اطلاعاتی درباره بیماریهای چشمی

انواع بیماریهای چشم و روش های درمانی

تاری دید، دیدن لکه، حساسیت به نور همگی شکایات رایجی هستند که ممکن است بی خطر بوده و یا علامت ابتدایی بیماری چشم باشند. تشخیص این دو از یکدیگر همواره ساده نیست؛ بنابراین بعد از بروز هر گونه علامتی سریعاً به پزشک متخصص مراجعه کنید.

آزمایش کور رنگی

در سمت چپ تصویر چه عددی می بینید؟ اگر بتوانید عدد سه را ببینید، احتمالاً دیدی طبیعی دارید؛ اگر عدد 5 را می بینید، احتمالاً دچار کور رنگی هستید. اگر شما به اختلال خفیف کور رنگی مبتلا باشید، تصویری که می بینید چیزی شبیه تصویر وسط است. کوررنگی کامل (که بسیار نادر است) در قسمت سمت راست نشان داده شده است. در این حالت هیچ عددی دیده نمی شود. استفاده از عینک رنگی به افراد مبتلا به کور رنگی کمک می کند دید بهتری داشته باشند. حدود 10 درصد مردان با بیماری کور رنگی متولد می شوند؛ اما این بیماری در زنان رواج کمتری دارد.

نزدیک بینی

اگر نزدیک بین باشید، در دیدن اشیائی که با شما فاصله دارند دچار مشکل هستید.
احتمال بروز نزدیک بینی بیشتر خواهد بود، اگر:

یکی از والدین یا هر دوی آنها نزدیک بین باشند.
به مدت طولانی و از فاصله نزدیک مطالعه کنید.

نزدیک بینی در رانندگی، ورزش، مشاهده تخته سیاه یا تلویزیون مشکل ایجاد می کند. علائم نزدیک بینی شامل تاری دید، تنگ کردن چشمان و خستگی است. با استفاده از عینک، لنزهای تماسی یا در برخی موارد با عمل جراحی می توان نزدیک بینی را اصلاح کرد.

نزدیک بینی چگونه اتفاق می افتد

علت نزدیک بینی معمولاً کشیدگی کره چشم است. شکل غیر طبیعی قرنیه یا عدسی نیز می تواند باعث بروز این مشکل شود. پرتوهای نور به جای اینکه به طور مستقیم روی شبکیه قرار گیرند، جلو تر از آن متمرکز می شوند. خطوط غشای حساس در پشت چشم (که به رنگ زرد نشان داده شده است) از طریق عصب بینایی علائم را به مغز ارسال می کنند. نزدیک بینی اغلب در سنین مدرسه در میان کودکان و نوجوانان به وجود می آید. آنها همچنان که رشد می کنند باید عینک یا لنز خود را عوض کنند. معمولاً در سن 20 سالگی شماره چشم افراد نزدیک بین تثبیت شده و دیگر اضافه نمی شود.

دوربینی

بسیاری از افراد با بیماری دوربینی خفیف به دنیا می آیند؛ اما با رشد طبیعی نوزاد اغلب این مشکل از بین می رود. اگر این مشکل بر طرف نشود، فرد اشیائی را که با او فاصله دارند به خوبی می بیند؛ اما هنگام مطالعه کتاب، دوخت و دوز و مشاهده اشیا از نزدیک، با تاری دید مواجه می شود. دوربینی مشکلی ارثی است. علائم این بیماری شامل مشکل در هنگام مطالعه، تاری دید در شب، خستگی چشم و سردرد است. این مشکل را می توان با عینک، لنز تماسی یا در برخی موارد با عمل جراحی اصلاح کرد.

دوربینی چگونه اتفاق می افتد

علت بروز دوربینی معمولاً کوتاهی بیش از حد کره چشم است. در این صورت پرتوهای نور پشت شبکیه متمرکز می شوند و اشیائی که در فاصله نزدیک قرار دارند، تار به نظر می آیند. اگر دوربینی شدید باشد حتی اشیائی که در فاصله دور قرار دارند نیز به راحتی قابل تشخیص نیستند. شکل غیر طبیعی قرنیه یا عدسی نیز ممکن است موجب بروز دوربینی شود. کودکانی که مبتلا به دوربینی زیاد هستند ممکن است به لوچی (استرابیسم) یا تنبلی چشم (املیوپی) دچار شوند. یکی از دلایلی که توصیه می شود چشم کودکان معاینه شود، همین موضوع است.

پرسبیوپیا

مشکل در خواندن کلمات از علائم کهولت سن به شمار می آید. پرسبیوپیا به معنی پیر چشمی است. در بیشتر افراد این علائم در سن 40 سالگی بروز می یابند. در این هنگام عدسی چشم انعطاف پذیری خود را تا حدودی از دست می دهد و نمی تواند به خوبی تغییر شکل داده و بر اشیاء نزدیک تمرکز کند. برای اصلاح پیر چشمی باید از عینک مطالعه یا عینک دوکانونی که هم دید دور و هم دید نزدیک را اصلاح می کند، استفاده شود. اگر از لنز تماسی استفاده می کنید با پزشک متخصص درباره لنزهای ساخته شده برای افراد مبتلا به پرسبیوپیا مشورت کنید

آستیگماتیسم

اگر یکی از چشم ها یا هر دو چشم مبتلا به آستیگماتیسم باشند، ممکن است دید شما در هر فاصله ای دچار تاری باشد. این مورد هنگامی اتفاق می افتد که قرنیه -پرده ای که جلوی چشم را در بر گرفته است- تغییر شکل می دهد. پرتوهای نور به جای اینکه در یک نقطه تمرکز یابند، در نقاط متفاوتی از شبکیه پخش می شوند. عینک یا لنزهای تماسی این مشکل را بر طرف می کنند. عمل جراحی نیز گزینه دیگری است. علایم این بیماری علاوه بر تاری دید شامل سردرد، خستگی و فشار چشم است.

جراحی انکساری چشم

آیا دید واضح بدون استفاده از عینک برای شما تبدیل به یک رویا شده است؟ با عمل جراحی می توان شکل قرنیه را تغییر داد و عیوبی همچون نزدیک بینی، دوربینی یا استیگماتیسم را با موفقیتی در حدود 90 درصد بهبود داد. البته افرادی که چشمانی بسیار خشک دارند و یا قرنیه آن ها نازک یا غیر طبیعی است یا با مشکلات شدید بینایی رو به رو هستند، گزینه های مناسبی برای عمل جراحی نیستند. عوارض جانبی این عمل جراحی ممکن است حساسیت به نور یا خیرگی باشد.

تنبلی چشم (آمبلوپی)

در دوران کودکی اگر دید یک چشم کاهش یابد مغز به چشم دیگر قدرت بیشتری می دهد. به این وضعیت آمبلوپی یا تنبلی چشم می گویند. ممکن است استرابیسم یا لوچی، بینایی یکی از چشم ها را تضعیف کند. در این صورت چشمی که بینایی بهتری دارد را با چشم بند می بندند و یا قطره ای در آن می ریزند که دید را تار می کند؛ در نتیجه مغز مجبور می شود از چشم دیگر استفاده کند. اگر این بیماری در دوران کودکی درمان نشود، ممکن است بینایی فرد کاملاً از بین برود.

آب ‌سیاه یا گلوکوما

این بیماری با آسیب رساندن به عصب بینایی بر روی دید شما تأثیر می گذارد. در این بیماری ممکن است هیچ علایمی وجود نداشته باشد تا زمانی که دید مرکزی و محیطی را تحت تأثیر قرار دهد. بهتر است بعد از سن 40 سالگی هر یک یا دو سال یک بار برای معاینه چشم به پزشک متخصص مراجعه کنید تا در صورت ابتلا به این مشکل، سریعاً متوجه شوید. گلوکوم با استفاده از دارو و عمل جراحی قابل درمان است.

در آب سیاه چه اتفاقی می افتد

در شایع ترین شکل گلوکوم، افزایش فشار چشم منجر به آسیب به عصب بینایی و از بین رفتن دید می شود. چشم شما به طور طبیعی پر از مایعی است که ساختارهای داخلی را تغذیه می کند. گاهی این مایع بیش از میزان مورد نیاز ساخته می شود و باعث افزایش فشار شده و به عصب بینایی عقب چشم آسیب وارد می کند. در بخش عقب چشم بیش از یک میلیون فیبر عصبی وجود دارد که اطلاعات را به مغز ارسال می کنند. اگر گلوکوم درمان نشود، منجر به کوری کامل می شود.

