلیزی یا سایر نشانه‌های ترومبوز احتمالی در نیمه چپ قلب، آسیب شبکیه ناشی از دیابت، درمان با اوروکیناز طی ۵ روز تا ۶ ماه قبل از شروع مجدد درمان.
۲- در صورت بروز خونریزی شدید، مصرف دارو باید قطع شود و در صورت نیاز فاکتورهای انعقادی و داروهای ضد انحلال فیبرین ( آپروتینین یا اسید ترانکسامیک ) نیز تجویز شود.
۳- درمان با داروهای ترومبولیتیک برای موارد مصرف غیر از ترومبوز حاد شریان کرونر فقط باید در بیمارستانهایی که دارای تجهیزات و پرسنل تعلیم دیده برای انجام اقدامات و آزمون‌های تشخیصی توصیه شده هستند، صورت گیرد.
۴- توصیه می‌شود هنگام تزریق استرپتوکیناز، وسایل و داروهایی مانند اپی نفرین، آدرنوکورتیکوئید و ضد هیستامین‌ها برای درمان آنافیلاکسی در دسترس باشند.
۵- در طول درمان با این دارو بیمار باید کاملاً بستری و تحت نظر باشد.

عوارض جانبی استرپتوکیناز

عوارض جانبی این داروعمدتاً تهوع و استفراغ و خونریزی است. درد پشت نیز با مصرف این دارو گزارش شده است. خونریزی معمولاً به محل تزریق محدود می‌شود. با وجود این، خونریزی درون مغز یا از سایر محل‌ها نیز ممکن است بروز نماید. استرپتوکیناز ممکن است سبب بروز واکنش‌های آلرژیک شود.

تداخل دارویی استرپتوکیناز

مصرف همزمان داروهای ضد انعقاد خوراکی یا هپارین با استرپتوکیناز، به علت افزایش خطر خونریزی بطور کلی توصیه نمی‌شود. در صورت مصرف همزمان داروهای ضد انحلال فیبرین، مانند اسید ترانکسامیک و آپروتینین با استرپتوکیناز، اثر ترومبولیتیک این دارو و اثر ضد انحلال فیبرین از بین می‌رود. مرف داروهای ضد درد و ضد التهاب غیر استروئیدی، بخصوص ایندومتاسین و اسید استیل سالیسیلیک همزمان با استرپتوکیناز، ممکن است سبب افزایش خطر بروز خونریزی شدید شود. مصرف همزمان اسید والپروئیک با استرپتوکیناز ممکن است خطر بروز خونریزی شدید را افزایش دهد.

نکات قابل توصیه استرپتوکیناز

۱- تکمیل دوره درمان همراه با استراحت کامل و رعایت کلیه دستورات پزشک به منظور به حداقل رساندن خونریزی ضروری است.
۲- تهیه و دقیق کردن محلول تزریقی استرپتوکیناز، باید بر اساس توصیه‌های کارخانه سازنده صورت گیرد.
۳- در طول درمان با این دارو باید از هر گونه اقدام غیر ضروری برای بیمار خودداری کرد.

مقدار مصرف استرپتوکیناز

بزرگسالان : در درمان ترومبوز یا آمبولی شریانی، ترومبوز وریدهای عمقی یا آمبولی ریوی، ۰۰۰/۲۵۰ واحد به عنوان مقدار مصرف حمله‌ای طی ۳۰ دقیقه تزریق می‌شود و سپس IU/hr1000/000 به صورت انفوزیون مداوم برای ۷۲-۲۴ ساعت مصرف می‌گردد. در ترومبوز شریان کرونر، از راه وریدی ۰۰۰/۵/۱ واحد طی یک ساعت و از راه داخل شریانی ( از طریق کانتر ) ابتدا ۰۰۰/۲۰ واحد و سپس IU/min2000 به مدت یک ساعت تزریق می‌شود.
کودکان : در ترومبوز یا ترومبوآمبولی حاد، ابتدا از راه وریدی IU/kg100 طی ۳۰-۵ دقیقه و سپس IU/kg/hr 1000 ( حداکثرIU 1500 ) برای ۲۴-۱۲ ساعت مصرف می‌شود.

منبع

نظرات بسته شده است.