بنزودیازپین (عوارض و خطرات مصرف زیاد،فواید و دوز دارویی)

بنزودیازپین معروف ترين و پرمصرف ترين داروي آرام بخش و خواب اور و داروهاي ضد اضطراب مي باشد.اشكال عمده اين داروها ،ايجاد تحمل و وابستگي در مصرف طولاني مدت اين داروها مي باشد،، لذا قطع ناگهاني اين داروها موجب بروز علايم محروميت مي شود كه شامل اضطراب ، تحريك پذيري ، خستگي ، سردرد، بي خوابي، وزوز گوش سرگيجه، افسردگي، دليريوم و تشنج مي باشد.

بنزودیازپین ها همواره جزء شایعترین داروهای نسخه‌شده بوده‌اند. حدود ۵/۱۲ درصد جمعیت بزرگسال در طی سال حداقل یک نسخه حاوی بنزودیازپین می‌گیرند. مصرف بنزودیازپین دردهه ۶ و ۷ زندگی بیشتر بوده و در افراد مؤنث ۲ برابر مذکر می‌باشد.

موارد مصرف بنزودیازپین

1- خواب آور مانند (فلورازپام، كرازپام، تمازپام، استازولام، تريازولام)
براي به خواب رفتن سريع تريازولام، براي خوابيدن ديرتر استازولام و براي خوابيدن سالمندان لورازپام بهتر است، چون نياز به دوز تكراري ندارد.
2-درمان اضطراب
3-درمان افسردگي( تنها داروي مورد استفاده در اين مورد آلپرازولام است كه مشابه داروهاي سه حلقه اي اثر مي كند)
4-اختلال پانيك(آلپرازولام و كلونازپام موثر مي باشد كه آلپرازولام خط اول درمان پانيك محسوب مي شود)
5- اختلال دو قطبي نوع 1 (مصرف كلونازپام در درمان مانيا به همراه ليتيوم باعث افزايش فاصله حملات و كاهش دوره افسردگي مي شود)
6-سوء مصرف مواد( كلرديازپوكسايد در درمان علايم محروميت از الكل و كنترل تحريكات ناشي از مواد مفيد مي باشند)

عوامل خطر بروز تحمل و وابستگی عبارتند از:

داروهای کوتاه اثر و پر قدرت مانند آلپرازولام
مصرف طولانی مدت ( بیش از ۴ هفته)
دوز بالا
سابقه سوءمصرف مواد

آثار مصرف بنزودیازپین

سومصرف معمولاً به صورت مصرف منظم در افراد میانسال طبقه متوسط مشاهده می‌شود که معمولاً دارو را از پزشک می‌گیرند و ممکن است چندین نسخه همزمان از چندین پزشک داشته باشند.

آثار و عوارض مصرف

کاهش اضطراب
خواب آلودگی
سردرگمی
تکلم بریده‌بریده
آتاکسی
افزایش پارادوکسیکال پرخاشگری
افسردگی
دیسپنه
هیپورفلکسی
لتارژی
وابستگی فیزیکی و روانی

ترک بنزودیازپین

علائم ترک در حدود ۵۰%  مصرف‌کنندگان  رخ می‌دهد. اما سندرم شدید ترک فقط در مصرف‌کنندگان دوز بالا وطولانی مدت بروز می‌کند. نشانه‌های ترک معمولاً ۳-۲ روز پس از قطع داروهای کوتاه‌اثر مانند آلپرازولام (Xanax) و ۶-۵ روز پس از قطع داروهای طولانی‌اثر مانند دیازپام شروع می‌شود.

بیشتر بخوانید:داپوکستین و عوارض مصرف آن

علائم قطع مصرف عبارتند از:

اضطراب
افسردگی
عدم تحمل نور و صدا
تهوع و استفراغ
تشنج
تشنج معمولا در دوزهای بالا (بالاتر از ۵۰ میلی‌گرم دیازپام در روز) روی می‌دهد.

کنترل علائم ترک بنزودیازپین
دارو رابه صورت تدریجی قطع کنید. دوز مصرفی را ۲۵% در هر هفته کاهش دهید.
اگر علائم ترک بروز کرد دوز را تا برطرف شدن علائم ثابت نگهدارید.
بیمارانی که در کاهش دوز بنزودیازپین‌های کوتاه یا متوسط اثر مشکل دارند را تحت درمان با دوز معادل از بنزودیازپین‌های طولانی اثر گذاشته و سپس کاهش دوز را اعمال کنید.

دوز‌های معادل ونیمه عمر بنزودیازپین

دارودوز معادلنیمه عمر
دیازپام
آلپرازولام
لورازبام
کلونازپام
اگزازپام
کلردیازپوکساید
فلورازپام
۵
۲۵/۰
۱
۵/۰
۱۵
۱۵
۵
طولانی
متوسط
متوسط
طولانی
متوسط
متوسطکوتاه

 

منع مصرف بنزودیازپین

حساسيت، اختلال كبدي و كليوي، گلوكوم، شيردهي و…
اين دارو ها در سالمندان و اختلالات كبدي و كليوي با احتياط مصرف شود(بهتر است از اگزازپام و لورازپام استفاده شود)
رايج ترين بنزوديازپين هاي مورد استفاده لورازپام و آلپرازولام مي باشند.

چند توصیه در مصرف بنزودیازپین‌

برای هر بیمار منافع و مخاطرات استفاده از بنزودیازپین‌ها را بسنجید.
بنزودیازپین‌ها برای اضطراب‌های کوتاه‌مدت یا خفیف مناسب نیستند. در این موارد می‌توان از روشهایی از قبیل آرمیدگی استفاده کرد.
بنزودیازپین‌ها را در درمان بی‌خوابی فقط وقتی شدید و ناتوان‌کننده باشد یا استرس شدید ایجاد کند مصرف نمایید.

بنزودیازپین برای درمان کوتاه مدت اضطراب شدید و ناتوان‌کننده که باعث استرس فردی می‌شوند، به تنهایی یا همراه بی‌خوابی و سایر بیماریهای روانپزشکی مناسب هستند.
دوز را برای رسیدن به حداکثر آثار درمانی و حداقل عوارض جانبی تنظیم کنید.
مراقب سوءمصرف باشید (بالا بردن بی‌رویه دوز).
پس از طول درمانی لازم دارو را به طور تدریجی قطع کنید.
بیماران را از اینکه دوز روزانه را براساس احساسشان تغییر دهند برحذر دارید.
بیمارانی را که از دوزهای بالای بنزودیازپین استفاده می‌کنند یا چندین ماده را همزمان مصرف می‌کنند به مراکز تخصصی ارجاع دهید.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.