خطرات مسمومیت

آیا مسمومیت خفیف با مقادیر کم گاز خطرناک است؟

همانطور که گفته شد، گاز مونوکسیدکربن بدون بو و رنگ است بنابراین تشخیص وجود گاز برای ما مشکل خواهد بود اما برخلاف گازهای دیگر، حتی وجود مقادیر کم این گاز هم میتواند آسیبهای جدی به سلامت ما وارد کند.

در سال 2015 میلادی (آخرین آماری که در دسترس است) در بریتانیا 53 نفر و در آمریکا 170 نفر بر اثر مسمومیت با این گاز جان خود را از دست دادند. هر چند این ارقام آمار بالایی را نشان نمیدهد، میتوان از بروز این مرگهای خاموش جلوگیری کرد.

متاسفانه هم در سطح عموم و هم در سطح جوامع علمی اطلاعات کمی درباره خطرات مسمومیت جزیی با این گاز وجود دارد.

همه ما خیلی خوب میدانیم علائم مسمومیت شدید با این گاز چیست و چه تاثیرات مخربی بر بدن ما میگذارد اما آنچه که به آن توجهی نشده، مسمومیت جزیی با مقادیر کم گاز طی مدت طولانی است که آژیرهای هشدار وجود گاز را هم به صدا درنمی آورد.

این نوع مسمومیت علائم غیرمشخص ولی بسیار مهمی دارد.

علائم مسمومیت

همانطور که اشاره شد، مسمومیت شدید علائم مشخصی مانند سردرد، سرگیجه، تشنج و نهایتا هم کما و مرگ دارد.

اینها علائمی هستند که همواره توسط وسایل ارتباط جمعی بیان میشود اما علائم مسمومیت مزمن با این گاز متفاوت و گاهی هم مبهم و نامشخص است.

معمولا افرادی که دچار مسمومیت مزمن هستند از احساس خستگی، وجود علائم سرماخوردگی، کم شدن حافظه، دردهای عضلانی- اسکلتی، اختلال حرکتی و اختلالات عاطفی و خلقی،افسردگی و زودرنجی گلایه دارند.

بروز این علائم در همه افراد یکسان نیست و به همین دلیل کاملا تشخیص داده نمیشود. البته لزوما بروز این علائم را نمیتوان تنها به مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن نسبت داد.

باورهای اشتباه

جنبه دیگر ناآگاهی افراد نسبت به مسمومیت با این گاز مربوط به نحوه بهبود پس از مسمومیت است. دانسته های ما بر این اساس است که هر گاه فردی با این گاز مسموم شد، به محض بیرون آوردن او از محیط آلوده مولکولهای گاز از جریان خون او خارج میشوند.

این دانسته در راستای این دیدگاه کلی است که آسیب ناشی از مسمومیت با این گاز ناشی از کمبود اکسیژن و دسترسی نداشتن به اکسیژن (هیپوکسی) است زیرا میدانیم کربن به هموگلوبین متصل شده و مانع حمل اکسیژن توسط هموگلوبین میشود، درنتیجه فرد آرامآرام خفه میشود بنابراین
تصور ما این است که اگر فرد را به محیط بیرون منتقل کنیم بلافاصله بهبود مییابد، در حالی که مکانیسم مسموم شدن بسیار پیچیده است.

بدون شک کمبود اکسیژن نقش مهمی در مسمومیت و آسیبهای ناشی از آن بازی میکند، در عین حال مونوکسیدکربن به مولکولهای پروتئینی دیگر هم متصل میشود و با ایجاد سم سیستم تنفسی سلولها را فلج میکند و موجب التهاب سلول میشود.

در این میان سلولهای مغز و قلب بیشتر از سایر ارگانها آسیب میبینند. از سوی دیگر، استنشاق دوباره اکسیژن هم میتواند به سلولهایی که بر اثر مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن از این عنصر محروم شده بودند، آسیب مجدد بزند.

تاثیرات بلندمدت مسمومیت

آنچه که در بلندمدت موجب رنج بسیار برای این افراد میشود، اختلالات عاطفی ناشی از مسمومیت است. یکی از افرادی که در بلندمدت با این گاز مسموم شده بود، سرانجام مجبور شد شغل خود را که در انجام آن بسیار موفق بود، عوض کند.

او معلم جوانی بود که دیگر نمیتوانست سر و صدای دانش آموزان کلاس را تحمل کند. این مسمومیت همچنین میتواند روی روابط خانوادگی تاثیرات سوئی بگذارد زیرا فرد مسموم دیگر نمیتواند مانند قبل روابط عاطفی خود را حفظ کند یا اینکه دچار فراموشی میشود.

به عنوان مثال یکی از بیماران گلایه میکرد بعد از 30 سال فراموش کرده بود همسرش هیچگاه چای نمینوشد.

این افراد احتمالا قادر نخواهند بود مانند زمانی که مسموم نشده بودند با دیگران ارتباط برقرار کنند یا کار کنند و فعالیتهای روزانه خود را انجام دهند.

بسیاری از این بیماران ممکن است ماهها یا حتی سالها به پزشک مراجعه کنند اما پزشک به آنها خواهد گفت همه این تغییرات طبیعی است، در حالی که اگر پزشک به غیر از وضعیت فیزیکی بیمار به وضعیت محیط زندگی او هم توجه کند، متوجه میشود این تغییرات ذهنی و روانی ناشی از مسمومیت تدریجی با این گاز است و ابدا طبیعی نیست.

چه باید کرد؟

وجود مونوکسیدکربن را نمیتوان انکار کرد، حتی بدن ما مقدار کمی از این گاز را تولید میکند. افرادی که دخانیات مصرف میکنند مقدار بیشتری از این گاز را تولید میکنند.

در محیطهای زندگی بیشترین عامل تولید این گاز اجاق گازهای خانگی است. در بریتانیا از بین اجاق گازهای هر 6 خانه، اجاق گاز یک خانه وضعیت ایمنی ندارد پس باید اجاق گازهای خانگی به طور مرتب سرویس شوند تا اطمینان حاصل شود به خوبی میسوزند.

همچنین نصب آژیرهای اعلام وجود گاز مونوکسیدکربن در محیطهای خانگی یکی از ضروریات ایمنی است، حتی اگر در محل زندگی شما تمام وسایل انرژی زا الکتریکی است نصب این آژیر ضروری است زیرا گاز ممکن است از خانه های دیگر به محل زندگی شما منتقل شود.

در حال حاضر بیش از نیمی از خانه های واقع در بریتانیا به این آژیر مجهز شده اند.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *