آشنایی با بیماریهای دست و درمان درد آن

دستان سالم که اغلب نادیده می مانند و ستایش نمیشوند،کارهای کوچک بیشماری برای شما انجام میدهند؛ از ریختن چای صبحگاهی در فنجان تا مسواک زدن شبانگاهی، اما درد گرفتن دستها باعث میشود انجام حتی ساده ترین کارها به شکنجه تبدیل شود.

زیر پوست دستان شما ساختار ظریفی از تاندونها، مفاصل، رباطها، اعصاب و استخوانها وجود دارد. هرکدام از این ساختارها میتواند در معرض آسیب بیماریها یا جراحات قرار گیرد. آرتریت یا التهاب مفصل میتواند حمل کردن یک کیسه خرید را دشوار کند.

نشانگان تونل کارپال میتواند کار و تفریحات شما را مختل کند. بدشکلیهای دست یا انگشت میتواند انجام کارهای پایه خودمراقبتی مانند پوشیدن لباس را دشوار کند.

دستها همچنین ابزار برقراری ارتباط و بیان احساسات و عواطف اند. دستهای شما تنها بخشی از بدن شما هستند که تقریبا همیشه برای شما و دیگران قابل دیدن خواهند بود.

افراد معمولا بسیار به ظاهر دستهایشان حساسیت نشان میدهند و درد یا بدشکلی دست میتواند باعث دست پاچگی و مهار شخصی شود و عزت نفس آنها را جریحه دار کند.

ساختار و فیزیولوژی دست

ازآنجاییکه دستها کارهای بسیاری انجام میدهند، جای تعجب ندارد که طراحی پیچیده ای داشته باشند. هر یک از دستهای شما 27 استخوان و شمار متناظری مفاصل دارد.

استخوان

استخوانهای دستها در مجموع تقریبا یک چهارم تعداد کل استخوانهای بدن را تشکیل میدهند.34 عضله حرکات انگشتان را کنترل میکنند که در کف دست و ساعد قرار دارند. تعجب آور این است که عضلهای در خود انگشتان وجود ندارد. حدود یک چهارم قشر حرکتی مغز به عضلات دستها اختصاص دارد.

عضلات

عضلات به وسیله تاندون، ساخته شده از فیبرهای مستحکم بافت همبند، به استخوانها متصل میشوند. هنگامیکه عضله منقبض میشود، تاندون را میکشد و تاندون نیز به نوبه خود استخوان را میکشد و آن را به حرکت درمی آورد. تاندونها علاوه بر اینکه باعث به حرکت درآوردن استخوانها میشوند، مفاصل را هم پایدار میکنند.

رباطها

رباطها یا لیگمانها استخوانها را به هم متصل میکنند و آنها را در هم آرایی درستی قرار میدهند.رباطهایی که در هر طرف مفاصل انگشت شما قرار دارند، از انحراف جانبی مفصل جلوگیری میکنند و رباطهایی که در طول کف دست شما گسترده شدهاند، مانع خم شدن بیش از حد انگشتان به عقب میشوند. تاندونها و رباطها از فیبرهای ساخته شده از کلاژن-پروتئینی که به آنها استحکام و انعطاف پذیری برای انجام کارکردهای مجزا را میدهد،ساخته شده اند.

ازآنجاییکه این بافتهای فیبری خون رسانی کمی دارند، آسیبهای تاندونها و رباطها به تدریج و آهسته بهبود مییابند.

تاندون

تاندونها در دست عمدتا به وسیله غلافهای محافظی پیچیده شده اند که شبیه بادکنک بدون باد هستند. پوشش درونی این غلاف که «سینوویوم» خوانده میشود، یک مایع شفاف لغزنده تولید میکند که «مایع سینوویال» خوانده میشود. مفاصل نیز با سینوویوم پوشیده شده و با مایع سینوویال پر میشود.

این مایع حیاتی باعث لغزنده شدن تاندونها و مفصل میشود و حرکت بدون اصطکاک انگشتان را امکان پذیر میکند. همچنین مواد مغذی را به استخوانها و غضروف مجاور میرساند.

غضروف

غضروف، یک بافت محکم و تا حدی کشسان، سطوح مفصل را می پوشاند و سطح هموار و لیز برای حرکت فراهم میکند.3 عصب عمده (عصب رادیال، مدین و اولنار) دست را به کار میاندازند.

عصب مدین

عصب مدین که از مچ میگذرد، از این لحاظ مورد توجه است که فشار روی آن باعث نشانگان تونل کارپال میشود که یکی از شایعترین و ناتوان کننده ترین عوارض دست است.

دردهای دست شما

دستهای شما ممکن است به علل گوناگونی از علل مکانیکی گرفته تا علل عصبی درد بگیرند. آرتریت و سایر مشکلات مزمن مفاصل شایعترین علت و درد و ناتوانی دست هستند.

غضروف مفصلی در شرایط طبیعی سطحی لیز و هموار ایجاد میکند تا مفاصل بتوانند به آسانی حرکت کنند.در استئوآرتریت یا آرتروز این غضروف نازک میشود و انعطاف پذیری و کشسانی خود را از دست میدهد.

با تحلیل رفتن غضروف،استخوان زیرین ممکن است رشد کند و یک خار استخوانی یا استئوفیت به وجود بیاید. ممکن است کیسه های پر از مایعی در استخوان نزدیک مفصل ایجاد شود.غشای سینوویال که مفصل را میپوشاند، ملتهب میشود و پروتئینهایی آزاد میشوند که بیشتر غضروف را تخریب میکنند.

میزان بروز استئوآرتریت دست با افزایش سن بالا میرود و اغلب موارد آن در افراد بالای 50 سال دیده میشود. به نظر میرسد وراثت به خصوص در استئوآرتریت دست نقش داشته باشد. ضعف عضلات دست و سابقه آسیب دیدگی مفاصل در ورزش یا حوادث ممکن است زمینه ساز ابتلای فرد به نوعی از استئوآرتریت شود.

نشانگان تونل کارپال

فعالیتهای مکرر روزانه مانند تایپ کردن و نواختن وسیله موسیقی ممکن است علائم استئوآرتریت را بدتر کنند اما علت ایجادکننده آن نیستند. علت شایع دیگر درد دست «نشانگان تونل کارپال» است که حدود 2 تا 3 درصد افراد را گرفتار میکند.

در این مورد هم برخلاف تصور عمومی، مجموعه فزایندهای از پژوهشها نشان میدهد، این نشانگان ندرتا به علت انجام وظایف کاری تکراری ایجاد میشود.

در این عارضه عصب میانی یا مدین دست هنگام عبور از بخش کوچکی از مچ که تونل کارپال (مجرای مچی) است، تحت فشار قرار میگیرد،درنتیجه درد، ضعف و بیحسی در پنجه دست و مچ ایجاد میشود و درد به سمت بالا و بازو تیر میکشد.

برخی بیماران به طور مادرزادی تونل کارپال باریکی دارند بنابراین بیشتر در معرض خطر دچار شدن به این عارضه هستند. اختلالات عضلانی- اسکلتی که واقعا به کار مربوط هستند را «آسیبهای فشار مکرر» مینامند و ممکن است بسیار ناتوان کننده باشند اما با انجام اقداماتی میتوانید از آنها پیشگیری کنید.

ورزشهایی برای دستها

درمانگران ورزشهای خاصی برای درمان عوارض خاص دست توصیه میکنند. برخی ورزشها به بازگشت دامنه حرکت مفصل کمک میکنند و برخی دیگر با ایجاد کشیدگی به طولانی تر کردن عضله و تاندون مربوط به آن کمک میکنند.

این ورزشها میتواند برای استئوآرتریت یا عوارض دردناک مفصلی مربوط به ورزش مانند آرنج تنیس بازان مفید باشد اما هنگامی باید آنها را انجام داد که مفاصل ملتهب و دردناک نباشند.

ورزشهای دیگر عضلات اطراف مفصل را تقویت میکنند و باعث ایجاد قدرت بیشتر میشوند یا به آن بخش بدن بنیه قویتری میدهند. این ورزشها هم برای بهبود التهاب تاندونها و هم آرتروزهای غیردردناک سودمند هستند.

ورزشهای دست را مطابق دستورات درمانگر آموزش دیده انجام دهید، نه هر طور که خودتان میخواهید. همه این ورزشها باید آرام و کند انجام شوند تا از ایجاد درد و جراحت جلوگیری شود. اگر حین ورزش احساس درد یا بیحسی کردید، ورزش را قطع کنید و با درمانگرتان تماس بگیرید.

آثار جانبی پیش بینی نشده استفاده از تکنولوژی حرکات مکرر و وضعیت بد قرارگیری بدن میتواند باعث بروز دردهای مبهم و حاد شود.شما ممکن است در پیام متنی فرستادن، ایمیل کردن و جستجوی وب روی تلفن هوشمند و رایانه تان استاد شده باشید اما دستیابی به این قدرتهای دیجیتال با عوارض جانبی غیر قابل انتظاری هم همراه است، دردهایی که ممکن است دستها را تا ستون فقرات گرفتار کند.

درد دست

حرکات مکرر برای پیام متنی فرستادن یا تایپ کردن میتواند به درد کلی دست ناشی از آرتروز یا استئوآرتریت (تحلیل رفتن غضروف در مفاصل) بینجامد.

استفاده از این گجتها باعث استئوآرتریت نمیشود اما اگر مستعد ابتلا به آن باشید، این حرکات باعث بروز و تشدید علائم میشود.

استفاده از بیش از شستهایتان برای پیام متنی فرستادن میتواند باعث جراحات ناشی از فشار آمدن یا استفاده بیش از حد تاندونهایی شود که مچ را به شست میکشند. این عارضه «تنوسینویت دو کرون» نامیده میشود.

علائم شامل درد در طرف شستی مچ است که میتواند به تدریج یا ناگهان ظاهر شود و به سمت ساعد بالا برود.

فشار آوردن بیشازحد و شدید روی دکمهها ممکن است به التهاب در اطراف تاندونها و پولیهای بینجامد که امکان خم کردن انگشتان را فراهم میکنند و بهاینترتیب خطر دچار شدن به عارضه «انگشت ماشهای» (به اصطلاح پزشکی «تنوسینویت تنگکننده)» افزایش مییابد.

علائم این عارضه شامل درد، سر و صدای مفصل و احساس قفل شدن انگشت هنگامی است که میخواهید آن را خم یا راست کنید.

بی حسی و گزگز کردن دست

تایپ کردن روی لپتاپ یا دسکتاپ علت ایجاد «نشانگان تونل کارپال» نیست اما تایپ کردن میتواند باعث بروز علائم این عارضه مانند درد، گزگز کردن و بی حسی در انگشت شست، انگشت اشاره، انگشت میانی و نیمه درونی انگشت انگشتری شود. تکیه کردن بیشازحد روی آرنج هنگام کار با این ابزارها میتواند «نشانگان تونل کوبیتال» را بدتر کند.

در این نشانگان عصب اولنار هنگامیکه از درون بافتی نزدیک به آرنج به نام «تونل کوبیتال» میگذرد، تحت فشار قرار میگیرد. علائم این نشانگان شامل درد، بیحسی یا گزگز کردن در انگشت انگشتری یا انگشت کوچک همراه است.

درد گردن و پشت

نگاه کردن به یک وسیله الکترونیکی برای مدتهای طولانی میتواند به درد گردن و پشت منجر شود. در چنین وضعیتی عضلات، رباطها و تاندونها در گردن و بخش بالایی پشت تحت کشش قرار میگیرند. مشکل به وضعیت قامت شما و مدتی که در آن وضعیت باقی میمانید، مربوط میشود.

این درد معمولا گذراست و باعث مشکلات دائمی گردن یا پشت نمیشود اما این درد آزار دهنده است و ممکن است با تحت فشار قرار گرفتن عصب پسسری، در محل اتصال ستون فقرات به قاعده جمجمه باعث ایجاد سردرد شود.

درمانهایی برای دست و مچ

درمانها برای عوارض دست و مچ، در قدم اول کنار گذاشتن فعالیتی است که این عارضه را ایجاد کرده است. استفاده از آتل یا اسپلینت، مصرف کوتاهمدت داروهای ضد درد معمول مانند ایبوپروفن یا استامینوفن، انجام تمرینهایی برای تحت کشش قرار دادن تاندونها و گاهی تزریق داروهای کورتونی یا استروئیدی از جمله اقدامات اولیه است.
شما همچنین باید شیوه استفاده از وسیله الکترونیکی را تغییر بدهید.

اگر فرستادن پیام متنی با شستهایتان باعث درد میشود، شاید لازم باشد از انگشتهای دیگرتان یا از قلم مخصوص برای این کار استفاده کنید.

برای تخفیف درد نشانگان تونل کارپال باید میز کارتان را طوری ترتیب دهید که ساعدهایتان به موازات کف زمین قرار گیرند، مچ هایتان به طور کشیده و در راستای ساعدهایتان باشند و آرنجهایتان وضعیتی شل و آرمیده داشته باشند و در با زاویه ۹۰درجه کنار بدنتان خم شده باشند.

استفاده از مکان نماهای عمودی دست را در وضعیتی با استرس کمتر قرار میدهد. به یاد داشته باشید همیشه مکان نما باید جلوی شما باشد، نه کنار شما.

درمان درد پشت و گردن

برای تخفیف درد پشت و گردن، هنگام استفاده از وسیله الکترونیکی به وضع قامتتان توجه داشته باشید. نگاهتان را به موازات کف زمین نگه دارید، نه به سمت پایین. بهتر است سطح نمایشگرتان را بالا بیاورید تا در راستای چشمهایتان قرار گیرد. همین کار را با وسایل دستی با گذاشتن آنها روی چند
بالش انجام دهید.

نکته مهمتر این است که به طور مکرر وقفه هایی در کار برای استراحت به خودتان بدهید و به علائم ناراحتی بدنتان توجه کنید. اگر حس میکنید گردنتان خشک شده، وضعیت قرارگیریتان را اصلاح کنید.

اقدام دیگر برای پیشگیری از چنین دردهایی تمرین دادن و تقویت عضلات تنه است که از ستون فقرات حمایت میکنند. آمادگی کلی بدنی شما هم مهم است. اگر بدنی آماده داشته باشید، با احتمال کمتری دچار درد گردن یا پشت میشوید.

منبع

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.