مصرف منطقی داروهای ضد درد

دردهای مزمن مانند سایر بیماریهای مزمن در ورای تاثیرات فیزیکی، آثار سوء روانی هم دارد که افراد را متحمل رنج فراوانی میکند، مانند افسردگی، اضطراب و اختلال خواب،از سوی دیگر، درد تمامی فعالیتهای روزمره انسان را تحت الشعاع قرار میدهد و فرد در محیط کار، منزل و روابط اجتماعی خود با مشکل روبرو میشود.

نتایج برخی مطالعات نشان میدهد هرچه میزان درد بیشتر باشد،این تاثیرات نامطلوب هم افزایش مییابد و فرد بیشتر احساس ناتوانی میکند. پیامدهای ناخواستهای که درد با خود همراه میآورد،درمان جدی را میطلبد ولی متاسفانه درمان درد فرایندی پیچیده و کاملا فردی است.

به عنوان مثال روش درمانی که روی کمردرد یک نفر موثر است، ممکن است برای درد آرتریت فرد دیگر موثر نباشد. تشخیص بیماری، بیولوژی و سابقه بیماری فرد در تعیین روش درمانی نقش مهمی بازی میکنند و یافتن روش موثر کاهش درد برای هر فرد نیازمند صرف زمان زیادی است.

ضمن همکاری با پزشک معالج خود درنهایت این خود شما هستید که تشخیص میدهید کدام روش درمانی تاثیر بیشتری روی شما دارد و از آن رضایت بیشتری دارید. داروهای مسکن کدامند و عوارض جانبی نامطلوب و فایده استفاده از این داروها چیست؟

مهارکننده های سیکلو اکسیژناز نوع 2 یا Celebrex و Celecoxib

هدف از تولید این دارو، کاستن از عوارض جانبی ناشی از مصرف داروهای مسکن غیراستروئیدی است. این گروه از داروها عموما برای تسکین دردهای ناشی از آرتریت، دردهای ناشی از کشیدگی و رگ به رگ شدن عضلات، صدمات گردن و کمر و انقباض های دردناک ماهیچه ها در زمان عادت ماهانه خانمها تجویز میشود. میزان اثربخشی این داروها مشابه داروهای مسکن غیراستروئیدی است.

در صورتی که فردی نیاز طولانی مدت به داروی مسکن داشته باشد برای پیشگیری از خطر مشکلات گوارشی، این داروها میتوانند بهترین انتخاب باشند.

نحوه اثر دارو

نحوه اثر این داروها که نوع دیگری از داروهای مسکن غیراستروئیدی هستند تا حدودی با نوع سنتیداروهای استروئیدی متفاوت است. «مهارکننده های هایسیکلو اکسینژناز نوع دوم» تنها آنزیم «سیکلو اکسیژناز 2-COX را مهار میکنند که به احتمال زیاد عامل درد و تورم است.

فواید و خطر مصرف

مصرف این داروهای مسکن غیراستروئیدی که این آنزیم را مهار میکنند، ممکن است با عوارض جانبی از قبیل دلدرد و خونریزی همراه باشد. از دیگر عوارض جانبی این گروه از داروها سردرد، سرگیجه، مشکلات کلیوی، احتباس مایعات بدن و بالا رفتن فشارخون است.

کلام آخر

عوارض جانبی این داروها در افراد سالخورده بیشتر از افراد جوان است. اگر بیماری از دردی مزمن رنج میبرد بهتر است کمترین دوز موثر دارو را در کوتاهترین زمان مصرف کرده و دستورات پزشک خود را دقیقا اجرا کند.

داروهای غیر استروئیدی ضد التهابی

این داروها برای دردهای خفیف تا متوسط که با تورم همراه باشند، موثر هستند. معمولا این داروها برای دردهای ناشی از آرتریت، کشیدگی عضلات، صدمات ناحیه گردن و کمر یا انقباضهای عادت ماهانه خانمها تجویز میشوند.

ایبوبروفن (نام ژنریک) با نامهای تجاری Advil و ،MortinIB ناپروکسن سدیم با نام تجاری Aleve از جمله این داروها هستند.

نحوه اثر دارو:«سیکلو اکسیژناز» آنزیمی است که در زمان آسیب دیدگی بافتهای بدن ترشح میشود. این داروها با جلوگیری از ترشح این آنزیم، درد را تسکین و التهاب را کاهش میدهند.

فواید و خطر مصرف

اگر به میزان تعیینشده از سوی پزشک مصرف شود، داروی ایمنی است اما اگر بیش از مقداری که در دستور پزشک تعیین شده یا حتی گاهی اگر دارو با دوز مناسب هم مصرف شود، ممکن است فرد با عوارض جانبی نامطلوبی مانند حالت تهوع، درد شکمی، خونریزی معده و زخم معده مواجه شود.

مصرف مقدار زیاد دارو همچنین میتواند موجب نارسایی کلیوی، احتباس مایعات بدن و افزایش فشارخون شود. تاثیرات سوء این داروها اگر با شرایطی مانند سن بالا، ابتلا به بیماریهایی مانند دیابت، زخم معده، ریفلاکس و بیماریهای کلیوی همراه باشد، تشدید میشود.

کلام آخر:اگر شما مجبور هستید داروهای این گروه را به صورت مستمر استفاده کنید، بهتر است با پزشکتان مشورت کنید تا شما را از نظر ابتلا به عوارض جانبی دارو تحت نظر بگیرد.

به خاطر داشته باشید تاثیر ضددرد این داروها محدودهای دارد؛ به این معنا که استفاده بیشتر از یک دوز مشخص خاصیت ضد درد بیشتری ندارد بنابراین اگر بیش از میزان تعیین شده مصرف کنید، نه تنها دردتان را تسکین نداده اید، بلکه متحمل عوارض سوء دارو هم خواهید شد.

استامینوفن با نام تجاری Tylenol

استامینوفن اولین داروی مسکنی است که برای دردهای خفیف یا کمی شدید مانند سردرد، آسیبهای پوستی و دردهای عضلانی تجویز میشود. این دارو همچنین در تسکین دردهای ناشی از استئوآرتریت و کمردرد هم موثر است.

گاهی پزشک به منظور تشدید اثر دارو و برای اینکه بیمار دوز کمتری داروی کدئیندار دریافت کند، استامینوفن را همراه با داروهای کدئیندار تجویز میکند.

نحوه اثر دارو: پزشکان به درستی نمیدانند نحوه اثر استامینوفن چگونه است. برخی دانشمندان بر این باورند که این دارو نوع سوم آنزیم «سیکلو اکسیژناز» را بلوکه میکند.

این دارو بر دو نوع دیگر این آنزیم تاثیری ندارد. استامینوفن همچنین موجب کاهش التهاب نمیشود و میزان اثر آن کمتر از داروهای غیراستروئیدی ضد درد است.

فواید و خطر مصرف

استامینوفن در مقایسه با سایر مسکنهای غیرکدئینی ایمن تر است زیرا عوارض جانبی مانند دلدرد و خونریزی دستگاه گوارش را ندارد اما مصرف بیش از اندازه تجویزشده یا مصرف آن همراه الکل طی زمان خطر نارسایی کبد و کلیه را به دنبال دارد.

کلام آخر: روی هم رفته انتخاب استامینوفن برای تسکین بسیاری از دردها در وهله اول انتخاب خوبی است اما از پزشک خود درباره اینکه آن را با چه داروهایی نباید مصرف کنید، بپرسید. این دارو به اندازه داروهای غیراستروئیدی برای تسکین دردهای ناشی از استئوآرتریت زانو و لگن خیلی موثر نیست.

داروهای ضد افسردگی و ضد صرع

گروهی از داروها که غالبا برای درمان افسردگی و پیشگیری از حملات صرع تجویز میشوند خاصیت تسکین درد هم دارند، مانند دردهای ناحیه کمر، فیبرومیالژیا (اختلالی که علائم آن دردهای عضلانی- اسکلتی، خستگی و مشکلات حافظه است).

به نظر میرسد این بیماری روی نحوه احساس درد توسط مغز تاثیر میگذارد و دردهای عصبی ناشی از دیابت (نوروپاتی دیابتیک.) از آنجا که دردهای مزمن موجب بدتر شدن افسردگی فرد میشوند، مصرف این گروه از داروها میتواند برای بهبود خلق و تسکین درد موثر باشد.

این گروه از داروها با نام تجاری آمی تریپلیتین و نورتریپلیتین برای تسکین دردهای مزمن استفاده میشوند. نقش داروهایی از مهار آنزیمی milnacipran و duloxetine,venlafaxine قبیل است که باعث بازجذب واسطه های شیمیایی سروتونین و نوراپینفرین میشود.

داروهای ضدصرع مانند «گاباپنتین» و «پرگابالین» هم به صورت گستردهای برای درمان دردهای مزمن عصبی مانند نورآلژیا و یا نوروپاتی دیابتیک تجویز میشوند.

نحوه اثر دارو

عوارض جانبی دارو ممکن است چند هفته بعد از مصرف نمایان شود. داروهای ضدصرع سیگنالهای درد را که از سلولهای عصبی صادر میشوند، آرام میکنند و ممکن است در تسکین دردهای اولیه ناشی از آسیبهای عصبی مفید باشند.

فواید و خطر مصرف

عوارض جانبی این داروها عموما خفیف است و ممکن است به صورت حالت تهوع، سرگیجه و خواب آلودگی تظاهر کند. گروه داروهای ضدصرع و ضد افسردگی به ندرت امکان دارد افسردگی فرد را تشدید کنند یا موجب ایجاد تمایل به خودکشی شوند. در صورتی که از این گروه از داروها مصرف میکنید و متوجه تغییرات خلقی و فکری خود شدهاید حتما با پزشک مشورت کنید.

کلام آخر

پزشک ممکن است برای کاستن خطر عوارض جانبی این گروه از داروها، درمان را با تجویز دوز پایینی از دارو شروع کند و سپس به تدریج میزان دوز مصرفی را افزایش دهد. داروهای ضد افسردگی ممکن است فرد را خواب آلوده کند بنابراین بهتر است قبل از خواب مصرف شود.

داروهای مخدر

داروهای مخدر داروهای سنتتیک هستند که از گیاه خشخاش استخراج میشوند، مانند هروئین و مورفین. معمولا این داروها را برای درمان دردهای حاد تجویز میکنند که ناشی از صدمات فیزیکی مانند جراحی و شکستگیهای استخوان است. بر اساس آمارهای اخیر، مصرف بیش از اندازه این داروها یکی از علل مرگ ومیر در آمریکا بوده است.

این آمار در این کشور همچنان رو به افزایش است. به دلیل بالا بودن خطر مرگ ومیر، داروهای مخدر در پایینترین دوز و برای مدت کوتاه تجویز میشوند. از جمله این داروها میتوان از «هیدروکودون،» «فنتانیل،» «اکسی کودون» و «اکسی کودون-استامینوفن» نام برد.

نحوه اثر دارو

نحوه اثر داروهای مخدر کاملا مشابه عملکرد مواد شیمیایی تسکیندهنده درد طبیعی بدن است که «آندورفین» نامیده میشوند. آندورفینها در مغز تولید میشوند. سیگنالهای درد توسط سیستم عصبی به تمام بدن فرستاده میشود.

نقش این داروها این است که از حجم سیگنالهای درد میکاهند. این داروها همچنین عملکرد سایر سلولهای عصبی مانند تنفس، ضربان قلب و سطح هوشیاری را تضعیف میکنند.

فواید و عوارض جانبی

نتایج مطالعات انجامشده نشان میدهد مصرف این دارو طی یک دوره موجب ایجاد وابستگی به دارو خواهد شد و اثر تسکینی آن هم رفته رفته کاهش مییابد. به این پدیده «تحمل» میگوییم و به این معناست که با گذشت زمان فرد مجبور میشود دوز بیشتری از دارو برای تسکین همان درد مصرف کند.

استفاده طولانی مدت از این داروها منجر به وابستگی به دارو و اعتیاد به آن میشود. هرچه زمان استفاده از داروهای مخدر طولانی تر باشد، خطر اعتیاد به آن افزایش می یابد.

آمار نشان میدهد حتی افرادی که بر اساس روند درمان بنا بوده تنها روز از این داروها استفاده کنند بعد از گذشت 1سال هنوز نتوانسته اند دارو را قطع کنند.

کلام آخر

داروهای مخدر همیشه باید آخرین راه حل برای تسکین دردهای مزمن باشند. این داروها ممکن است برای بیمارانی که به دلیل ابتلا به سرطان برای مدت طولانی از درد رنج میبرند و دردهایی که به هیچ مسکن دیگری جواب نداده انتخاب درستی باشد اما خطر مصرف این داروها بسیار جدی است بنابراین بیمار باید دارو را با نظارت پزشک خود مصرف کند.

هنگامی که برای درد مزمن خود درمانی پیدا نمیکنید، داروهای مسکن به کمک میآیند تا زندگی بهتری را تجربه کنید. برای انتخاب داروی مسکن با پزشکتان مشورت کنید تا مناسبترین دارو را با کمترین عوارض جانبی برای شما انتخاب کند

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.