در شکل، حلقه زرد روشن، عصب بینایی چشم را نشان می دهد که به دلیل ابتلا به گلوکوم آسیب دیده است. منطقه مرکزی تیره، ماکولا است که مسئول دید مرکزی دقیق است.

دژنراسیون ماکولا

دژنراسیون ماکولا وابسته به سن (AMD) به دید مرکزی دقیق چشم آسیب رسانده و می تواند آن را از بین ببرد. به همین دلیل انجام فعالیت هایی همچون مطالعه و یا رانندگی دشوار می شود. از نشانه های این بیماری، وجود یک نقطه مرکزی مات یا مشاهده خطوط مستقیم به صورت موج دار است. اگر فرد بالای 60 سال باشد، زن باشد، دخانیات مصرف کند، دچار فشار خون و چاقی باشد و سابقه خانوادگی ابتلا به این بیماری را داشته باشد، احتمال ابتلا به این بیماری بیشتر خواهد بود. برای معاینه مرتباً به پزشک مراجعه کنید. تشخیص و درمان زودهنگام می تواند سرعت از بین رفتن دید را کاهش دهد.

چه اتفاقی می افتد

در دژنراسیون ماکولا بخش مرکزی شبکیه چشم که ماکولا نام دارد، تحلیل می رود. این بیماری به دو شکل مرطوب و خشک وجود دارد. در شکل خشک آن پزشک اغلب رسوبات زرد رنگی را در ماکولا می بیند که به آن دروسن می گویند. با پیشروی بیماری بافت ماکولا از بین رفته و در نهایت انتقال تصویر به مغز متوقف می شود. در نوع مرطوب، عروق خونی غیرطبیعی در ماکولا رشد می کنند که از آن ها خون و مایعات نشت می کند (در تصویر می بینید) و باعث بروز زخم و تحلیل ماکولا می شود. هر دو نوع این بیماری منجر به ایجاد یک نقطه کور مرکزی می شوند.

آزمایش

یکی از چشمان خود را ببندید و با چشم دیگر از فاصله بین ۳۰ تا ۴۰ سانتی متری، به مرکز این شبکه (شبکه امسلر) نگاه کنید (می توانید عینک مطالعه خود را نیز به چشم بزنید). آیا خطوط را به صورت موج دار، شکسته و تار می بینید؟ آیا در این شکل مناطق از بین رفته یا نا مشخص می بینید؟

این کار را برای چشم دیگر نیز تکرار کنید. هرچند آزمایش های انجام گرفته توسط خود شخص نمی تواند جایگزین معاینه توسط چشم پزشک شود؛ اما با استفاده از شکل ارایه شده می توانید علایم ابتدایی ابتلا به دژنراسیون ماکولا را پیدا کنید.

علائم

همان طور که در شکل می بینید از دید فردی که به بیماری دژنراسیون ماکولای حاد مبتلاست شبکه امسلر کاملاً به هم ریخته و پیچ خورده به نظر می رسد؛ علاوه بر این فرد ممکن است یک نقطه سیاه نیز در وسط تصویر مشاهده کند. دیدن خطوط صاف به صورت موج دار نیز هشدار دهنده است؛ چرا که ممکن است نشان دهنده دژنراسیون ماکولای تر باشند که نوع جدی تر و پیش رونده تر این بیماری است. در صورت بروز این علائم سریعاً به چشم پزشک مراجعه کنید تا شما را معاینه کرده و آزمایش های لازم را تجویز کند.

رتینوپاتی دیابتی

دیابت نوع 1 و 2 ممکن است باعث از بین رفتن نسبی بینایی شده و منجر به کوری شوند. آسیب به چشم در این موارد شامل نازک شدن رگ های خونی در شبکیه چشم می شود و اغلب قابل درمان است؛ اما نباید منتظر علائم بود. چرا که هنگامی که علائم بیماری همچون تاری دید، لکه، سایه یا درد در چشم بروز می یابند، بیماری به حد شدید خود رسیده است. افراد مبتلا به دیابت باید هر ساله برای معاینه چشم به متخصص مراجعه کنند. بهترین راه پیشگیری از ابتلا به این بیماری، تحت کنترل داشتن قند خون است.

در رتینوپاتی دیابتی چه اتفاقی می افتد؟

هنگامی که سطح قند خون کنترل نشود، ممکن است به رگ های خونی ظریفی که شبکیه را در بردارد آسیب وارد شود. این رگ های خونی ممکن است متورم یا پاره شده و از خود مایع نشت دهند. در برخی موارد، ده ها رگ خونی جدید و غیرطبیعی در شبکیه رشد می کنند، به این وضعیت رتینوپاتی پرولیفراتیو می گویند. این رگ های خونی غیرطبیعی بسیار شکننده هستند و به راحتی پاره می شوند. این فرایند کم کم به شبکیه آسیب می زند و موجب تاری دید، ایجاد نقاط کور یا نابینایی می شود.

آب مروارید

افزایش سن تأثیر خوبی روی چشم ها نمی گذارد. تا رسیدن به 80 سالگی بیش از نیمی از افراد به آب مروارید یا تیرگی عدسی چشم مبتلا می شوند. در این صورت دید کم کم تار می شود و مطالعه، رانندگی و دیدن در شب سخت تر می شود. دیابت، استعمال دخانیات یا قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نور خورشید خطر ابتلا به این بیماری را افزایش می دهد. عمل جراحی که طی آن عدسی چشم با یک عدسی مصنوعی جایگزین می شود، در درمان این بیماری بسیار مفید خواهد بود.

در آب مروارید چه اتفاقی می افتد

یک عدسی سالم نور را به صورت یک تصویر شفاف و واضح به شبکیه می تاباند و شبکیه مانند فیلم دوربین تصویر را دریافت می کند. با افزایش سن در عدسی پروتئین ساخته می شود و آن را مات می کند. بنابراین عدسی به جای متمرکز کردن نور و تشکیل یک تصویر شفاف، پرتوهای نور را به صورت پراکنده به شبکیه می تاباند. نتیجه این امر ممکن است تاری دید، تغییر در تشخیص رنگ ها و خیرگی خصوصاً در شب باشد. آب مروارید در مراحل پیشرفته با چشمان غیر مسلح نیز قابل مشاهده است. می توانید آب مروارید را به صورت یک حلقه به رنگ قهوه ای در مرکز چشم در این عکس ببینید.

رتینیت پیگمنتوزا

رتینیت پیگمنتوزا یک بیماری ارثی است که اغلب با مشکلات دید در شب آغاز می شود و به دنبال آن به تدریج دید جانبی نیز از بین می رود و دید فرد به صورت تونلی شکل در می آید و در نهایت در برخی موارد به کوری منجر می شود. تحقیقات نشان داده است که مصرف مکمل های ویتامین A با دوز بالا می تواند سرعت از بین رفتن بینایی را کاهش دهد. اما قبل از مصرف مکمل ها حتماً با پزشک خود مشورت کنید؛ چرا که مصرف بیش از حد ویتامین A می تواند برای بدن مضر باشد.

در رتینیت پیگمنتوزا چه اتفاقی می افتد

در بسیاری از افراد مبتلا به رتینیت پیگمنتوزا بافت حساس به نور شبکیه به تدریج در طول سالیان تحلیل می رود. هنگامی که این اتفاق می افتد بافت نمی تواند علائم را به مغز ارسال کند و بخشی از دید از بین می رود. معاینه چشم نقاط تیره غیر طبیعی (رنگدانه) را نشان می دهد که در اطراف شبکیه پخش شده اند. ممکن است آب مروارید اولیه نیز بروز بیابد. همچنین احتمال تورم شبکیه که به آن ماکولا ادما گفته می شود (توده نارنجی رنگ مرکزی که در شکل دیده می شود) نیز وجود دارد.

دیدن لکه ها و نقطه های شناور

لکه های تار یا لکه هایی که حرکت می کنند، ممکن است اجسام شناوری باشند که در مایع زجاجیه چشم باقی مانده اند. آنها جلوی دید را نمی گیرند و بیشتر در نور درخشان دیده می شوند. مشاهده آن ها بسیار رایج است و معمولاً خطری ندارد؛ اما اگر این لکه ها به طور ناگهانی افزایش می یابند و با نورهای روشن و شدید همراه هستند، به پزشک مراجعه کنید. مشاهده لکه های سفید یا سیاه ماندگار و ظهور ناگهانی سایه یا از بین رفتن دید محیطی علائمی هستند که نباید نادیده گرفته شوند.

منبع

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *